giao an van 7 ki I, chuan

*Mục tiêu bài học - Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với concái; thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với mỗi cuộc đời con người - Nắm

*Mục tiêu bài học

- Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với concái; thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với mỗi cuộc đời con người

- Nắm được cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép

- Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản

- Cảm nhận và hiểu được t/cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái

- Thấy được ý nghĩa lớn lao của xã hội và nhà trường đối với việc giáo dục trẻ em

- Tính chất biểu cảm của văn bản nhật dụng này: sự giãi bày trực tiếp cảm nghĩ của người

mẹ trong đêm trước ngày con vào lớp 1

- Tranh ảnh chụp ngày khai trường

- Bài hát về ngày khai trường

2 Học sinh: Học bài cũ , đọc trước bài

C.Phương pháp: diễn dịch, đàm thoại , vấn đáp , phân tích , gợi tìm , quy nạp, tổng hợp

* Giới thiệu bài: gv có thể gợi ý bằng các câu hỏi:

? Em hãy kể lại một kỉ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai giảng đầu tiên của

cuộc đời hs em?

? Cảm nghĩ của em trong ngày khai trường vừa qua( lớp 7 ) ?

? Em còn nhớ mẹ , cha đã làm gì trước ngày khai giảng đầu tiên khi em cắp sách

đến trường?

=> Tất cả chúng ta đều đã trải qua cái buổi tối và đêm trước ngày khai giảng trọng

đại –thiêng liêng chuyển từ mẫu giáo lên lớp 1 bậc tiểu học ; còn vương vấn trong trínhớ của ta xiết bao bồi hồi,xao xuyến cả lo lắng và sợ hãi mơ hồ Bây giờ nhớ lại

ta thấy thật ngây thơ và ngọt ngào Tâm trạng của mẹ và em bé trong bài như thế

nào khi cổng trường sắp mở ra?chúng ta cùng tìm hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò

Nêu xuất xứ của văn bản

Dựa sgk

Gv hướng dẫn h/s đọc:

Đây là văn bản ghi lại tâm trạng của mẹ trước

ngày con vào lớp1 Vì vậy khi đọc cần chú ý thể

hiện t/c, tâm trạng đó

-> Gv đọc mẫu: từ đầu đến sáng hôm sau

Qua đoạn cô đọc mẫu, em hãy cho biết giọng

đọc phải ntn?

T/cảm tha thiết và giọng đọc chậm rãi

Gv gọi 2 h/s lần lượt đọc tiếp cho đến hết bài?

Trạng thái tình cảm vui, phấn khởi

Trong phần chú thích từ nào là từ Hán-Việt? Từ

đó được hiểu ntn?

Ghi bảng I.Tiếp xúc văn bản

1 Xuất xứ

- Đăng trên báo Yêu trẻ,

số 166 của nhà báo LíLan

2 Đọc-chú thích:

a) Đọc:

b) Chú thích: 1, 2, 3

Can đảm: có tinh thần mạnh mẽ, ko sợ gian khổ

hay nguy hiểm

Trong văn bản từ nào còn khó hiểu?

-Còn lại: Cảm nghĩ của mẹ về xã hội & nhà

trường trong giáo dục trẻ em

Đêm trước ngaỳ khai trường tâm trạng của

người mẹ và con có giống nhau không? Điều đó

được thể hiện ở những chi tiết nào trong bài?

Khác nhau:

- Mẹ :ko ngủ được, trằn trọc nhớ lại kỉ niệm xưa

, không tập trung được vào việc gì cả…->trằn

trọc, suy nghĩ suy nghĩ triền miên

-Con: ngủ dễ dàng như uống một li sữa, ăn một

chiếc kẹo háo hức nhưng chỉ rỗ một lát là ngủ,

chỉ có mối bận tâm là dậy cho đúng giờ ->ngủ

thanh thản, nhẹ nhàng

Vì sao người mẹ trằn trọc ko ngủ được?

(Gv gợi ý cho h/s trả lời)

Người mẹ không ngủ được có phải vì lo lắng

cho con hay vì người mẹ đang nôn nao nhớ nghĩ

về ngày khai trường năm xưa của mình ? hay vì

II Đọc –hiểu văn bản

1 Nỗi lòng của người

mẹ trước ngày khai trường.

-Mẹ: không ngủ,suy nghĩtriền miên

- Hy vọng những điều tốt đẹp sẽ đến với con

- Thương yêu con , luôn nghĩ về con

Trong đêm không ngủ, mẹ đã làm gì cho con?

-Thức canh cho con ngủ

-Đắp mền, buông mùng, lượm đồ chơi, nhìn con

ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con

Em cảm nhận tình mẫu tử nào được thể hiện

trong các cử chỉ đó?

- Người mẹ hết lòng vì con, yêu thương con

- Hi sinh cho con

Đó là sự chăm chút, là tình cảm sâu nặng bao la

của người mẹ đối với con, t/y con đến quên

mình Đó là đức hi sinh cao đẹp của tình mẫu tử

-Vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam: thể hiện

rất rõ và đậm nét trong 2 cuộc kháng chiến

Trong đêm ko ngủ,tâm trí mẹ đã sống lại kỉ

niệm qúa khứ nào?

- Nhớ lại ngày bà ngoại dắt mẹ vào lớp 1

-Nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường

- Nhớ mái trường xưa

Khi nhớ những kỉ niệm đó lòng mẹ ntn?

Rạo rực bâng khuâng xao xuyến

Những từ này thuộc kiểu từ gì? có tác dụng ntn?

Gợi tả cảm xúc phức tạp trong lòng người

mẹ :Vui, nhớ, thương

Trong đêm không ngủ, người mẹ đã chăm sóc

giấc ngủ của con, nhớ tới những kỉ niệm thân

thương về bà ngoại, về mái trường xưa

Những cảm xúc ấy nói lên t/c gì trong lòng

người mẹ?

Tấm lòng yêu thương,tình cảm sâu nặng của

người mẹ đối với con

Gv chuyển ý :

Gv gọi hs đọc đoạn 2 sgk

Nội dung đoạn vừa đọc là gì?

Mẹ nghĩ về ngày khai trường ở nước nhật mà

mẹ được nghe

Gv giới thiệu cho hs về nước Nhật ->vai trò của

giáo dục trong việc phát triển đất nước

- Đắp mền, buông mùng,lượm đồ chơi, nhìn conngủ… -> thương yêu,chăm chút cho con

- Nhớ lại ngày bà ngoạidắt mẹ vào lớp1, máitrường => Bồi hồi, xaoxuyến, bâng khuâng

=>Tấm lòng thương yêu ,tình cảm sâu nặng củangươi mẹ đối với con

2 Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của nhà trường

-Nghĩ về vai trò của giáo

Đó là ngày lễ của toàn xã hội

Liên tưởng đến ngày khai trường của mình

(cảnh sân trường, thầy và trò, các đại biểu

tiếng trống trường)

Gv giảng và liên hệ đến thực tế ngày khai

trường ở nước ta “ ngày toàn dân đưa trẻ đến

trường “ để thấy tầm quan trọng của giáo dục

Câu nào trong bài nói lên tầm quan trọng của

nhà trường đối với thế hệ trẻ?

Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ

ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau , và sai

lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng

dặm sau này.

Qua câu này cho ta biết điều gì?

Không được phép sai lầm trong giáo dục vì gd

quyết định tương lai của một đất nước

Kết thúc văn bản người mẹ nói ntn?

Cuối văn bản người mẹ nói:” bước qua cánh

cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”

Đã 7 năm bươc qua cánh cổng trường, bây giờ

em hiểu thế giới kì diệu đó là gì?

*) trao đổi nhóm:

tầm quan trọng của nhà trường đ với cuộc đời

mỗi con người ( sự kì diệu về kiến thức, tri

thức, t cảm,đạo lí )

Văn bản này có cốt truyện không? Trong văn

bản ,người mẹ có trực tiếp nói với con không?

cách viết đó có tác dụng gì?

Không có cốt truyện, Mẹ không trực tiếp nói

với con (vì con đã ngủ), -> tạo chất giọng tâm

tình, truyền cảm, làm nổi bật tâm trạng và

những kỉ niệm sâu kín, thiết tha của người mẹ

Bài văn thể hiện những nội dung gì?

T/g sử dụng những biện pháp nt gì?Em có nhận

dục đối với trẻ em

- Không được phép sailầm trong giáo dục

=> giáo dục có vai tròcực kì quan trọng trongđời sống mỗi con người

III Tổng kết

H

G

?

H

xét gì về ngôn ngữ trong văn bản?

Ngôn ngữ giản dị, giàu sắc thái biểu cảm, trong

sáng

hs đọc ghi nhớ (sgk/9)

1 hs nêu y cầu bài tập

Hs tự do trao đổi

GV yêu cầu hs về nhà hoàn thiện bài tập

1 hs đọc thêm sgk/9

1 Nội dung

- Tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của

mẹ dành cho con

- vai trò to lớn của nhà trường dành cho mỗi người

2 Nghệ thuật

* Ghi nhớ(sgk/9)

V.Luyện tập

Bài 1:sgk/9

Bài 2: sgk/9

VI Đọc thêm

IV Củng cố:? Em hãy tóm tắt vb từ 5- 7 dòng?

? Phân tích nỗi lòng thương yêu của mẹ trước ngaỳ khai trường?

*GV cùng hs làm 1 số bài tập trắc nghiệm

V Hướng dẫn hs về nhà học bài cũ+ soạn bài mới:

- Hoàn thiện tất cả bài tập.Viết một vb ngắn: kể 1 kn sâu sắc nhất về mái trường

- Làm thơ 5 chữ đề tài “ Mẹ” Soạn vb “ Mẹ tôi “

E Rút kinh nghiệm:

………

………

( ET – MÔN- ĐÔ- ĐƠ AMI- XI)

A.Mục tiêu cần đạt: giúp học sinh

1 Về tri thức:

- Qua bức thư của bố, qua tâm trạng của người cha trước lỗi lầm của đứa con đối với mẹ,t/g muốn những đứa con khắc sâu trong lòng, rằng mẹ là người đáng kính , đáng yêu nhất.Phạm lỗi đối với mẹ là một trong ngững lỗi đáng trách, đáng lên án, đáng ân hận nhất.Cách giáo dục nghiêm khắc nhưng vẫn tế nhị, có lí, có tình của người cha

2 Về kĩ năng:

- Rèn cho hs kĩ năng kể chuyện ở ngôi thứ nhất

- Rèn kỹ năng biểu hiện t/cảm đối với người thân

Đọc trước nội dung của bài

C.Phương pháp: diễn dịch, đàm thoại, vấn đáp, phân tích, gợi tìm,quy nạp, tổng hợp

D Tiến trình lên lớp.

I, ổn định tổ chức:

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

7A1 :7T2 :

II Kiểm tra bài cũ:

Gợi ý:

Câu1:

* cần nói được các ý chính sau:

- Cảm xúc: hhôi hộp ,vui sướng, hi vọng

- chăm chút và luôn nghĩ về con

->T/y con đến độ quên mình Đó là đức hi sinh cao đẹp của tình mẫu tử

* Liên hệ t /c của con đối với mẹ:

Câu2:

* cảm nghĩ của mẹ về ngày khai trường:

- Nghĩ về vai trò của gd đ với trẻ em

- ko được phép sai lầm trong gd

-> gd có vai trò cực kì quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người

* Cảm nghĩ về ngày khai trường lớp 7

III Bài mới:

Giới thiệu bài:

Giờ trước các em đã được biết đến tình cảm của người mẹ dành cho con trong đêm trướcngày khai giảng Người mẹ có ý nghĩa vô vùng lớn lao trong cuộc đời ta.Mẹ cho ta tất cả.Sữa mẹ ngọt ngào như dòng nước mát trong ”sữa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.Song không phải ai cũng hiểu điều đó, chỉ khi mắc lỗi lầm ta mới hiểu ra Vb”mẹ tôi” cho

* Gv bổ sung thêm 1 số chi tiết về t/g

Vb được trích từ đâu?Em biết gì về cuốn sách

này?

Gv hướng dẫn hs đọc: gv đọc mẫu 1 lần

Khi đọc vb cần đọc với giọng ntn? Vì sao lại

đọc với giọng điệu đó?

- Hơi buồn , chậm rãi

- VB thể hiện tâm tư, t/c buồn và khổ của người

cha khi con mắc lỗi với mẹ

2 hs đọc vb

->Gv nhận xét,uốn nắn,sửa lỗi cho hs khi hs

I Tìm hiểu tác giả- tác phẩm.

1 Tác giả:

Et-môn- đô đơ A- xi(1846- 1908) là nhà văný

mi-2 Tác phẩm:

- Trích “những tấm lòngcao cả”

II Tiếp xúc văn bản.

1 Đọc- chú thích

a, Đọc:

đọc ngọng- không đúng giọng điệu.

Em hãy giải thích nghĩa của từ: lễ độ ,trưởng

thành, vong ân bội nghĩa, bội bạc? những từ đó

thuộc loại từ mượn nào?

- kể chuyện người con

- biểu hiện tâm trạng của người cha

Biểu hiện tâm trạng người cha

Nếu thế, nhân vật chính trong vb này là ai? Vì

sao có thể xác định như thế?

- Người cha

-vì hầu hết lời nói trong vb này là lời tâm tình

của người cha

VB được chia làm mấy đoạn? Nội dung chính

từng đoạn?

2 đoạn:

- Đoạn 1:từ đầu->ngày con mấy mẹ: hình ảnh

người mẹ

- Đoạn 2: còn lại: những lời nhắn nhủ& thái độ

của người cha đối với ngững lỗi lầm của con

VB Mẹ tôi được viết dưới dạng nào?vì sao

người cha lại viết thư cho con?

1 bức thư người cha gửi cho con vì con đã thiếu

lễ độ với mẹ

Tại sao nội dung văn bản là một bức thư của bố

gửi cho con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ”

Nhan đề do chính tác giả đặt : Tuy người mẹ

không xuất hiện trực tiếp nhưng đó lại là tiêu

điểm mà các nhân vật và các chi tiết đều hướng

tới để làm sáng tỏ Điểm nhìn từ người bố làm

tăng tính khách quan và thể hiên được tình cảm

và thái độ của người kể

Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô hiện lên qua

các chi tiết nào trong vb?

- Khi E bị ốm ,mẹ “thức suốt đêm” săn sóc con,

1

Hình ảnh người mẹ.

Người mẹ có thể đi ăn xin để nuôi con,có thể

hy sinh cả tính mạng để cứu sống con

Qua các chi tiết trên cho thấy người mẹ của E

là người ntn?

hs trao đổi nhóm-> Gv ghi những ý của hs lên

bảng

Phẩm chất đó được biểu hiện ntn ở mẹ em?

(hoặc một người mẹ VN nào mà em biết)

1 số hs tự do bộc lộ và liên hệ

Em hãy đọc những câu ca dao, tục ngữ nói về

công lao t/c của cha mẹ?

- Cổ ngữ: mẫu tử tình thâm

- Tục ngữ:đứa con là hạt máu cắt đôi của mẹ

- Ca dao:+ công cha như núi

+ Ơn cha nặng lắm

Tình yêu thương của cha mẹ với con cái là vô

hạn, thời thơ ấu, lúc con ốm đau người mẹ có

thể hi sinh tất cả, có thể chịu đựng để nuôi con,

cứu con Khi con khôn lớn và trưởng thành mẹ

vẫn là người che chở chỗ dựa tinh thần nguồn

an ủi của con:”Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi suốt đời, lòng mẹ vẫn theo con”

Trước lỗi lầm của E người cha có những lời

ntn?

-Sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tim

bố vậy

- Trong đời con có thể trải qua những ngày

buồn thảm, nhưng ngày buồn thảm nhất sẽ là

ngày mà con mất mẹ

Qua những lời đó em đọc được những cảm xúc

nào ở người cha?

- Hết sức đau lòng trước sự thiếu lễ độ của đứa

con hư

- Hết mực yêu quý.thương cảm mẹ của E

GV giảng- bình về hình ảnh người mẹ

Theo em, trước lỗi lầm của E thì mẹ có buồn

- Là một người mẹ dịu hiền

- Yêu thương con hết mực

ko? mẹ có căm ghét em ko?

- Buồn, đau trái tim người mẹ

- Ko căm ghét mà vẫn rất mực thương yêu

Qua phân tích mẹ E hiện lên là người ntn?

Giàu đức hi sinh và lòng vị tha

Em hãy tìm những lời khuyên sâu sắc của

người cha đ với con mình trong vb”Mẹ tôi”?

- Con hãy nhớ rằng hơn cả

-> đó chính là cái gốc của đạo làm người

Em hiểu thế nào về t/c thiêng liêng trong lời

nhắn nhủ đó?

- T/c tốt đẹp đáng được tôn thờ là t/c thiêng

liêng

- trong nhiều t/c cao quý tình yêu thương kính

trong cha mẹ là thiêng liêng hơn cả

Em hiểu thế nào về nỗi “xấu hổ” và “nhục nhã”

trong lời khuyên sau đây của người cha?

“ Thật đáng xấu hổ& nhục nhã cho kẻ nào chà

đạp lên tình thương yêu đó”

- Làm việc xấu tự thấy hổ thẹn

- Rất đáng hổ thẹn là chà đạp lên tình thương

yêu cha mẹ

- Bị người khác coi thường , lên án

Em hiểu gì về người cha từ những lời khuyên

này?

- Là người vô cùng yêu quý t/c gia đình

- Là người có được những t/c thiêng liêng,

không bao giờ làm điều gì xấuđể phải xấu hổ,

nhục nhã

Qua bức thư người bố gửi choE ,em thấy được

t/c của ông có yêu con ko?ông yêu con = cách

nào?

-> Ông bố rất thương yêu con nhưng lời lẽ rất

nghiêm khắc& cương quyết: bố nói cho con

biết về nỗi cay đắng , đau đớn của mình vì có

đứa con hư

- Nhắc con không bao giờ được tái phạm

->Giàu đức hi sinh, giàulòng vị tha

2

Những lời nhắn nhủ và thái độ của cha trước lỗi lầm của con.

- Phải biết lễ phép, kínhtrọng cha mẹ

Theo em , điều gì đã khiến E xúc động khi đọc

thư bố?Em hãy lựa chọn?

Trả lời theo hiểu biết của mình

Ngoài những lí do trên còn có lí do khác ko?

- phương án a,c d

Theo em,tại sao người bố ko nói trực tiếp với E

mà lại phải viết thư?

HS trao đổi nhóm,ghi ra giấy ->cử đại diện

trình bày

* GV gợi ý:

- Viết thư thể hiện được hết tình cảm & n điều

người bố muốn nói hơn là nói trực tiếp

Tế nhị hơn , không làm cho người mất lỗi mất

đi lòng tự trọng.- Có tính thuyết phục hơn ,

thấm thía hơn

=> Đây cũng chính là bài học về cách cư xử

trong cuộc sống gia đình cũng như trong nhà

trường và xã hội

Sau những lời khuyên của bố thì theo em từ đó

E sẽ sống ntn?

Em rút ra được bài học gì từ lá thư của bốE?ý

nghĩa bài học được thể hiện ở những câu căn

nào?

Tự liệt kê những nội dung vừa học

Trong vb t/g sử dụng những nt gì?

1 hs đọc ghi ngớ sgk/12

GV: với dtộc VN , biết bao nhà văn, nhạc sĩ đã

s tác nhiều tác phẩm đặc sắc vừa ca ngợi vừa

nhắc nhở c ta nhiều điều sâu sắc, thiết thực về

tình mẹ con,t/c gia đình

-Buồn bã, tức giận và rấtnghiêm khắcgd con

->Rút ra bài học bổ ích chobản thân và sẽ sống tốthơn

IV Tổng kết.

1 Nội dung:

2 Nghệ thuật:

*.Ghi nhớ:(sgk/12)

?

?

-> gv có thể gọi hs hát 1 bài hát :”lòng mẹ bao

la như biển thái bình dạt dào

Gọi hs nêu yêu cầu bài 1? hs đọc 1 đoạn mà mình yêu thích 1 hs nêu y/c bài tập? ->hs làm gv nhận xét, bổ sung 2 hs đọc phần đọc thêm V Luyện tập Bài 1:sgk/12 Bài 2:sgk/12 * Đọc thêm IV Củng cố: - Em hãy tóm tắt lại văn bản - Nêu những nội dung chính của văn bẳn - GV hệ thống lại bài V HDVN - Đọc lại bức thư, học thuộc lòng một đoạn trong bức thư - Nếu em đã lỡ lời hoặc làm một việc gì đó khiến bố mẹ phiền lòng, em hãy viết nhật kí dưới dạng một bức thư xin lỗi bố mẹ - Chuẩn bị bài: Từ ghép E Rút kinh nghiệm ………

………

………

………

Tuần 1

NG7A1 : 21/8/09

7T2 : 23/8/09

TỪ GHÉP

A Mục tiêu cần đạt:Giúp hs

1 Về tri thức:

- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép Tiếng Việt

2 Về kỹ năng:

Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép Tiếng Việt

3 Về thái độ:

Gd ý thức bảo vệ sự trong sáng , giàu đẹp của Tiếng Việt.

II Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi:Trong những từ sau từ nào là từ ghép? Tại sao?

Nhỏ nhắn, tốt tươi ,hoa hồng, xinh xắn, sách vở

Gợi ý:

- Từ ghép:tốt tươi, hoa hồng, sách vở

- Vì 2 tiếng có nghĩa

III Bài mới :

*Giới thiệu bài:

Gv dựa vào phần kt bài cũ để vào bài:

Vậy từ ghép được chia làm mấy loại? nghĩa của chúng ntn?->bài mới

Trong các từ ghép “bà ngoại,thơm phức “ tiếng

nào là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính?

Tiếng chính đứng trước tiếng phụ

Em hãy tìm từ có cấu tạo giống từ “ bà ngoại,

- Thơm ngát ,thơm lừng, thơm ngào ngạt

Tiếng nào bổ sung nghĩa? Tiếng nào được bổ

Trong 2 từ ghép: “quần áo, trầm bổng “ trong 2

vd trên có phân ra tiếng chính &tiếng phụ ko? Vì

sao?

- ko phân ra tiếng chính , tiếng phụ

- 2 tiếng có nghĩa ngang bằng nhau về mặt ngữ

pháp

Những từ ghép này người ta gọi là từ ghép đẳng

lập Vậy em hiểu thế nào là từ ghép đ l?

Từ ghép được chia làm mấy loại? mỗi loại có cấu

- Bà: người đàn bà sinh ra mẹ hoặc cha

- Bà ngoại: người đàn bà sinh ra mẹ

Nghĩa của từ nào hẹp hơn?

- Bà ngoại: nghĩa của từ ghép hẹp hơn nghĩa

tiếng chính

Tương tự như thế nghĩa của từ” thơm phức” so

với nghĩa của từ “thơm”?

- Thơm phức hẹp hơn nghĩa của từ thơm

Trong từ ghép chính phụ : nghĩa của từ ghép

chính phụ ntn so với nghĩa của tiếng chính?

->Tiếng phụ bổ sungnghĩa cho tiếng chính

SS nghĩa của từ “quần áo” với nghĩa của mỗi

tiếng “ quần, áo”?

Quần áo: chỉ khái quát chung

- quần: chỉ riêng->mặc phía dưới

- áo: có tay-> mặc phía trên

Nghĩa của từ ‘trầm bổng” với nghĩa của từ

lập so với nghĩa của các tiếng tạo nên nó?

Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn

1 hs đọc ghi nhớ sgk/14

GVtreo bảng phụ

Hs nêu yêu cầu bt

->2 hs lên bảng

=>gv sửa, nhận xét, rút kinh nghiệm

1 hs nêu y/c bài tập?

2 Từ ghép đẳng lập

- Quần áo> áo,quần

- Trầm bổng> trầm,bổng

=> Nghĩa của từ ghépđẳng lập khái quát hơnnghĩa của các tiếng tạonên nó

*Ghi nhớ(sgk/14) III Luyện tập

Bài 2+3(sgk/15)

Bài 4(sgk/15)Vì:

- Sách, vở: Sự vật tồn tạidưới dạng cá thể, có thểđếm được

- Sách vở: Từ ghép đẳnglập có ý nghĩa khái quát,tổng hợp nên không thểđếm được

Bài 5 ( sgk/ 15+16)

a Không phải , vì:

- Hoa hồng là 1 loại hoanhư hoa cúc, hoa lan, hoahuệ

- Có nhiều loại hoa màu

G

H

G

hoa hồng như: hoa dâm bụt, hoa giấy, hoa dong

riềng, hoa chuối

b Nói như em Nam là đúng, vì: áo dài là 1 loại áo như áo sơ mi, áo gi lê , ở đây, cái áo dài bị ngắn so với chiều cao của chị Nam 1 hs nêu y/c bài tập? Gv hướng dẫn hs thực hiện bt Ví dụ: +Chị ấy nuôi lợn rất mát tay +Người bác sĩ ấy mát tay lắm + Bà mối ấy thật mát tay - Còn nghĩa của các tiếng tạo nên chúng thì khác hẳn: 1 hs nêu y/c bài tập? Gv hướng dẫn hs thực hiện bt hồng nhưng ko gọi là hoa hồng như: hoa dâm bụt, hoa giấy, hoa dong riềng, hoa chuối

Bài tập 6 ( sgk/ 16) - mát tay: chỉ những người có kinh nghiệm hoặc chuyên môn giỏi +mát : trái nghĩa với nóng, chỉ cảm giác về nhiệt độ + Tay: chỉ bộ phận của cơ thể người Bài 7( sgk/ 16) máy hơi nước Than tổ ong Bánh đa nem IV Củng cố: ? Từ ghép là gì? Có mấy loại từ ghép? đặc điểm từng loại ? Cho hs phân biệt từ láy và từ ghép đẳng lập GV cùng hs làm 1 số bt trắc nghiệm V Hướng dẫn về nhà học bài cũ+ soạn bài mới: -Hoàn thành các bài tập - Về tìm 10 từ ghép chính phụ +10 từ ghép đẳng lập - Soạn bài :Quá trình tạo lập vb E Rút kinh nghiệm: ………

………

………

………

II Kiểm tra bài cũ:

- gv kt vở bài soạn của hs

III Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Để có được 1 ngôi nhà người ta đã sử dụng nhiều vật liệu để liên kết chúng lại Tương

tự để tạo lập được 1 văn bản thì chúng ta cũng phải liên kết các đoạn với nhau Vậy liênkết là gì? Liên kết dựa vào những phương tiện nào ? -> Bài học hôm nay sẽ cho chúng tabiết rõ

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

Đoạn văn trên được trích từ vb nào?t/giả?

- VB:Mẹ tôi( Ami xi)

Nội dung của vb đó?

Nói lên những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng

của cha mẹ đối với con cái và con cái đối với

cha mẹ

Nếu bố E chỉ viết mấy câu đó thì E có thể hiểu

được điều bố muốn nói ko?

Ko hiểu được điều bố muốn nói gì

Nếu E chưa hiểu ý bố , cho biết vì lí do nào

trong các lí do sau?

- Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp

- Nội dung các câu văn chưa rõ ràng

- giữa các câu ko có sự lk

Giữa các câu ko có sự lk

Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì nó

phải có t/c gì?

Phải có sự liên kết giữa các câu, các đoạn

->hướng về 1 nội dung

GV:Lk là một trong những t/c quan trọng trong

vb làm cho vb có nghĩa và dễ hiểu

Do thiếu ý gì mà chuỗi câu trên trở nên khó hiểu

? em hãy sửa lại cho đúng?

- Thiếu lí do vì sao bố viết thư cho E

- Bổ sung lí do còn thiếu

Chỉ có sự lk về nội dung ý nghĩa đã đủ liên kết

chưa?

- các chuỗi câu trên chưa sâu chuỗi các sự việc

liên tiếp -> chưa rõ nội dung, ý nghĩa

- Hs sửa theo vb “ mẹ tôi”

1 hs đọc vd(sgk/18)

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.

2 Phương tiện liên kết

Chỉ ra sự thiếu lk của những câu trong trong vd

và sửa lại cho đúng? Tại sao em lại sửa như thế?

- Giữa câu 1 và 3 chưa lk: vì câu 1 là tâm trạng

người mẹ, câu 3 miêu tả giấc ngủ của 1 đứa trẻ

- Câu 1: chỉ rõ thời gian sau này “ 1 ngày kia”

câu2 : Phải chỉ rõ thời gian hiện tại “ bây giờ”

GV: Có những phương tiện ngôn ngữ lk-> nội

dung ý nghĩa mới rõ ràng

-> hs đối chiếu với vb “CTMR” và so sánh

Vậy 1 vb có tính lk trước hết phải có đk gì?

Nội dung các câu, các đoạn phải thống nhất và

gắn bó chặt chẽ với nhau

cùng với các điều kiện ấy, các câu trong văn

trong vb phải sử dụng các phương tiện gì? trong

đv trong vb” CTMR” t/gia dùng p.tiện nào?

Phương tiện ngôn ngữ (từ, câu…) thích hợp

*) GV : lưu ý cho hs thống nhất về 2 mặt: nội

các câu trong đoạn đã có tính lk chưa? Vì sao?

* Hoạt động nhóm-> cử đại diện trình bày

* Ghi nhớ(sgk/18)

III Luyện tập.

Bài1:(sgk/18)1-4-2-5-3

Bài 2:(sgk/19)các câu văn thiếu lk vềmặt nội dung

Bài 3:(sgk/19)Bà- bà- cháu-bà-cháu-thế là

Bài4: (sgk/19)

Bài5:(sgk/19) Viết đoạnvăn

pháp, tính lk mà hs đã viết)

IV Củng cố:

? Thế nào là lk? Có những p tiện lk nào?

? Cho hs làm bt15 trong sách bt trắc nghiệm( trang 14)

V Hướng dẫn hs về nhà làm bài cũ+ chuẩn bị bài mới:

- Học thuộc ghi nhớ

- Hoàn thành các bt trong sgk

- Viết 2 đoạn văn: suy nghĩ của em về công ơn cha mẹ

- Soạn bài:”Cuộc chia tay của những con búp bê”: hs tóm tắt vb ở nhà+ sưu tầm 1 sồ quyền trẻ em

E Rút kinh nghiệm.

BÀI 2

*Mục tiêu bài học

- Thấy được những tình cảm chân thành và sâu nặng của hai em bé trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi đau xót, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biết thông cảm, chia

sẻ với những bạn ấy.

- Nhận ra được cách kể chuyện rất chận thật và cảm động của tác giả

- Thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Có ý thức xây dựng

bố cục khi tạo lập văn bản và bước đầu xây dựng được văn bản có bố cục rành mạch, hợp lí

- Hiểu rõ khái niệm mạch lạc trong văn bản, từ đó biết tạo lập những văn bản có tính mạch lạc

- Thấy được cái hay của tr chính là cách kể rất chân thật và cảm động.

2 Về kỹ năng: - Rèn kỹ năng biểu hiện tình cảm& cảm thông trước những cảnh đời bất

hạnh

3.Về thái độ: - Giáo dục t/c trong sáng, nhân hậu cho các em.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

II Kiểm tra bài cũ:

Sau khi học xong vb”Mẹ tôi” đã gợi cho em những suy nghĩ: yêu thương, kính trọng

->hối hận ->q tâm xin lỗi bố mẹ&sửa chữa khuyết điểm

III Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Trẻ em có quyền được hưởng hạnh phúc gia đình& đc hưởng mọi điều tốt đẹp trong cuộcsống Thế nhưng có những em bé lại rơi vào hoàn cảnh bất hạnh do sự chia tay của cha

mẹ Những cặp vợ chồng buộc phải chia tay nhau có nghĩ gì đến sự đau xót và mất mát

ko thể bù đắp đc cho con cái mình? Hay họ chỉ nghĩ đến bản thân mình? Họ đã vi phạmquyền trẻ em từ khi nào và họ có ý định sửa lỗi ko? trẻ em – những đứa con sớm bất hạnh

ấy biết cầu cứu ai đây? Bài học hôm nay c ta sẽ gặp hoàn cảnh đáng thương đó của 2 emThành& Thuỷ

Văn bản được trích từ đâu? đạt giải gì?

- Được trích từ tuyển tập thơ -văn, được trao giải

nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ

em-1992

Gv đọc mẫu 1 đoạn& hướng dẫn đọc: đây là 1 vb

dài , gv cho hs đọc chọn lọc những đoạn hay & tóm

tắt vb- chú ý thể hiện giọng trầm, buồn của nhân

vật

-> Gv gọi 2 hs đọc vb-> nhận xét đọc

Em hiểu thế nào là chim sâu? ráo hoảnh? Võ trang?

Hs dựa vào phần chú thích để trả lời

Trong truyện xuất hiện những nhân vật nào? Truyện

chủ yếu viết về ai? Về việc gì? ai là nhân vật chính

trong truyện? Vì sao em xác định như thế?

- Nhiều nhân vật: bố, mẹ, cô giáo, các ban

- Truyện chủ yếu viết về 2 anh em Thành & Thuỷ

phải chia tay nhau, phải chia cả đồ chơi mà chúng

vốn yêu thích vì bố mẹ li hôn

- Cả 2 anh em đều là nhân vật chính, vì mọi diễn

I.Giới thiệu tác giả- tác phẩm

II Tiếp xúc văn bản.

1 Đọc- chú thích.

a Đọc:

b Chú thích:1,3,5

biến của câu chuyện đều xoay quanh 2 nhân vật.

Em hãy tóm tắt truyện (từ 5-6 câu)

HS tóm tắt truyện

VB được chia làm mấy đoạn ? nd chính từng đoạn?

3 đoạn:

- đoạn 1: từ đầu-> hiếu thảo như vậy: chia búp bê

- đoạn 2: tiếp->trùm lên cảnh vật:cuộc chia tay giữa

Thuỷ với cô giáo và bạn bè

- đoạn 3:còn lại:cuộc chia tay của 2 anh em

Văn bản thuộc kiểu loại gì ?

VBND

Phương thức biểu đạt chủ yếu của vb ? ngoài ra còn

sử dụng phương thức biểu đạt nào?

-Phương thức biểu đạt chủ yếu của vb là tự sự

- Ngoài 3 cuộc chia tay tạo thành 3 yếu tố hạt nhân

của vb, t/g còn sử dụng phương thức biểu cảm qua

cách kể chuyện đồng thời bộc lộ cảm xúc trực tiếp

của nhân vật chính( cũng là người trong cuộc).Sự

kết hợp khéo léo giữa hai phương thức này giúp cho

vb có được giọng điệu truyền cảm, gợi lên nhiều nỗi

xót xa trong tâm hồn bạn đọc

Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng

của ngôi kể này?

- truyện được kể theo ngôi thứ nhất( tôi-> nhân vật

Thành anh trai của Thuỷ)

- Tạo nên tính chân thực , cảm động của câu chuyện

vì nv “ tôi” chính là Thành- người trong cuộc trước

bi kịch của gia đình

Mở đầu câu chuyện, em có hiểu được tại sao lại đột

ngột có lệnh chia đồ chơi của mẹ như vậy? Cách

vào câu chuyện đột ngột như thế có ý nghĩa gì?

- Chưa hiểu nguyên nhân

- Bắt người đọc ngạc nhiên & muốn theo dõi cả câu

chuyện để biết ng nhân.-> cách vào bài có tính nêu

v đề

Thành & Thuỷ có những con búp bê nào? chúng có

ý nghĩa ntn trong cuộc sống của 2 anh em?

- Vệ sĩ & em nhỏ

- là đồ chơi thân thiết, gắn liền với tuổi thơ của 2 em

- 2 con vệ sĩ & em nhỏ luôn ở bên nhau chẳng khác

II.Đọc- hiểu văn bản.

1.Cuộc chia búp bê.

- Búp bê là đồ chơi thânthiết

Vì sao phải chia búp bê?

- Bố mẹ li hôn, 2 anh em phải xa nhau

- búp bê cũng chia đôi theo lệnh của mẹ

H/ả Thành và Thuỷ hiện lên ntn khi mẹ ra lệnh chia

- Cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc

- Nước mắt cứ tuôn ra như suối ướt đẫm cả gối& 2

cánh tay áo

Các chi tiết đó cho thấy 2 anh em T&T đang trong

tâm trạng ntn?

Buồn khổ, đau xót , bất lực

Cuộc chia búp bê diễn ra ntn?

- Thành: lấy 2 con búp bê từ trong tủ đặt sang 2

phía

- Thuỷ: tru tréo, giận dữ : “ sao anh ác thế”

- Thành: đặt con vệ sĩ vào cạnh con em nhỏ

- Thuỷ: bỗng vui vẻ” anh xem chúng đang cười kìa”

Vì sao Thuỷ giận dữ rồi lại vui vẻ?

- Giận dữ vì ko chấp nhận chia búp bê

- Vui vẻ khi búp bê được ở bên nhau

H/ả 2 con búp bê của 2 anh em luôn đứng cạnh nhau

mang ý nghĩa tượng trưng gì?

-> Tình anh em bền chặt ko gì có thể chia rẽ

Theo em , vì sao T&T ko thể đem búp bê chia ra?

- Búp bê gắn với g đình xum họp , đầm ấm

- Búp bê là h/ả anh em ruột thịt

Tên vb có liên quan đến ý nghĩa truyện không?

( búp bê có chia tay nhau được ko? Vì sao chúng

phải chia tay? Búp bê có lỗi gì mà phải chia tay?)

- Thực ra búp bê là đồ vật thì sẽ ko có hành động

chia tay được

- Mượn chuyện những con búp bê phải chia tay

nhau để nói lên 1 cách thấm thía con người phải

- Gắn liền với tuổi thơ của 2em

-Bố mẹ li hôn-> 2 anh emphải xa nhau-> chia búp bê

- >Buồn khổ, đau xót& bấtlực

=> Tình anh em bền chặtkhông gì chia rẽ

chia tay nhau (2 anh em T&T-> tăng thêm nỗi đau

xót & sự vô lí của cuộc chia tay này

GV bình:

Những con búp bê vốn là những đồ chơi tuổi thơ,

thường gợi lên sự ngộ nghĩnh , trong sáng, ngây thơ,

vô tội- cũng như 2 anh em T&T ko có tội lỗi gì mà

cũng phải chia tay-> tên truyện đã gợi ra 1 tình

huống buộc người đọc phải theo dõi đồng thời cũng

thể hiện được ý đồ tư tưởng của người viết

Cách kể chuyện của đoạn văn này có gì đặc biệt?

Đan xen giữa hiện tại và quá khứ, lời kể chân thành,

giản dị

Cách kể như vậy có tác dụng gì?

Khiến người đọc cảm động và bất ngờ trước cuộc

chia đồ chơi của hai anh em Cuộc chia không

thành nhưng qua đó ta thấy được sự quan tâm, lo

lắng tình yêu thương sâu sắc của hai anh em giàu

lòng yêu thương nhau

=> Ngoài chia tay với búp bê - đồ vật thân thiết thì

Thuỷ còn phải chia tay với những ai nữa? -> giờ sau

học tiếp

- Chuyện đan xen giữa hiệntại và quá khứ -> Cảm động

và bất ngờ trước cuộc chia

đồ chơi của hai anh em

Hết tiết 5 chuyển tiết 6

Hoạt động của Thầy và Trò Ghi bảng

Yêu cầu học sinh chú ý đoạn 2

Trước khi về quê Thành đã cùng T đến trường để

chia tay ai?

Cô giáo và bạn bè

Tại sao khi đến trường học Thuỷ lại bật lên khóc

thút thít?

- Trường học là nơi khắc ghi những niềm vui của

Thuỷ : thầy cô, bản tin , cột cờ, ô ăn quan, ban

bè rất nhiều kỉ niệm đáng nhớ

- Thuỷ sắp chia tay mãi mãi với nơi này

- Thuỷ sẽ ko còn được đi học

Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp

học làm cô giáo bàng hoàng?

Thuỷ ko được đi học nữa vì nhà bà ngoại ở xa, mẹ

sắm cho em 1 cái thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán

Khi nghe Thuỷ không được đi học thì thái độ của cô

- Mọi người ngạc nhiên

- Có cả niềm oán ghét cảnh gia đình chia lìa

Cảm nghĩ của em trước cuộc chia tay này?

cảm động và xót xa

Chi tiết nào khiến em cảm động nhất ? Vì sao?

- HS tự lựa chọn& nói được cảm xúc của mình khi

lựa chọn chi tiết đó

Giải thích vì sao khi dắt Thuỷ ra khỏi trường Thành

lại kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bt & nắng

vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật?

- Trong lòng Thành rất buồn và đau khổ khi sắp

phải chia tay với đứa em gái bé nhỏ của mình Em

cảm thấy đất như sụp đổ trong tâm hồn em, thế

nhưng bên ngoài mọi người và cảnh lại không có gì

thay đổi

- Thành cảm nhận sự cô đơn của mình trước sự vô

2 Cuộc chia tay của Thuỷ

với cô giáo và bạn bè.

- Cô giáo tái mặt, nước mắtgiàn dụa

- Các bạn khóc mỗi lúc mộtto

->Thật cảm động và xót xa

GV giảng –bình: đây là đoạn m tả tâm lí rất

hay.Thành kinh ngạc vì mọi việc đều diễn ra bt,

cảnh vật vẫn đẹp, cuộc đời vẫn bình yên mà 2 anh

em phải chịu nỗi đau đớn, mất mát quá lớn

- Bố mẹ bỏ nhau, T&T phải xa nhau, đó là bi kịch

riêng của 1 gia đình, bi kịch riêng của 2 anh em

T&T Còn dòng chảy thời gian, màu sắc cảnh vật,

nhịp điệu cuộc sống vẫn diễn ra 1 cách tự nhiên

=> Mỗi người hãy lắng nghe và chú ý đến những gì

diễn ra quanh ta để san sẻ nỗi đau cùng đồng loại,

không nên sống dửng dưng , vô tình

Em sẽ làm gì nếu phải chứng kiến cuộc chia tay đầy

nước mắt của Thuỷ với lớp học?

- HS tự bộc lộ

Yêu cầu học sinh chú ý đoạn 3

Tình cảm hai anh em Thành &Thuỷ ntn?

Rất mực gần gũi, thương yêu, chia xẻ và luôn quan

tâm đến nhau

Hãy tìm những chi tiết trong truyện thể hiện những

tình cảm đó

- Suốt đêm nghe em gái khóc Thành hết sức đau khổ

“ cắn chặt môi để khỏi bật ra tiếng khóc”

- Có lần Thành đi đá bóng , rách áo, Thuỷ đem kim

ra bãi vá lại cho anh

- Thành giúp em học , chiều nào cũng đi đón em

- Thành nhường hết đồ chơi cho em

- Thuỷ buộc con dao vào lưng con búp bê ->

nhường con vệ sĩ cho anh

Gv bình: T/c trong sáng, nhân hậu giàu tình thương

của 2 anh em càng mặn nồng và cảm động hơn khi 2

em phải chịu mất mát trước bi kịch gia đình

Lúc đồ đạc được chất lên xe tải , hình ảnh Thành và

Thuỷ hiện lên ntn?

Thuỷ: Người như mất hồn; Mặt tái xanh như tàu lá;

hôn gấp gáp lên con búp bê; khóc nức lên và chạy

lại nắm tay anh dặn dò…

Thành: Khóc nấc lên, mếu máo ; đứng như chôn

chân xuống dất

Những chi tiết trên cho em thấy cuộc chia tay đó

3 Cuộc chia tay của hai

anh em.

- Hai anh em Thành vàThuỷ rất mực gần gũi ,thương yêu , chia sẻ & luônquan tâm đến nhau

- Sự chia tay của 2 em nhỏ

là rất vô lí, ko nên có

-> Đau xót , thương cảm

Lời nói và hành động của Thuỷ khi thấy anh chia 2

con búp bê ra 2 bên có gì ><? Theo em có cách giải

quyết >< đó ko?

- 1 mặt Thuỷ rất giân dữ không muốn chia 2 con

búp bê

- Mặt khác, em lại rất thương anh, sợ đêm đêm ko

có con vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh, nên em rất bối

rối sau khi đã” tru tréo lên giân dữ”

=> Để giải quyết >< này , chỉ có cách gia đình T&T

phải đoàn tụ, 2 anh em ko phải chia tay

Nếu trong trường hợp của Thuỷ em sẽ giải quyết thế

nào? Kết thúc truyện T chọn cách giải quyết ra sao?

điều đó gợi cho em những suy nghĩ và t/c gì?

- Thuỷ lựa chọn để lại con em nhỏ bên cạnh con vệ

sĩ để chúng không bao giờ phải xa nhau

- Gợi trong lòng người đọc nỗi đau xót và lòng

thương cảm với Thuỷ- 1 em gái giàu lòng vị tha ,

giàu tình thương

- gợi t/c của 2 anh em ko thể chia tay như những con

búp bê được

Qua câu chuyện này, theo em, t/g muốn nhắn gửi

đến mọi người điều gì?

- Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá mọi người cố

gắng bảo vệ & giữ gìn

- Đừng làm tổn thương đến t/c của con cái, của tuổi

thơ

- Nhắc nhở bậc cha mẹ

- Nhắc nhở mọi chúng ta phải chia sẻ cùng đồng

loại

Em biết những câu ca dao, tục ngữ nào thể hiện tình

cảm của con người, của anh chị em ruột thịt?

- T/c ruột thịt của con người ko bao giờ mất, cả

trong buồn khổ

- Tình anh em mãi mãi trong sáng

(- Anh em như thể chân tay

- Các sự việc được kể theo trình tự thời gian phù

hợp với tâm lí trẻ em

- Kể theo trình tự thời gianphù hợp

* Ghi nhớ:(SGK/21)

V Luyện tập

* Đọc thêm / sgk IV.Củng cố:

? Viết 1 vb ngắn nêu suy nghĩ của em sau khi học xong vb?

? Nêu ý nghĩa của vb? Phát biếu cảm nghĩ của em về nhân vật T&T?

? Hãy phân tích 1 cuộc chia tay trong vb mà em ấn tượng nhất?

V Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Tóm tắt lại vb?

- Học kĩ các nội dung vủa bài

- Đọc phần đọc thêm

- Viết 1 vb ngắn nêu cảm nghĩ của em về 1 nhân vật mà em yêu thích ?

- Soạn bài “ Bố cục trong vb”

E Rút kinh nghiệm:

Tuần 2

- Tầm quan trọng của bố cục trong vb Trên cơ sở đó cần tránh tình trạng ko quan tâm tới

bố cục , ngại xd bố cục khi tạo lập vb

- Thế nào là 1 b cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xd được n^ bố cục rành mạch , hợp

lí cho bài văn

- Tính phổ biến và sự hợp lí cùa dạng bố cục3 fần: MB, TB, KB đúng hướng hơn, đạt kếtquả tốt hơn

2 Về kỹ năng:Rèn kỹ năng xd bố cục đúng đắn và hợp lí trước khi viết bài.

3 Về thái độ:gd ý thức học tập bộ môn, tô trọng thành quả lao động của bản thân.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

1 Giáo viên : Sgk, sgv, tài liệu tham khảo, giáo án.

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

II, Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi:

1 Liên kết là gì? Hãy trình bày các phương tiện lk?

2 1 hs lên bảng làm bt số 5?

Gợi ý:

1 Lk là p tiện quan trọng nhất của vb

-> làm chovb có nghĩa & dễ hiểu

*P tiện:

- Lk về nội dung: các câu , các đoạn phải thống nhất chặt chẽ

- Hình thức: dùng các p tiện lk( từ , câu )

2 bài 5(sgk) - Sự lk chính là sự kết nối của các đốt tre

- Thiếu sự lk: ko thể thành 1 cây tre hoàn chỉnh với 100 đốt , chỉ là các đốt tre rời rạc.III Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Trong bóng đá( bống rổ, chuyền, ném, ) các huấn luyện viên phải sắp xếp các cấu thủthành 1 đội hình Còn trong chiến đấu, những vị tướng phải bố trí các đạo quân, các cánhquân thành 1 thế trận

? Theo em, tại sao cần phải dàn thế trận, dàn đội hìnhnhư thế? Nếu ko có sự sắp xếp nhưvậy thì có thể -> kết quả gì?

=> Trong việc tạo lập vb cũng phải bố trí, sắp xếp các ý như các vị tướng bố trí các cánhquân, như huấn luyện viên bố trí đội hình cấu thủ-> bố cục trong vb

Các em đã học thể loại đơn từ ở lớp 6 Em hãy

nhớ lại trình tự viết một lá đơn

- Quốc hiệu, tiêu ngữ

- Địa điểm, thời gian

Em muốn viết đơn xin gia nhập Đội TNTPHCM

hãy cho biết trong đơn ấy có cần được sắp xếp

theo một trình tự nhất định không? Có thể tuỳ

thích muốn ghi nội dung nào trước cũng được

hay không?

Không

VD văn bản “Cuộc chia tay…”, nếu ta đổi đoạn

Thành và Thuỷ đến chia tay cô giáo và các bạn

trước, sau đó mới nói tới việc chia những con

búp bê thì câu chuyện sẽ ntn?

Nội dung câu chuyện sẽ không hợp lí

Việc sắp xếp nội dung các phần trong văn bản

theo một trình tự hợp lí gọi là bố cục văn bản

Vậy bố cục trong văn bản là gì?

H/S thảo luận nhóm tại bàn

VD.* Khi tả cây cối

Phần mở bài : Giới thiệu cây định tả? Của ai?

Trồng ở đâu? Có từ bao giờ

Phần thân bài: Tuỳ vào cây mà chọn trình tự

miêu tả cho hợp lí, thông thường người ta tả;

+ Tả bao quát

+ Tả chi tiết từng bộ phận

+ Môi trường sống và những ddieeuf kiện có liên

quan

Phần kết bài: Cảm nghĩ và tình cảm đối với cây

*Cách kể chuyện về hai con dê

Từ việc phân tích tìm hiểu trên các em đã hiểu

bố cục trong văn bản quan trọng ntn Em hãy

nhắc lại bố cục là gì? Vì sao phải có bố cục?

Học sinh Dựa sgk

Chốt và gọi H/S đọc nội dung ghi nhớ thứ nhất

Gọi h/s đọc 2 câu chuyện trong sgk

Em đã được học 2 văn bản này ở lớp 6, hãy cho

biết hai câu chuyện trên đã có bố cục chưa?

Chưa có bố cục

Cách kể chuyện như trên bất hợp lí ở chỗ nào?

Câu chữ trong câu chuyện sắp xếp rất lộn xộn

khiến cho câu chuyện trở nên khó hiểu nếu

không được đọc văn bản “ếch ngồi đáy giếng “ ở

lớp 6 thì chúng ta sẽ không hiểu câu chuyện này

đề cập đến vấn đề gì Kể chuyện ếch nghênh

ngang đi lại, nhâng nháo nhìn trời trước, ếch

trong giếng sau Kể chuyện anh khoe áo mới

trước, anh kheo lợn cưới sau Cách kể chuyện ở

văn bản 1 hết sức tuỳ tiện : ếch bị trâu giẫm bẹp

không gắn với việc nó nghênh ngang đi lại nhâng

nháo nhìn trời mà lại đưa xuống cuối cùng và

thêm vào một chi tiết lạc lõng : “Từ đấy, trâu trở

Chốt và gọi học sinh đọc ghi nhớ

Trong văn bản miêu tả và tự sự thường có bố cục

mấy phần? Đó là những phần nào ? Nhiệm vụ

Chốt gọi học sinh đọc ghi nhớ

Gọi h/s đọc nội dung yêu cầu của bài tập 2

Ghi lại bố cục của truyện “Cuộc chia tay của

những con búp bê”?

Hai anh em chia đồ chơi

Thuỷ đến trường chia tay lớp học

Cuộc chia tay của hai anh em

Bố cục ấy theo em đã rành mạch hợp lí chưa?

Văn bản được chia làm 3 phần, có bố cục rành

mạch, hợp lí Ba đoạn này đều thống nhất với

nhau về nội dung câu chuyện Đó là cuộc chia

tay của hai anh em Thứ tự sắp xếp ba đoạn

khiến người đọc thấm thía câu chuyện đau

thương của hai em bé (Đạt được mục đích giao

tiếp) Tuy nhiên dù bố cục mạch lạc hợp lí cũng

không hẳn có bố cục duy nhất mà không phải bố

cục văn bản cứ là ba phần Tập làm văn có thể

theo bố cục khác miễn là mạch lạc hợp lí

Gọi học đọc yêu cầu bài tập 3

Bố cục trên đây đã rành mạch và hợp lí chưa?

Chưa hợp lí : ở phần thân bài, mục 1,2 ,3 mới chỉ

là kể lại việc học tốt chứ chưa phải là sự trình

bày kinh nghiệm học tốt Trong khi đó điểm 4 lại

trong văn bản phải thống nhất chặtchẽ với nhau, phải có sự phân biệtrạch ròi => Người viết dễ dàng đạtđược mục đích giao tiếp

3 Các phần của bố cục

- Gồm 3 phần: + mở bài + Thân bài + Kết bài

H

không phải nói về học tập

Theo em có thể bổ sung điều gì?

Người báo cáo sau những thủ tục chào mừng hội

nghị và tự giới thiệu về mình, bản báo cáo phải

lần lượt nêu từng kinh nghiệm học tập (Kinh

nghiệm học trên lớp, kinh nghiệm tham khảo tài

liệu, hay tìm tòi sáng tạo…) Sau đó nêu rõ nhờ

những kinh nghiệm mà việc học tập đã có tiến

bộ ntn Cuối cùng người báo cáo có thể nói lên

nguyện vọng muốn đạt được …và chúc hội nghị

thành công

IV Củng cố: ? Bố cục trong vb là gì? 1 vb thường có bố cục mấy phần?

?Hãy nêu những y/c về bố cục trong vb?

?Viết 1 đoạn văn có bố cục 3 phần?(đề tài tự chọn)

V Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Học kĩ nội dung lí thuyết - Hoàn thành các bt Viết 1 đoạn văn có bố cục 3 phần - Soạn:mạch lạc trong vb

E Rút kinh nghiệm:

Tuần 2

NS: Tiết 8

NG:

2.Về kỹ năng:

Giúp hs chú ý đến sự mạch lạc trong các bài TLV

3 Về thái độ:giúp hs quý trọng thành quả lao động của bản thân.

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

Giáo viên kiểm tra sĩ số các lớp:

II Kiểm tra bài cũ:

- PI: Nỗi lòng thương yêu của mẹ

-PII: cảm nghĩ của mẹ về xh, nhà trường trong việc gd trẻ em

2 Các phần của vb thường gồm 3 phần: MB,TB,KB

HS làm bài tập 3

III Bài mới:

*Giới thiệu bài: cho hs giải thích ‘ mạch lạc”

“ Mạch lạc” là từ ghép Hán- Việt có nghĩa là sự nối tiếp giữa các phần rõ ràng và thốngnhất Trong đông y” Mạch lạc” có nghĩa là mạch máu trong thân thể Trong 1 vb” Mạchlạc” là gì? bài mới

GV: Mạch lạc trong vb cũng giống mạch lạc trong

đông y là mạch máu trong cơ thể Máu trong cơ thể

lưu thông ra sao thì ý tứ trong vb cũng trôi chảy

thành dòng, thành mạch như vậy, làm cho các phần

của vb thống nhất lại-> mạch lạc

Em hãy xác định mạch lạc trong văn bản có những

t/c gì?

- Trôi chảy thành dòng , thành mạch

- Tuần tự đi khắp các phần, các đoạn trong vb

- Thông suốt, liên tục, ko đứt đoạn

Cả 3 t/c trên

Có người cho rằng:” trong vb mạch lạc là sự nối tiếp

của các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lí Em có tán

thành ý kiến đó ko? Vì sao?

Đồng ý- Nhưng chưa đủ vì nói đến mạch lạc là nói

đến sự tiếp nối, nhưng là sự tiếp nối của một nội

dung chủ đạo xuyên suốt toàn bộ các ý, các phần

GV: giúp hs phân biệt: liên kết- mạch lạc- bố cục

-> trong 1 vb thường là sự phối hợp cả 3 y tố trên

1 Mạch lạc trong văn bản:

- Là sự nối tiếp của các câu,các ý theo 1 trình tự hợp lítrên 1 ý chủ đạo, thốngnhất

2 Các điều kiện để 1 văn bản có tính mạch lạc.

Hoạt động nhóm: câu hỏi 2(a) sgk/31

Toàn bộ sự việc xoay quanh sự việc chính nào?

Cuộc chia tay đau đớn của 2 anh em bất hạnh do sư

thiếu trách nhiệm của bố mẹ.( chủ đề của truyện)

“ Sự chia tay và” những con búp bê “đóng vai trò gì

trong truyện”? Hai anh em T&T có vai trò gì trong

tr?

- Những con búp bê không biết chia tay nhau,

nhưng sự chia búp bê -> làm rõ chủ đề của truyện

anh em T&T phải chia tay nhau

- Hai anh em Thành – Thuỷ là 2 nhân vật chính

trong truyện

Học sinh thảo luận nhóm câu hỏi 2 b

Theo em đó có phải là chủ đề liên kết các sự việc

nêu trên thành 1 thể thống nhất ko? Đó có thể xem

là mạch lạc của vb không?

Tất cả những từ trên đều tập trung làm rõ chủ

đề( cuộc chia tay của anh em T&T trong bi kịch gia

đình) Nhưng 2 con búp bê , t/c anh em thì không

thể chia tay->tất cả được kể theo 1 mạch văn

Học sinh thảo luận nhóm câu hỏi 2 c

Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau theo

mối liên hệ nào trong các mối liên hệ trong sgk/32?

Tất cả các mối liên hệ

Tất cả các mối liên hệ có tự nhiên & hợp lí ko?

Rất tự nhiên và hợp lí

Qua vb” cuộc chia tay ”& các vb đã học , em hãy

cho biết các điều kiện để vb có tính mạch lạc?

Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản được tiếp

nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô

ứng nhau làm cho chủ đề liền mạch và gợi được

nhiều hứng thú cho người đọc( người nghe)

=>GV chốt lại phần ghi nhớ

1 hs đọc ghi nhớ

1 hs nêu y/c bt?

Trước hết , em hãy tìm chủ đề của truyện?

Tấm lòng yêu thương của cha mẹ đối với con cái,

con cái phải yêu thương, kính trọng cha mẹ

Chủ đề này được thể hiện qua từng đoạn, phần trong

- Nội dung phải bám sát đềtài, luôn xoay quanh chủ đề

- Mạch lạc và liên kết phảithống nhất với nhau

- Các đoạn phải quan hệvới nhau về các mặt: thờigian, không gian, tâm lí, ýnghĩa

* Ghi nhớ(sgk/32)

II Luyện tập

Bài tập 1(sgk/32+33)

a, Mẹ tôi: tấm lòng thươngyêu của cha , mẹ với con->con cái phải thương yêu,kính trọng cha , mẹ

- PI: H/a mẹ thương yêu

Đầu tiên là En- ri- cô có những lời nói thiếu lễ độ

với mẹ, tiếp đến tác giả nêu lên nỗi vất vả, khó

nhọc, tấm lòng yêu thương của người mẹ Cuối

cùng là việc nêu lên vai trò vô cùng to lớn của

người mẹ đối với con

GV gợi ý:

Trước khi mất lão nông gọi các con đến để dặn điều

gì? các con của lão nông đã làm gì theo lời dặn ấy?

Kết quả ra sao? Con lão nông có hiểu điều cha dặn?

Trình tự nối tiếp các phần, đoạn có giúp thể hiện

chủ đề ko?

- Chủ đề :” lao động là vàng”

- Chủ đề xuyên suốt bài thơ, các phần liền mạch với

nhau: 2 câu mở đầu nêu lên chủ đề, đoạn giữa là”

kho vàng chôn dưới đất& kho vàng do sức lao động

của con người làm nên(lúa tốt); đoạn kết( 4 câu

cuối) lại nhấn mạnh chủ đề thêm 1 lần nữa để khắc

sâu

* Đoạn văn của Tô Hoài

( Gợi ý: ý chủ đạo xuyên suốt toàn đoạn văn của Tô

Hoài là gì? ý tứ đó có được dẫn dắt theo “ dòng

chảy” hợp lí ko?

- ý chủ đạo xuyên suốt đoạn văn là: sắc vàng trù

phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày

mùa

- ý chủ đạo đã được dẫn dắt theo 1 trình tự hợp lí,

phù hộ với cảm nhận của người đọc: câu đầu giới

thiệu bao quát về sắc vàng trong (t) ( giữa ngày

mùa); trong ko gian( lang quê) Tiếp đó miêu tả

những biểu hiện phong phú của sắc vàng với những

b, Lão nông và các conhoặc đoạn văn của Tô Hoài.(1)Lời khuyên răn củangười cha trước khi qua đời

là phải cần cù lao động “laođộng là vàng”

V Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau.

- Về nhà học kĩ lí thuyết

- Hoàn thành các bt

- Viết 1 đv chủ đề tự chọn thể hiên được tính ml của vb

- Soạn bài: ca dao,dân ca : những câu hát về t/c gia đình

E Rút kinh nghiệm:

- Hiểu được khái niệm ca dao, dân ca

- Nắm được nội dung, ý nghĩa& 1 số hình thức nt tiêu biểu của ca dao, dân ca qua nhữngbài ca thuộc chủ đề t/c gia đình & chủ đề t/y quê hương, đất nước , con người

- Thuộc những bài ca dao trong 2 vb & biết thêm 1 số bài ca thuộc hệ thống của chúng