Ngày soạn ………..Ngày dạy……….Tiết 103 : Cô tô Trích tuỳ bút Cô Tô Nguyễn Tuân I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh - Cảm nhận đợc vẻ đẹp sinh động trong sáng của những bức tranh thiên nhiên
Trang 1Ngày soạn ……… Ngày dạy……….
Tiết 103 : Cô tô
(Trích tuỳ bút Cô Tô)
(Nguyễn Tuân)
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp sinh động trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và
đời sống con ngơì ở vùng đảo Cô Tô đợc miêu tả trong bài văn
- Thấy đợc nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác giả
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả cảnh của nhà thơ Trần
Đăng Khoa qua bài " Ma" ?
III- Bài mới:
tính từ ghép Câu văn dài bởi
có nhiều mệnh đề phụ bổ sung
- Tác giả: Nguyễn Tuân (1910-1987)Quê : Từ Liêm
- Hà Nội 2/Văn bản:
II- Đọc - tìm hiểu văn bản
Trang 2chỗ và bảo đảm sự liền mạch
của từng câu từng đoạn
- Gọi 3 em đọc:
G nhận xét
?Văn bản thể hiện nội dung gì
H? Đoạn văn chia làm mấy
- Từ đầu theo mùa sóng ở đây:
Toàn cảnh Cô Tô với vẻ đẹp trong sáng sau khi trận bão đã đi qua
- Mặt trời rọi là nhịp cánh: Cảnh mặt trời mọc trên biển tráng lệ, hùng
vĩ, tuyệt đẹp
- Còn lại: cảnh sinh hoạt buổi sớm trên đảo bên 1 cái giếng nớc ngọt và hình ảnh những ngời lao động trên
đảo chuẩn bị cho chuyến ra khơi
-Cảnh Cô Tô:
+ Bầu trời trong sáng+ Cây trên núi đảo xanh mợt+ Nớc biển lam biếc đậm đà+ Cát vàng giòn hơn nữa
Nhờ vẻ đẹp trong sáng ấy mà ta cùng Nguyễn Tuân trèo lên cao, nhìn rsa bao la thái bình dơng
-> Nhà văn đã nhìn Cô Tô với con mắt thẩm mĩ, phát hiện và miêu tả vẻ
đẹp trong trẻo, tơi sáng của vùng đảo Cô Tô
1- Đại ý:VB ca ngợi vẻ đẹp của vùng biển Cô Tô và ngời lao
động ở nơi đây.2- Bố cục
3/ Phân tích:1- Vẻ đẹp của Cô Tô sau trận bão:
-Tính từ chỉ màu sắc và ánh sáng
-Cô Tô có vẻ
đẹp trong sáng, tinh khôi trong trẻo tơi sáng sau trận bão
=> Bức tranh trời biển của
đảo Cô Tô bừng sáng long lanh ,cảnh tợng
đẹp nh một bức sơn mài Một
vẻ đẹp phóng khoáng, lớn lao
Trang 3nhng không xa lạ, trái lại rất gần gũi, mến thơng gắn bó
*Dặn dò :Tiếp tục chuẩn bị bài
Tiết 104: Cô tô
(Trích tuỳ bút Cô Tô)
(Nguyễn Tuân)
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp sinh động trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và
đời sống con ngơì ở vùng đảo Cô Tô đợc miêu tả trong bài văn
- Thấy đợc nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác giả
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả cảnh của nhà thơ Trần
Đăng Khoa qua bài " Ma" ?
III- Bài mới:
I- Giới thiệu tác giả, tác phẩm:1/ Tác giả:
2/Văn bản:
II- Đọc - tìm hiểu văn bản 1- Đại ý:
2- Bố cục3/ Phân tích:1- Vẻ đẹp của Cô Tô sau trận bão:
Trang 4*HĐ3:
H? Cảnh mặt trời mọc trên
biển đửợc tác giả miêu tả qua
những chi tiết nào
H? Tác giả sử dụng biện pháp
biển Cô Tô sẽ giảm đẹp nếu
nh Nguyễn Tuân không điểm
vào đó những cánh chim
* HĐ4:
H? Học sinh đọc phần 3
H? Cảnh sinh hoạt và lao động
trong một buổi sáng trên đảo
đợc tác giả miêu tả ntn?
H? Tại sao có thể nói đó là
bức tranh sinh hoạt rất bình dị
mà thể hiện đợc không khí
thanh bình và lao động khẩn
trơng của ngơì dân trên đảo
H? Em hiểu nh thế nào về sự
so sánh của tác giả trong câu
Chân trời ngấn bể sạch nh một tấm kính Mặt trời nhú lên dần dần rồi nhú lên cho kì hết
- Mặt trời tròn trĩnh, phúc hậu nh lòng đỏ quả trứng thiên nhiên đầy
đặn quả trứng hồng hào
-> So sánh đặc sắc, chính xác mà độc
đáo về hình dáng, màu sắc Tg dùng
1 loạt tính từ đặt liên tiếp nhau "
hồng hào " diễn tả màu sắc trạng thái, hình dáng mặt trời làm cho nó nổi bật trên cái mâm bạc
Bức tranh tuyệt đẹp, rực rỡ, tráng lệ, một tặng vật vô giá của thiên nhiên trao tặng cho con ngời lao động suốt
đời gắn bó với biển
- " Vài chiếc nhạn mùa thu "
Đôi nét chấm phá cuối cùng đã hoàn thành bức tranh làm cho bức tranh sống động đầy chất thơ Những cánh chim biển nhỏ nhoi thổi hồn thơ vào văn xuôi
- Cảnh sinh hoạt, lao động trên đào trong một buổi sáng đợc tác giả miêu tả tập trung và địa điểm là quanh một chiếc giếng nớc ngọt ở rìa đảo -> Mở rộng ra là đoàn thuyền chuẩn bị ra khơi - dân chài gánh nớc ngọt xuống thuyền
-> Cảnh sinh hoạt lao động khẩn trơng tấp nập, thanh bình thể hiện ở chi tiết:
" Cái giếng nớc ngọt: đi đi về về
2- Cảnh mặt trời mọc trên biển:
3- Hình ảnh con ngời lao
động ở đảo Cô Tô
Trang 5sau: " Cái giếng nớc ngọt ở rìa
một hòn đảo giữa bể, cái sinh
hoạt của nó vui nh một cái bến
tả của Nguyễn Tuân ?
Hình ảnh chị Châu Hoà Mãn địu con
-> Tác giả cảm nhận về sắc thái riêng một cách tinh tế, qua sự so sánh độc đáo, gợi cảm giác đậm đà, mát mẻ bởi sự trong lành của không khí buổi sáng trên biển III- Tổng kết:
1- Nghệ thuật: Lời văn điêu luyện, tài quan sát nhạy cảm, cảm nhận tinh tế
-
-Hớng dẫn về học:
- Thuộc ghi nhớ + bài giảng Soạn:
-Thi làm thơ 5 chữ
- Cây tre Việt Nam
Ngày soạn……… Ngày dạy,………
Tiết 105-106 : viết bài tập làm văn tả ngời
Trang 6I- Mục tiêu cần đạt:
Bài tập làm văn số 6 nhằm đánh giá học sinh ở các phơng diện sau:
- Biết cách làm bài văn tả ngơì qua thực hành viết
- Trong khi thực hành, biết cách vận dụng các kĩ năng và kiến thức về văn miêu tả nói chung và tả ngơì nói riêng đã đợc học ở các tiết học trớc đó (ở bài 18, 19, 22, 23)
- Các kĩ năng viết nói chung ( diễn đạt, trình bày, chữ viết, chính tả, ngữ pháp)
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : Việc chuẩn bị giấy, bút của hoạt động
III- Bài mới:
Đề bài: Em hãy viết bài văn tả ngời thân yêu và gần gũi nhất với mình(ông, bà, cha, mẹ, anh, chị )
Dàn bài tham khảo: Tả về ông
I/ MB: Giới thiệu về ông của mình
II/ TB:
1 Tình cảm của mọi ngời với ông:
- của gia đình
của bản thân em
của những ngời xung quanh
2/ Miêu tả những nét nổi bật về ngoại hình:
1/ Điểm 9, 10: Bố cục bài làm rõ ràng
- Biết miêu tả theo trình tự hợp lý
- Làm nổi bật đợc hình ảnh của ngời thân yêu
Trang 7- Diễn đạt lu loát, có cảm xúc
- Biết sử dụng biện pháp nghệ thuật mà em đã học
- Không mắc lỗi về dùng từ, diễn đạt, lỗi chính tả
2/ Điểm 7,8: Đạt các yêu cầu trên Tuy nhiên, có thể mắc 2, 3 lỗi về diễn đạt, dùng từ Cảm xúc bài làm cha rõ ràng
3/ Điểm 5, 6 : Đạt các yêu cầu trên ở mức trung bình
4/ Điểm 3, 4 Cha nắm đợc phơng pháp làm bài
5/ Điểm 1, 2 Sai yêu cầu
Cuối giờ Gv thu bài
Giờ sau chuẩn bị bài : các thành phần chính của câu
Ngày soạn……… Ngày dạy…………
Trang 8Tiết 107 : các thành phần chính của câu
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Nắm đợc khái niệm (câu trần thuật đơn) các thành phần chính của câu
- Nắm đựơc các tác dụng của (câu trần thuật đơn) thành phần chính của câu
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Thế nào là hoán dụ? Có mấy kiểu hoán dụ Chữa bài 3/97
III- Bài mới:
- Vị ngữ: đã trở thành cờng tráng-> Có thể bỏ trạng ngữ mà ý nghĩa cơ bản của câu không thay đổi
-> Bỏ thành phần chủ ngữ hoặc vị ngữ thì cấu tạo của cấu sẽ không hoàn chỉnh
Khi tách khỏi hoàn cảnh giao tiếp, câu sẽ trở nên khó hiểu
Kết luận: Vậy 2 thành phần chủ ngữ
và vị ngữ không thể bỏ đợc trong câu gọi là 2 thành phần chính của câu
* Ghi nhớ 1: Sgk trang 92
II- vị ngữ
1- Đặc điểm vị ngữ
Trang 9H? Mỗi câu có thể có mấy vị
ngữ? tìm ví dụ cụ thể? Trong
các câu ?
H? Đọc ghi nhớ 2 trang 93
* HĐ3:
H? Đọc lại các câu vừa phân
tích ở phần II Cho biết mối
quan hệ giữa sự vật nêu ở chủ
c- Là ngời bạn thân của nông dân Việt Nam, giúp ngời trăm nghìn công việc khác nhau
- Vị ngữ thờng là động từ (cụm động từ), tính từ (cụm tính từ) nh ở các ví
dụ 1,b Ngoài ra vị ngữ có thể là danh từ hoặc cụm danh từ nh ở câu 1 trong ví dụ c
- Câu có thể có:
+ Một vị ngữ : Ngời bạn thân của nông dân Việt Nam (danh từ0
+ Hai vị ngữ: Ra đứng cửa hang (cụm động từ) xem hoàng hôn xuống ( cụm động từ)
+ Bốn vị ngữ : Nằm sát bên bờ sông (cụm động từ), ồn ào (tính từ), đông vui (tính từ), tấp nập ( tính từ)
1- Chủ ngữ trong những câu đã cho (tôi, chợ Năm Căn, Cây tre, tre, nứa, mai, vầu) biểu thị những sự vật có hành động, trạng thái, đặc điểm nêu
ở vị ngữ
2-Chủ ngữ thờng trả lời các câu hỏi:
Ai ? cái gì? Con gì ?
3- Cấu tạo:
- Chủ ngữ có thể là đại từ ( tôi); danh
từ hoặc cụm danh từ ( cây tre, chợ Năm Căn, tre, nứa, mai, vầu )
- Câu có thể có : + 1 chủ ngữ: tôi,
2- Cấu tạo của vị ngữ:
* Ghi nhớ 2/ 93III- Chủ ngữ
Trang 10H? Đọc ghi nhớ 3/93
* HĐ 4: Luyện tập
chợ Năm Căn, cây tre+ Nhiều chủ ngữ: tre, nứa, mai
- Câu 2: Đôi càng tôi (chủ ngữ, cụm danh từ)/ mẫm bóng (vị ngữ, tính từ)
- Câu 3: Những cái vuốt ở khoeo, ở chân (chủ ngữ, cụm danh từ) cứ cứng dần và nhọn hoắt (vị ngữ, hai cụm tính từ)
Hớng dẫn về nhà : - Thuộc 3 ghi nhớ
- Làm các bài 1,2 trang 94
- Soạn câu trần thuật đơn
Ngày soạn………Ngày dạy………
Tiết 108 : thi làm thơ năm chữ
Trang 11I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Ôn lại và nắm chắc hơn đặc điểm và yêu cầu của thể thơ 5 chữ
- Làm quen với các hoạt động và hình thức tổ chức học tập đa dạng, vui mà bổ ích,
lí thú
- Tạo đợc không khí vui vẻ, kích thích tinh thần sáng tạo, mạnh dạn trình bày miệng những gì mình làm đựơc
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : Việc chuẩn bị của học sinh
III- Bài mới:
* HĐ1:
H? Đọc 3 đoạn thơ sgk
H? Phân tích và nhận xét đặc
điểm về khổ thơ, vần, cách
ngắt nhịp của đoạn thơ mẫu
a, Mỗi năm / hoa đào nở ( V c, t)
2 3Lại thấy/ ông đồ già (v, c, b)
2 3Bày mực tàu / giấy đỏ ( v, c, t)
3 2Bên phố/ đông ngời qua ( v, c, b)
2 3(Ông Đồ - Vũ Đình Liên)b- Anh đội viên/ thức dậy
3 2Thấy trời khuya/ lắm rồi ( v, c, b)
2 3
Vẻ mặt Bác/ trầm ngâm ( v: c, b)
3 2Ngoài trời/ ma lâm thâm (v: c, b)
2 3Mái lều tranh / xơ xác ( v: c, t)
3 2Anh đội viên/ nhìn Bác ( v: c,t)
I- Đặc điểm của thơ năm chữ:
Trang 12Mỗi khổ thờng 4 câu, cũng có khi 2 câu hoặc không chia khổ
- Nhịp thơ rất linh hoạt 3/2 hoặc 2/3
- G khái quát, đánh giá
- Xếp giải nhất, nhì, ba, khuyến khích
-
II- Tập làm thơ 5 chữ
* HĐ3 Hớng dẫn về nhà
Su tầm bài thơ 5 chữ em thích nhất ? Giải thích ?
- Viết bài khoảng 6-8 câu
- Soạn : Cây tre Việt Nam
Trang 13Ngày soạn……….Ngày dạy ………
Tiết 109 : cây tre Việt Nam
(Thép Mới)
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Hiểu và cảm nhận đợc giá trị nhiều mặt của cây tre và sự gắn bó giữa cây tre với cuộc sống của dân tộc Việt Nam; cây tre trở thành một biểu tợng của Việt Nam
- Nắm đựơc những đặc điểm nghệ thuật của bài kí, giàu chi tiết và hình ảnh kết hợp miêu tả và bình luận, lời văn giàu nhịp điệu
-Rèn kĩ năng cảm thụ văn học
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Đọc Cô Tô của Nguyễn Tuân em thích nhất đoạn nào ? Vì sao ?
- Giới thiệu bài : Dựa vào chú thích sgk
III- Bài mới:
?Đọc chú thích SGK
?Cho biết 1 số nét về tác
giả
Bài viết tuy có chất kí nhng
chủ yếu: tuỳ bút kết hợp với
miêu tả, kể, thuyết minh với
Lộc,1925 Bài này do nhà báo Thép Mới viết
để làm lời bình cho bộ phim " Cây tre Việt Nam " do các nhà điện ảnh
Ba Lan thực hiện sau cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta thắng lợi
* Đại ý : Cây Tre là ngơì bạn thân của nhân dân Việt Nam Tre có mặt
ở khắp mọi vùng đất nớc Tre gắn bó
và giúp ích cho con ngời trong cuộc sống, lao động sản xuất, chiến đấu, trong quá khứ, hiện tại và tơng lai
* Bố cục:
I- Giới thiệu tác giả, tác phẩm:1/Tác giả
2/Văn bản
III- Tìm hiểu bài1/Đại ý
Trang 14H? Tìm bố cục bài văn ?
H? Đọc đoạn 1, 2
H? Tìm những chi tiết
khẳng định phẩm chất tốt
đẹp của cây tre?
H? Bài thơ của tác giả nào
cũng miêu tả tre Việt Nam ?
(Tre Việt Nam - Nguyễn
Duy)
H? Những phẩm chất tốt
đẹp của tre đợc tác giả thể
hiện bằng BPNT nổi bật nào
?
H? Tìm những từ ngữ tg
nhân hoá tre nh con ngời ?
(xung phong, giữ, hi sinh)
b- Tiếp chung thuỷ: Tre gắn bó với con ngơì trong cuộc sống, trong lao
động c- Tiếp tre anh hùng chiến đấu: Tre sát cảnh với con ngơì trong cs chiến
đấu bảo vệ quê hơng đất nớc
d- Đoạn cuối: còn lại Tre vẫn là ngời bạn đồng hành trong hiện tại và tơng lai
- Những phẩm chất của cây tre:
Tre mọc xanh tốt ở mọi nơiDáng tre mộc mạc và thanh cao, chí khí
Màu xanh của tre tơi nhã nhặn Tre cứng cáp dẻo dai, vững chắc
- Tre gắn bó làm bạn với con ngời trong nhiều hoàn cảnh
- Tre thẳng thắn bất khuất
- Tre trở thành vũ khí cùng con ngời chiến đấu giữ làng, giữ nứơc
- Tre giúp con ngơì biểu lộ tâm hồn tình cảm qua âm thanh và các nhạc
cụ bằng tre
- Ca ngợi công lao phẩm chất của cây tre, tác giả tôn vinh cây tre bằng những danh hiệu cao quí của con ng-
ời
- Cây tre có mặt ở khắp nơi trên đất nớc Việt Nam, luỹ tre bao bọc xóm làng
- Dơí bóng tre ngời dân dựng nhà, dựng cửa
- Tre giúp ngời nông dân trong sản
2/Bố cục:
:1- Những phẩm chất của cây tre:
-> Thủ pháp nghệ thuật nổi bật có hiệu quả nhất là phép nhân hoá đ-
ợc dùng 1 cách thích hợp, đặc sắc Tính từ, động
từ chỉ phẩm chất của tre
=>Trecó sức sống mãnh liệt,thanh
Trang 15* HĐ2:
H? Cây tre là ngời bạn thân
thiết của nội dung Việt Nam
Học sinh đọc đoạn cuối
H? Tác giả đã khái quát vẻ
đẹp của trẻ và giá trị của trẻ
Mối quan hệ tre - ngời
- Liên hệ: ý thức bảo vệ môi
trờng thiên nhiên
* HĐ4:
H? Nêu đặc điểm nghệ thuật
nổi bật của bài ?
xuất
- Tre gắn bó với con ngời ở mọi lứa tuổi
- Gắn bó từ lúc lọt lòng đến nhắm mắt xuôi tay
-> Dẫn chứng từ bao quát đến cụ thể
và lần lợt theo từng lĩnh vực trong
đời sống con ngời
- Tre còn gắn bó với dân tộc Việt Nam trong cuộc chiến đấu giữ nớc, giải phóng dân tộc
- Nhạc của trúc, của tre khúc nhạc
đồng quê trong tiếng sáo diều bay
l-ng trời -> nét đẹp văn hoá độc đáo của trẻ
Cây tre gắn bó với con ngời trong đời sống vật chất, lao động, tinh thần, tình cảm
- Hình ảnh măng non trên phù hiệu
đội viên
- Các giá trị của tre sẽ vẫn còn mãi mãi trong đời sống của con ngời Việt Nam , ngơì bạn đồng hành thuỷ chung của dân tộc Việt Nam
- Nghệ thuật: Giàu chi tiết và hình
ảnh kết hợp kể, tả, bình luận Lời văn giàu nhịp điệu nghệ thuật nhân hoá
cao ,mộc mạc,dẻo dai vững chắc nhcon ngời
-Tre thủy chung gắn bó với ngời
2- Sự gắn bó của cây tre với con ngơì và dân tộc Việt Nam
3- Cây tre với dân tộc Việt Nam trong hiện tại và cả trong tơng lai
IV- Tổng kết:1/Nghệ thuật
Trang 16H? Nội dung thể hiện qua
- Thuộc ghi nhớ và phân tích bài
- Tìm những câu ca dao tục ngữ, truyện cổ tích nói đến cây tre thấy sự gắn bó
- Chuẩn bị bài : Câu trần thuật đơn
Ngày soạn ……… Ngày dạy………
Tiết 110 : câu trần thuật đơn
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Nắm đợc khái niệm câu trần thuật đơn
- Nắm đựơc các tác dụng của câu trần thuật đơn
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : Chỉ ra thành phần chính và thành phẩn phụ trong những câu sau:
+ Tre / hi sinh để bảo vệ con ngơì -> câu đơn
+ Vào đâu tre/ cũng sống ở đâu tre/ cũng sống, ở đâu tre/ cũng xanh tốt -> câu ghép
? Vì sao em cho là nh vậy? Nhận xét cấu tạo -> Thuộc kiểu câu nào ? (câu đơn, câu ghép)
III- Bài mới:
(Cuộc trò chuyện của Dế Mèn và Dế choắt)
- Câu trần thuật: 1,2,6,9( kể)
I- Câu trần thuật
đơn là gì ?
Trang 17H? Trong đoạn văn này, tg đã
sử dụng những kiểu câu nào ?
(Vận dụng những kiến thức đã
học ở tiểu học)
H? Trong 9 câu, câu nào là
câu trần thuật ? câu nào là câu
nghi vấn ? Câu nào là câu
cảm? câu cầu khiến ?
H? Đọc lại những câu trần
thuật
H? Tô Hoài sử dụng những
câu này với mục đích nói ntn?
H? Câu nào đợc dùng để giới
thiệu tả hoặc kể về 1 sự việc,
câu trần thuật vừa tìm đựơc?
H? Căn cứ vào cấu tạo NP, hãy
sắp xếp những câu vừa phân
tích theo 2 nhóm
H? Cho biết nhóm 1 thuộc
kiểu câu nào ? Nhóm 2 thuộc
kiểu câu nào ?
H? Tất cả 3 câu trần thuật này
đều có 1 đặc điểm chung gì ?
* HĐ3:
H? Dựa vào cấu tạo NP kết
hợp với mục đích nói thì
những câu 1,2 , 9 là câu trần
thuật đơn Vậy theo em thế
nào là vâu trần thuật đơn ?
Gọi 2 em đọc ghi nhớ
- Câu nghi vấn : 4 ( câu hỏi)
- Câu cảm thán : 3,5, 8 (câu cảm)
- Câu cầu khiến : 7
(dùng để giới thiệu, kể, tả, nêu ý kiến)
(Câu 1, 2, 9)( câu 6)
- Tôi/ đã hếch răng lên/ xì một hơi rõ dài
- Tôi/ mắng
- Chú mày/ hôi nh cú mèo thế này
ta / nào chịu đợc Tôi/ về không chút bận tâm
C V
- Câu do 1 cặp CN-VN tạo thành 1,2,4 (9)
- Câu do 2 hoặc nhiều cụm C- V sóng đôi tạo thành : câu 3 (6)
(câu đơn)
(câu ghép)(Có cấu tạo là 1 kết cấu C - V và dùng để giới thiệu, tả hay nêu 1 ý kiến nhận xét về 1 sự vật, sự việc)
* Ghi nhớ :
Trang 18* HĐ 4:
H? Đọc yêu cầu bài 1 ? Có
mấy nội dung ?
H? Tìm câu TT đơn ? Tại sao
em cho đó là câu trần thuật
đơn ?
H? Vì sao câu 3,4 không phải
là câu trần thuật đơn ?
H? Cho biết những câu TTĐ
trong đoạn trích này đợc dùng
để làm gì ?
H? Câu nào đựơc dùng với
mục đích giới thiệu cảnh ?
H? Nhận xét những câu giới
thiệu sự vật và sự việc thờng
có vị trí ntn trong văn bản ?
H? Emhãy đọc những câu mở
đầu cho 1 số truyện Con rồng
cháu tiên, ếch ngồi Con hổ
có nghĩa
( Câu 6 (nhóm 2) -> TT ghép)
Bài 1: Câu trần thuật đơn1- Dùng để tả hoặc để giới thiệu2- Dùng để tả hoặc nêu ý kiến nhận xét
(Vì có 2 kết cấu C - V sóng đôi tạo thành)
- Câu 2 - 3 : TT ghépBài 2:
a: Câu TTĐ : giới thiệu nhân vậtb: '' ''
c: '' ''
Bài 3: Cả 3 VD giới thiệu nhân vật phụ trứơc rồi từ việc làm mới giới thiệu nhân vật chính
Bài 4: - Giới thiệu nhân vật
- Miêu tả hoạt động của nhân vật
sgk/ 101II/ - Luyện tập:1/ Bài 1:
- Soạn bài tiếp theo
Ngày soạn………Ngày dạy………
Tiết 111 : lòng yêu nƯớc
Trang 19(I-Ê- Ren-bua)
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
- Hiểu đựơc t tởng cơ bản của bài văn: Lòng yêu nứơc bắt nguồn từ những gì gần gũi thân thuộc của quê hơng
-Nắm đựơc nét đặc sắc của bài văn tuỳ bút - chính luận này: kết hợp chính luận và trữ tình t tởng của bài thể hiện đầy sức thuyết phục không phải chỉ bằng lí lẽ mà còn bằng sự hiểu biết phong phú, tình cảm thắm thiết của tác giả đối với Tổ quốc Xô Viết
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Bài Cây tre của Thép mới đã phối hợp các phơng thức biểu đạt nào ? Tác giả rất thành công trong việc dùng thủ pháp nghệ thuật gì để thể hiện đất nứơc và cuộc sống ỏ Việt Nam ?
III- Bài mới:
-Đọc giọng vừa rắn rỏi, dứt
khoát vừa mềm mại, dịu dàng,
cảm xúc, chú ý đọc chính xác
các từ phiên âm từ tiếng Nga
H? Nêu ý chính của bài ?
- Tác giả: Ilia Ê renbua (1891- 1962) nhà văn nhà báo Nga (Liên Xô cũ) nổi tiếng
- Tác phẩm : Trích tuỳ bút - chính luận: “ Thử lửa” viết tháng 6/1942 trong thời kỳ gay go, quyết liệt nhất của cuộc chiến tranh chống phát xít
Lòng yêu nứơc đợc thể hiện và thử thách trong cuộc chiến đấu bảo vệ
Tổ quốc
I- Tác giả - tác phẩm
1/Tác giả:
2/Văn bản:
II- Tìm hiểu văn bản
1 /Đại ý:
2/Bố cục:
Trang 20lập luận trong đoạn văn
H? Mở đầu thời gian nêu vấn
(Yêu hơng thơm của hoa bởi,
xoan, cau, luỹ tre làng)
miêu tả của tác giả ?
(Vẻ đẹp độc đáo của mọi nơi,
vẻ đẹp của rừng cây, sông núi,
khí hậu, rợu vang để thể hiện
tình yêu quê hơng đất nứơc
Lí giải ngọn nguồn của lòng yêu nớcb- Còn lại:Lòng yêu nứơc đợc thể hiện và thử thách trong cuộc chiến
đấu bảo vệ Tổ quốc
- Mở đầu tác giả mêu nhận định rút
ra từ thực tiễn: Lòng yêu nớc ban
đầu là lòng yêu những vật tầm thờng nhất
-> Tình yêu quê hơng trong biểu hiện cụ thể yêu cái cây trồng trớc nhà, yêu phố nhỏ đổ ra sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê
- Tiếp theo tác giả nói đến tình yêu quê hơng trong 1 biểu hiện cụ thể
Chiến tranh khiến mỗi công dân Xô
Viết nhận ra vẻ thanh tú của quê
h-ơng+ Vùng Bắc+ Xứ Grulia+ Thành lê-nin-grát+ Điện Krem- li
-> Nhận định chung: Lòng yêu nớc ban đầu đợc minh họa bằng 1 loạt hình ảnh đặc sắc thể hiện nét đẹp riêng của nhiều vùng trên đất nớc Xô
ViếtCuối cùng tác giả đã khái quát lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu quê trở thành lòng yêu nớc
3/Phân tích:
a/- Tìm hiểu sự lý giải của tác giả
về ngọn nguồn của lòng yêu nứơc
Tình yêu quê
h-ơng trong biểu hiện cụ thể yêu cái cây trồng trớc nhà, yêu phố nhỏ
đổ ra sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê
- Tiếp theo tác giả nói đến tình yêu quê hơng trong 1 biểu hiện
cụ thể Chiến tranh khiến mỗi công dân Xô Viết nhận ra vẻ thanh
tú của quê hơng
-> Nhận định chung: Lòng yêu nớc ban đầu đợc minh họa bằng 1 loạt hình ảnh đặc
Trang 21H? Nội dung chính của đoạn
H? Đoạn này có mối quan hệ
với đoạn trên ntn?
H? Mối quan hệ giữa đoạn này
với đoạn trên
H? Em có suy nghĩ gì về lòng
yêu nớc của con ngơì Việt
Nam qua các cuộc đấu tranh
H? Hãy điền vào chỗ trống để
hoàn chỉnh câu sau theo hiểu
ời dân Xô Viết đựơc thể hiện với tất cả sức mãnh liệt của nó trong cuộc chiến tranh đó
- Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc mà dân tộc Việt Nam đã giành đ-
ợc thắng lợi vẻ vang nhờ sức mạnh của lòng yêu nứơc (kháng chiến chống Nguyên Mông, Pháp, Mĩ)
sắc thể hiện nét
đẹp riêng của nhiều vùng trên
đất nớc Xô Viết
b- Lòng yêu ớcđợc thử thách
n-và thể hiện mạnh
mẽ trong cuộc chiến đấu bảo vệ
Tổ quốc
* Ghi nhớ : sgk
III/ Luyện tập : btsgk
Lòng yêu nớc ban đầu là lòng yêu những nhân vật tầm thờng nhất yêu yêu yêu
Hãy
Hớng dẫn về học:- Thuộc đoạn " Dòng suối tổ quốc"
- Soạn Lao xao
Ngày soạn ……… Ngày dạy………
Tiết 112 : câu trần thuật đơn có từ là
I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
Trang 22- Nắm đợc kiểu câu trần thuật đơn có từ là
- Biết đặt câu trần thuật đơn có từ là
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra : H? Thế nào là câu trần thuật đơn.?
- Chữa bài tập số 4 trang 103
III- Bài mới:
hoặc cụm từ phủ định sau đây
vào trớc vị ngữ của 4 câu trên
b, Truyền thuyết/ là loại truyện kì ảo
C V DT
c, Ngày thứ năm trên đảo cô Tô / là C
một ngày trong trẻo, sáng sủa
Câu a có ý nghĩa giới thiệu
đơn có từ là:
Ghi nhớ: sgk tr114
II- Các kiểu câu trần thuật đơn có
từ là:
III- Luyện tập:1/ Bài tập 1
Trang 23H? Nêu yêu cầu câu
- Các câu a,c,d,e là câu trần thuật
đơn có từ là
bài 2 : Xác định các kiểu câu trong bài tập 1
a- Câu định nghĩa " Hoán dụ "
b- Câu miêu tả " Tre là "
c- Câu giới thiệu " bồ các "
Ngày soạn ……… Ngày dạy
Tiết 113: lao xao
Duy Khán
-I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh
Trang 24- Cảm nhận đợc vẻ đẹp và sự phong phú của thiên nhiên làng quê qua hình ảnh các loài chim Thấy đựơc tâm hồn nhạy cảm, sự hiểu biết và lòng yêu thiên nhiên làng quê của tác giả
- Hiểu đợc nghệ thuật quan sát và miêu tả chính xác, sinh động và hấp dẫn về các loài chim ở làng quê trong bài văn
II- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:
- Kiểm tra :
H? Trình bày quan niệm của tác giả I E ren bua về lòng yêu nớc ?
III- Bài mới:
H? Nêu hiểu biết của em về
- Tuổi thơ im lặng (1985) là tập hồi
kí tự truyền của tác giả Thông qua hồi tởng và kỷ niệm tuổi thơ, tác giả
dựng lại những nét chấm phá về cuộc sống ở làng quê thuở trứơc trong bức tranh thiên nhiên, sinh hoạt, đồ vật và hình ảnh con ngời
Cuộc sống ấy tuy nghèo khó, vất vả, nhng giàu sức sống bền bỉ và chứa
đựng bản sắc văn hoá độc đáo của làng quê
- Lao xao trích từ " Tuổi thơ im lặng" tác phẩm đựơc tặng giải th-ởngHội nhà văn 1987
* Đọc: chậm rãi, tâm tình, kể lại kỉ niệm tuổi thơ ở quê hơng Chú ý ngắt câu ngắn, khẩu ngữ, câu chuyện dân gian lồng vào bài
* Chú thích:
+ Vung tứ linh: vung ra 4 phía+ Láu táu: Cách nói nhanh, có khi lắp vấp váp, không rõ tiếng
I - Giới thiệu tác giả, tác phẩm1- Tác giả
2- Tác phẩm:
II- Đọc - chú thích
Trang 25hè sang đợc miêu tả qua những
chi tiết hình ảnh nào ?
H? Với những chi tiết hình
ảnh gợi tả đó giúp em cảm
nhận thấy không gian thế nào?
H? Âm thanh nào khiến tác
giả chú ý nhất ? vì sao ?
quát ấy Duy Khán mở đầu tả
cảnh thế giới các loài chim tn?
H? Đọc: " sớm râm ran"
H? Nhận xét số tiếng mỗi câu
và dụng ý của tác giả ?
H? Tìm các chi tiết giới thiệu
về chúng?
* Bố cục: 2 đoạn
- Đoạn 1: Từ đầu lặng lẽ bay điPhong cảnh làng quê vào lúc chớm sang hè
- Đoạn 2: còn lại: Thế giới các loài chim
- Hoa lan nở trắng xoá
- Hoa giẻ từng chùm
- Hoa móng rồng thơm nh mùi mít chín
- Ong bớm đánh đuổi nhau vì hoa, vì
phấn, vì mật-> Với màu sắc, hơng thơm, các loài hoa quen thuộc với vẻ rộn rịp xôn xao của bớm ong, cỏ cây, hoa lá=>
Tất cả bừng lên trong không gian nắng hè thật tng bừng náo nhiệt
- Từ láy tợng thanh " lao xao" trở thành âm hởng, nhịp điệu chủ đạo trong bài văn Trong cái lao xao của trời đất có cây có cả cái lao xao của tâm hồn tác giả
- Câu ngắn, rất ngắn ( 1 từ) tg không tả tuỳ tiện tự do mà ông xếp, phân loại chúng cho phù hợp tâm lí trẻ thơ
và chịu ảnh hởng của văn hoá dân
III- Tìm hiểu bài:1- Khung cảnh làng quê lúc chớm vào mùa hè
2- Thế giới các loài chim
a, Các loài chim lành
Trang 26H? Quan hệ giữa chúng ntn
ích lợi gì?
(họ của chúng đều hiền cả)
H? Tại sao lại gọi là loài chim
hiền? (Thờng xuyên mang
niềm vui cho ngời nông dân,
thiên nhiên đất trời)
H? Qua cách miêu tả trên em
thấy đây là loài chim có đặc
tính gì ?
G: Cuộc sống của con ngời sẽ
buồn tẻ, vô vị biết bao nếu
thiếu đi âm thanh trong trẻo
của tiếng chim Từng giọt long
lanh rơi của tiếng chim thật có
ý nghĩa biết bao với cuộc sống
của con ngời
gian
- Bồ các tiếng kêu " các các "
- Sáo thì hót mừng đợc mùa
- Tu hú kêu là mùa " tu hú" chín-> Chúng đều dây mơ rễ má có họ với nhau Chúng đều mang vui đến cho đất trời
-> Đây là nhóm các loài chim lành gần gũi với con ngời Chúng mang
đến, ban tặng con ngơì những âm thanh trong trẻo trong cuộc sống để
họ thêm yêu cuộc đời thấy đợc niềm vui trong công việc Nghe tiếng hót của chúng ngơì nông dân biết trớc những điều tốt lành mùa màng bội thu, trái sai quả ngọt
Hớngdẫn về học:
- Tiếp tục tìm hiểu bài
- Làm tiếp bài luyện tập
Ngày soạn ……… Ngày dạy………
Bài 27 -Tiết 114 : lao xao
Duy Khán
-I- Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh