Về kỹ năng: - Rèn kỹ năng đọc phân tích lược đồ nông nghiệp để thấy được sự phân bố sản xuất nông nghiệp ở Trung nam Mĩ.. - Phân tích được mối quan hệ giữa kiến thức về tự nhiên với sự p
Trang 1Tuần 27 Thứ 2 ngày 28 tháng 2 năm 2011
Tiết 49 Bài 44:
KINH TẾ TRUNG VÀ NAM MĨ
I Mục tiêu bài học:
Sau bài học HS cần:
1 Về kiến thức:
- Biết được sự phân chia đất đai ở Trung và Nam Mĩ không đồng đều thể hiện ở hai hình thức phổ biến là: Đại điền trang và tiểu điền trang
- Hiểu được nguyên nhân sự cải cách ruộng đất ở Trung và Nam Mĩ ít thành công
- Thấy rõ sự phân bố nông nghiệp Trung và Nam Mĩ
2 Về kỹ năng:
- Rèn kỹ năng đọc phân tích lược đồ nông nghiệp để thấy được sự phân bố sản xuất nông nghiệp ở Trung nam Mĩ
- Phân tích được mối quan hệ giữa kiến thức về tự nhiên với sự phân bố các cây công nghiệp, vật nuôi trong khu vực
- Kỹ năng phân tích ảnh về 2 hình thức sở hữu và sản xuất nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
3 Thái độ tình cảm
- Có tinh thần ý thức học hỏi, hướng phấn đấu vươn lên vượt qua mọi khó khăn
II Phương tiện dạy học
Bản đồ, lược đồ Nông nghiệp Trung và Nam Mĩ
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
? Quá trình đô thị hóa ở Trung và Nam Mĩ khác với Bắc Mĩ như thế nào?
2 Bài mới.
Hoạt động 1.
Quan sát H44.1; H44.2; H44.3 SGK nhận xét
? Quy mô, kỹ thuật canh tác
- (H.44.1: Sản xuất nhỏ, lạc hậu
H44.2: Chăn nuôi bê theo hình thức chăn thả cổ
truyền
H.44.3: Sản xuất quy mô lớn, hiện đại)
? Trung và Nam Mĩ có mấy hình thức sản xuất
nông nghiệp?
? Trong 3 bức ảnh phân tích, bức nào phù hợp với
hình thức tiểu điền trang, đại điền trang?
(H.44.1; 44.2; Tiểu điền trang; H44.3: Đại điền
trang)
? Hai hình thức này có đặc điểm gì? Khác nhau
cơ bản như thế nào?
1 Nông nghiệp Trung và Nam Mĩ
a Các hình thức sỡ hữu trong nông nghiệp
- Hai hình thức sản xuất chính: + Tiểu điền trang
+ Đại điền trang
- Đồn điền, trang trại của các công
ty tư bản nước ngoài
Trang 2
GV chia lớp thành các 4 nhóm thảo luận 3 phút
Nhóm 1,2 Tìm hiểu về hình thức canh tác đại điền trang
Nhóm 3,4 Tìm hiểu về hình thức canh tác tiểu điền trang
Đại diện nhóm báo cáo dán trên bảng, cả lớp đối
chiếu kết quả phản hồi nhận xét, đánh giá
GV giúp HS chuẩn kiến thức theo bảng sau:
Hình thức
Đại điền trang (Latigendia)
2 Quyền sở hữu Các hộ nông dân Các đại điền chủ
(chiếm5% DS)
3 Hình thức canh tác - Cổ truyền, dụng cụ thô sơ, - Hiện đại có giới hóa các khâu
sản xuất
5 Nông sản chủ yếu - Cây lương thực - Cây công nghiệp, chăn nuôi
6 Mục đích sản xuất - Tự cung tự cấp - Xuất khẩu nông sản
? Qua bảng phân tích nêu trên sự bất hợp lý
trong chế độ sở hữu ruộng đất ở Trung, Nam
Mĩ? (Nông dân chiếm số đông, sở hữu ruộng
đất diện tích nhỏ Phần lớn không có ruộng
đất, phải đi làm thuê Đất đai phần lớn nằm
trong tư bản, nước ngoài)
? Ở Trung và Nam Mĩ vấn đề này được giải
quyết như thế nào?
- (Ban hành luật cải cách ruộng đất, khai
hoang đất mới mua ruộng đất của Đại điền
chủ, công ty nước ngoài chia cho nông dân)
? Tại sao cuộc cải cách ruộng đất ở đây ít
thành công?
- (Tiến hành chưa hợp lí, không chiệt để, vấp
phải sự chống đối của đại điền chủ và công ty
tư bản nước ngoài)
- Chế độ sở hữu ruộng đất còn bất hợp lí
Trang 3
? Em hiểu biết gì về cải cách ruộng đất của
Việt Nam?
GV liên hệ:
Tình hình chiếm hữu ruộng đất ở Việt Nam:
+ Trước cách mạng (Địa chủ chiếm 5% DS;
85% Diện tích đất)
+ Sau CM: Cải cách ruộng đất "Người cày có
ruộng
->Sự thay đổi trong quan hệ SX tạo tiền đề
cho nông nghiệp phát triển
Quan sát hình 44.4 SGKT cho biết:
? Trung và Nam Mĩ có các loại cây trồng chủ
yếu nào? Mục đích của sản xuất?
Hoạt động 2.
? Sự mất cân đối giữa cây công nghiệp, cây
ăn quả, cây lương thực dẫn tới tình trạng gì?
? Xác định trên bản đồ sự phân bố các cây
trồng của Trung và Nam Mĩ?
1 Lúa Braxin, Achentina
2 Cà phê Eo đất Trung Mĩ, Đông Braxin,
Colobia
3 Dừa Quần đảo ăng ti
4 Đậu
tương
Các nước đông nam lục địa Nam Mĩ,
5 Bông Đông Braxin, Achentina
6 Cam,
chanh
Đông Nam lục địa Nam Mĩ
7 Mía Quần đảo Ăng ti
8 Chuối Eo đất Trung Mĩ
9 Ngô Các nước ven Đại Tây Dương
10 Nho Các nước phía nam dãy Andet
? Qua việc xác định và bảng thống kê trên
cho biết ngành trồng trọt của Trung và Nam
mĩ mang tính chất gì? Vì sao?
GV minh họa ảnh một số sản phẩm trồng trọt
của Trung và Nam Mĩ
Quan sát H44.4 SGK cho biết:
? Các loại gia súc chuyên được nuôi ở Trung
và Nam Mĩ? Chúng được nuôi ở đâu? Vì sao?
HS trả lời theo bảng sau:
b.Các ngành nông nghiệp:
* Trồng trọt:
- Nông sản chủ yếu là cây công nghiệp
và cây ăn quả để xuất khẩu, cây lương thực chỉ phát triển ở một số nước
- Phần lớn các nước Trung và Nam Mĩ phải nhập lương thực và thực phẩm
- Ngành trồng trọt mang tính chất độc canh do lệ thuộc vào nước ngoài
Trang 4
* Ngành chăn nuôi và đánh cá:
Ngành chăn nuôi Địa bàn phân bố chăn nuôi Điều kiện tự nhiên
Bò thịt, bò sữa
(khoảng 250 triệu
con)
Braxin, Achentina, Urugoay, Paragoay
Nhiều đồng cỏ lớn và tươi tốt
Cừu (150 triệu
con)
Lạc đà La ma
Sườn núi Trung Andet Khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới
lục địa
Đánh cá Pêru đứng đầu thế giới về sản
lượng cá
Dòng hải lưu lạnh chảy sát ven bờ
Qua bảng thống kê trên nhận xét chung về
ngành chăn nuôi, đánh bắt cá
GV: Mở rộng : Nghề đánh cá ở Pê ru
- Chăn nuôi bò, cừu, lạc đà quy mô lớn
- Pê Ru quốc gia có sản lượng cá đứng đầu thế giới
IV Củng cố
? Nêu sự khác nhau cơ bản về nông nghiệp giữa Bắc Mĩ và Nam Mĩ ?
V Hướng dẫn về nhà.
- Làm bài tập SGK
- Xem trước bài 45
Tuần 27 Thứ 3 ngày 1 tháng 3 năm 2011
Tiết 50 Bài 45:
KINH TẾ TRUNG VÀ NAM MĨ (Tiếp theo )
I Mục tiêu bài học.
1 Về kiến thức: HS cần
- Nắm được sự phát triển và phân bố sản xuất công nghiệp ở Trung và Nam Mĩ Vấn đề siêu đô thị ở Nam Mĩ
- Thấy được tiềm năng to lớn về nhiều mặt của vùng sinh thái Amaron, việc khai thác quá mức vùng Amaron có ảnh hưởng lớn đến môi trường, khu vực và thế giới
- Vai trò kinh tế của khối thị trường Trung Mĩ Mec- co- xua
2 Về Kỹ năng
- Về kỹ năng đọc phân tích lược đồ để rút ra những mặt kiến thức về sự phân bố các ngành công nghiệp, về lợi ích của khối Mec-cô-xua
- Phân tích lược đồ đô thị thấy rõ phân bố các siêu đô thị ở Trung & Nam Mĩ
3 Thái độ tình cảm:
- Có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên
- Có tinh thần đoàn kết yêu thương, tương thân, tương ái giúp đỡ nhau
II Phương tiện dạy học:
- Lược đồ phân bố công nghiệp Trung & Nam Mĩ
Trang 5
- Lược đồ tự nhiên Châu Mĩ.
III Tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu sự bất hợp lý trong chế độ sở hữu ruộng đất ở Trung & Nam Mĩ và biện pháp khắc phục của một số quốc gia ở Trung & Nam Mĩ?
? Nêu tên và sự phân bố các cây trồng chính ở Trung & Nam Mĩ
? Sự khác nhau cơ bản về nông nghiệp Bắc Mĩ & Nam Mĩ
2 Bài mới.
Hoạt động 1.
Quan sát H 45.1 SGK:
? Trình bày sự phân bố sản xuất của các ngành
công nghiệp chủ yếu của khu vực Trung & Nam
Mĩ ?
? Những nước nào trong khu vực phát triển công
nghiệp tương đối toàn diện ?
? Các nước khu vực An đét và eo đất Trung &
Nam Mĩ phát triển mạnh ngành công nghiệp
nào? Tại sao ngành đó được trú trọng phát
triển ?
(Dựa vào nguồn tài nguyên khoáng sản có sẵn
khai thác xuất khẩu thô sản phẩm quan trọng là
dầu mỏ quặng kim loại màu )
2 Công nghiệp Trung và Nam Mĩ.
- Phân bố rất không đồng đều tập trung ở một số nước:
- Các nước công nghiệp mới: Braxin, Achentina, Chi lê và Vêlêxuêla
- Các nước khu vực An đét và eo đất Trung & Nam Mĩ phát triển công nghiệp khai khoáng phục vụ xuất khẩu
? Các nước trong vùng biên CaRiBê phát triển
những ngành công nghiệp nào ? Thiên nhiên có
ưu đãi gì cho những ngành công nghiệp đó phát
triển?
? Trong quá trình phát triển công nghiệp đó, các
nước Trung & Nam Mĩ cần phải khắc phục
những tồn tại cơ bản ?
HS thảo luận nhóm, cặp sau đó trình bày
- Các nước trong vùng biển CaRiBê phát triển công nghiệp thực phẩm và
sơ chế nông sản
GVchuẩn kiến thức & mở rộng:
- Từ thời CTTG thứ 2 Hoa Kỳ biến khu vực này
thành 1 thị trường tiêu dùng hàng hóa và cung
cấp nguyên liệu giá rẻ Điều đó để lại hậu quả
nặng lề cho các nước Trung và Nam Mĩ Tài
nguyên bị tiêu thụ nhanh, kinh tế trì trệ, nợ nước
ngoài chồng chất, hàng năm phải dành khoảng
1/3 tổng giá trị xuất khẩu để trả lãi
- Các nước CN mới luôn cố gắng thu hút vốn
Trang 6
đầu tư nước ngoài để phát triển công nghiệp
nhưng sử dụng vốn vay không hiệu quả, tình
trạng thiếu vốn trầm trọng gánh nợ nước ngoài
rất lớn lên tới 500 tỉ USD Hai con nợ lớn nhất
thế giới là Braxin, MêHico (nợ 100tỉ USD;
Achentina 50 tỷ USD)
- Thiếu vốn, hạn chế về trình độ KHKT và công
nghệ ảnh hưởng tới công cuộc CNH của các
nước trong vùng
Hoạt động 2.
? Bằng sự hiểu hiết của mình hãy cho biết giá trị
và tiềm năng to lớn của rừng Amazon?
HS Thảo luận theo nhóm, cặp hoặc nghiên cứu
cá nhân
Đại diện học sinh báo cáo kết quả, cả lớp góp ý
bổ sung;
GVchuẩn kiến thức
GV lưu ý:
- Rừng Amazôn tạo ra nhiều ô xi nhưng sự phân
hủy của lá cây thân cây cũng tạo ra lượng Co2
nhiều không kém Rừng Amazôn vì thế hấp thụ
toàn bộ khí O2 do nó sinh ra
- Rừng Amazôn chiếm 42% diện tích nước
Braxin (3,5 triệu km2); Rừng cung cấp cao su,
cây cho nhựa, cây cọ, đay đem lợi gấp 2 lần so
với chăn nuôi
?Rừng Amazon bắt đầu được khai thác như thế
nào?
(- Các bộ lạc người Anh Điêng sinh sống trong
rừng săn bắn hái lượm sống phụ thuộc vào
nguồn lợi tự nhiên, không ảnh hưởng đến tự
nhiên)
? Ngày nay rừng Amazon được khai thác như
thế nào?
(- Chính phủ Braxin: Trao các diện tích đất rừng
lớn cho các Công ty tư bản nước ngoài với
phương châm "Đổi đất lấy cơ sở hạ tầng, họ đã
khai thác gỗ, phá rừng lập đồn điền, xây dựng
các tuyến đường bộ, đường sắt xuyên Amazon,
xây dựng các đập thủy điện, các đô thị mới )
- Nông dân nghèo Braxin đến phá rừng chiếm
đất bán cho các doanh nghiệp người Mĩ, Pháp,
3 Vấn đề khai thác rừng Amazôn.
a Vai trò to lớn của Amazôn
- Nguồn dự trữ sinh vật quý giá
- Nguồn dự trữ nước để điều hòa khí hậu, cân bằng sinh thái
- Vùng đất rừng có nhiều tài nguyên khoáng sản
Nhièu tiềm năng công nghiệp -giao thông
b Ảnh hưởng của việc khai thác rừng Amazon:
* Tích cực
- Tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân vùng đồng bằng Amazôn
Trang 7
Đức tới 650.000 ha rừng với giá rẻ; đốt rừng tạo
đồng cỏ để chăn nuôi hiện có 20.000.000 bò,
cừu, ngựa
? Việc khai thác rừng Amazôn với quy mô lớn
như hiện nay ảnh hưởng như thế nào đến nền
kinh tế, xã hội, môi trường?
HS: Thảo luận theo bàn rồi trả lời
GV chuẩn kiến thức
* Tiêu cực:
- Chia cắt đồng bằng Amazon thống nhất trước đây thành các vùng sinh thái biệt lập
- Hủy hoại dần môi trường Amazon
- Tác động xấu đến khí hậu toàn cầu
Hoạt động 3.
Đọc mục 4 SGK và tài liệu(nếu có)
? Thành viên sáng lập bao gồm những quốc gia
nào ? Hiện có bao nhiêu quốc gia?
4 Khối kinh tế Meccôxua
a Tổ chức
- Thành lập năm 1991
- Bao gồm ban đầu 4 nước là Braxin, Achentina, Urugoay, Paragoay sau kết nạp thêm Chi Lê, Bôlivia
-Tháo dỡ hàng rào thuế quan -Tăng cường trao đổi thương mại giữa các quốc gia
-Thoát khỏi sự lũng đoạn kinh tế Hoa Kỳ ?
IV Củng cố
? Trình bày sự phân bố sản xuất của một số ngành công nghiệp chủ yếu ở Trung & Nam Mĩ
? Rừng Amazon có vai trò to lớn như thế nào ? Việc khai thác quá mức rừng Amazon ảnh hưởng gì đến môi trường
? Giới thiệu đôi nét về khối thị trường chung Mec cô xua
V Hướng dẫn về nhà.
- Chuẩn bị giờ sau thực hành: vẽ sơ đồ sườn đông, sườn tây núi An đét theo H46.1, H46.2
