an du tiet 95

-Khoõng-sửỷ duùng gioứn tan ủeồ noựi veà naộng,tửứ ủoỏi tượng của thính giáctai lại được dùng cho đối tượng của thũ giácmaột ⇒ ở đây có sự chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang thị giác

TRƯỜNG THCS

LONG THÀNH BẮC

CHÀO CÁC EM

NGỮ VĂN

Tiết 95 :Ngữ Văn ( Tiếng Việt)

ẨN DỤ Giáo viên : Mai Thị Thu Hương

KIỂM TRA MIỆNG:

- Hs1: Nhân hóa là gì ? Đặt một câu có phép tu từ nhân hóa ( 10 đ)

Là gọi hoặc tả con vật,cây cối,,đồ vật ,… bằng những từ ngữ vốn dùng để gọi hoặc tả con người;làm cho thế giới loài vật ,cây

cối,đồ vật,…trở nên gần gũi với con

người,biểu thị được những suy nghĩ ,tình cảm của con người.

-Hs2: Neõu caực kieồu nhaõn hoựa thửụứng gaởp vaứ taực

duùng cuỷa noự ? Vieỏt ủoaùn vaờn mieõu taỷ coự sửỷ duùng

pheựp nhaõn hoựa.( 10 ủ)

• a Duứng nhửừng tửứ voỏn goùi ngửụứi ủeồ goùi vaọt.

• b Dùng nhửừng từ vốn chỉ hoaùt động, tính chất của người để chỉ hoùat động, tính chất của vật.

c Trò chuyện xưng hô với vật như ủoỏi với người.

• -Laứm cho lụứi thụ,lụứi vaờn coự tớnh bieồu caỷm cao.

• -Hs tửù vieỏt ủoaùn.

Tiết 95 :Tiếng Việt : ẨN DỤ

I.Ẩn dụ là gì?

- Gọi HS đọc vd

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

( Minh Huệ)

Tieỏt 95 :Tieỏng Vieọt : AÅN DUẽ

?Cụm từ người Cha dùng để chỉ ai? Tại sao em biết điều đó?

- Cụm từ "Người cha" chỉ Bác Hồ

- Ta biết được điều đó nhờ ngữ cảnh của khổ thơ và của cả bài thơ

?Cụm từ người cha trong khổ thơ của Minh Huệ và trong khổ thơ của Tố Hữu có gì giống nhauvà khác nhau?

*So sánh:

- Giống nhau: Đều so sánh Bác Hồ với người cha

- Khác nhau: Minh Huệ lược bỏ vế A chỉ còn vế B

+ Tố Hữu không lược bỏ mà câu thụ còn nguyên vẹn hai vế A và B

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

?Caựch dieón ủaùt nhử theỏ coự taực duùng gỡ?

-Laứm noồi baọt hỡnh aỷnh lụựn lao cuỷa Baực,bieồu loọ tỡnh caỷm , thửụng yeõu ,quyự meỏn Baực.

⇒ Khi phép so sánh được lược bỏ vế A , tửứ so

saựnh,phửụng dieọn so saựnh ;chổ coứn laùi sửù

vaọt ,sửù vieọc ủửụùc so saựnh (veỏ B)người ta gọi

là phép so sánh ngầm (aồn kớn) hay còn gọi là

ẩn dụ.

- Thế nào là ẩn dụ?

Tiết 95 : Tiếng Việt :ẨN DỤ

-Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nétù tương đồng với nó.

-Làm cho câu văn , câu thơ có tính hàm xúc , tăng tính gợi hình, gợi cảm.

-Gọi hs đặt câu.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

II.Caực kieồu aồn duù:

- Gọi HS đọc

1 Về thăm nhà Bác làng sen

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

( Nguyễn Đức Mậu)

2.Aờn quaỷ nhụự keỷ troàng caõy

3 Anh đội viên nhìn Bác nằm

(Minh Huệ)

4 Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng

(Nguyễn Tuân)

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

?Trong câu thơ của Nguyễn Đức Mậu, các từ

thắp, lửa hồng dùng để chỉ sự vật và hiện tượng nào? Vì sao có thể so sánh như vậy.

- Vỡ dửùa treõn cụ sụỷ moỏi lieõn tửụỷng,tửụỷng tửụùng: lửỷa hoàng chổ maứu ủoỷ cuỷa hoa raõm buùt,thaộp

chổ sửù nụỷ hoa: 2 sửù vaọt naứy coự hỡnh thửực

tửụng ủoàng ( hỡnh aỷnh hoa raõm buùt khe kheừ ủung ủửa trong gioự nhử laứ ngoùn lửỷa ủang

chaựy)

–> kieồu 1.AÅn duù hỡnh thửực.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

-Aờn quaỷ nhụự keỷ troàng caõy.

-Aờn quaỷ,keỷ troàng caõy duứng ủeồ chổ hieọn tửụùng,haứnh ủoọng gỡ? Vỡ sao coự theồ vớ nhử vaọy?

- Ăn quả: thừa hưởng thành quả của tiền nhân, của cách mạng.

- Kẻ trồng cây: Tiền nhân, người đi trước, cha ông, các chiến sĩ cách mạng.

-Vỡ aờn quaỷ coự neựt tửụng ủoàng veà caựch thửực vụựi sửù

hửụỷng thuù thaứnh quaỷ lao ủoọng.Keỷ troàng caõy tửụng ủoàng veà phaồm chaỏt vụựi ngửụứi lao ủoọng gaõy dửùng

->kieồu 2-AÅn duù caựch thửực.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

- Tại sao có thể nói Bác là người Cha?

-Ngửụứi Cha chổ BH ,vỡ Cha vaứ Baực coự nhửừng phaồm chaỏt gioỏng nhau ( tuoồi taực,tỡnh thửụng yeõu,sửù chaờm soực chu ủaựo vaứ lo laộng cho caực con)

=>Aồn duù phaồm chaỏt(kieồu 3)

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

- Theo em, từ thấy nắng giòn tan có gì đặc biệt?

-Giòn tan" là âm thanh

- Em có nhận xét gì về cách so sánh ủoự?ẹaõy laứ sửù caỷm nhaọn

cuỷa giaực quan naứo?

-Thớnh giaực

-Naộng coự theồ duứng thớnh giaực ủeồ caỷm nhaọn ủửụùc khoõng?

-Khoõng-sửỷ duùng gioứn tan ủeồ noựi veà naộng,tửứ ủoỏi tượng của thính giác(tai) lại được dùng cho đối tượng của thũ giác(maột) ⇒ ở

đây có sự chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang thị giác

->kieồu 4 –AÅn duù chuyeồn ủoồi caỷm giaực

- Có mấy kiểu ẩn dụ?

Tiết 95 : Tiếng Việt :ẨN DỤ

-Có 4 kiểu ẩn dụ:

+Aån dụ hình thức ( dựa trên sự tương đồng với nhau về hình thức).

+Aån dụ cách thức ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cách thức hành động ).

+Aån dụ phẩm chất( dựa trên sự tương đồng với n hau về phẩm chất ).

+Aån dụ chuyển đổi cảm giác ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cảm giác.

Tieát 95 : Tieáng Vieät :AÅN DUÏ

- C¸ch 3: Dïng phÐp Èn dô, cã t¸c dông h×nh t­ îng ho¸.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

Bài 2: Tìm các ẩn dụ và tìm sự tương đồng giữa B và A.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

d Mặt trời đi qua trên lăng: mặt trời đã được nhân hoá.

- Mặt trời trong lăng: Hình ảnh ẩn dụ, ngầm chỉ BH.

- Cơ sở của sự liên tưởng đó là:

+ BH đã đem lại cho đất nước và dân tộc những thành quả cách mạng vô cùng to lớn, ấm áp, tươi sáng như mặt trời.

+ Thể hiện lòng thành kính, biết ơn và sự ngưỡng vọng của nhân dân VN đôí với BH.

- Cả mặt trời và BH đều là cội nguồn của ánh sáng,

nguồn gốc của sự sống, hạnh phúc cho đồng bào VN.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

Bài 3: Tìm các ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và cho biết tác dụng:

a Thấy mùi hồi chín chảy qua mặt

- Thấy mùi: từ k hửựu giác (mũi) chuyển sang thị giác (mắt)

- Thấy mùi hồi chín chảy qua mặt: từ xúc giác

(Cảm giác khi ta tiếp xúc với vật khác) chuyển qua khửựu giác.

- Tác dụng: tạo liên tưởng mới lạ.

Tieỏt 95 : Tieỏng Vieọt :AÅN DUẽ

b AÙnh nắng chảy đầy vai

- Xúc giác ⇒ thị giác

- Tác dụng: tạo liên tưởng mới lạ

c Tiếng rơi rất mỏng

- Xúc giác ⇒ thính giác

- Tác dụng: mới lạ, độc đáo, thú vị

d ướt tiếng cười của bố

- Xúc giác, thị giác ⇒ thính giác

- Tác dụng: mới lạ, sinh động

Baứi 4: ẹaởt caõu ,vieỏt ủoaùn mieõu taỷ coự sửỷ duùng pheựp aồn duù

Tiết 95 : Tiếng Việt :ẨN DỤ

4.Câu hỏi,bài tập củng cố:

-Câu 1 : Aån dụ là gì ?

Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nétù tương đồng với nó

-Câu 2 : Nêu các kiểu ẩn dụ thường gặp ?

+Aån dụ hình thức ( dựa trên sự tương đồng với nhau về hình thức)

+Aån dụ cách thức ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cách thức hành động )

+Aån dụ phẩm chất( dựa trên sự tương đồng với n hau về phẩm chất )

+Aån dụ chuyển đổi cảm giác ( dựa trên sự tương đồng với nhau về cảm giác.)

Tiết 95 : Tiếng Việt :ẨN DỤ

5 Hướng dẫn hs tự học:

*Đối với bài học ở tiết này:

• -Học thuộc nội dung bài học–nhớ khái niệm ẩn dụ-viết đoạn văn miêu tả có sử dụng phép ẩn dụ

• *Đối với bài học ở tiết này:

• -Chuẩn bị :Hoán dụ

• +Khái niệm

• +Các kiểu hoán dụ