Các hoạt động dạy học: Giáo viên giới thiệu nội dung chương - Khái niệm về biểu thức đại số - Đơn thức, đa thức – các phép tính trên đơn thức, đa thức.. Hoạt động của thầy Hoạt động của
Trang 1Ngày Soạn: 15/02/2011
Ngày dạy: 17/02/2011
CHƯƠNG IV BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
TIẾT: 51 KHÁI NIỆM VỀ BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
I.Mục tiêu:
Hiểu được khái niệm về biểu thức đại số
- Tự tìm hiểu một số ví dụ về biểu thức đại số
*Trọng tâm: khái niệm về biểu thức đại số.
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
Giáo viên giới thiệu nội dung chương
- Khái niệm về biểu thức đại số
- Đơn thức, đa thức – các phép tính trên đơn thức, đa thức
- Ngiệm của đa thức
Hơm nay ta nghiên cứu vấn đề thứ nhất: KHÁI NIỆM VỀ BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV ghi các ví dụ hS cho lên bảng
và nĩi đaay là các biểu thức số
GV yêu cầu HS làm ví dụ trong
HS ghi bài và nghe giải thích
Trang 2GV nêu bài toán
Trong bài toán trên người ta dùng
chữ a thay cho một số nào đó( a
đại diện…)
H: Bằng cách tương tự ví dụ trên
hãy viết biểu thức biểu thị chu vi
HCNcủa bài toán trên?
GV: Khi a = 2biểu thức trên biểu
thi chu vi HCN nào?
Hỏi tương tự khi a = 3,5
GV trong toán học, vật lí …ta
thường gặp những bjiểu thức trong
đo ngoài các số còn có cả các chữ
người ta gọi những biểu thức như
vậy là các biểu thức đại số
GV cho HS nghiên cứu ví dụ trang
?2 gọi a cm là chiều rộng HCN (a>0) thì chiều dài là a + 2 diện tích HCN là: a( a +2)
Sau khi nghiên cứu xong ví
2 Khái niện về biểu thức đại số
Bài toán: Viết biểu thị chu vi HCN có hai cạnh liên tiếp bằng 5 cm và
a cmbiểu thức biểu thj chu vi HCN là:
2.(5 + a) cm ( là một biểu thức đại số)
Trang 3GV trong các biểu thức đại số các
chữ đại diện cho một số tùy ý nào
đĩ Người ta gọi những chữ như
3 HS lên bảng giải mỗi em giải một câu
Biểu thức a + 2 ; a ( a + 2) cĩ a là biến số
5x + 35y cĩ x; y là các biến
Chú ý ( SGK)
Củng cố:
Bài 1/26a) tổng của x và y là x + y
b) Tích của x và y là: x y
c) Tích của tổng x và y với hiệu của x và y là: ( x + y) ( x – y)
4.Củng cố:
Em hãy nêu Khái niệm về biểu thức đại số
5 Hướng dẫn về nhà
Nắm vững thế nào là biểu thức đại số
Làm bài tập 4;5 ( T27 SGK)
Bài tập 1 đến 5 trang 9SBT
Đọc trước bài “Giá trị của biểu thức đại số”
Trang 4
-Ngày Soạn: 17/02/2011
Ngày dạy: 21/02/2011
TIẾT: 52 GIÁ TRỊ CỦA MỘT BIỂU THỨC ĐẠI SỐ
I.Mục tiêu:
- HS biết tính giá trị cả một biểu thức đại số, biét cách trình bày lời giải loại tốn này
- Rèn luyện kĩ năng tính tốn
- Rèn luyện tính cản thận chính xác khi tính tốn
- HS yêu thích mơn học
*Trọng tâm: HS biết tính giá trị cả một biểu thức đại số
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
? Để tính giá trị của biểu
thức đại số tại những giá
trị cho trước của các biến
1 Giá trị của biểu thức đại số.
Ví dụ 1: 18,5 là giá trị của biểu thức :2m + n tại m = 9; n = 0,5
Ví dụ 2: tính giá trị của biểu thức 3x2 – 5x + 1 tại x = -1 và x = 1
Trang 5- HS trả lời
- Thay x = 1/3 vào biểu thức
Hs cả lớp làm vào nháp
Vậy giá trị của biểu thức tại x = ½ là -¾
Trang 6-Ngày Soạn: 21/02/2011
Ngày dạy: 23/02/2011
TIẾT: 53 ĐƠN THỨC
I.Mục tiêu:
Nhận biết được một biểu thức đại số là đơn thức
Nhận biết được đơn thức thu gọn, phần hệ số, phần biến của đơn thức
Biết nhân hai đưn thức
Biết viết một đưn thức chưa thu gọn tành đưn thức thu gọn
Rèn luyện tính cẩn thận chính xãc khi làm bài
*Trọng tâm: đơn thức.
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV treo bảng phụ ghi ?1 lên
Trang 7GV giới thiệu các biểu thức
Hãy cho ví dụ về đơn thức
GV treo bảng phụ ghi sẵn bài
tập 10
H: kiểm tra xem Bình viết đã
đúng chưa?
GV xét đơn thức: 10x6y3
H: Trong đơn thức trên có mấy
biến? các biến có mặt mấy lần?
và được viết dưới dạng nào?
GV nói 10x6y3 là đơn thức thu
H: Em hãy cho ví dụ về đơn
thức thu gọn và cho biết phần
HS đứng tại chỗ trả lời
HS lắng nghe
HS đứng tại chỗ trả lời
HS cho ví dụ và chỉ rõ phần biến, phần hệ số
HS đọc
HS chỉ ra những đơn thức thu gọn
HS đứng tại chỗ trả lời
HS đứng tại chỗ trả lời
* Đơn thức là biểu thức đại số chỉ gồm một số, một biến , một tích giữa các số và các biến
số mũ nguyên dương.10x6y3 là đơn thức thu gọn
10 là hần hệ số
x6y3 là phần biếnĐịnh nghĩa (SGK)
Chú ý:
- Một số cũng là một đơn thức
- trong đơn thức thu gọn mỗi biến viết một lần,hệ
số viết trước, phần biến viết sau
Trang 8GV cho bài tốn ( gv ghi bảng)
H: Muốn tính tích hai đơn thức
ta làm thế nào?
Qua bài tốn này theo em muốn
nhân hai đơn thức ta làm thế
1
8 4
1 8 4 2
1 =9
9 là bậc của đơn thức trên
* Định nghĩa (SGK)Chú ý:
Số thực khác 0 là đơn thức bậc khơng
Số 0 là đơn thức khơng
cĩ bậc
4 Nhân hai đơn thức.
Tính tích hai đơn thức sau:
4.Củng cố:
thế nào là đơn thức?Thế nào là đơn thức thu gọn?Nhân hai đơn thức ta làm thế nào?
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập 12,13,14trang 32 SGK
Đọc trước bài đơn thức đồng dạng
Ngày Soạn: 25/02/2011
Trang 9Ngày dạy: 28/02/2011
TIẾT: 54 ĐƠN THỨC ĐỒNG DẠNG
I.Mục tiêu:
HS hiểu được thế nào là hai đơn thức đồng dạng
Biết cộng trừ hai đơn thức đồng dạng
Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác trong khi giải tốn HS cĩ ý thức học tập và yêu thích bộ mơn
*Trọng tâm: đơn thức đồng dạng
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
H: Hãy viết 3 đơn thức cĩ
phần biến giống phần biến
của đơn thức đã cho?
H: Hãy viết ba đơn thức cĩ
Trang 10HS đứng tại chỗ nêu cách làm
HS đứng tại chỗ trả lời
1 HS lên bảng tính cả lớp làm vào vở
( )
2 2
xy xy
Thế nào là hai đơn thức đồng dạng
Muốn cộng trừ 2 đơn thức ta làm như thế nào
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập 17,18 trang 35 SGK
Tiết sau luyện tập
Ngày Soạn: 25/02/2011
Trang 11GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
1.Oån định tổ chức.
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2.Kiểm tra:
1 Thế nào là hai đơn thức đồng dạng? cho ví dụ
2 muốn cộng trừ hai đơn thức đồng dạng ta làm thế nào?
1 HS lên bảng giải
-HS suy nghĩ
- Hs lên bảng trình bày cách 2
Cách 2: Thu gọn biểu thức:
5 5
Tính giá trị của biểu thức sau tại x = 1; y = 1
2x y− 4x y x y+
Cách 1 tính trực tiếpThay x =1; y = - 1 vào biểu thức ta cĩ:
Trang 12GV cho HS đọc đề bài
H: Bài tốn yêu cầu ta làm gì?
H: Hãy viết ba đơn thức đồng dạng
với: -2x2y?
H: Hãy tính tổng của các đơn thức
này?
Gọi một hS đọc bài
H: Bài tốn yêu cầu ta làm gì?
H: Muốn nhân hai đơn thức ta làm
thế nào?
H: Thế nào là bậc của đơn thức?
Gọi hai HS lên bảng giải
Các đơn thức đồng dạng với -2x2y là:
15 9 4 9
Thế nào là hai đơn thức đồng dạng
Muốn cộng trừ 2 đơn thức ta làm như thế nào
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập 21,23 trang 36 SGK
Chuẩn bị bài Đa thức
Ngày Soạn: 03/03/2011
Ngày dạy: 07/03/2011
Trang 13TIẾT: 56 ĐA THỨC
I.Mục tiêu:
- HS nhận biết được đa thức thơng qua một số ví dụ cụ thể
- Biết thu gọn đa thức
– tìm bậc đa thức
*Trọng tâm : khái niệm về Đa thức
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
1.Oån định tổ chức.
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2.Kiểm tra:
- Thế nào là đơn thức cho ví dụ
- Muốn cộmg hay trừ hai đơn thức đồng dạng ta làm thế nào?
3 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV treo hình vẽ trang 36 SGK
H: Hãy viết biểu thị diện tích của
hình tạo bởi một tam giác vuơng
và hai hình vuơng dựng về hai
phía ngồi cĩ hai cạnh lần lượt là
x và y của cạnh tam giác đĩ
phép tính trong biểu thức này?
Cĩ nghĩa là biểu thức này là các
đơn thức vậy ta cĩ thể viết như
thế nào để thất rõ điều đĩ?
1 HS lên bảng viết
Cả lớp viết vào nháp
Một HS lên bảng viết tổng
Gồm các phép tính cộng, trừ các đơn thức
Trang 14GV các ví dụ trên đều là các đa
thức vậy thế nào là đa thức?
GV trong đa thức mỗi đơn thức
H: Trong đa thức vừa thu được
có đơn thức nào đồng dạng nữa
H: Đa thức M đã thu gọn chưa?
H: Em hãy chỉ số bậc của mỗi
Kí hiệu đa thức bằng chữ in hoa: A; B; C…
Trang 15GV cho học sinh đọc chú ý trong
SGK giáo viên ghi bảng
5x + 8yb) Số tiền mua 10 hộp táo,
Trang 16Ngày dạy: 09/03/2011
TIẾT: 57 CỘNG TRỪ ĐA THỨC
I.Mục tiêu:
HS biết cộng trừ đa thức
Rèn luyện kĩ năng bỏ dấu ngoặc đằng trước cĩ dấu cộng hoặc dấu trừ
*Trọng tâm : cộng trừ đa thức
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
1.Oån định tổ chức.
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2.Kiểm tra:
1) Thế nào là đa thức? cho ví dụ?
2) Thế nào là dạng thu gọn của đa thức?
3 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
H: Muốn cộng hai đa
thức ta làm thế nào?
H: hãy viết hai đa
thức kề nhau nối với
nhau bởi dấu cộng?
Bỏ dấu ngoặc đằng trước cĩ dấu “+”
- áp dụng tính chất giao hốn, kết hợpcủa phép cộng
- Thu gọn các hạng tử đồng dạng
2 1
2 1
Trang 17H: Hãy viết hai đa
thức kề nhau nối với
nhau bởi dấu trừ?
H: hãy bỏ dấu ngoặc
2 1
b) (x y+ − −) (x y)= + − + =x y x y 2y
4.Củng cố:
Muốn cộng, trừ hai đa thức ta làm thế nào?
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập 30,31,32SGK/42
Chuẩn bị bài Luyện tập
Hướng dẫn BT31/40
2 2
2 2
Trang 18TIẾT: 58 LUYỆN TẬP
I.Mục tiêu:
HS được củng cố kiến thức về đa thức, cộng, trừ đa thức
HS được rèn luyện kĩ năngtính tổng hiệu các đa thức tính giá trị của đa thức.biết
tính giá trị của đa thức
*Trọng tâm : cộng trừ đa thức
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
Qua bài tập này chúng ta cần
lưu ý:Ban đầu nên để hai đa
thức trong ngoặc sau đĩ bỏ dấu
Thu gọn đa thức, thay giá trị cho trước của các biến vào đa thức nhận được rồi thực hiện phép tính
2 HS lên bảng giải cả lớp làm vào vở
Trang 19Gọi hai HS lên bảng giải.
Gọi 2 học sinh lên bảng giải
Giáo viên hướng dẫn HS nhận
xét sửa chữa
HS hoạt động nhĩm
Mỗi nhĩm cở một bạn lên trình bày bài làm của nhĩm mình
( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )
Muốn cộng, trừ hai đa thức ta làm thế nào?
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập SGK/42
Chuẩn bị bài Đa thức một biến
Ngày Soạn: 10/03/2011
Ngày dạy: 16/03/2011
Trang 20TIẾT: 59 ĐA THỨC MỘT BIẾN
I.Mục tiêu:
HS biết kí hiệu đa thức một biến và sắp xếp đa thức theo lũy thừa giảm hoặc tăng của biến
Biết tìm bậc, các hệ số khác 0, hệ số cao nhất, hệ số tự do của đa thức một biến
Biết kí hiệu giá trị của đa thức tại một giá trị cụ thể của biến
*Trọng tâm : đa thức một biến
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Gv dựa vào bài kiểm
HS nêu định nghĩa
HS lắng nghe và ghi vào vở
B = 2x5 – 3x +7x3 +4x5 + ½ là đa thức của biến x
* Một số được coi là đa thức một biến
* Để chỉ rõ A là đa thức của biến y,
B là đa thức của biến x …người ta viết A(y); B(x) …
* Bậc của đa thức một biến ( khác
đa thức 0 đã thu gọn) là số mũ lớn nhất của biến đĩ trong đa thức
Trang 21đa thức.
HS thực hiện ?4
2 HS lên bảng làm
Hai đa thức có cùng bậc 2
HS đứng tại chỗ nêu các
hệ số
HS lần lượt trả lời các câu hỏi giáo viên nêu ra
Thế nào là đa thức một biến?
Thế nào là bậc của đa thức một biến?
Trang 22TIẾT: 60 CỘNG VÀ TRỪ ĐA THỨC MỘT BIẾN.
I.Mục tiêu:
HS biết cộng, trừ đa thức một bến theo hai cách:
- Cộng trừ theo hàng ngang
- Cộng trừ theo cột dọc
Rèn luyện kĩ năng cộng, trừ đa thức, bỏ ngoặc thu gọn đa thức sắp xếp các hạng tử của
đa thứctheo một thứ tự, biến trừ thành cộng
*Trọng tâm : HS biết cộng, trừ đa thức
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
HS nghe giảng và ghi vào vở
1 cộng hai đa thức một biến
Cho hai đa thức:
( ) ( )
Trang 23GV gọi hai HS lên bảng làm
Cĩ mấy cách cộng 2 đa thức đa thức 1 biến?
5 Hướng dẫn về nhà
Làm bài tập SGK/ 44,45,46/45
Chuẩn bị bài luyện tập
Ngày Soạn: 20/03/2011
Ngày dạy: 23/03/2011
Trang 24TIẾT: 61 LUYỆN TẬP
I.Mục tiêu:
HS được củng cố các kiến thức về đa thức một biến cộng trừ đa thức một biến
Rèn luyện kĩ năng sắp xếp đa thức theo lũy thừa tăng hoặc giảm của biến tính hiệu, tổng các đa thức
*Trọng tâm : HS biết cộng, trừ đa thức 1 cách thành thạo
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
HS lên bảng tính
HS đứng tại chỗ trả lời
Trang 25GV yêu cầu 2 HS lên
bảng tính N + M; N- M
GV ghi đề bài lên bảng
GV nêu kí hiệu giá trị
của đa thức P(x) tại x = 1
là P(-1)
GV yêu cầu ba HS lên
bảng tính
Hai hS lên bảng thu gọn
2 HS lên bảng tính
HS cả lớp làm vào vở
HS đứng tại chỗ trả lời
2 HS lên bảng giải
Cĩ mấy cách cộng 2 đa thức đa thức 1 biến?
5 Hướng dẫn về nhà
Trang 26TIẾT: 62 NGHIỆM CỦA ĐA THỨC MỘT BIẾN
I.Mục tiêu:
- HS hiểu được k/n nghiệm của một đa thức
- Biết cách kiểm tra xem số a cĩ phải là nghiệm của đa thức hay khơng
- HS biết một đa thức khác 0 cĩ thể cĩ 1 nghiệm, 2 nghiệm …hoặc khơng cĩ nghiệm nào
Số nghiệm của đa thức khơng vượt quá bậc của nĩ
*Trọng tâm : HS biết tìm nghiệm của một đa thức 1 biến
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Ta đã biết ở một số nước như
Anh; Mĩ … nhiệt độ được tính
theo độ F ở nước ta nhiệt độ được
tính theo độ C
Ta xét bài tốn sau:
H: Em hãy cho biết nước đĩng
băng ở bao nhiêu độ C?
Hãy thay C = 0 vào cơng thức và
Trở lại bài kiểm tra
H: Tại sao x = 1 lại là nghiệm của
đa thức A(x)?
GV cho ví dụ
HS lắng ngheNước đĩng băng ở 00C
HS đứng tại chỗ trả lời
Khi x =32
HS đọc khái niệm ở SGK
Vì tại x = 1 đa thức A(x) cĩ giá trị bằng 0
32 độ FThay F = x vào cơng thức:
P(x) = 5/9x - 160/9 = 0 Khi x = 32
Vậy x = 32 là nghiệm của đa thức P(x)
Khái niệm SGK.
Trang 27H: Tại sao x = - ½ là nghiệm của
H: Muốn kiểm tra xem một số cĩ
phải là nghiệm của đa thức khơng
HS thay các số đã cho vào biểu thức rồi tínhgiá trị của biểu thức
a) x = -1/4 là nghiệm của
đa thức
b) x =3; x = -1 là nghiệm của đa thức
2 HS lên bảng làm cả lớp làm vào vở
2 Ví dụ
a) cho đa thức
P(x) = 2x +1thay x = -½ vào đa thức
P(-1/2) = 2.(-1/2 ) +1
= -1 + 1 = 0Vậy x = - ½ là nghiệm của đa thức P(x)
b) Cho Q(x) = x2 – 1
Q(x) cĩ nghiệm là 1 và -1
vì tại các giá trị này Q(x)
cĩ giá trị bằng 0c) Cho đa thức G(x) = x2
+ 1
đa thức này khơng cĩ nghiệm vì x2 ≥0nên x2 + 1≥0Một đa thức (khác đa thức 0) cĩ thể cĩ 1 nghiệm, 2 nghiệm… hoặc khơng cĩ nghiệm nào
4.Củng cố:
Nêu khái niệm về nghiệm của đa thức 1 biến
5 Hướng dẫn về nhà
Trang 28TIẾT: 63 NGHIỆM CỦA ĐA THỨC MỘT BIẾN (T)
I.Mục tiêu:
- Củng cố cho HS về nghiệm của đa thức một biến cách xác định một số là nghiệm của đa thức
- Rèn luyện kĩ năng tính tốn khi tính giá trị của đa thức
- Rèn luyện tính cẩn thận chính xác trong khi giải tốn
*Trọng tâm : HS biết tìm nghiệm của một đa thức 1 biến
II.Chuẩn bị:
GV: Bảng phụ, thước
HS: thước, vở nháp
III Các hoạt động dạy học:
1.Oån định tổ chức.
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2.Kiểm tra:
Thế nào là nghiệm của đa thức?
Muốn tìm nghiệm của một đa thức ta làm thế nào?
3 Bài mới
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV ghi đề bài lên bảng
Gọi HS đọc đề
H: Bài tốn yêu cầu ta làm gì?
H: Muốn biết x = 1/10 cĩ phải là
nghiệm của đa thức P(x) khơng ta
làm thế nào?
Gọi một HS lên bảng giải
Vĩi câu b GV hướng dẫn tương tự
như câu a
Gọi hai HS lên bảng giải
H: Với y bằng bao nhiêu thì P(y)
cĩ giá trị bằng 0?
HS đọc đề
HS đứng tại chỗ trả lời
- Hs suy nghĩ
Bài tập 54/48
a) Thay x = 1/10 vào đa thức P(x)
ta cĩ
( )
1 10
1 5 2
Q(x) = x2 – 4x + 3
Q(1) = 12 - 4.1 + 3 = 1 – 4 + 3 = 0
Vậy x = 1 là nghiệm của đa thức Q(x)
Bài tập 55/48
a) tìm nghiệm của đa thức: