Mục tiêu: -Kiến thức: HS nắm được các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình ; biết vận dụng để giải một số bài toán bậc nhất không quá phức tạp.. Bài mới: Hoạt động 1: Biểu diễn
Trang 1TIẾT 50 §6 GIẢI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH
A Mục tiêu:
-Kiến thức: HS nắm được các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình ; biết vận dụng để giải một số
bài toán bậc nhất không quá phức tạp
-Kĩ năng: kỹ năng vận dụng để giải một số bài toán bậc nhất không quá phức tạp
B Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Bảng phụ ghi các bài tập ? , phấn màu, máy tính bỏ túi
- HS: Ôn tập các bước giải phương trình, máy tính bỏ túi
C Các bước lên lớp:
I Ổn định lớp:KTSS (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ: (8 phút)
HS1: Nêu các bước giải phương trình chứa ẩn ở mẫu ?
Giải phương trình : 1 2 1 2 ( 2 + 1)
+
=
x x
HS2 : Làm BT33a trang 23 SGK
III Bài mới:
Hoạt động 1: Biểu diễn một đại lượng
bởi một biểu thức của một ẩn (10’)
Trong thực tế ta thường bắt gặp nhiều đại
lượng biến đổi phụ thuộc lẫn nhau Nếu ta
kí hiệu một trong các đại lượng ấy là x thì
các đại lượng khác có thể được biểu diễn
dưới dạng một biểu thức của biến x Ví dụ
ta đã biết quãng đường ,vận tốc và thời
gian là 3 đại lượng quan hệ với nhau theo
HS nghe GV giới thiệu và ghi bài
1/ Biểu diễn một đại lượng bởi một biểu thức của một ẩn
Trang 2công thức : Quãng đường = Vận tốc Thời
gian
GV nêu ví dụ 1 SGK
Công việïc đó gọi là biểu diễn một đại
lượng bởi một biểu thức chứa ẩn Đó là một
việc hết sức quan trọng trong việc giải bài
toán bằng cách lập phương trình
GV ghi mục 1 và yêu cầu HS biểu thị các
biểu thức ở ?1 ,?2
Gọi đại diện từng dãy trả lời biểu thức
tương ứng
Ta đi vào nội dung chính của bài học hôm
nay
Hoạt động 2: Ví dụ về giải bài toán bằng
cách lập phương trình (18’)
GV giới thiệu bài toán cổ ở ví dụ 2
Hướng dẫn HS phân tích và chọn ẩn
Trong bài toán này có hai đại lượng chưa
biết cần tìm đó là số gà và số chó và các
đại lượng đã cho là:
Số gà + số chó =36
Số chân gà + số chân chó = 100 Nếu ta
chọn x là số gà,khi đó:
¼ lớp làm các câu :?1a,b
?2a,b Đại diện 4 dãy trả lời
?1 a) 180x(m) b) 4,5x.60(km/h)
?2 a) 500 + x b) 10x + 5
2/ Ví dụ về giải bài toán bằng cách lập phương trình
Gọi x là số gà ĐK 0<x<36 Số chân gà là : 2x
Số chó :36-x Só chân chó : 4(36-x) Theo đề bài ta có phương trình :
2x + 4(36-x) = 100 2x + 144 –4x =100
Trang 3?x phải thoả mãn điều kiện gì ?
?Số chân gà được biểu diển theo biểu
thức nào ?
?Số chó được biểu diễn theo biểu thức
nào ?
?Số chân chó được biểu diễn theo biểu
thức nào ?
Kết hợp với đề bài là tổng số chân gà và
chân chó là 100 khi đó ta có phương trình
nào ?
Giải phương trình vừa nhận đựơc?
Bài toán như trên gọi là bài toán giải
bằng cách lập phương trình ? Tóm tắt các
bước giải bài toán trên ?
GV nhận xét , bổ sung và hoàn thiện các
bước giải
Đưa bước giải lên bảng phụ và gọi HS
nhắc lại
Yêu cầu HS làm ?3
Treo phần trình bày của các nhóm và
nhận xét
Trả lời theo hướng dẫn của GV
0<x<36 2x 36-x 4(36-x) 2x + 4(36-x) =100
-2x = -44 x=22 thoả mãn ĐK Vậy: Số gà là 22 (con) Số chó là : 36 – 22 = 14 (con)
*Tóm tắt các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình :
Bước1 : Lập phương trình :
- Chọn ẩn số và đặt điều kiện thích hợp cho ẩn số
- Biểu diễn các đại lượng chưa biết theo ẩn và các đại lượng đã biết
- Lập phương trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lượng
Bước2 : Giải phương trình Bước 3 : Trả lời (kiểm tra xem các nghiệm của phương trình ,nghiệm nào thoả mãn điều kiện của ẩn , nghiệm nào không , rồi kết luận )
IV Củng cố: (5 phút)
Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình
V Hướng dẫn học ở nhà: (3 phút)
-Xem lại các bài tập vừa giải
Trang 4-Xem trước bài 7: “Giải bài toán bằng cách lập phương trình (tt)”
Trang 5TIẾT 51
§7 GIẢI TOÁN BẰNG CÁCH LẬP PHƯƠNG TRÌNH (tt)
A Mục tiêu:
-Kiến thức: HS nắm được các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình ; biết vận dụng để giải một số bài toán bậc nhất không quá phức tạp
-Kĩ năng: kỹ năng vận dụng để giải một số bài toán bậc nhất không quá phức tạp
B Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Bảng phụ ghi các bài tập ? , phấn màu, máy tính bỏ túi
- HS: Ôn tập các bước giải phương trình, máy tính bỏ túi
C Các bước lên lớp:
I Ổn định lớp:KTSS (1 phút)
II Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình
III Bài mới: (30’)
Qua bài toán tiết trước ta thấy rằng
với cùng một bài toán cách lựa chọn
ẩn khác nhau sẽ đưa đến các phương
trình khác nhau nhưng kết quả cuối
cùng vẫn không thay đổi Nhưng có
nhiều bài toán nếu như ta chọn ẩn
bằng cách này thì phương trình đưa
đến sẽ đơn giản và dễ giải nhưng nếu
ta chọn ẩn bằng cách khác thì sẽ đưa
HS đứng tại chỗ nêu các bước giải
Trang 6đến một phương trình vô cùng phức
tạp và việc giải bài toán sẽ mất rất
nhiều thời gian Do đó người ta nói
rằng giải bài toán bằng cách lập
phương trình thì việc chọn ẩn hết sức
là quan trọng Cụ thể ta xét bài toán
ở ví dụ trang 27 SGK
Gọi HS đọc đề bài toán
GV tóm tắt bài toán bằng sơ đồ
Xe máy Ôtô
Hà Nội Nam Định
Ở ví dụ này nó sẽ cho ta cách phân
tích bài toán bằng lập bảng
GV hướng dẫn HS phân tích bài
toán :
?Bài toán này có mấy đối tượng
tham gia ?
?Gồm những đại lượng nào ?
?Quan hệ giữa các đại lượng đó là gì ?
Ta có thể biễu diễn các đại lượng
trong bài toán như sau :
GV đưa bảng phụ và gọi HS điền
vào ô trống
?Theo đề bài ta lập được phương
trình nào ?
Gọi HS giải phương trình vừa lập
Nhóm 5’
1HS đứng tại chỗ đọc to đề bài
HS trả lời theo hướng dẫn của GV
2 đối tượng (xe máy và xe ôtô) S,v,t
S = v.t
HS đứng tại chỗ nêu cho GV ghi bảng
Ví dụ :(SGK/27) 90km
Trang 7Yêu cầu HS làm ?4,?5 (bảng phụ)
?Nhận xét gì về hai cách chọn ẩn ?
Theo em cách nào cho lời giải gọn
hơn ?
GV khẳng định : Cách chọn ẩn khác
nhau sẽ cho ta các phương trình khác
nhau do đó khi giải các bài toán bằng
cách lập phương trình ta phải khéo
léo trong cách chọn ẩn Trong cuộc
sống hằng ngày cũng vậy Có nhiều
bài toán ta gọi trực tiếp đại lượng cần
tìm là ẩn (thường dùng) nhưng có
nhiều bài toán ta lại chọn đại lượng
trung gian làm ẩn
Giới thiệu “Bài đọc thêm” SGK
1HS lên bảng , lớp cùng làm vào vở
Nhóm 7’
2 cách chọn ẩn khác nhau cho ta 2 phương trình khác nhau Cách chọn 1 cho ta lời giải gọn hơn vì phương trình đưa đến của nó đơn giản
Gọi thời gian từ lúc xe máy khởi hành đến lúc hai xe gặp nhau là x (h) ĐK: x>2/5
Vận tốc(km/h )
Thời gian đi(h)
Quãng đường đi(km)
Xe má y
45(x-2/5)
Ta có phương trình : 35x +45(x-2/5)=90 35x+45x-18=90 80x=108
x=108/80=27/20 (nhận) Vậy:Thời gian để hai xe gặp nhau là 27/20 giờ (1h21’)
IV Củng cố: (7 phút)
- Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập phương trình
- Làm BT 34,35
V Hướng dẫn học ở nhà: (3 phút)
- Nắm vững cách giải bài toán bằng cách lập phương trình
- Xem lại ví dụ và làm lại các BT SGK
- Làm BT 37, 38, 39 trang 30 SGK