Văn 6 tuần 1 đến 7

Hiểu biết bước đầu về truyền thuyết: khái niệm, nhân vật, sự kiện, cốt truyện...Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên, quan niệm của người Việt về nguồn gốc dân tộc

Trang 1

Hiểu biết bước đầu về truyền thuyết: khái niệm, nhân vật, sự kiện, cốt truyện

Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên, quan niệm của người Việt về nguồn gốc dân tộc Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyện

- GV: + Tìm hiểu tài liệu: Sách giáo khoa, sách GV, sách bài tập, thiết kế bài giảng

Tranh, ảnh tư liệu về Đền Hùng hoặc Phong Châu Bài hát: Đất nước

+ Soạn giáo án + ĐHDH: Tích hợp, đa phương pháp

- HS: Đọc tìm hiểu bài trước ở nhà Vẽ tranh minh họa

III/NHỮNG NỘI DUNG CẦN LƯU Ý

-Mời học sinh hát bài : “ Nổi trống lên các bạn ơi!”

Hoặc GV chuẩn bị cho hs nghe đĩa

GT bài mới:

Bài hát gắn liền với một truyền thuyết tiêu biểu, truyền thuyết” Con Rồng Cháu Tiên” mở đầu cho chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng cũng như truyền thuyết VN nói chung Nội dung, ý nghĩa của Con Rồng Cháu Tiên là gì ? Để thể hiện nội dung ý nghĩa ấy truyện đã dùng hình thức nghệ thuật độc đáo nào ? Vì sao nhân dân ta qua bao đời rất tự hào và yêu thích câu chuyện này? Thầy và trò chúng ta hãy bắt đầu hành trình khám phá nội dung trên

Hoạt động giáo viên Hoạt động HS Nội dung ghi

Tuần 1-Tiết 1 Văn bản:

CON RỒNG CHÁU TIÊN

I/ GIỚI THIỆU:

1/ Thể loại:

Truyền thuyết là loại truyện dân gian

kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ Thường

có yếu tố tưởng tượng kỳ ảo Truyền thuyết thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện

Trang 2

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6

- Truyền thuyết VN có mối quan hệ chặt

chẽ với thần thoại Chất thần thoại ấy thể

hiện chẳng hạn ở nhận thức hư ảo về con

người và tự nhiên (Con Rồng Cháu Tiên,

Sơn Tinh, Thủy Tinh) hoặc về mô hình thế

giới (trời tròn, đất vuông, bánh chưng,

bánh giầy)…

CRCT thuộc nhóm các tác phẩm truyền

thuyết thời đại Hùng Vương giai đoạn đầu

- Kiểm tra hoạt động hiểu từ khó

? Ngoài những từ SGK đã chú giải, còn

từ nào em không rõ nghĩa?

Chuyển: Trên cơ sở hiểu k/n và hiểu

biết về vốn từ được sử dụng trong vb,

thầy và trò ta sẽ tiếp tục tìm hiểu gía trị

nội dung –nghệ thuật cũng như đặc

điểm của TT trong CRCT

Hoạt động 2: HD Đọc –Hiểu văn bản

MT:

.Nắm được cốt truyện Hiểu biết về

các nhân vật Nắm được nội dung và

nghệ thuật của văn bản.

.Rèn kỹ năng nhận biết, thông hiểu

tưởng tượng kỳ ảo

Lời thoại phù hợp nhân vật

-Đọc mẫu từ đầu đến

-Gọi hs đọc phân đoạn

Nhận xét

? Truyện gồm những nhân vật nào?

Được giới thiệu qua những chi tiết nào?

L: Kể tóm tắt câu chuyện

C: Với chuỗi sự việc liên kết nhau có

liên quan đến 2 nhân vật: LLQ và AC ,

VB CRCT đã giải thích và ca ngợi

nguồn gốc cao quý của dân tộc ta

Bằng các chi tiết trong truyện, em hãy

làm rõ nội dung trên

- Theo dõi nhóm hoạt động

Nhận định lại vấn đề

? Những biện pháp nghệ thuật nào đã

được sử dụng trong những chi tiết

trên?? Tác dụng?

Chốt ý chính

Giảng, chuyển: Nằm trong chuỗi truyền

thuyết thời đại các vua Hùng trong buổi

đầu dựng nước Theo em, qua văn bản,

nhân dân ta đã đề cao công lao của

Được chỉ địnhNêu thắc mắc

Nghe

Nghe, tiếp nhận thưc hiện

Xung phongNghe, nhận xétPhát hiệnNêu chi tiếtXung phongNghe

Thảo luận nhóm 4 phút

YC: Đưa ra nhận định có cơ sở rõ ràng

Thảo luận nhóm 3 phút

2/ Từ khó

II/ ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1/ Đọc:

VB tự sự

2/ Phân tích a/ Giải thích ngợi ca nguồn gốc cao quý của dân tộc:

- Sự xuất thân và hình dáng đặc biệt

của LLQ và A C

- Sự sinh nở đặc biệt của Âu Cơ

- Quan niệm người Việt có chung nguồn gốc tổ tiên

-> Chi tiết tưởng tượng kỳ ảo.Nhân vật mang dáng dấp thần linh

 Tôn vinh, thần thánh hóa cội nguồn dân tộc

Trang 3

Bức tranh mô tả điều gì?

Theo em, LLQ đã nói gì với AC?

Theo em, vì sao em chọn câu này?

Bình: Không gì đậm đà bằng tình anh

em Có khó khăn gian khổ gì cũng gánh

vác sẽ chia, yêu thương đùm bọc Đó là

truyền thống tốt đẹp, quý báu của ông

cha ta từ ngàn đời nay đã lưu truyền lại

cho cháu con theo nguyện ước của

*Nội dung và nghệ thuật truyện chính

là nội dung cơ bản cần đạt đến của

bài học.

Hoạt động 4:HD Luyện tập:

MT:Rèn kỹ năng nhận biết, vận dụng

và thông hiểu của HS Bồi dưỡng

phong cách, tình cảm qua tái hiện văn

bản

-Gọi HS đọc BT1- chỉ ra yêu cầu BT1 Em

biết những truyện nào của các dân tộc khác

ở VN cũng giải thích nguồn gốc tương tự

như truyện Con Rồng, Cháu Tiên ?

-? Sự giống nhau ấy nhằm khẳng định điều

- Cố gắng dùng lời văn (nói) của cá

nhân để kể cho diễn cảm

GV nhận xét- ghi điểm

Hoạt dộng 5: HD CV ở nhà

Trình bàyNhận xét, bổ sung Quan sát

Nhận xétPhán đoán Suy luận

Xác định, nêu

-Tổng hợp, nêu ý kiến

Ghi nhận

Đọc ghi nhớ

Đọc bt1, xác định yêu cầu bt

Thực hiện theo nhóm bànNêu nhận định

Nghe

Lựa chọn đoạnThực hiện

b/ Công lao của LLQ và AC

-Giúp dân diệt trừ yêu quái, dạy dân trồng trọt chăn nuôi và phong tục lễ nghi

- Chi tiết tưởng tượng kỳ ảo

- Xây dựng nhân vật mang dáng dấp thần linh

->Khẳng định sự gần gũi về cội nguồn và

sự giao lưu văn hóa của các dân tộc trên đất nước ta

BT2:

Kể diễn cảm đoạn tự chọn

Trang 4

MT: Củng cố các kiến thức đã tiếp cận

Rèn kỹ năng tư duy, nhận thức vấn đề

qua tự nghiên cứu bài mới

Bài củ:

-Làm bài tập số 3

- Câu hỏi mở:

Có người nói VB CRCT đã đề cập đến

vấn đề môi trường, theo em đó là chi

tiết nào? Vì sao em chọn chi tiết đó?

Gợi cho em suy nghĩ gì về môi trường?

gì? Vì sao em nhận định như vậy?

? Những thành tựu văn minh trong thời

kỳ đầu xây dựng đất nước?

Vẽ tranh minh họa

? Những thành tựu văn minh trong thời kỳ đầu xây dựng đất nước?

Vẽ tranh minh họa

Trang 5

- Nhận biết nhân vật, sự kiện, cốt truyện, cốt lõi lịch sử trong tác phẩm truyền thuyết.

- Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục tập quán và quan niệm đề cao lao dộng, đề cao nghề nông-nét đẹp văn hóa của người Việt

2/ Kỹ năng:

- Đọc hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết

- Nhận ra những sự việc chính trong truyện

3/ Thái độ:

Trân trọng bản sắc dân tộc, yêu lao động.

II./CHUẨN BỊ:

- GV: Sách giáo khoa, Sách GV, TLCKT, giáo án.Tranh minh họa

- HS: Nắm nội dung và kể được văn bản

Trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản

1/ Nội dung:

2/ Phương pháp: Thảo luận nhóm

IV TỔ CHỨC DẠY – HỌC:

1/ Ổn định lớp: Kiểm diện hs

2/ Kiểm tra bài :

Nhắc lại khái niệm truyền thuyết.( Hs xung phong trả lời)

3/ Bài mới:

GT bài mới:

Từ khái niệm TT, một lần nửa, thầy trò chúng ta thử tìm nhân vật và sự kiện lịch sử nào liên

quan đến thời quá khứ trong truyền thuyết BCCG.

HĐcủa GV Hđ của Hs Nội dung ghi

I/ Giới thiệu

-Thể loại-Từ khó

II/ Đọc- Tìm hiểu văn bản:

1/Đọc –kể 2/ Phân tích

Trang 6

trong ngày lễ Tiên Vương có ý định

chọn người nối ngôi

2/ Các lang cố ý làm vừa lòng Vua bằng

những mâm cỗ thật hậu

3/ Riêng Lang Liêu được thần mách bảo

dùng 2 loại bánh dâng lễ Tiên Vương

của người làm nên cội nguồn dt Theo

em, Hình ảnh của các nv trong VB

C:Giặc ngoài đã dẹp yên, tập trung vào

công cuộc chăm lo cho dân được no ấm,

vua đã già muốn truyền ngôi

H? ý định chọn người nối ngôi của Vua

Hùng ntn?

Chọn người nối ngôi phải nối chí Vua

H? Qua cách chọn người nối ngôi đã

giúp em hiểu điều gì về vị vua này?

CVua tài trí, sáng suốt, công minh Luôn

đề cao cảnh giác thù trong giặc ngoài

Đồng thời ngầm nhắc nhở 20 ông Lang

về truyền thống dựng nước, giữ nước

Chuyển:Vua Hùng đưa ra hình thức

để chọn người nối ngôi Thời gian

trôi đi, ngày lễ Tiên Vương sắp đến Ai

sẽ là người làm vừa ý vua? chúng ta

theo dõi phần tiếp theo của truyện.

Đọc đoạn : các lang lễ Tiên Vương

H? Đoạn truyên kể về sự việc gì?

H? Trong đoạn truyện trên chi tiết nào

em thường gặp trong các truyện cổ dân

gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu

cho truyên dân gian Trong các truyện

dg khác ta cũng thấy sự có mặt của các

chi tiết trên

H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong các

truyện dg khác ? Theo em, chi tiết trên

có giá trị ntn với truyện dg?

C:Tạo ra tình huống truyện để các nv

bộc lộ phẩm chất, tài năng.Góp phần tạo

sự hồi hộp, hứng thú cho người nghe

Được chỉ định

Gọi 2 đến 3 hs đọc

HS khác nhận xét

Chi tiết thi tài:

Truyện Tấm Cám : thi bắt tép

Truyện Em bé thông minh: thi

a/Hình ảnh con người trong công cuộc dựng nước

Vua Hùng:

Nối ngôi phải nối chí, không nhất thiết là con trưởng chú trọng tài năng, không xem trọng thứ bậc

 sáng suốt, thể hiện tinh thần bình đẳng

Trang 7

G:Lễ Tiên Vương đã trở thành cuộc đua

tài giữa 20 người con trai của

Vua.Trong cuộc đua tài đó LL là người

chịu nhiều thiệt thòi nhất

H? Trong lúc ấy, điều kỳ lạ nào đã đến

vơí LL?

Vì sao chỉ có LL được thần giúp đỡ?

Trong giấc mộng, thần đã cho LL biết

điều gì?

H? Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể

cho LL cách làm bánh? LL có hiểu ý

thần không?LL: đã hiểu gt lao động của

nghề nông : nhờ gạo mà dân ấm no,

nước hùng mạnh, đủ sức chống giặc, giữ

mà nv trong truyện dg trải qua Qua đó

thể hiện tài năng của nv

H? Nhân dân ta sáng tác truyện này

nhằm giải thích điều gì?

H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai? Đề

cao điều gì? Nêu ý nghĩa của phong tục

làm bánh chưng, bánh giầy trong ngày

Gặp thần trong mơ

Hạt gạo là quý

LL bộc lộ được trí tuệ, tài năng của mình

Là người tài trí

2 thứ bánh có ý nghĩa sâu sa

Là người làm vừa

ý vua Đó là biểu hiện của óc thông minh, trí tuệ

HS thảo luận

Trình bàyNêu nhận định

Ghi nhận

Nhân vật Lang Liêu:

-Chăm lo việc đồng áng, gần gũi nhân dân

-Hiểu được ý thần, nối được chí vua cha

-Nghĩ ra 2 thứ bánh

Lòng hiếu thảo, chân thành, thông minh

-Phản anh thành tựu văn minh nông nghiệp ở buổi đầu dựng nước

Trang 8

- GV:SGK,SGV,GA.Tư liệu: Từ vựng Tiếng Việt.Các BPtu từ TV

- HS: Chuẩn bị bài theo y/c

Hđ của GV Hđ của HS Ghi bảng

HĐ 1: HD Tìm hiểu bài mới:

MT: Hiểu nghĩa của từ là gì

H? VD trên được trích dẫn từ vb

nào? Nói về ai? về điều gì?

Mỗi từ đã được phân cách bằng dấu

tiếng hơn 2 không? VD?

H? Đơn vị cấu tạo từ TV là gì?

H? 9 từ trong vd trên khi kết hợp với

nhau có tác dụng gì?

H? Khi nào1 tiếng có thể coi là 1 từ?

H? Từ các vd trên, em hiểu từ là gì?

Tích hợp TLV:

Trong cuộc sống hàng ngày, để diễn

đạt điều mình muốn nói, muốn viết

cần lựa chọn từ để sắp xếp thành

câu, diễn đạt cho phù hợp với

MĐgiao tiếp, để người tiếp nhận

Đơn vị cấu tạo từ TV là tiếng

Tạo ra 1 câu trọn vẹn diễn đạt 1 ý

Khi 1 tiếng có thể dùng tạo câu, tiếng ấy trở thành từ

Xác định từ vàtiếng:

Lạc Long Quân/ giúp/ dân/

diệt trừ/ Ngư Tinh/ Hồ Tinh/ Mộc Tinh

 12 tiếng , 9 từ

Có từ cấu tạo là 1 tiếng

Có từ cấu tạo là 2 tiếng

Trang 9

H? Xét các từ:chăn nuôi, bánh chưng,

bánh giầy? Các từ này được tạo ra

H? Em hiểu thế nào là từ láy?

Tình huống tháo luận:

Có bạn cho rằng: chăn nuôi là từ

MT: Củng cố và nâng cao kiến thức

trên cơ sở kết hợp với thực hành.

H? Bài học hôm nay, em cần ghi nhớ

những nội dung cơ bản nào?

- Soạn bài: giao tiếp, vb và phương

thức biểu đạt: Trả lời các câu hỏi,

xem nội dung ghi nhớ, thử thực hiện

Do có quan hệ láy âm giữa các tiếng

Sơ đồ cấu tạo từGhi nhớ

nguồn gốc, con cháu là từ ghép

Điền từ tổ tiên

Con cháu, tổ tiên, ông bà

cha mẹ, vợ chồng, anh em,

b/ Từ láy :có quan hệ láy âm giữa các tiếng

Ghi nhớ SGk

III/ Luyện tập:

1/ Bài tập 1a/ Từ ghépb/Tổ tiên,gốc rễ, gốc gác c/ cha mẹ ,vợ chồng2/ Bài tập 2:

+ anh chị , cô chú+bác cháu, ông cháu3/ Bài tập ,

Nêu cách chế biến bánh: bánh gián, bánh nướng, bánh chưng

4/ miêu tả âm thanh tiếng khóc

Trang 10

Nhận biết việc lựa chọn phương thức,Nhận ra kiểu Vb,

Nhận ra tác dụng của việc lựa chọn pt ở một đoạn VB cụ thể

3/ Thái độ:Tích hợp giáo dục MT Biết sử dụng đúng PT phù hợp MĐGT

- GV: Thiết kế bài dạy.Bảng phụ

- HS: Thực hiện tìm hiểu bài ở nhà

cho mọi người biết, em làm ntn?

H?Em hãy biểu đạt suy nghĩ của em

về ước mơ cho người bạn biết?

GVKL: Sự biểu đạt ấy chính là quá

trình tiếp xúc giữa em với người

khác

H? Giao tiếp là gì?

H? Khi muốn biểu đạt tư tưởng, tình

cảm ấy một cách trọn vẹn, đầy đủ

cho người khác hiểu , em làm ntn?

GV: nói cách khác là phải tạo lập một

VB

Gọi hs đọc câu ca dao 1

H?Câu ca dao được sáng tác nhằm

MĐ gì?

H? Vấn đề mà câu ca dao đề cập đến

là gì?

H? 2 câu 6 và 8 liên kết với nhau

ntn?( về luật thơ và về ý?) Câu ca dao

Tôi mơ ước trở thành bác sỹ

Trình bày ý kiến

Ai ơi giữ chí cho bền

Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai

MĐgt: Để nêu ra 1 lời khuyên

Chủ đề: Khuyên con người ta cần giữ chí cho bền

VB: chuỗi lời nói hay bài viết có chủ

Trang 11

4/ Giới thiệu quá trình thành lập và

thành tích thi đấu của đội

5/ Bày tỏ lòng yêu mến môn bóng đá

H? em hãy lựa chọn kiểu vb và

phương thức biểu đạt phù hợp cho

các tình huống cho trên?

H? Truyền thuyết: Con Rồng thuộc

kiểu VB nào? Vì sao?

* HDVN: Làm bt 3,4,5 sách bài tập

Soạn VB: Thánh gióng

hành chính

thuyết minh, tự sự Miêu tả

Biểu cảm

Nghị luận

BT1a/ Tự sự b/ Miêu tảc/ Nghị luận

d/ Biểu cảme/ Thuyết minh

BT2

Là VB tự sự

Truyện kể về việc, người theo một diễn biến nhất định

II/Ghi nhớ: SGK

III/ Luyện tập:

1/ Bài tập 1:

a/ Tự sự b/ Miêu tảc/ Nghị luận

d/ Biểu cảme/ Thuyết minh2/ Bài tập 2: VBTS Truyện kể về việc, người theo một diễn biến nhất định

Trang 12

Tên bài: THÁNH GIÓNG

      

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1/Kiến thức: Nhân vật , sự kiện, cốt truyện trong TP thuộc đề tài giữ nước

Sự kiện và di tích lịch sử hản ánh thời kỳ đấu tranh giữ nước

2/ Kỹ năng: Đọc hiểu Vb truyền thuyết theo đặc trung thể loại

Phân tích một vài chi tiết kỳ ảo trong VBNắm bắt VB thông qua Ht chuỗi sự việc được kể theo trình tự thời gian

3/ Thái độ: Tự hào dân tộc.

- GV: SGK-SGV-GA tranh minh họa

- HS: Tìm hiểu Vb theo y/c Gv

1/ Nội dung:

2/ Phương pháp:

1/ Ổn định lớp:

TL:Kể truyện bánh chưng, bánh giầy.? Nêu ý nghĩa của truyện?.

TN: nội dung nào sau đây không phảI là ý nghĩa truyện BCBG

GV nêu yêu cầu về giọng đọc

Giọng ngạc nhiên , hồi hộp ở đoạn Gióng ra

đờiLời Gióng trả lời sứ giả đĩnh đạc, nghiêm

trang.Đoạn cả làng nuôi Gióng đọc giọng háo

hức, phấn khởi.Đoạn Gióng đánh giặc giọng

khẩn trương, mạnh mẽ.Đoạn cuối giọng

chậm, nhẹ

Gọi hs đọc

L: Thử nêu nội dung chính từng đoạn

Chốt / Đó cũng là sự việc chính từng đoạn

a/Sự ra đời kỳ lạ của Gióng

b/ Gióng gặp sứ giả, cả làng nuôi Gióng

c/ Gióng cùng nd chiến đấu và chiến thắng

giặc Ân

d/ Gióng bay về trời

Gọi hs kể chuyện.Nhận xét

Chuyển: Nắm được nội dung chính, kể được

chuyện, bước đầu các em đã tiếp cận được

với vẻ đẹp của VB về cả nội dung lẫn nghệ

HS đọc: phân đoạnĐ1: từ đầu nằm đấy

Trang 13

thuật.Ở các Vb trước nhân vật trong Vb là

hình ảnh những con người khai mở cội

nguồn, cĩ cơng dựng nước Theo em , VB

Thánh giĩng là hình ảnh của con người làm

nhiệm vụ gì?

? Tìm chi tiết GT về sự xuất thân của TG

Nhận xét

Trong đoạn văn trên, những chi tiết nào là kỳ

lạ? Và trong chuỗi các chi tiết lỳ lạ đĩ, theo

em chi tiết nào đặc sắc nhất.? Vì sao?

Bình: “ Khơng nĩi thì im lặng, bắt đầu nĩi

thì nĩi điều quan trọng nĩi lời yêu nước,

cứu nước”.Ý thức đ/v đát nước được đặt

lên đàu tiên với người anh hùng.

H? Nêu chi tiết kỳ lạ trong phần VB trên? ý

nghĩa của chi tiết: chú bé vươn vai ?

GV cung cấp thêm 1 số dị bản khác Dân gian

kể rằng Giĩng ăn “ những 3 nong cơm với 3

nong cà, uống một hơi nước cạn đà khúc

sơng”

H? Theo em, chi tiết: Giĩng lớn nhanh bà

con vui lịng cĩ ý nghĩa ntn?

GV: Giĩng là con của muơn bà mẹ, của nd

Người anh hùng từ dân mà ra, sức mạnh của

dân tộc tập trung thể hiện trong sức mạnh của

Giĩng.Sức mạnh dũng sĩ của Giĩng được

nuơi dưỡng từ những cái bình thường nhất,

bằng tinh thần đồn kết của nd

H? Nhận xét cách miêu tả trong đoạn văn?

Bằng lời văn của mình, em hãy kể lại đoạn

Giĩng ra trận đánh giặc

H? Chi tiết: roi sắt gẫy cĩ ý nghĩa ntn?

H? Những dấu tích lịch sử nào cịn sĩt lại đến

nay chững tỏ câu chuyện trên khơng hồn

tồn là TT?

H? Tại sao đánh giặc xong, Giĩng lại bay về

trời?

Bình: Đánh giặc xong, Giĩng khơng hề

địi hỏi cơng danh Dấu tích của chiến cơng,

Giĩng để lại cho quê hương Anh hùng thế

mới thật anh hùng, thật vĩ đại.Cũng như

nd, đuổi xong giặc lại trở về với luống cày,

với cơng việc của mình khơng chờ khen

thưởng Giĩng sinh ra là để phục vụ nhân

dân Xong nhiệm vụ, Giĩng lặng lẽ ra đi

H? Qua câu chuyện giúp em hiểu gì về tình

cảm của nd ta đối với người anh hùng?

H? Chi tiết nào để lại ấn tượng sâu sắc trong

tâm trí em? Biện pháp nghệ thuật?

Bà mẹ ướm vào vết chân to về thụ thai., mang thai 12 tháng

-Giĩng cất tiếng nĩi

Sức sống mãnh liệt, kỳ diệu của dân tộc ta mỗi khi gặp khĩ khăn

Chi tiết kỳ ảo, được sáng tác bằng trí tưởng tượng của nd ta

Chi tiết cuốn hút, tạo sự

tị mị, hấp dẫn với người đọc

-Nêu ý kiếnNghe

Nhận địnhTrình bày.Phân tích

-Lập nên những chiến cơng phi thường

-Sự sống của Thánh Giĩng trong lịng dân tộc

.Trở về với cõi vơ biên.Dấu tích của những chiến cơng cịn mãi

b/ Nghệ thuật:

.Hình tượng người anh hùng cứu nước mang má sắc thần kỳ

Trang 14

? Nêu ý nghĩa của các chi tiết trong truyện?

ý nghĩa của hình tượng Thánh gióng?

- Nắm được ý nghĩa của truyện

- ý nghĩa cua phong trào Hội khoẻ phù đổng

Trang 15

Tên bài: TỪ MƯỢN

     

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1/Kiến thức: Hiểu từ mượn, nguồn gốc từ mượn, nguyên tắc mượn từ.

Vai trò cùa từ mượn trong hoạt động giao tiếp

2/ Kỹ năng: Biết cách sử dụng phù hợp khi nói và viết

3/ Thái độ: Có ý thức khi sử dụng từ mượn

- GV: Sách giáo khoa, sách giáo viên.Giáo án.Bảng phụ

- HS: Sưu tầm từ mượn PT một số trường hợp dùng từ mượn

1/ Nội dung:

2/ Phương pháp:

Tl:Thế nào là từ đơn? từ phức? Cho VD?

Vẽ sơ đồ cấu tạo từ trong TV?

TN: Nội dung nào sau đây có cách hiểu đúng nhất về từ ghép

a/ Là đơn vị của câu

b/ Có nghĩa nhất định

c/ Kết hợp về nghĩa

d/ Kết hợp về âm

3/ Bài mới:

HĐ 2 HD Tìm hiểu Từ thuần việt và Từ

(GVgợi ý: khi đọc các từ này các em phải

tìm hiểu nghĩa của nó dựa theo chú thích )

H? Bằng kiến thức đã học, em thấy từ trên

có nằm trong nhóm từ do cha ông ta sáng tạo

không?

H? Từ thuần việt là gì?

H? Em hiểu thế nào là từ mượn?

GV hướng dẫn HS tìm hiểu nguồn gốc của

từ mượn

H? Các em có hay đọc truyện hoặc xem

phim truyện dã sử của TQ trên truyền hình?

Trang 16

H? Vậy 2 từ trên là từ mượn của tiếng nước

nào?

GV KL: Mượn từ tiếng TQ cổ , được đọc

theo cách phát âm của người Việt nên gọi là

từ Hán Việt

Bài tập nhanh: Xác định từ HV trong 2 câu

thơ sau:

Lối xưa xe ngụa hồn thu thảo

Nền cũ lâu đài bóng tich dương

H? Em có nhận xét gì về hình thức chữ viết

của các từ: ra đi ô, in-tơ-net, ti vi ?

Các từ mượn ngôn ngữ ấn âu

GV: Những từ mượn đã được Việt hoá thì

viết như từ thuần vIệt

những từ chưa được thuần hoá thì dùng dấu

– nối 2 tiếng

Gọi hs đọc đoạn trích ý kiến của Chủ tịch Hồ

Chí Minh

H? Qua phần vừa tìm hiểu em hãy cho biết

mặt tích cực của việc mượn từ là gì?

H? Mặt tiêu cực của việc lạm dụng từ mượn

là gì?

H? Em hãy nêu vd thực tế về việc lạm dụng

từ mượn?

Gọi đọc ghi nhớ

GV chốt:Khi cần thiết thì phải mượn Khi

TV đã có từ thì không nên mượn tuỳ tiện.

Giữa các tiếng có dấu gạch ngang

HS đọcMượn từ là một cách làm giàu Tiếng Việt

Lạm dụng việc mượn

từ sẽ làm cho TV kém trong sáng

HS trả lời hoặc lên bảng

b/ trong hoàn cảnh giao tiếp với bạn bè, ngưòi thân hoặc có thể dùng để viết tinKhông dùng trong

-Từ Thuần Việt: do cha ông

Lạm dụng việc mượn từ sẽ làm cho TV kém trong sáng Cần phải giữ gìn sự trong sáng của TV

b/ yếu điểm: yếu : quan trọng

3/ Bài 4 Các từ mượn:phôn, pan, nốc ao

 trong hoàn cảnh giao tiếp

với bạn bè, ngưòi thân hoặc

Trang 17

các trường hợp có nghi thức giao tiếp trang trọng

có thể dùng để viết tinKhông dùng trong các trường hợp có nghi thức giao tiếp trang trọng

Trang 18

- GV: Sách giáo khoa, SGV.TL Chuẩn kiến thức Bảng phụ

- HS: Thực hiện theo y/c GV

1/ Nội dung:

2/ Phương pháp:

LTK:Thế nào là VB? Có mấy kiểu vb?Nêu phương thức biểu đạt của từng kiểu VB?.

3/ Bài mới:

GT bài mới:Muốn ăn phảI hỏi, muốn giỏi phảI học Mục tiêu tiết 7,8

H? Qua các trường hợp trên, em hiểu tự sự

đáp ứng yêu cầu gì của con người?

H? Khi em yêu cầu ai đó kể chuyện cho mình

nghe là em chờ đợi điều gì?

GV nêu câu hỏi 1 trong 4 trường hợp cụ thể

trên

Cho HS theo dõi vd 2

H? Đọc truyện Thánh Gióng giúp em hiểu

Giải thích sự việc: tre

Tuần 2.Tiết 7-8-TLV

TÌM HIỂU CHUNG

VỀ VĂN TỰ SỰ

I/ Ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự:

1/Tìm hiểu:

Câu 1:

Mong muốn λ khác kể chuyện cho mình nghe về 1 câu chuyện, 1 sự việc nào đó

Nhận biết, tìm hiểu về sự vật, hiện tượng

Câu 2:

Sự việc giặc Ân xâm lược:

có thông báo sự việc, diễn biến, kết quả

Trang 19

AH giúp dân, giết giặc cứu nước của dân tộc

VN.Tấm gương yêu nước, ước mơ khát vọng

H? Hãy liệt kê các sv của truyện Thánh

Gióng?

H? Em có nhận xét gì về sự sắp xếp các sv

trong truyện? Mối qh giữa các sv?

H? Nếu đảo vị trí của sv 4 lên trước, sv 3

xuống sau có được không?

H? Qua phần tìm hiểu, em hãy cho biết ý

nghĩa của văn tự sự?

GV: Vậy tự sự giúp tìm hiểu sự vật bằng

Gọi HS đọc truyện: Ông già và thần chết

H? Phương thức tự sự trong truyện được thể

hiện ntn?

H? Truyện có ý nghĩa ntn?

H? Gọi hs đọc bài thơ: Sa bầy ?

H? Bài thơ này có phải là tự sự không? Vì

sao?

H? Kể miệng câu chuyện trên?

GVHD: kể đảm bảo các sự việc Tôn trọng

mạch kể của bài thơ

Theo dõi

Gọi hs đọc 2 vb

H? 2 vb có nội dung tự sự không? Vì sao?

GV bổ sung: tự sự ở đây có vai trò giới thiệu,

đằng ngà, làng cháy

Giúp người nghe hiểu biết về người, sự vật,

sự việc để giải thích, khen chê qua việc người nghe thông báo cho biết

-Sự ra đời kỳ lạ -Sự lớn lên kỳ lạ

- Ra trận đánh giặc

-Tan giặc, trở về trời

-Những vết tích Sắp xếp theo trình tự trước sau SV sau là

kq của sv trước

Không Vì phá vỡ trật tự,ý nghĩa không đảm bảo

đã kể lại câu chuyện

có đầu có cuối, có nv,

có chi tiết diễn biến

sv nhằm MĐ chế giễu tính tham ăn của Mèo

đã khiến mèo tự mình

sa bẫy của chính mình

TL: 2 vb đều có nội dung tự sự với nghĩa

kể chuyện, kể việc

.SV chính:

-Sự ra đời kỳ lạ -Sự lớn lên kỳ lạ

- Ra trận đánh giặc

-Tan giặc, trở về trời

-Những vết tích

Sắp xếp theo trình tự trước sau SV sau là kq của

II/ Luyện tập trên lớp:

1/ Bài tập 1:

Kể theo trình tự thời gian

SV nối tiếp nhau Kết thúc bất ngờ

Ngôi kể thứ 3

Ca ngợi trí thông minh, biến báo linh hoạt của ông già.Cầu được ước thấy

2/ Bài tập 2:

Là bài thơ tự sự vì tuy diễn đạt bằng thơ 5 tiếng nhưng bài thơ đã kể lại câu chuyện

có đầu có cuối, có nv, có chi tiết diễn biến sv nhằm MĐ chế giễu tính tham ăn của Mèo đã khiến mèo tự mình

sa bẫy của chính mình

3/ Bài tập 3:

2 vb đều có nội dung tự sự với nghĩa kể chuyện, kể

Trang 20

tường thuật, kể chuyện thời sự hay lịch sự

* HDCVVN: Nắm được nội dung bài học

Trang 21

Kể lại được truyện

3/ Thái độ: Thấy được công lao của cha ông.Bồi dưỡng khat vọng , ước mơ vươn lên.

Giáo dục bảo vệ môi trường

- GV Sách giáo khoa sách giáo viên.Giáo án.Thiết kế bài dạy Tranh minh họa:

- HS: Chuẩn bị theo y/c giáo viên

1/ Nội dung:

2/ Phương pháp:

TL: Ý nghĩa truyện Thánh Gióng

TN: Ý nghĩa chi tiết “ vươn vai biến thành tráng sĩ”

a/ Tạo sự thần kỳ cho câu chuyện

b/ Thể hiện ước mơ chiến thắng giặc ngoại xâm

c/ Ca ngợi người anh hùng chống giặc

d/ Thể hiện sức mạnh của dân tộc

3/ Bài mới:

GT bài mới:

Hoạt động giáo viên Hoạt động HS Nội dung ghi

Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu

MT: Xác định thể loại, tìm hiểu từ ngữ

để nắm chắc nội dung

L: Nêu thể loại

? Ngoài từ khó SGK đã chú thích ,

còn từ nào em chưa rõ nghĩa?

? Theo em, Vb thuộc pt biểu đạt nào?

Chuyển: Là Vb thuộc PT Tự sự,

STTT thể hiện các đặc điểm của thể

loại TT như thế nào?

Hoạt động 2: HD Đọc-Tìm hiểu Vb

MT:Giúp hs nắm nội dung và nghệ

thuật VB Thấy được đặc điểm của

truyền thuyềt.Rèn kỹ năng phân tích,

nâng cao khả năng tư duy.

Hướng dẫn đọc

Đọc mẫu

Gọi hs đọc phân đoạn

Gọi hs kể tóm tắt

? Câu chuyện bắt đầu từ sự việc nào?

?Sự yêu thương lo lắng của người cha

dành cho con thể hiện qua chi tiết

nào?

Xác địnhNêu, cùng giải quyết

Nhận địnhNghe, định hướng trả lời

NgheThực hiện theo chỉ định

Xung phongXácđịnhNhận định

Tuần 3 Tiết 9.VB

SƠN TINH THỦY TINH I/ Giới thiệu:

-Thể loại:truyền thuyết -Từ khó

Trang 22

? Theo em, trong những chi tiết liên

quan đến việc gả chồng cho con gái,

chi tiết nào đặc sắc nhất? Lý giải

Chốt : Ý nguyện gả con cho ST của

nhà vua cũng chính là ý nguyện của

nhân dân

?Vì sao nhân dân ta lại chon ST làm rễ

mà không chon TT? Hãy gthiệu những

hiểu biết của em về 2 nhân vật trên

?Theo em , tài năng và phẩm chất của

2 nhân vật bộc lộ rõ nhất qua sự việc

nào?

? Đặc sắc nghệ thuật trong các sự việc

mt 2 nhân vật?

Liên hệ với thực tế đời sống của cư

dân Việt cổ trong lịch sử, theo em câu

chuyện đã phản ánh điều gì?

Tích hợp giáo dục môi trường

TỪ câu chuyện em , em có suy nghĩ gì

kỹ năng tư duy

L: Giá trị nội dung-nghệ thuật?

Soạn bài : Nghĩa của từ:

-trả lời các câu hỏi trong từng đề mục,

xem ghi nhớ , thử thực hiện bài tập

Thảo luận bàn

Nghe

Trao đổi bàn

Trao đổi bànTrình bàyTranh luậnNhận định, lý giải

Thảo luận nhóm

Nhận định

Xác định

Tóm tắt ý cơ bảnĐọc

Ghi nhận

 Ý nguyện của nhân dân

b/ Cuộc thi tài của ST-TT

- Cả hai đều có tài cao phép lạ

-ST lấy được MN, TT nổi giận dâng

nước đánh ST-ST vững vàng, TT kiệt sức rút quân

- Hàng năm đều dâng nước lên đánh ST

 Hình tượng nhân vật mang dáng dấp thần linh

Tạo sự việc hấp dẫn Dẫn dắt , kể chuyện sinh động, hấp dẫn

.Cuộc sống lao động đấu tranh với thiên tai, lũ lụt của cư dân đồng bằng Bắc bộ

Khát vọng của người Việt cổ trong chế ngự lũ lụt thiên tai

c/ Ý nghĩa văn bản

-Giải thích hiện tượng lũ lụt-Thể hiện ước mơ chiến thắng thiên tai ,bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ

III/Tổng kết:

1/Nội dung:

Giải thích hiện tượng lũ lụt-Thể hiện ước mơ chiến thắng thiên tai ,bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ

Trang 23

1/Kiến thức: Hiểu khái niệm nghĩa của từ Biết cơ sở xác định nghĩa

2/ Kỹ năng: Giải thích đúng nghĩa của từ Biết sử dụng từ đúng nghĩa Biết tra cứu tự điển.

TL: Nêu nguyên tắc mượn từ

TN: Xác định dãy từ nào sau đây không có từ mượn

a/ nhà, cây, tàu hỏa

HĐ 1: HD tìm hiểu bài mới

MT: Học sinh hiểu khái niệm nghĩa của từ.

Gọi HS đọc vd Trình bày BP

H? Nếu lấy dấu 2 chấm làm chuẩn thì các vd

trên gồm mấy phần? Đó là những phần nào?

Gọi Hs đọc lại phần nội dung giải nghĩa của

từ

GV: Đó là phần nội dung mà từ biểu thị

H? Thế nào là nghĩa của từ?

L: Đọc câu 3 mục I.Vẽ mô hình

GV chuyển ý : Vậy có thể giải nghĩa của từ

bằng những cách nào?

Yêu cầu hs theo dõi các vd trong sgk

Gọi 1 hs đọc phần giải nghĩa từ tập quán

HS đọc

Gồm 2 phần:

Phần bên trái là các từ cần giải thích

Phần bên phải là nội dung giải nghĩa của từ

Nghĩa cua từ là nội dung

Nao núng: lung lay, ko vững lòng tin ở mình nữa

Trang 24

H? Trong 2 câu sau đây, 2 từ : tập quán và

thói quen có thể thay thế cho nhau được hay

không? Vì sao?

a/ Người Việt có tập quán ăn trầu

b/ Bạn Nam có thói quen ăn qùa vặt

H? Vậy từ tập quán đã được giải thích ý nghĩa

bằng cách nào?

Gọi hs đọc phần giải thích từ : Lẫm liệt

H? Trong 3 câu sau đây, 3 từ: lẫm liệt, hùng

dũng, oai nghiêm có thể thay thế được cho

nhau không?

a/ Tư thế lẫm liệt của người anh hùng

b/ Tư thế hùng dũng của người anh hùng

c/ Tư thế oai nghiêm của người anh hùng

H? 3 từ trên thuộc loại từ nào mà em đã học?

H? Vậy từ lẫm liệt đã được giải thích ý nghĩa

bằng cách nào?

Bài tập nhanh: Hãy giaỉ thích ý nghĩa của các

từ sau theo cách trên: Trung thực, dũng cảm,

phân minh

Hoạt động 3; HDLT

MT : Củng cố KT, rèn kỹ năng tư duy

H? Cho biết mỗi chú thích giải nghĩa từ theo

Vì: Từ tập quán có phạm

vi biểu vật rộng thường gắn với chủ thể là số đông

Thói quen có phạm vi biểu vật hẹp thường gắn với chủ thể là một cá nhân

Trình bày kn mà từ biểu thị

HS đọc

3 từ có thể thay thế cho nhau được vì chúng không làm cho nội dung thông báo và sắc thái ý nghĩa của câu thay đổi

3 từ đồng nghĩa

Giải thích ý nghĩa bằng cách dùng từ đồng nghĩa

HS đọc

Giống cách giải thích ý nghĩa của từ : lẫm liệt

Đại diện 4 tổ lên tìm

Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với

từ cần giải thích

HS lên bảng làm:

a/ Học tậpb/ Học lỏmc/ Học hỏid/ Học hành

II/ Cách giải thích nghĩa của từ:

1/ Trình bày kn mà từ biểu thị

2/ Đưa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích

Tản Viên: Núi cao trên đỉnh ngọn toả ra như cái tán gọi là Tản Viên

Cách giải thích bằng việc miêu tả đặc điểm của sự vật.Phán: truyền bảo

2/ Bài tập 2a/ Học tậpb/ Học lỏm

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	506 KB