Giao an van 7 (ki I)

HĐ 5 hớng dẫn hs luyện tập Đọc yêu cầu bài tập 1 Hs thảo luận nhóm - đại diện trình bày Đọc yêu cầu bài tập 2 A- Mục tiêu bài học - Kiến thức: Giáo viên giúp HS cảm nhận và hiểu đợc nhữn

Giáo án Ngữ văn 7 - Kì I

Ngày dạy : 23 / 0 8 /2010

Tiết 1: CổNG TRƯờNG Mở RA.

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giáo viên giúp HS cảm nhận và hiểu đợc những tình cảm thiêng

liêng, đẹp đẽ của cha, mẹ đối với con cái Thấy đợc ý nghĩa lớn lao của nhà trờng

đối với cuộc đời mỗi con ngời

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, phân tích tìm hiểu văn bản nhật dụng.

- T tởng: Giáo dục HS lòng biết ơn, kính trọng đối với cha mẹ, ý thức rõ tầm

quan trọng của việc học tập trong nhà trờng

HĐ 1: Giới thiệu bài

Cho HS quan sát tranh

? Em hãy cho biết tranh minh họa cảnh gì ?

( Cảnh các bậc phụ huynh đa con em đến trờng)

Các em đã dự 6 lần lễ khai trờng ? Em có biết đêm hôm trớc ngày khai trờng

ấy, mẹ em đã làm gì và nghĩ gì không ? Để hiểu rõ những ngời mẹ đã làm gì và đãnghĩ gì cô trò chúng ta cùng tìm hiểu văn bản : “Cổng trờng mở ra”

? Từ văn bản đã đọc em hãy tóm tắt nội dung

I Tim hiểu chung

1.Tác giả , tác phẩmCổng trờng mở ra là bài báo của LíLan, in trên báo Yêu trẻ, số 166, TPHCM, 1/9/2000

2 Đọc hiểu chú thích và bố cụca Đọc

- Đọc chậm rãi, giọng thiết tha thểhiện những suy t và tình cảm của ng-

ời mẹ đối với con

b Giải nghĩa từ khó

- Nhạy cảm

- Háo hức

- Can đảm

văn bản?(gợi ý: - Bài văn viết về ai?Về việc

gì )

? Văn bản thuộc loại văn bản gì ?(Nhật dụng)

? Văn bản nhật dụng là gì? Hs nhớ lại

( Là những bài viết có nội dung gần gũi, bức

thiết đối với cuộc sống trớc mắt của con ngời

và cộng đồng trong XH hiện đại nh: Thiên

nhiên, môi trờng, dân số, quyền trẻ em, ma

túy…Văn bản nhật dụng có thể dùng tất cả

các thể loại, các kiểu văn bản)

? Theo em văn bản thuộc thể loại nào? Viết

theo phơng thức biểu đạt nào?

? Bố cục của văn bản?

Đoạn 1: Từ đầu… “ngày đầu năm học

Đoạn 2: Còn lại

HĐ 3: Hớng dẫntìm hiểu văn bản

? Theo dõi đoạn 1, tìm biểu hiện của con

khác ngày thờng nh thế nào?(dọn dẹp đồ

chơi)

? Vì sao cậu bé lại tranh dọn dẹp đồ chơi?

( Ngày mai đi học – là Hs lớp 1)

? Ngời mẹ hình dung ra tâm trạng của cậu bé

đêm trớc ngày khai trờng nh thế nào?

(d/c: gơng mặt thanh thoát, đôi môi hé mở

háo hức, không có mối bận tâm nào khác…)

? Tâm trạng của ngời mẹ có giống con

không?

? Tâm trạng của mẹ nh thế nào?

? Theo em tại sao bà mẹ lại không ngủ đợc

- Hs thảo luận

( gợi ý: Mẹ không ngủ phải chăng lo lắng cho

con hay vì mẹ đang nghĩ về ngày khai trờng

năm xa của chính mình hay vì lý do nào khác

nữa) – Gv nhận xét

Gv đọc đoạn văn “ thực sự dài và hẹp”

? Mẹ còn nghĩ gì?

? Tại sao mẹ lại nghĩ đến ngày khai trờng ở

Nhật?( gợi ý: Ngày đó diễn ra nh thế nào?

Em có nhận xét gì về hành động đó của họ ?)

? Những suy nghĩ của mẹ thể hiện mong ớc

gì của các bậc phụ huynh?

? Tại sao XH lại quan tâm tới giáo dục?

? Câu văn “ai cũng biết rằng…sau này” nói

lên điều gì ?

3 Thể loại và bố cụca- Nội dung: Bài văn viết về tâmtrạng của ngời mẹ trong đem khôngngủ trớc ngày khai trờng vào lớp 1của con

b- Văn bản: nhật dụng

Đề tài: Ngời mẹ và nhà trờng

- Thể loại : Bút kí

- Phơng thức : Biểu cảmc- Bố cục: 2 đoạn

- Tâm trạng của 2 mẹ con

- ấn tợng tuổi thơ và liên tởng củamẹ

II Tìm hiểu văn bản 1-Tâm trạng của con trớc ngày khai trờng vào lớp 1

- Háo hức-Thanh thản,vô t

Mong ớc con mình đợc hởng nềngiáo dục tiên tiến mà cả xã hội quantâm

 Tầm quan trọng của nhà trờng với

? Kết thúc bài văn, ngời mẹ nói nói gì ?

“ Đi đi con…mở ra”

? Sau câu nói ấy mẹ muốn nhắn nhủ con điều

? Trong bài văn này có phải ngời mẹ đang nói

trực tiếp với con không?(không)

? Theo em ngời mẹ đang tâm sự với ai?

( không nói trực tiếp với con hoặc với ai , mẹ

nhìn con ngủ…nh tâm sự với con nhng thực ra

là đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỉ

niệm của riêng mình)

? Cách viết này có tác dụng gì?

( Làm nổi bật tâm trạng , khắc họa đợc tâm t

tình cảm , những điều sâu thẳm khó nói bằng

những lời trực tiếp)

Hđ4 Hớng dẫn tổng kết

? Qua bài văn em hiểu gì về tình cảm của

ng-ời mẹ và vai trò của nhà trờng ?

HĐ 5 hớng dẫn hs luyện tập

Đọc yêu cầu bài tập 1

Hs thảo luận nhóm - đại diện trình bày

Đọc yêu cầu bài tập 2

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giáo viên giúp HS cảm nhận và hiểu đợc những tình cảm thiêng

liêng, sâu nặng của cha, mẹ đối với con cái và của con cái đối với cha mẹ

? Từ văn bản “Cổng trờng mở ra” em hiểu gì về tình cảm của ngời mẹ và

vai trò của nhà trờng ?

Yêu cầu: Ghi nhớ sgk/ tr9

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài (1’): Trong cuộc đời mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý

nghĩa hết sức lớn lao và thiêng liêng Nhng không phải lúc nào ta cũng ý thức hết đợc

về điều đó ;chỉ những khi mắc lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi”sẽ giúpcác em nhận thức đợc bài học sâu sắc ấy

GVnêu yêu cầu đọc

Gv đọc mẫu- gọi Hs đọc tiếp Nhận xét

viết th , nghị luận đóng vai trò chủ yếu

Gv: Ngời cha viết th cho con để giáo dục

con sửa chữa lỗi đã mắc với mẹ mình

b Tác phẩm:

Văn bản trích trong tập truyện thiếu nhi:”Những tấm lòng cao cả”-cuốn nhật kícủa En-ri-cô

2- Đọc, hiểu chú thích, bố cục

a-Đọc chậm rõ ràng, thể hiện tâm t vàtình cảm buồn khổ của ngời cha trớc lỗilầm của con và sự trân trọng của ông

đối với vợ

b Giải nghĩa từ khó

c Thể loại và bố cục

Th từ , biểu cảmBài…là trang nhật kí đợc En-ri-côghivào ngày10/ 11–khi học lớp 3

? Tại sao nội dung văn bản là 1 bức th

ng-ời bố gửi cho con nhng nhan đề lại lấy là

“Mẹ tôi” ?

( Nhan đề là của chính tác giả đặt cho

đoạn trích Qua bức th …ngời đọc thấy

hiện lên hình tợng 1 ngời mẹ cao cảvà lớn

lao)

? Bài văn kể lại câu chuyện gì?

(Kể lại việc En –ri-cô đã phạm lỗi”lúc cô

giáo đến thăm …thiếu lễ độ)

trạng đau xót và bất ngờ của ngời bố do

hậu quả tội lỗi của đứa con đối với mẹ và

với chính ông Trong lòng ông đã bùng

lên cơn tức giận )

? Lí do nào khiến ông có thái độ ấy?

( Khi ông nghĩ đén tình thơng yêu,hi sinh

vô bờ bến của ngời mẹ đối với En-ri-cô)

? Ngời bố đã nêu ra nỗi đau gì khi đứa con

mất mẹ?

? Nêu nh vậy để làm gì?

( giáo dục con)

Gv: Ngời mẹ có vai trò to lớn “ công cha

nh…” Thời thơ ấu lúc con ốm…

Khi con khôn lớn …ngời mẹ vẫn che chở

,là chỗ dựa tinh thần ,nguồn an ủi của con:

“ Dẫu khôn lớn vẫn là con của mẹ …theo

con”

? Cuối th bố đã khuyên En-ri –cô ntn?

? Tại sao trong th thỉnh thoảng bố lại gọi

con , hỏi con:”En-ri-cô này ;rằng; hãy

nghĩ xem;hãy nghĩ kĩ điều này”?

( Khuyên bảo con chân tình bằng lời thơng

yêu vô cùng “ạ,này”giọng bố trở nên

tâm tình , thủ thỉ, tha thiết)

? Em có nhận xét gì về ngời cha của

En-ri-cô trớc sự mắc lỗi của con?

GV:Bài học về lòng biết ơn kính trọng bố

mẹ

ngời bố khi En-ri-cô mắc lỗi với mẹ

-Ngời bố hết sức buồn bã ,đau đớn , tứcgiận

+nh 1 nhát dao đâm vào tim+không thể nén đợc cơn tức giận+ Thà không có con còn hơn thấy conbội bạc

+không thể vui lòng …

- Nghiêm khắc phê bình thái độ vô lễcủa con:”việc nh thế k bao giờ đợc táiphạm nữa”

+công ơn to lớn và tình thơng bao lacủa mẹ đối với con

+ nỗi bất hạnh khi mất mẹ

- Chỉ cho con thấy tình thơng yêu kínhtrọng cha mẹ là tình cảm thiêng liênghơn cảcái gốc của đạo làm ngời

- Con phải xin lỗi mẹ

 Ngời cha nghiêm khắc , kiên quyết

nhng giàu tình thơng yêu con

2-Hình ảnh ngời mẹ của En-Ri-cô

Con cái dù là 1cử chỉ ,1 lời nói vô lễ…

?Trong truyện có những hình ảnh ,chi tiết

nào nói về ngời mẹ của En –ri-cô?

(Hs tìm chi tiết –bảng phụ)

? Qua những chi tiết trên ,em hiểu mẹ của

En-ri-cô là ngời ntn?

? Theo em , điều gì đã khiến En-ri –cô

xúc động vô cùngkhi đọc th bố?

Hs thảo luận theo các lí do trong sgk

( -Vì bố gợi lại kỉ niệm giữa mẹ và

? Theo em, tại sao ngời bố không nói trực

tiếp với En-ri-cô mà lại viết th?

( Tình cảm tế nhị kín đáo nên không nói

trực tiếp

Viết th là chỉ nói riêng cho ngời mắc lỗi

,vừa tế nhị , kín đáovừa không làm cho

ng-ời mắc lỗi mất đI lòng tự trọng.Đây là bài

học về cách ứng xử trong cuộc sống , gia

đình , xã hội ,nhà trờng)

Hđ4: Hớng dẫn tổng kết

? Bức th mang tính biểu cảm đặc sắc ở chỗ

nào

(Giọng điệu chân thành , tha thiết vừa

nghiêm khắc dứt khoát vừa phân tích thiệt

hơn đầy sức thuyết phục ,phù hợp với tâm

hành động thiếu lễ độ đối với mẹ của

mình cha ? Nếu có thì bài văn gợi cho em

suy nghĩ gì?

- Thức suốt đêm trông con

- Quằn quại , lo sợ, khóc nức nởkhinghĩ có thể mất con

- ăn xin để nuôi con

- Hi sinh tính mạng để cứu sống con

 Ngời mẹ đôn hậu ,hết lòng yêu thơngcon

IV-Tổng kết 1-Nghệ thuật:

Bức th mang tính biểu cảm đặc sắc

2-Nội dung:

• Ghi nhớ : sgk/ tr12

IV-Luyện tập Bài tập 1:

Có thể là đoạn trích trong phần ghi nhớ

4.Củngcố

GVkhái quát bài: …là 1 bài ca tuyệt đẹp của “những tấm lòng cao cả” Tác giả đểlại trong ta h/a’ cao đẹp thân thơng của ngời mẹ hiền ;giáo dục ta bài học hiếu thảo,đạo làm con

5.HDVN:

Học bài, làm bài tập 2

Chuẩn bị bài :Từ ghép

.

Ngày dạy : 26 /0 8 /2010

Tiết 3: từ ghép

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp HS nắm đợc cấu tạo của hai loại từ ghép:từ ghép chính phụ

và từ ghép đẳng lập.Hiểu đợc nghĩa của các loại từ ghép Biết vận dụng cơ chế tạonghĩa của từ ghép để hiểu

HĐ 1: Giới thiệu bài : Nh chúng ta đã biết ,xét về hình thức cấu tạo của từ ,ngoài từ

đơn còn có từ ghép Để hiểu rõ hơn về các loại từ ghép và cơ chế tạo nghĩa của chúng

VD: học sinh, giáo viên

I Cac loại từ ghép

1- Ví dụ: sgk/tr13

* N hận xét:

a -Tiếng chính : “bà”, “thơm” :đứng ớc

tr Tiếng phụ:”ngoại”,”phức”: đứng sau,

Bổ nghĩa cho tiếng chính => Từ ghépchính phụ

b- Quần áo Trầm bổng-> Không phân biệt tiếng chính tiếngphụ, 2 tiếng có vai trò bình đẳng về

( giống: Đều là từ ghép gồm 2 tiếng

Khác:vd1 có tiếng chính…tiếng phụ…)

? “Quần áo”,”trầm bổng”có phân ra tiếng

chính ,tiếng phụ không?

? Từ ghép đẳng lập có cấu tạo ntn?

Bài tập: Tìm 5 từ ghép mỗi loại

HĐ3: Hớng dẫn Hs tìm hiểu nghĩa của từ ghép

?So sánh nghĩa của 2 cặp từ :

+Thơm: chỉ mùi thơm nói chung)

GV :Nghĩa của “bà”,”thơm”rộng hơn của “bà

ngoại”,”thơm phức”

? So sánh ngiã của các từ :

-“Quần áo”với mỗi tiếng”quần”, “áo”?

- “Trầm bổng” với mỗi tiếng “trầm”, “bổng”?

(-Quần áo: chỉ chung cả quần , áo, khăn, mũ…

-“ Quần”, “áo”: chỉ từng sự vật riêng lẻ

- “Trầm bổng”:chỉ âm thanh lúc thấp , lúc cao,

khi rõ, khi văng vẳng

- “Trầm, bổng”: chỉ từng cao độ cụ thể

? Từ ghép đẳng lập có nghĩa ntn?

HĐ4:Hớng dẫn Hs luyện tập

Đọc yêu cầu bài tập

? Xếp các từ ghép dới đây vào bảng phân loại?

Ghi nhớ3 sgk/tr14

II-Nghĩa của từ ghép 1-Ví dụ 1:

a-“Bà ngoại” với “bà”

(-Giống: cùng chỉ ngời phụ nữ lớntuổi,đáng kính trọng-chỉ ngời phụ nữsinh ra cha ,mẹ

- Khác : bà ngoại chỉ ngời phụ nữ sinh

ra mẹ.)

Từ ghép chính phụ có tính chất phânnghĩa; nghĩa của từ ghép hẹp hơnnghĩa của tiếng chính

Từ ghép chính phụ –Từ ghép đẳnglập

Lâu đời suy nghĩXanh ngắt chài lớiNhà máy ẩm ớtNhà ăn đầu đuôiCây cỏ

Hs trong lớp nhận xét

Đọc yêu cầu bài tập 4

? Tại sao có thể nói :”một cuốn sách”, “một

cuốn vở”mà không thể nói “một cuốn sách

vở”?

a- Có phải mọi thứ hoa có màu hồng đều

gọi là hoa hang không?

b- Em Nam nói :”Cái áo dài của chị em

- Xinh đẹp, xinh tơi

- Tơi đẹp , tơi non

- Hoa hồng : là 1 loại hoa

- Có nhiều loại hoa màu hồng nhngkhông gọi là hoa hồng nh : hoa giấy ,hoa dâm bụt, dong riềng…

b- Nói nh Nam là đúng, vì:

-Aó dài là 1 loại áo( nh áo sơ mi…)

- Cái áo dài bị ngắn so với chiều caocủa chị Nam

Bài tập 6:

- Mát tay: chỉ những ngời có kinhnghiệm hoặc chuyên môn giỏiVD:Chị ấy nuôi lợn rất mát tayNgời bác sĩ ấy mát tay lắm

- Còn nghiã của các tiếng thì kháchẳn:

+mát : trái nghiã với ”nóng”chỉcảm giác về nhiệt độ

+tay: chỉ bộ phận của cơ thể ngời

Bài tập 7:

Máy hơi nớc Than tổ ong Bánh đa nem

Không có tiếng chính , tiếng phụ; cáctiếng bình đẳng về ngữ pháp

Y nghĩa Nghĩa hẹp hơn , cụ thể hơn

nghĩa của tiếng chính Nghĩa chung hơn , khái quát hơnnghĩa các tiếng

Tiết 4: liên kết trong văn bản

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp HS thấy muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì văn bản phải có

tính liên kết Sự liên kết ấy đợc thể hiện trên cả hai mặt : hình thức ngôn ngữ và nộidung ý nghĩa

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng vận dụng những kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng

HĐ 1: Giới thiệu bài : Chuyển ý từ phần kiểm tra

Ta sẽ không hiểu đợc một cách cụ thể về văn bản cũng nh khó có thể tạo lập đợcnhững văn bản tốt nếu chúng ta không tìm hiểu kĩ về 1 tính chất quan trọng nhấtcủa văn bản Đó là tính liên kết trong văn bản

HĐ2:Hớng dẫn Hs tìm hiểu liên kết…

Gọi Hs đọc vd trong bài tập 1-sgk

Sử dụng đoạn văn mẫu vd1

I-Liên kết và ph ơng tiện liên kết trong văn bản

1-Tính liên kết của văn bản

? Nếu bố En-ri cô chỉ viết mấy câu sau thì

En-ri-cô có thể hiểu điều bố muốn nói

ch-a?

(cha thể hiểu)

Hs đọc mục b

? Lí do viết đoạn văn khó hiểu ?

(+ Câu văn viết cha đúng ngữ pháp

+ Câu văn có nội dung cha thật rõ ràng

+ Giữa các câu cha có sự liên kết)

? Vậy văn bản có nội dung dễ hiểu đòi hỏi

phải có điều gì?

Hs đọc ghi nhớ1

GVgiải thích:- liên:liền

-kết: nối, buộc

liên kết: nối liền , gắn bó với nhau

? Đọc kĩ đoạn văn trên và cho biết do

thiếu ý gì mà nó trở nên khó hiểu?

? Hãy sửa lại đoạn văn để En-ri-cô hiểu

đ-ợc ý của bố?

(-nghiêm khắc phê bình

- nhắc lại kỉ niệm- công ơn của mẹ

-chỉ rõ nỗi đau mất mẹ

-khuyên con-kiên quyết với con)

? Đọc các câu văn b và chỉ sự thiếu liên

kết của chúng ?(gợi ý: So với văn bản gốc

ngời viết chép thiếu hay sai từ ngữ cụ thể

Gv : “còn bây giờ “ nối với cụm từ “một

ngày kia”thời gian “con” lặp lại từ con

ở câu2 để nhắc lại đối tợng

? Từ hai vd trên em thấy 1 văn bản có tính

liên kết trớc hết phải có điều kiện gì?

Cùng với điều kiện ấy ,các câu trong văn

bản phải sử dụng các phơng tiện gì?

- Giữa các câu văn cha có sự liên kết

Một văn bản muố hiểu đợc phải có

Yêu cầu bài tập 1

Hs làm

Đọc yêu cầu bài tập 2

Thảo luận nhóm

Đại diện nhóm trình bày

Đọc yêu cầu bài tập 3

Hs lên điền

Đọc yêu cầu bài tập 4

tự hợp líThứ tự sắp xếp lại nh sau:

câu1- 4- 2- 5- 3 Bài tập 2:

Các câu văn cha có sự liên kết vì nộidung ( các ý ) không ăn nhập với nhau(chúng không nói về cùng 1 nội dung)

Bài tập 3: Điền từ ngữ thích hợp :

Bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thế là

Bài tập 4: Giải thích

Câu1 : Nói về mẹCâu2: Nói về conCâu3: Đứng tiếp sau kết nối hai câutrên thành một thể thống nhất ,làm chotoàn đoạn văn trở nên liên kết chặt chẽvới nhau

- Kiến thức: Giáo viên giúp HS thấy đợc những tình cảm chân thành và sâu

nặng của hai em bé trong câu chuyện Cảm nhận đợc nỗi đau đớn xót xa của nhữngbạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biết thông cảm chia sẻ vớinhững bạn ấy

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, phân tích truyện :Kể chuyện ở ngôi thứ

nhất , miêu tả ,phân tích tâm lí nhân vật

- T tởng: Giáo dục HS lòng cảm thông , chia sẻ với cuộc đời của những ngời

bất hạnh , biết chân trọng tình cảm gia đình

B- Đồ dùng-Ph ơng tiện:

- Tranh vẽ minh họa1: Sgk

C-Tiến trình tổ chức các hoạt động.

1- ổn định : 7a1: 34 7a2:38

HĐ 1: Giới thiệu bài : Trong cuộc sống của chúng ta có nhiều ngời gặp hoàn cảnh éo

le, bất hạnh: Có ngời phải chịu nỗi khổ về vật chất , có ngời phải gánh chịu những nỗi

đau về tinh thần Câu chuyện “ Cuộc chia tay …”sẽ cho chúng ta chứng kiến hoàncảnh bất hạnh của 2 bạn nhỏ và đặc biệt hơn là những tình cảm trong sáng, vị tha, cao

đẹp của họ giành cho nhau

HĐ2:HD hs tìm hiểu chung.

GV giới thiệu vài nét về tgiả

? Đây là văn bản nhật dụng viết về vấn đề

gì?

GV giới thiệu tác phẩm

Gv nêu yêu cầu đọc:

Gv đọc mẫu- gọi Hs đọc tiếp Nhận xét

Hớng dẫn Hs tìm hiểu từ khó trong phần

chú thích SGK

Gv : có 3 sự việc đợc lần lợt kể trong cuộc

chia tay này…

? Hãy xác định các sự việc trên trong văn

bản?

? Hai bức tranh trong sgk minh họa cho

các sự việc nào của truyện ?

HĐ 4: Hớng dẫn tìm hiểu văn bản

? Búp bê có ý nghĩa ntn trong cuộc sống

của hai anh em Thành và Thủy?

? Vì sao phải chia tay búp bê?

Đề tài: Gia đìnhTruyện đợc giải nhì trong cuộc thi thơvăn viết về quyền trẻ em năm 1992

2Đọc , hiểu chú thích, bố cục

a Đọc: Phân biệt rõ lời kể , đối thoại,

diễn biến tâm lí nhân vật ngời anh,emkhi ở nhà ,ở lớp

b.Chú thích:

-Ráo hoảnh: khô ko có 1 chút nớc nào

- Võ trang: trang bị để chiến đấuc-Bố cục :3 phần

- Từ đầu” hiếu thảo nh vậy”:chia búpbê

- Tiếp ”trùm lên cảnh vật”: chia taylớp học

- Còn lại: chia tay anh em

III Tìm hiểu văn bản 1-Cuộc chia tay búp bê

- Đồ chơi thân thiết ; gắn liền với tuổithơ của hai anh em

Thủy:

+ Run lên bần bật+Cặp mắt tuyệt vọng+ Hai bờ mi sng mọng lên vì tuyệt vọng Thành:

+ Cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng

? Các chi tiết đó cho thấy hai anh em

Thành và Thủyđang trong tâm trạng ntn ?

? Cuộc chia tay búp bê diễn ra ntn?

Thành , Thủy có thái độ ntn?

? Vì sao Thủy giận dữ rồi lại vui vẻ?

(Thủy giận dữ vì không chấp nhận chia

búp bê)

? Hình ảnh 2 con búp bê của hai anh em

Thành Thủy luôn đứng cạnh nhau mang ý

nghĩa tợng trng là gì?

? Theo em vì sao Thành , Thủy không thể

mang búp bê chia ra?

( Búp bê gắn với gia đình sum họp , là kỉ

niệm tuổi thơ, là hình ảnh anh em ruột

thịt)

Đọc phần đọc thêm

khóc+ Nớc mắt cứ tuôn ra nh suối

 Hai đứa trẻ buồn khổ đau xót và bấtlực

- Hai con quàng tay lên vai nhau,ghé đầu vào nhau thân thiết

 Tình anh em bền chặt không gì cóthể chia rẽ

* Luyện tập Trách nhiệm của bố mẹ

4.Củng cố:

? Vì sao hai anh em Thành ,Thủy phải chia búp bê?

? Cuộc chia tay búp bê có ý nghĩa gì?

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức:Tiếp tục phân tích để Hs thấy rõ cuộc chia tay của hai an hem với

lớp học

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật

- T tởng: Giáo dục ý thức gia đình.

B- Đồ dùng-Ph ơng tiện:

- Bảng phụ ghi chi tiết

- Tranh minh họa 2 sgk

- Bài tập trắc nghiệm

C-Tiến trình tổ chức các hoạt động.

1- ổn định : 7a1: 34 7a2:38

2- Kiểm tra:

? Vì sao phải chia búp bê? Búp bê gắn với cuộc sống của hai anh em Thành vàThủy ntn?

Yêu cầu: - Bố , mẹ li hôn Búp bê gắn với ngày hai anh em ở bên nhau

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài : Gv hệ thống kiến thức tiết 1: Tìm hiểu văn bản, phân tích cuộc

chia tay củanhững con búp bê Hôm nay chúng ta phân tích cuộc chia tay với lớp học;cuộc chia tay của hai anh em

HĐ2:.Hớng dẫn tìm hiểu văn bản

? Tại sao khi đến trờng học Thủy lại “ bật

lên tiếng khóc thút thít” nơi ghi niềm vui

phải chia xa?

? Chi tiết cô giáo “ ôm chặt lấy Thủy “

nói:” cô biết chuyện rồi, cô thơng em

lắm”, các bạn cùng lớp “sững sờ khóc thút

thít” có ý nghĩa gì?

? Các chi tiết sau đây có ý nghĩa gì?” cô

giáo tái mặt giàn giụa…bọn trẻ khóc mỗi

? Tại sao khi dắt em ra khỏi trờng Thành

lại kinh ngạc “ Thấy mọi ngời đi lại bình

thờng và nắng vẫn vàng ơm trùm lên cảnh

vật”?

Hs thảo luận

( Chi tiết nghệ thuật giàu ý nghĩa , Vì bố

mẹ bỏ nhau , Thành Thủy phải xa nhau

Đó là bi kịch riêng của 1 gia đình, còn

dòng chảy thời gian , màu sắc cảnh vật

nhịp điệu cuộc sống vẫn diễn ra 1 cách tự

nhiên  Tác giả chỉ rõ nỗi đau khổ…)

? Lúc đồ đạc chất lên xe tải chuẩn bị cho

cuộc ra đi , hình ảnh Thủy hiện lên qua

những chi tiết nào?

? Em hiểu gì về Thủy qua những chi tiết

ấy?

? Lời nhắn của Thuỷ với anh trai về việc 2

con búp bê ko để nó xa nhau toát lên ý

nghĩa gì?

? Trong 3 ý nghĩa:

-Tình yêu những kỉ niệm tuổi thơ

- Lời nhắn nhủ ko đợc chia rẽ an hem

- Nhắc nhở mỗi gia đình và xã hội hãy vì

hạnh phúc của tuổi thơ

III Tìm hiểu văn bản

2 Cuộc chia tay với lớp học

- Nơi ghi niềm vui phải chia xa…

Thầy cô ,bạn bè, bản tin , cột cờ , chơi ô

- Cảm nhận sự cô đơn của mình trớc sựvô tình của ngời và cảnh vật

1- Cuộc chia tay của hai anh em

*Thủy:

- Mặt tái xanh nh tàu lá

- Chạy vội vào nhà ghì lấy búp bê

- Khóc nấc lên ,nắm tay

- Đặt con em nhỏ quàng vào tay con vệsĩ

 Tâm hồn trong sáng , nhạy cảm thắmthiết tình nghĩa với anh trai , chịu đựngnỗi đau không đáng có.vừa thơng anhvừa thơng cả những con búp bê, thàmình bị chia lìa chứ ko để búp bê phảIchia tay

Em hiểu theo ý nghĩa nào?

(Hs suy nghĩ thảo luận)

Hđ3: Hớng dẫn tổng kết

? Em học tập đợc gì từ cách kể chuyện của

tác giả trong văn bản này?

? Cuộc chia tay của những con búp bê là

câu chuyện về những cuộc chia tay…Theo

emđó có phải là cuộc chia tay bình thờng

? Câu chuyện gợi cho em suy nghĩ gì về

tình cảm ruột thịt của con ngời?

Hs đọc ghi nhớ

HĐ 4 hớng dẫn hs luyện tập

Bảng phụ ghi bài tập

Đọc yêu cầu bài tập

IV-Tổng kết 1-Nghệ thuật:

Ghi nhớ : sgk/ tr

IV-Luyện tập Bài tập 1:Nỗi bất hạnh của Bé Thủy

trong câu chuyệnA- Xa ngời anh trai thân thiếtB- Xa ngôi nhà của tuổi thơ

C- Không đợc tiếp tục đến trờngD- Gồm tất cả những ý trên

Tiết 7: bố cục trong văn bản

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp HS hiểu rõ:

Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Trên cơ sở đó có ý tức xây dựng bố cục Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lí để bớc đầu xây dựng đợc những bố cục rànhmạch , hợp lí cho các văn bản

- Kĩ năng:Rèn kỹ năng nhận thức và xây dựng dạng bố cục 3 phần trong văn

bản

- T tởng:Giáo dục HS biết trình bày ,sắp xếp ý tứ , lời nói( viết) có hiệu quả

trong giao tiếp

? Liên kết trong văn bản là gì? Để văn bản có tính liên kết ta phải làm gì?

Yêu cầu: - Là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản, làm cho vănbản trở nên có nghĩa , dễ hiểu

- Ngời viết phải làm cho nội dung của các câu , các đoạn thống nhất và gắn bóchặt chẽ với nhau

-Phải biết kết nối các câu , các đoạn đó bằng những phơng tiện ngôn ngữ ( từ ,

? Phải viết 1 lá đơn xin ra nhập đội , em

hãy cho biết trong lá đơn ấy phải ghi

Gv : Sự bố trí sắp xếp nội dung ý tứ trong

1 văn bản theo 1 trình tự gọi là bố cục

? Vậy em hiểu ntn về bố cục trong 1 văn

bản?

Đọc 2 VD trong sgk

? Hai câu chuyện trên đã sắp xếp các phần

các đoạn theo một trình tự cha, so với văn

bản kể trong ngữ văn lớp 6? Tại sao?

đơn? lí do gửi, lời hứa hẹn , cảm ơn Ngày tháng năm , ngời viết kí và ghi rõ

họ tên) -Văn bản không đợc viết tùy tiện , phải

có sự sắp xếp (bố cục) rõ ràng hợp lí

* KL: Bố cục là sự bố trí ,sắp xếp cácphần , các đoạn theo 1 hệ thống rànhmạch và hợp lí

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản

a- Ví dụ: sgk/tr29 b- N hận xét:

- Các câu văn cơ bản giống nhau

- Văn bản a, b viết tùy tiện không có

bố cục

(ko , ý đoạn này nhập nhằng sang ý đoạn

khác, khó phân biệt đợc cụ thể  khó tiếp

nhận)

? Bố cục đợc coi là rành mạch hợp lí khi

nào?

? Văn bản 2 gồm mấy đoạn văn ? Nội

dung của mỗi đoạn có thống nhất không ?

( có)

( VB2 gồm 2 đoạn :- Đoạn 1 nói về anh

hay khoe mà cha khoe đợc

- Đoạn 2 : anh ta đã khoe đợc )

? Cách kể này có nêu bật đợc ý nghĩa phê

phán và làm cho ngời đọc buồn cời ko? Vì

sao?

(ko, ko gây đợc sự bất ngờ thú vị do sự sắp

đặt các câu các ý so với văn bản gốcý

nghiã phê phán bị giảm theo)

? Yêu cầu về bố cục trong văn bản?

( Bố cục phải đợc sắp xếp theo… thì văn

bản mới đạt đợc mục đích giao tiếp cao

nhất)

? Hãy nêu nhiệm vụ của 3phần :MB, TB ,

KB trong văn bản miêu tả và tự sự?

(Miêu tả: MB: Giới thiệu cảnh đợc MT

TB: Tả cảnh vật chi tiết theo TT

Đọc yêu cầu bài tập

? Ghi lại bố cục truyện :”Cuộc chia tay

của những con búp bê”?

? Bố cục ấy ,theo ý em đã rành mạch cha?

có thể kể lại câu chuyện ấy theo một bố

cục khác đợc ko?

( Rồi Nhng cũng ko hẳn là bố cục duy

nhất và ko phải bao giờ cũng là bố cục

gồm 3 phần theo kiểu tập làm văn – có

thể kể lại câu chuyện ấy 1 cách sáng tạo

theo cách bố cục khác miễn là vẫn bảo

tay của những con búp bê”

a-MB: Giới thiệub- TB:

- Đoạn viết về tình cảm của hai anh emtrớc kia

- Đoạn tiếp theo việc chia đồ chơi

- Cuộc chia tay cô giáo và các bạn

- Cuộc chia tay của 2 anh emc- KB: Cuộc chia tay kết thúc

MB: Lời chào mừng

Giới thiệu họ tên, giới hạn đề tài báocáo

TB: Kinh nghiệm học tập ở lớp, ở nhà,

cuộc sốngkết quả học tập tiến bộ

KB: Nguyện vọng muốn đợc nghe các

ý kiến trao đổi góp ý cho bản báo cáo Chúc hội nghị thành công

4.Củngcố

Đọc ghi nhớ

5.HDVN:

Học thuộc ghi nhớ sgk, làm bài tập sgk

Chuẩn bị bài :Mạch lạc trong văn bản

Ngày dạy : 4 / 9 /2010

Tiết 8: mạch lạc trong văn bản

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức:Giúp HS có những hiểu biết bớc đầu về mạch lạc trong văn bản và

sự cần thiết phảI làm cho văn bản có mạch lạc , ko đứt đoạn quẩn quanh

- Kỹ năng : vận dụng những kiến thức để tạo tính mạch lạc trong các bài tập

? Thế nào là bố cục trong văn bản? Những yêu cầu về bố cục trong văn bản?

Yêu cầu: - Là sự bố trí , sắp xếp các câu ,các đoạn trong văn bản theo 1 trình tự hợp lí

- Nội dung các phần phải thống nhất , có sự phân biệt rạch ròi , đạt đợc mục đíchgiao tiếp

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài : Trong 1 văn bản các ý , các câu phảI sắp xếp theo 1 trình tự hợp

lí Đó là mạch lạc trong văn bản Vậy yêu cầu và điều kiện của 1 văn bản mạch lạc làgì?

? Có ngời cho rằng trong văn bản , mạch

lạc là sự tiếp nối các câu , các ý theo 1

trình tự hợp lí? E m có tán thành ý kiến đó

ko? Vì sao?

Đọc phần 2

? Hãy cho biết toàn bộ sự việc trong văn

bản xoay quanh sự việc chính nào ?

( Các sự việc trên đều liên quan đến chủ

đề :” Sự chia tay” đợc thể hiện thống

nhất ,trôi chảy, liên tục qua các phần , các

đoạn )

?” Sự chia tay” và” những con búp bê”

đóng vai trò gì trong truyện?

( sự việc chính)

? Hai anh em Thành, Thủy đóng vai trò gì

trong truyện? ( nhân vật chính)

Đọc phần 2b

? Các từ ngữ : chia tay, chia đồ chơi, chia

đi, chia rẽ, xa nhau…cứ lặp đi , lặp lại

trong bài…

Theo em đó có phải là chủ đề liên kết các

sự việc nêu trên thành 1 thể thống nhất

ko? ( có)

? Đó có thể xem là mạch lạc của văn bản

ko?

? Trong văn bản “ Cuộc chia tay …” có

đoạn kể việc hiện tại , quá khứ, ở nhà, ở

tr-ờng , hôm qua , sáng nay Hãy cho biết

I-Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản

1-Mạch lạc trong văn bản

- Mạch lạc trong văn bản là sự tiếp nốicác ý , các câu theo 1 trình tự hợp lí

2- Điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc

a-Nội dung truyện luôn luôn bám sát đềtài , luôn luôn xoay quanh 1 sự việcchính và những nhân vật chính

b-Các từ ngữ ,các chi tiết lặp đều phản

các đoạn ấy đợc nối với nhau theo mối

liên hệ nào?trong các mối liên hệ dới đây:

-Liên hệ thời gian

Đại diện nhóm trình bày

c-Các phần ,các đoạn các câu trong vănbản đợc tiếp nối theo 1 trình tự rõ ràng,hợp lí

a- Văn bản “Mẹ tôi”

- Chủ đề: Lòng mẹ

- Bố cục: 2phần+Lời giới thiệu của tôi” nói lí do , mục

đích bố viết th, cảm xúc khi En-ri- cô

đọc th

+Nội dung bức th đợc En-ri-cônhớ lại

Bố nhắc sự hỗn láo của En-ri-cô với mẹ

Sự hi sinh của mẹ dành cho En-ri-cô

Bố đặt giả định ngày mất mẹvà sự hốihận đã muộn màng của con

Bố yêu cầu nghiêm khắc từ nay ko lặplại lỗi, phải xin lỗi mẹ

`Tất cả các đoạn , các phần đều liênkết trôi chảy gợi nhiều suy nghĩ chongời đọc

Bài tập 2:

ý chủ đạo cuả truyệnlà cuộc chia taycủahai đứa trẻ , hai con búp bê Nếu kể chitiết nguyên nhân của sự chia taycủa 2ngời lớn thì ý chủ đạo bị phân tán ko có

sự thống nhất , mất đi sự mạch lạc -

4.Củngcố

Ngày dạy : 09/09 /2010 Ca dao , dân ca

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Hiểu đợc khái niệm ca dao , dân ca

Nắm đợc nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao , dân

ca Những bài ca thuộc tình cảm gia đình và chủ đề tình yêu quê hơng , đất nớc , conngời

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc thuộc, diễn cảm, phân tích ca dao, dân ca Su tầm

ca dao

- T tởng: Giáo dục HS thấy đợc sự phong phú của ca dao, dân ca, yêu mến ca

dao , dân ca Biết hát những bài dân ca quan họ Bắc Ninh

? Kết thúc truyện , cuộc chia tay nào đẫ không xảy ra?

A- Cuộc chia tay của hai anh em C- Cuộc chia tay của ngời cha , ngời mẹB-Cuộc chia tay của hai con búp bê D- Cuộc chia tay của bé Thủy với cô giáo

và bạn bè

? Văn bản này gửi đến chúng ta thông điệp gì?

Yêu cầu: Tổ ấm gia đình vô cùng quí giá và quan trọng, mọi ngời cần trân trọng vàbảo vệ

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài : (1’) Ca dao,dân ca là bầu sữa tinh thần nuôi dỡng con ngời từ

thuở ấu thơ Trong kho tàng ca dao, dân ca, những câu hát về tình cảm gia đình chiếm

khối lợng khá phong phú Nó diễn tả chân thực , xúc động những tình cảm vừa thânmật ấm cúngvừa thiêng liêng của con ngời Việt Nam

HĐ2(5'):HD hs tìm hiểu khái niệm….

Gv nêu yêu cầu đọc:

Gv đọc mẫu- gọi Hs đọc tiếp Nhận xét

? Bài ca dao là lời của ai nói với ai?

( Là lời của ngời mẹ ru con nói với con)

? Căn cứ vào đâu em khẳng định nh vậy?

( Thông qua tiếng gọi :” con ơi”)

? Biện pháp nghệ thuật nào đợc sử dụng

trong bài?

? Lời ví von ấy đặc sắc ntn?

? Bài ca dao ấy muốn khẳng định điều gì?

GVphân tích

? Tìm những câu ca dao nói về công cha

nghĩa mẹ? ( công cha…ơn cha…)

Hs đọc bài 2

? Bài ca dao số 2 là lời nói và tâm trạng

của ai? Nói với ai?

( tâm trạng và nỗi niềm của ngời con gái

lấy chồng xa quê nói với mẹ và quê mẹ)

? Tâm trạng đó diễn ra trong thời gian và

không gian nào?

I-Tìm hiểu chung:

1- Khái niệm về ca dao, dân ca

- Ca dao, dân ca là những bài thơ , bàihát trữ tìnhdân gian của quần chúng nd

do nd sáng tác, trình diễn và lu hànhtruyền miệng trong dân gian từ đời nàyqua đời khác Diễn tả đời sống tâm hồn,

t tởng tình cảm của nd

- Ca dao là phần lời của bài ca

- Dân ca là phần lời kết hợp với âmnhạc dân gian ( còn gọi là các làn điệu)

2-Đọc , hiểu chú thích, bố cục 1-Đọc: Giọng nhẹ nhàng , tình cảm,

- Diễn tả tình cảm bằng lời hát ru

- Biện pháp so sánh tinh tế

 Khẳng định công lao to lớn của cha

mẹ đối với con cái

Biểu lộ lòng biết ơn sâu nặng của concái với cha mẹ

2- B ài ca dao 2

- Chiều chiều : thời gian cuối ngày

? Không gian , thời gian ở đây có đặc

điểm gì?

? Tâm trạng con ngời đợc gợi ra trong

không gian , thời gian ấy thờng là 1 tâm

? Cảm nhận của em về bài ca dao?

? Em thuộc bài ca dao nào diễn tả nỗi nhớ

cha mẹ của những ngời đi xa?

Hs đọc bài3

? Bài ca dao là lời của ai ? Diễn tả điều gì?

( của con cháu , nỗi nhớ và sự kính trọng

? Bài ca dao có ý nghĩa đề cao tình cảm

nào của con ngời? Nhắn nhủ điều gì về

tình cảm anh em?

? Tình anh em yêu thơng hòa thuận là nét

đẹp truyền thống đạo lí của nhân dân ta,

nhng trong truyện cổ tích lại có câu truyện

cây khế Em nghĩ gì về điều này?

( thảo luận)

? Em cảm nhận đợc điều gì qua cách diễn

đạt và ý nghĩa của bài ca dao?

HĐ5(3’): HD Hs tổng kết

? Nghệ thuật nổi bật trong bài ca dao này

là gì?

? Bốn bài ca dao hợp thành 1 văn bản tập

trung thể hiện tình cảm gia đình Từ tình

cảm ấy em cảm nhận đợc vẻ đẹp cao quí

nào trong đời sống tinh thần của ND ta?

, lặp lại  gợi buồn , nhớ

- Không gian: Ngõ sau- nơi kín

đáo , lẩn khuất , ít ngời qua lại

- Anh em đoàn kết vì tình ruộtthịt , vì mái ấm gia đình

*Bằng cách ví von so sánh , bài ca dao

đề cao tình cảm anh em và truyền thống

đạo lí , nhắn nhủ anh em đoàn kết vìmái ấm gia đình

III-Tổng kết 1-Nghệ thuật: Thơ lục bát, H/ả so

sánh, ẩn dụ mộc mạc , gần gũi , dễhiểu

2- Nội dung: Coi trọng tình cảm gia

đình, ứng sử tử tế, thủy chung trong nếp

Đọc ghi nhớ

HĐ6(3’): HD Hs luyện tập

Đọc yêu cầu bài tập 1

? Tình cảm thể hiện trong 4 bài ca dao là

tình cảm gì? Nhận xét gì về những tình

cảm đó?

sốngvà trong tâm hồn dân tộc ViệtNam

IV- Luyện tập Bài tập 1:

Cả 4 bài đều diễn tả tình cảm gia đình

Đó là tình cảm biết ơn, kính trọng vàgắn bó với những ngời trong gia đình 4.Củng cố:

Đọc lại ghi nhớ

5.HDVN: Học bài , thuộc 4 bài ca dao

Soạn bài:” Những câu hát về tình yêu quê hơng , đất nớc”

Ngày dạy : 09 /09 /2010

Tiết 10: những câu hát về tình yêu quê hơng , đất nớc và con ngời A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp Hs cảm nhận đợc tình yêu quê hơng , đất nớc , con ngời;

niềm tự hào chân thành , tinh tế sâu sắc của nhân dân ta trớc vẻ đẹp của quê hơng , đấtnớcvà con ngời

? Bài ca dao “ công cha nh núi ngất trời “là lời của ai? Nói với ai?

A- Lời của ngời con nói với cha mẹ C- Lời của ngời mẹ nói với con

B- Lời của ông nói với cháu D- Lời của ngời cha nói với con

? Đặc sắc nghệ thuật của bài ca dao trên là gì?

A- Âm điệu hát ru C- Lối so sánh ví von

B- Hình ảnh nhân hóa D- Hai ý Avà C

Yêu cầu : Đáp án -1c , 2d

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài : (1’)Yêu quê hơng , đất nớc vốn là truyền thống của con ngời

Việt Nam Nd ta đã gửi gắm tình yêu ấy vào các bài ca dao ,dân ca đợc cất lên trongniềm tự hào của mình

HĐ2(5'):HD hs đọc , hiểu chú thích….

Gv nêu yêu cầu đọc:

Gv đọc mẫu- gọi Hs đọc tiếp Nhận xét

Hớng dẫn Hs tìm hiểu từ khó trong phần

chú thích SGK

? Theo em,tại sao 4 câu hát khác nhau có

thể hợp thành 1 văn bản ?

? Từ nội dung cụ thể từng bài hãy cho

biết : Những bài nào phản ánh tình yêu

? Bài ca dao là lời của ai ?

? Bài ca này có bố cục ntn?

Gv: Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca

dao dân ca, trong chặng hát đố của cuộc

hát đối đáp thử tài nhau về kiến thức địa lí

, lịch sử

? Theo em hình thức đối đáp có phổ biến

trong ca dao , dân ca ko? ( có nhiều )

? Biết bài ca nào có hình thức đối đáp?

? Những địa danh nào đợc nhắc tới trong

lời đối đáp của chàng chai và cô gái ?

? Những địa danh đó có đặc điểm riêng ,

chung nào?

? Nội dung đối đáp đó toát lên ý nghĩa gì?

- Bày tỏ sự hiểu biết về đặc điểm địa

I -Đọc , hiểu chú thích, bố cục 1-Đọc: Giọng nhẹ nhàng , ấm áp,tự

hào; nhấn mạnh vào vần chân , vần lng.2-Chú thích:

II Tìm hiểu văn bản 1-Bài ca 1

- Lời của chàng trai và cô gái

- Bố cục : 2 phần+ Phần đầu: Lời ngời hỏi+ Phần sau: Lời ngời đáp

- Năm cửa ô Hà Nội, sông Lục đầu,sông Thơng, núi Tản Viên, đền SòngThanh Hóa, Lạng Sơn

+Riêng: gắn với mỗi địa phơng+ Chung: Đều là những nơi nổi tiếng vềlịch sử, văn hóa của miền Bắc

lí tự nhiên , về lịch sử ,văn hóa

- Niềm tự hào về vẻ đẹp văn hóa ,

lịch sử dân tộc

- Tình yêu quê hơng , đất nớc thờng

trực trong mỗi con ngời

? Em hiểu ý nghĩa nào?( cả 3 ý nghĩa)

? Nhận xét về ngời hỏi đáp?

( ngời lịch sự , tế nhị)

Hs đọc bài 2

? Khi nào ngời ta nói :” rủ nhau”?

? Đọc bài ca dao khác mở đầu bằng nhóm

từ này?

? Căn cứ vào danh từ riêng trong bài ca 2 ,

hãy xác định địa danh đợc phản ánh ? ( Hà

Nội)

? Bài ca ko nhắc đến Hà Nội nhng vẫn gợi

cho ta đến Hà Nội vì sao?

? Em có nhận xét gì về cách tả ở bài 2?

( gợi nhiều hơn tả)

? Địa danh và cảnh trí trong bài gợi cho

em điều gì? Vì sao?

? Em có suy nghĩ gì về câu hỏi cuối bài?

( Câu hỏi tự nhiên , giàu âm điệu nhắn

nhủ, tâm tình Khẳng định , nhắc nhở về

công lao xd của cha ông nhiều thế hệ Đó

là cảnh đẹp của thủ đô - niềm tự hào của

đất nớc)

Hs đọc bài3

? Từ láy” quanh quanh” trong câu …có sức

gợi tả 1 không gian ntn của sứ Huế?

( rộng, đờng uốn khúc , mềm mại dẫn về

Huế)

? Các tính từ “non xanh , nớc biếc”gợi tả

vẻ đẹp nào của phong cảnh sứ Huế?

( Màu xanh của núi và nớc hòa lẫn tạo 1

cảnh đẹp êm dịu , tơi mát , hiền hòa)

3-Bài ca dao 3

-Từ láy, tính từ gợi tả

- so sánh

Cảnh đẹp khoáng đạt, nên thơ, tơimát, sống động

- Lời mời gọi hãy đến với Huế

Tình yêu lòng tự hào với Huế,lòng

(- ngời bất kì trong số đông

- Lời mời , lời nhắn cho ngời cha quen biết

)

? “ Ai vô xứ Huế thì vô” toát lên ý nghĩa

nhắn gửi nào?

? Theo em có tình cảm nào ẩn chứa trong

lời chào mời , nhắn gửi đó?

Hs đọc bài 4

? Quan sát hai dòng đầu bài ca nhận xét

cấu tạo đặc biệt của 2 dòng này về phơng

diện ngôn từ và nhịp điệu?

? Phép lặp, đảo , đối có tác dụng gì trong

việc gợi hình,gợi cảm cho bài ca?

( Tạo ấn tợng cánh đồng lúa bạt ngàn ,

xanh tốt

Biểu hiện cảm xúc phấn chấn yêu quê

h-ơng , yêu đời của ngời nông dân)

- Nhịp điệu 4/4/4( 12 tiếng)

- Lặp từ, đảo ngữ, đối xứng

 Cánh đồng lúa bạt ngàn xanh tốt,

đầy sức sống đang lên

+ Hai câu sau

-H/a’ so sánhgợi vẻ đẹp trẻ trung phơiphới đầy sức sống thanh xuân của ngờithôn nữ giữa cánh đồng lúa bát ngáttrong buổi sáng đẹp trời

`  Yêu quí ,tự hào về sức sống củaquê hơng và con ngời, tin tởng cuộcsống đẹp ở làng quê

III-Tổng kết 1-Nghệ thuật: Đối đáp, hỏi, mời, nhắn

- Tình yêu quê hơng , đất nớc , conngời

4.Củng cố

Đọc diễn cảm 4 bài ca dao

Đọc lại ghi nhớ

5.HDVN:

Học bài , thuộc 4 bài ca dao

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp Hs nắm đợc cấu tạo của hai loại từ láy, láy toàn bộ và láy bộ

phận; hiểu đợc cơ chế tạo nghĩa của từ láy tiếng Việt

- Kĩ năng: Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ

láy để sử dụng tốt từ láy

- T tởng: Giáo dục HS ý thức họctập tiếng Việt đặc biệt là cấu tạo từ, biết vận

? Tìm các từ ghép trong đoạn văn sau và xếp chúng vào bảng phân loại:

“ M a phùn đem mùa xuân đến , m a phùn khiến những chân mạ gieo muộn nảy xanhlá mạ Dây khoai, cây cà chua rờm rà xanh rợ các trảng ruộng cao Mầm cây sau sau,cây nhội , cây bàng hai bên đ ờng nẩy lộc , mỗi hôm

trông thấy mỗi khác

… Những cây bằng lăng mùa hạ ốm yếu lại nhú lộc

Yêu cầu: - Từ ghép chính phụ: Ma phùn, mùa xuân , chân mạ, gieo muộn, xanh lá mạ,dây khoai, cây cà chua, xanh rợ, ruộng cao, mầm cây, cây nhội , cây bàng, bên đờng,nảy lộc, cây bằng lăng, mùa hạ , nhú lộc

? Nhắc lại thế nào là từ láy?

( là những từ phức có quan hệ láy âm giữa các

tiếng)

Chú ý từ in đậm trong VD sgk

? Em có nhận xét gì về đặc điểm âm thanh của

hai tiếng trong mỗi từ láy?

I ’ Các loại từ láy 1- Ví dụ: sgk/ tr41.

2- Nhận xét:

- Đăm đăm : láy toàn bộ

- Mếu máo: láy bộ phận( phụ âm

đầu)

( Đăm đăm : 2 tiếng hoàn toàn giống nhau về mặt

âm thanh

Mếu máo: có 2 phụ âm đầu “m” giống nhau

Liêu xiêu: có 2 vần giống nhau)

? Dựa vào kết quả phân tích trên , em hãy phân

loại từ láy?

? Vì sao từ láy “ bần bật”, “ thăm thẳm”, không

nói đợc là” bật bật”, “thẳm thẳm”?

( Bởi thực chất đây là những từ đợc cấu tạo theo

lối lặp lại tiếng gốc, nhng để cho dễ nói ,

xuôi tai vì thế mới có sự biến đổi về âm cuối

( bần bật) và thanh điệu ( thăm thẳm) để có

sự hài hòa về vần và thanh điệu)

? Tìm 1 số từ láy thuộc hiện tợng này?

( đo đỏ, đèm đẹp, tim tím, xôm xốp…)

Gv tổng kết Hs đọc ghi nhớ

Chú ý:phân biệt từ láy với từ ghép đẳng lập có

các tiếng giống nhau về phụ âm đầu hoặc

phần vần

HĐ 2(10’): Tìm hiểu nghĩa của từ láy

? Nghĩa của các từ láy : ha hả, oa oa, tích tắc,

gâu gâu đợc tạo thành do đặc điểm gì về âm

thanh?

( mô phỏng âm thanh tiếng cời, tiếng khóc, tiếng

đồng hồ chạy , tiếng chó sủa)

? Các từ láy trong mỗi nhóm sau đây có điểm gì

chung về âm thanh và về nghĩa?

( a- Tạo nghĩa dựa vào khuôn vần có nguyên âm I

là nguyên âm có độ mở nhỏ nhất , âm lợng

nhỏ nhất, biểu thị tính chất nhỏ bé, nhỏ nhẹ

về âm thanh , hình dáng

b-là láy phụ âm đầu- tiếng gốc đứng sau-của

tiếng gốc và mang vần” ấp” biểu thị 1 trạng

thái vận động khi nhô lên khi hạ xuống , khi

phồng khi xẹp , khi nổi khi chìm)

? So sánh nghĩa của các từ láy “ mềm mại”,” đo

đỏ” với nghĩa của các tiếng gốc “mềm, đỏ”

( So với” mềm”thì “ mềm mại” mang sắc thái

biểu cảm rất rõ

- Liêu xiêu: láy bộ phận ( láy vần)

• Kết luận: Từ láy có hai loại:+ Láy hoàn toàn

Phụ âm đầu+ Láy bộ phận

VD1: Nghĩa dựa vào đặc tính âmthanh của vần

a- lí nhí, li ti, ti hí,

 Miêu tả những âm thanh,hình dáng nhỏ bé

b- nhấp nhô, phập phồng, bậpbềnh

 Biểu thị trạng thái vận độngVD3:

-Mềm mại: sắc thái biểu cảm rất rõ

- Đo đỏ: sắc thái giảm nhẹ-

2- Ghi nhớ: sgk/ tr 42

HĐ3(15’): HD Hs luyện tập

Đọc yêu cầu bài tập 1

? Tìm các từ láy trong đoạn văn?

- Láy toàn bộ: bần bật, thămthẳm, chiêm chiếp

- Láy bộ phận: nức nở, tức tởi,rón rén, lặng lẽ, rực rỡ, nhảynhót, ríu ran , nặng nề

Bài tập 3: Điền từa- Nhẹ nhàngb- Nhẹ nhõm

Bài tập 4: Đặt câu với mỗi

từchung tiếng gốc

- nhỏ nhắn: dáng ngời

- nhỏ nhặt, nhỏ nhen: Tínhhẹp hòi

- nhỏ nhoi: ít ỏi

Bài tập 5

Đều là từ ghép, chúng đều đợc tạo

ra bằng ghép hai tiếng có nghĩa,mang nghĩa khái quát Ghép

- Kiến thức: Giúp Hs nắm đợc các bớc của quá trình tạo lập văn bản để có thể

làm văn tự sự, miêu tả…có phơng pháp và có hiệu quả hơn Biết viết bài tập làm văn số1

- Kĩ năng: Củng cố lại những kiến thức và kĩ năng đã đợc học về liên kết, bố

cục mạch lạc trong văn bản Vận dụng để tạo lập 1 văn bản

C- Trang giấy trên 1 quyển vở

D – Dòng nhựa sống trong 1 cái cây

Yêu cầu: Đáp án : 1c , 2c

3- Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu bài : (1’) Chuyển từ bài trớc  Các em vừa học về liên kết, bố cục và

mạch lạc trong văn bản Hãy suy nghĩ xem học những kiến thức ấy để làm gì? Chúng

ta sẽ tìm hiểu bài hôm nay

HĐ2(20'):HD hs tìm hiểu…

Gv nêu tình huống: Em đợc nhà trờng khen

thởng về thành tích học tập Tan học , em

muốn về nhà thật nhanh để báo tin vui cho

cha mẹ Em sẽ kể cho mẹ nghe em đã cố

gắng ntn để có kết quả học tập tốt nh hôm

nay Em tin rằng mẹ sẽ vui và tự hào về đứa

con yêu quí của mẹ

? Trong tình huống đó , em sẽ xây dựng 1

văn bản nói hay viết?

? Nếu văn bản nói thì văn bản ấy có nội

dung gì? Nói cho ai nghe? Nói để làm gì?

( ND: Giải thích lí do đạt kết quả tốt trong

học tập

I ’ Các b ớc tạo lập văn bản

Đối tợng: Nói cho mẹ nghe

Mục đích: để mẹ vui và tự hào về đứa con

ngoan và giỏi giang của mình.)

Gv nêu tình huống: Em muốn viết th cho

ngời bạn của mình …đầu tiên em phải định

hớng văn bản:

- Đối tợng : gửi cho bạn học cũ

- Mục đích : Để bạn vui vì sự tiến bộ của

mình

- Nội dung: Nói về niềm vui đợc khen thởng

Gv: Khi có nhu cầu giao tiếp , ta phải xây

dựng văn bản nói hoặc viết Muốn giao tiếp

có hiệu quả phải định hớng văn bản về vấn

đề gì?

? Để giúp mẹ dễ dàng hiểu đợc những điều

em muốn nói thì em cần phải làm gì?

( phải xây dựng bố cục cho văn bản)

Gv hớng dẫn Hs chi tiết hóa phần thân bài

- Trớc đây em học tập cha tốt( lí do)

- Mỗi khi thấy các bạn đợc khen

? Trong thực tế , ngời ta có thể giao tiếp

bằng các ý của bố cục đợc hay không? Vì

sao?

( không , vì bố cục mới là các ý chính cha

thể diễn đạt các ý cụ thể mà ngời viết muốn

trình bày )

? Sau khi có bố cục phải làm gì?

Gv: lời văn gồm nhiều câu , đoạn văn

? Câu văn , đoạn văn phảI đạt đợc yêu cầu

gì?

GV: Trong sx bao giờ cũng phải kiểm tra

sản phẩm, viết xong 1 văn bản có cần kiểm

tra không?

? Nếu có thì sự kiểm tra ấy cần dựa theo

những tiêu chuẩn cụ thể nào?

( Kiểm tra các bớc 1,2,3 Sửa chữa sai sót,

bổ sung những thiếu hụt )

 Về nội dung, đối tợng, mục đích

Bớc 2: Xây dựng bố cục cho văn bản-MB: Giới thiệu buổi lễ khen thởngcủa nhà trờng

- TB: Lí do em đợc khen thởng

- KB: Cảm nghĩ của em

 Giúp cho văn bản chặt chẽ, mạchlạc và ngời nghe dễ hiểu hơn

Bớc 3:Diễn đạt các ý trong bố cụcthành lời văn

- Câu văn , đoạn văn chính xác,trong sáng, dễ hiểu, có mạchlạc, và liên kết chặt chẽ vớinhau

Bớc4: Kiểm tra văn bản

* Ghi nhớ : sgk/tr 46

b-Xác định không đúng đối tợng giaotiếp Bản báo cáo ko phải hớng về cácthầy cô giáo mà là các bạn Hs

Bài tập 3: Xác định dàn bài

a-Dàn bài chỉ là khung , đề cơng Dànbài cần viết đủ ý , càng ngắn gọn càngtốt , ko nhất thiết phải là câu hoànchỉnhvà liên kết chặt chẽ với nhau b-Các phần , mục lớn nhỏ trong dànbài đợc thể hiện qua 1 hệ thống kíhiệu:

ý lớn nhất dùng số la mã I, II

ý nhỏ hơn dùng số La tinh: 1,2

ý nhỏ hơn nữa dùng chữ a,b…

GV: Trình bày những ý này cần ngănlắp, rõ ràng Sau mỗi phần mục , mỗi ýlớn nhỏ phải xuống dòng, các ý cùngbậc phải viết thẳng hàng, ý nhỏ hơnphải lùi bên phải

Đề bài:Em hãy thay mặt En- Ri- cô viết một bức th cho bố nói lên nỗi ân hận vì đã

trót nói lời thiếu lễ độ với mẹ kính yêu

Yêu cầu cần đạt: -viết th cho bố

- Nội dung: Trình bày những ân hận của mình sau khi đọc th bố

- Mục đích : Xin bố tha lỗi cho con

- Cụ thể :* Đầu th: + Địa điểm, ngày tháng năm

+ Lời xng hô

+ Lí do viết th

* Nội dung chính:

- Con đã đọc th bố và rất xúc độngvì:

Bố gợi lại kỉ niệm giữa mẹ và con

Bố tỏ thái độ kiên quyết và nghiêm khắc

Bố nói những lời chân tình và sâu sắc

- Con rất ân hận:

Thấy hành động buổi sáng là sai

Nếu bố không chỉ ra thì con đã xúc phạm mẹ mà không biết

Con thấy mình ko là đứa con hiếu thảo

Con nhận ra rằng mình đang còn có nhiều lần gây cho mẹ những nỗi khổ mà bố kochứng kiến

Con hiểu hơn sự hi sinh của mẹ, của bố với con

- Con xin lỗi:

Tha thiết mong bố tha thứ

Ngay chiều nay xin lỗi mẹ

Cố gắng hơn nữa trong học tập, tu dỡng đạo đức

Mong bố, mẹ hãy nghiêm khắc chỉ ra những lỗi lầm mà con ko để ý

* Cuối th : Lời chào, kí tên

Ngày dạy : 16-18 / 9 /2010

Tiết 13 : Những câu hát than thân

A- Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận đợc.

+ Nỗi khổ và cuộc đời vất vả,thân phận bé mọn của ngời nông dân,ngời phụ nữtrong xã hội phong kiến.Niềm thơng cảm của nhân dân dành cho họ.Đồng thời lên ánxã hội bất công đầy ải ngời cao động

+ Nghệ thuật ẩn dụ: Những con vật bé nhỏ để chỉ thân phận con ngời

- Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc diễn cảm và phân tích cảm xúc trong ca dao trữ

Em thích nhất câu hát nào?Vì sao?

? Đọc thuộc lòng những câu hát về tình yêu quê hơng ,đất nớc

Em thích nhất câu hát nào ?Vì sao?

Yêu cầu: -Đọc thuộc lòng, diễn cảm

-ND:ca ngợi cảnh đẹp của đất nớc

-NT:Hình thức đối đáp

3- Bài mới.

Hoạt động 1: Giới thiệu bài : (1’).

Trong cuộc sống làm ăn nông nghiệp nghèo cực, đằng đẵng hết ngày này sang thángkhác,hết năm này qua năm khác,nhiều khi cất lên tiếng hát lời ca than thở cũng có khivơi đi phần nào nỗi buồn sầu, lo lắng đang chất chứa trong lòng, chùm ca dao-dân cathan thân chiếm vị trí khá đặc biệt trong ca dao trữ tình Việt Nam.Càng đọc nó, con cháuthời nay càng thơng kính ông bà, cha mẹ nhiều hơn

HĐ2:Ca dao ,dân ca(5').

HS đọc khái niệm ca dao,dân ca trong phần

thân em, khi đọc cần nhấn giọng hơn

GV đọc mẫu, gọi 3 – 4 học sinh đọc

B2: Nói về thân phận con tằm, con kiến,

con hạc, con cuốc

B3: Thân phận trái bần

? Vì sao xếp chúng cùng một VB ?

(Đều là những lời hát than thân của ngời lao

động.)

? Vậy theo em thế nào là câu hát than thân ?

(Mợn chuyện của những con vật nhỏ bé để

giãi bày nỗi đắng cay cơ cực của kiếp ngời

HĐ 4: Hớng dẫn phân tích: (17’).

? Đọc bài ca dao

? Cuộc đời “lận đận” của con cò đợc gợi tả

trong bài nh thế nào ?

(Một mình kiếm ăn, lên thác, xuống ghềnh,

bể cạn,ao đầy, thân cò gầy)

(Cò là hình ảnh quen thuộc của ngời nông

dân VN, là giống chim cần mẫn, chăm chỉ

kiếm ăn nh ngời nông dân suốt ngày chân

lấm tay bùn, đó là hình ảnh ngời nông dân

dầm sơng dãi nắng, chịu đựng nắng ma, cô

đơn thui thủi không có ai sẻ chia, nhng nào

biết kêu ai, chỉ biết kêu trời và than thân

trách phận Cò mẹ không chú ý đến sớng

khổ của bản thân mà chỉ lo cho cò con bé

dại, lo con đói, con gầy và cảnh ngang trái,

éo le, bể đầy nhng ao cạn )

? Hãy nêu nét đặc sắc về nghệ thuật diễn tả

Từ đối lập: lên >< xuống; đầy >< cạn

Câu hỏi tu từ cuối bài ?

- Dùng hình ảnh con cò để nói thân phận

ngời lao động, đó là sử dụng phép tu từ gì ?

? Thông qua các chi tiết ngt đó em có nhận

xét gì về cuộc sống con cò ?

(Kiếm sống luôn gặp khó khăn, trắc trở)

? ở dây có phải chỉ đơn thuần nói về cuộc

sống lận đận của con cò ? (dùng hình

ảnh con cò nói đến ngời lao động → ẩn dụ)

? Ngoài nội dung than thân, còn có nội

dung khác không ?

? Hãy đọc thêm các bài ca dao khác nói về

con cò (con cò mà đi ăn đêm cò con)

(trời ma …kiếm ăn

Cái cò lặn lội… )

Đọc bài ca dao 2

? Em hiểu gì về cụm từ “thơng thay” ?

(Là tiếng hát biểu hiện sự thơng cảm xót xa

ở mức độ cao)

? Cụm từ ấy đợc lặp lại mấy lần ? (4 lần)

? Nhằm mục đích gì ?

II Tìm hiểu văn bản Bài 1.

- Các hình ảnh đối lập

- Từ láy

- Câu hỏi tu từ

- Hình ảnh ẩn dụ

- Bài ca dao là tiếng kêu than thân phận

bé nhỏ, cơ cực của ngời lao động trongxã hội Đồng thời tố cáo XHPK bấtcông

Bài 2.

(Mỗi lần diễn rả nỗi nhớ thơng, tô đậm nỗi

khổ)

? Đó là những nỗi khổ nào ? (Con tằm:

kiếm ăn vất vả mà chẳng đợc ăn; Con

hạc : phiêu bạt, oan trái; Con kiến: thấp

cổ bé họng, kẻ nào cũng có thể đè nén; Con

cuốc: nỗi khổ đau oan trái

? Em hiểu gì về cuộc đời con tằm qua câu

ca dao ? ẩn dụ (suốt đời ăn lá dâu, nhả hết

tơ vàng thì chết → ngời lao động bán sức

mình cho ngời giàu sang trong XH cũ) hy

sinh nhiều mà không đợc hởng thụ

? Hình dung cuộc đời kiến qua lời ca dao ?

(SV nhỏ bé, cần ít thức ăn mà vẫn suốt đời

phải làm lụng vất vả, triền miên )

? Nh vậy thân phận con tằm, cái kiến cò gì

giống nhau ? (nhiều nỗi vất vả,ít hởng thụ)

? Con hạc trong lời ca dao gợi cho em suy

nghĩ gì ? (Cánh hạc lang thang vô định →

cuộc đời phiêu bạt,)

? Nỗi khổ của con cuốc trong bài ? (Động

vật nhỏ bé, cô đơn, tiếng kêu đau thơng

khắc khoải)

Hãy chỉ ra ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ: con

hạc, con kiến, con hạc, con cuốc

Đọc bài ca dao 3:

? Giải nghĩa “trái bần” (từ địa phơng)

? Từ hình ảnh “trái bần” trong bài em hiểu

điều gì qua phép so sánh ? (Thân phận ngời

phụ nữ chìm nổi trôi dạt giữa sóng gió cuộc

? Từ ngt đó em hiểu gì về nội dung bài ?

(Than thân, đồng cảm với ngời lao động, tố

cáo XHPK)

HĐ 6: Hớng dẫn luyện tập: (3’).

Học sinh thảo luận

Tìm đọc và chép lại một số bài ca dao có

Tiết 14 : Những câu hát châm biếm

A Mục tiêu bài học

- Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận đợc:

+ Nội dung của bốn câu hát phê phán những hiện tợng không bình thờng trongxã hội

-+Hiểu nghệ thuật gây cời trong ca dao, khai thác chuyện ngợc đời, hình ảnh ẩn

dụ, tợng trng, biện pháp phóng đại

? Đọc thuộc lòng và diễn cảm những câu hát than thân.

Em xúc động nhất trớc bài nào ? Vì sao ?

Yêu cầu: đọc thuộc lòng, diễn cảm và trả lời đúng cảm nhận của mìnhvề

ND+NT chủ yếu

3 Bài mới

HĐ 1: Giới thiệu bài(1'):

Cùng với tiếng hát thân thân xót xa, buồn tủi, tiếng hát giao duyên đằm thắmnghĩa tình, ca dao cổ truyền VN còn vang lên tiếng cời hài hớc, châm biếm, tràophúng, đả kích Đó là nét đặc sắc của nghệ thuật dân gian

HĐ2: Đọc, tìm hiểu chú thích.(4')

GV hớng dẫn HS đọc: Giọng mỉa mai châm

biếm, khôi hài, gây cời

- GV đọc mẫu → gọi HS đọc → nhận xét

- Chú ý các chú thích 2, 4, 8, 10

? “Chào mào”, “Chim chích” là loại từ gì ?

(Từ láy)

- Vì sao 4 bài ca dao đợc xếp chung vào 1 VB

? (Cả 4 bài đều gây cời, châm biếm

HĐ3: Hớng dẫn phân tích.(10')

Gọi học sinh đọc bài ca cao 1

- Bài giới thiệu chân dung ai ? (Chú tôi)

- Giới thiệu ntn ? (nghiện rợu, nghiện chè, lời

? Vậy ý nghĩa từ “hay” ? (mỉa mai).

? Thực chất những cái “ớc” của chú tôi là

gì ?

Ngày – trời ma → khỏi đi làm

Đêm – thừa trống canh → ngủ đợc

nhiều

(“Chú tôi” là một ngời đàn ông vô tích sự, lời

biếng, thích ăn chơi, hởng thụ)

? Đi hỏi vợ cho chú lẽ ra phải nói hay nói tốt

nhng ở đây thì ngợc lại có ý nghĩa tác dụng

gì ? (châm biếm)

? Đặt cô yếm đào lên cạnh “chú tôi” có

dụng ý gì ? (đặt cái xấu cạnh cái tốt → mỉa

mai)

? Trong bài tác giả đã sử dụng ngt gì ?

? Cách sử dụng ngt đó giúp em hiểu nội

dung bài phê phán loại ngời nào ?

? Nếu phải khuyên nhân vật “chú tôi” em sẽ

chọn câu tục ngữ nào ?

(Tay làm miệng trễ)

(Có làm đến cho)

Đọc bài ca dao 2:

? Đây là lời của ai nói với ai ?

(Lời thầy bói nói với cô gái đi xem bói)

? Thầy bói đoán cô gái trên các phơng diện

nào ? (giàu nghèo, mẹ cha, chồng con)

? Tại sao thày bói lại quan tâm đến vấn đề

này ? (Vì đó là những vấn đề thiết thực, bí

ẩn)

? Chứng tỏ thày bói là ngời ntn ? (tinh ranh

biết mong muốn của kẻ xem bói)

? Còn cô gái thì sao ? (nhẹ dạ, mê tín,không

tự quyết định đợc số phận )

? Lời thày đóan ntn ? (giàu, nghèo thịt treo

trong nhà; mẹ cha đàn ông; vợ, chồng, con

? Em thấy thực chất của cách bói ấy là gì ?

(lừa bịp, nói dựa)

? Trong thực tế có những thày bói nh vậy

không ? Vậy em thấy ngt gì ở đây ?

? Qua đó tg dân gian muốn tỏ thái độ ntn

trong việc bói toán ?

Liên hệ: Trong lĩnh vực t tởng VH-XH phức

tạp trong nhà trờng cần tuyên truyền để mỗi

học sinh có ý thức

Đọc bài ca dao 3:

? Bài ca dao kể về việc gì ? Có những nhiệm

vụ nào ? (Đám ma Cò có cò con, cà cuống,

- Điệp từ

- ẩn dụ phóng đại

- Bài ca dao đả kích châm biếmnhững ngời lời lao động, thích caosang

* Bài ca dao 2:

- Phóng đại, cờng điệu

- Phê phán chế giễu, mỉa mai những

kẻ làm nghề bói toán và cả ngời xembói mê tín dị đoan

* Bài ca dao 3: