Van 6 - T80-86

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên.. - Tự nhận thức và xỏc định cỏch ứng xử: với vẻ đẹp của thiên nhiên

- Sơ giản về tác giả và tác phẩm “Đất rừng phơng Nam”.

- Vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống con ngời một vùng đất phơng Nam

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn trích

2, Kĩ năng:

- Nắm bát nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc phù hợp với nôI dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên

3, Thái độ:Bồi dỡng tinh thần yêu quê hơng đất nớc

II, Các kĩ năng đợc giáo dục trong bài.

- Tự nhận thức và xỏc định cỏch ứng xử: với vẻ đẹp của thiên nhiên và con ời

ng Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tớch cực, trỡnh bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của bản thõn về những giỏ trị nội dung và nghệ thuật của truyện

III, Chuẩn bị:

- Gv: bài soạn

- Học sinh: soạn bài mới

IV, Phương phỏp- kĩ thuật dạy học.

1, Động nóo: suy nghĩ về cỏch vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống của con ngời phơng Nam

2, Thảo luận nhúm, kĩ thuật trỡnh bày một phỳt về những giỏ trị nội dung và nghệ thuật của truyện

3, Đàm thoại, diễn giải

HĐ1: HD Đọc hiểu văn bản–

* Mục tiêu:

- Tiếp xúc với văn bản, những nét

25

chính về tác giả và tác phẩm.

- Phân tích giá trị nội dung và nghệ

thuật đặc sắc của truyện

H : Ngời kể chuyện là ai? (Tác giả

nhập vai ngời kể chuyện - xng tôi)

H: Bài văn miêu tả cái gì? Theo trình

tự nào? (Tả cảnh quan sông nớc vùng

Cà Mau ở cực Nam Tổ quốc

- Đi từ ấn tợng chung về thiên nhiên Cà

Mau

-> Miêu tả cụ thể kênh rạch, sông

ngòi)

H: ấn tợng ban đầu về thiên nhiên Cà

Mau đợc tác giả tả nh thế nào?

- Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi

nhận qua những giác quan nào?

H: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

c Nhhững chú thích khác (sgk)

II, Bố cục.

- P1( Từ đầu -> đơn điệu) ấn ợng chung về thiên nhiên Cà Mau

t P 2( tiếpt > ban mai) Kênh rạch sông ngòi Cà Mau

- P3( còn lại ) Cảnh chợ Năm Căn

của vngf đất Mũi thể hiện tài năng

miêu tả và sự cảm nhận tinh tế của tác

Cách đặt tên cho thấy thiên nhiên tự

nhiên hoang dã, phong phú con ngời

gần gũi thiên nhiên-> tên đất, tên

cùng một hoạt động của con thuyền

Nếu thay đổi trình tự những động từ

ấy thì có ảnh hởng gì đến nội dung

đầy hấp dẫn và bí ẩn

2 Kênh rạch Cà Mau và dòng sông Năm Căn

Thiên nhiên ở đây còn rất tự nhiên, hoang dã, phong phú, con ngời gần gũi với thiên nhiên, giản dị, chất phác

- Thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

- Dùng nhiều động từ đợc sắp xếp theo trình tự, diễn tả đợc trạng thái con thuyền trong mỗi khung cảnh

- Miêu tả màu xanh với 3 mức độ sắc thái khác nhau: -> gây ấn t-ợng mạnh mẽ

nhà bè, có thể dùng thuyền len lỏi

khắp mọi nơi, có thể mua đủ các mặt

hàng từ thợng vàng đến hạ cám đa

dạng màu sắc, trang phục, tiếng nói

H : Nghệ thuật sử dụng khi đặc tả chợ

Năm Căn ?

Họat động3 : TH nội dung ghi nhớ

* Mục tiêu: Nắm đợc giá trị nội dung

và nghệ thuật của truyện

H: Em nhận xét về tài năng thể hiện

của tác giả? Qua đó cảm nhận đợc gì

về vùng Cà Mau cực Nam của tổ

quốc?

- Học sinh đọc ghi nhớ (2 h/s )

Hoạt động 4: HD Luyện tập

* Mục tiêu : Có sk liện hệ thực tế

Gv nêu câu hỏi 2

- Goi h/s tả lời- nhận xét- bổ sung

- Gv kết luận

4

5

- Nghệ thuật so sánh , miêu tả, thuyết minh, nhiều động từ, tính

từ cho thấy cảnh sông nớc hiện lên cụ thể, sinh động, mang vẻ

sự tấp nập, trù phú của chợ Năm Căn

IV, Ghi nhớ (sgk)

V, Luyện tập

4, Củng cố(3): Gc nhận xét ngắn gọn về tài quan sát, tởng tợng so sánh, trong

bài văn và tích hợp “Quan sát, tởng tợng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả”

5, HDHB(1): Học bài theo nội dung và học thuộc ghi nhớ

- Soạn: Bức tranh của em gái tôi

Ngày soạn: 20.1 2011

- Nhận biết và phân tích đợc các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra

đ-ợc tác dụng của các kiểu so sánh đó

3, Thái độ: Sử dụng phép so sánh đúng với hoàn cảnh giao tiếp

II, Các kĩ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài

1, Ra quyết định: Lựa chọn cách sử dụng các phép tu từ so sánh phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

2, Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, thảo luận và chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân về cách sử dụng phép tu từ so sánh

III, Chuẩn bị:

1, Gv: Bảng phụ

2, Học sinh: Bài cũ- bài mới

IV, Phơng pháp- kĩ thuật dạy học.

1, Phân tích tình hhuống mẫu để nhận ra phép tu từ só sánh và giá trị, tác dụng của nó

2, Thực hành có hớng dẫn: Đặt câu, viết đoan văn có sử dụng phép tu từ so sánh theo những tình huống cụ thể

3, Động não: Suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực

về các sử dụng phép tu từ so sánh

V, Các bớc lên lớp.

1, ổn định tổ chức(1): 6A…… 6B………

2, Kiểm tra đầu giờ(5)

- Thế nào là phó từ?có mấy loại phó từ? Đặt câu có sử dụng phó từ?

- Làm bài tập 2(sgk )

3, Tiến trình tổ chức các hoạt động

- Khởi động(1): So sánh là một thao tác của t duy lôgic, nó vừa có giá trị nhận thức, vừa có giá trị tu từ Các em đã nhiều lần dùng so sánh, song cha rõ đợc khái niệm so sánh là gì? Cấu tạo nh thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ

gì khác so với sự so sánh trong câu:

"Con mèo vằn dễ mến" (Tạ Duy

Gv chốt: Việc đối chiếu sự vật, sự việc

này với sự vật, sự việc khác dựa trên

- Y/c điền tập hợp từ chứa hình ảnh so

sánh trong các câu đã dẫn vào mô

em biết?(là, nh là, giống, tựa, bao

nhiêu, bấy nhiêu )…

b Rừng Đớc so sánh với hai dãy trờng thành vô tận

- so sánh dựa vào sự tơng đồng

- Mục đích: Tạo hình ảnh mới

mẻ, gợi cảm giác cụ thể, hấp dẫn

- Giống ở vẻ bề ngoài, khác nhau ở tính chất bên trong (Mèo hiền > < Hổ dữ)

2 Ghi nhớ: (Sgk 24)

II, Cờu tạo của phép so sánh

1, Bài tập

- Gv đa VD-> y/c học sinh chỉ ra phép

so sánh

+ Đờng vô xứ Nghệ tranh họa đồ.…

+ Con nghe Bác tởng nghe lời non nớc

Tiếng ngày xa và cả tiếng mai sau

- Y/c học sinh đọc bài tập 3

H: cấu tạo của phép so sánh trên có gì

đợc tác dụng của các kiểu so sánh đó

- Gọi h/s đọc và xác định y/c bài tập

- Y/c học sinh làm bài độc lập

- Gọi 2-3 h/s báo cáo đáp án

- Nhận xét- bổ sung- lấy điểm

+ Từ so sánh: tựa, nh, nh là, bằng, hơn

- Có thể:

+ Từ so sánh đợc thay bằng dấu hai chấm (:)

+ Vế B cùng với từ so sánh đợc

đảo lên trớc vế A

2, Ghi nhớ (sgk 25)

III, Luyện tập.

Bài 1(25) Hãy tìm thêm ví dụ

với mỗi mẫu so sánh

a So sánh đồng loại.

- Ngời với ngời:

Ngời là Cha, là Bác, là AnhThầy thuốc nh mẹ hiền

- Vật với vậtSông ngòi, nh mạng nhện

b So sánh khác loại:

- Vật với ngời:

Cá nơc bơi hàng … sóngtrắng

- Cái cụ thể với cái trù tợng

Sự nghiệp của chúng ta giống

- Cao nh cây sào, nh núi

Bài 3(26)

- Y/c học sinh làm bài độc lập

- Gv đọc- h/s nghẹ- viết

Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh trong văn bản: “Bài học đờng đời đầu tiên” và “Sông nớc Cà Mau”

Bài 4(26) Nghe- viết chính tả.

4, Củngcố(2): - Thế nào là so sánh? Nêu mô hình cấu tạo của phép so sánh?

5, HDHB(1): - Học thuộc ghi nhớ

- Đọc trả lời câu hỏi mục 1, 2 (Trang 27, 28)

- Chuẩn bị bài: "So sánh" - Trả lời câu hỏi bài tập 1, 2 (Sgk)

- Làm quen với tác giả Tạ Duy Anh và truyện Bức tranh của em gáI tôi

- Tình cảm của ngời em có tài năng đoói với ngời anh

- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện

- Cách thức thể hiện những vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

2, Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật

- Đọc- hiểu nội dung văn bản tuyện hiện đạicó yếu tố tự sự kết hợp miêu tả tâm lí nhân vật

- Kể tóm tắt văn bản trong một đoạn văn ngắn

3, Thái độ : ứng xử đúng đắn, thắng đợc sự ghen tị trớc tài năng hay thành

công của ngời khác

II, Cỏc kĩ năng được giỏo dục trong bài

- Tự nhận thức và xỏc định cỏch ứng xử: sống khiờm tụn và biết tụn trọng người khỏc

- Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tớch cực, trỡnh bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của bản thõn về những giỏ trị nội dung và nghệ thuật của truyện

III, Chuẩn bị:

- Gv: bài soạn

- Học sinh: soạn bài mới

IV, Phương phỏp- kĩ thuật dạy học.

1,Động não : suy nghĩ về cách ứng xử của các nhân vật trong truyện

2, Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày một phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện.

3, Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về lối sống khiêm tốn, tôn trọng ngời khác

V, Cỏc bước lờn lớp.

1, Ổn định tổ chức(1): 6A……… 6B………

2, Kiểm tra đầu giờ(5)

- Nội dung và nghệ thuật của văn bản Sông nớc Cà Mau?

- Gv kiểm tra vở soạn của h/s( 5h/s)

Hoạt động 1: Đọc- hiểu văn bản.

* Mục tiêu: Tiếp xúc văn bản, tìm

hiểu bố cục, những nét chính về tác

giả và tác phẩm

- Phân tích giá trị nội dung và nghệ

thuật của truyện

- Gv hớng dẫn đọc: Giọng nhẹ nhàng,

sâu lắng, phân biệt giọng của nhân vật

ngời anh và giọng của bé Kiều Phơng

- GV đọc- h/s đọc( 2h/s)

H; Hãy tóm tắt ngắn gọn nội dung

truyện?

- Gv chốt các sự việc chính : truyện

kể về hai anh em, anh trai hay bực

mình về em gái hay nghịch bẩn và bừa

H : Văn bản chia mấy phần ? Nội

dung chính từng phần?

H: Nhân vật chính trong truyện là ai?

Vì sao em xác định đó là n/v chính?

( Là ngời anh vì diễn biến câu truyện

xoay quanh tâm lí nhân vật ngời anh)

H: Truyện đợc kể theo lời của nhân

vật nào? việc lựa chọn vai kể nh vậy

có tác dụng gì?

- Thảo luận nhóm nhỏ 3 - – ’

- GvKL: ngôI thứ nhất-> miêu tả tâm

trạng một cách tự nhiên bằng lời của

nhân vật chính- n/v tự lột tả, tự nhận

ra những ích kỉ, tự ti…

- Gv định hứng tâm trạng của ngời

anh qua 3 thời điểm: từ trớc đến khi

thấy em gái chế màu, tài năng hội họa

của ngời em đợc phát hiện,cùng gia

đình đến phòng triển lãm tranh

- Y/c chú ý P1

H: tìm các chi tiết cho thấy tâm trạng

và tháI độ của ngời anh đ/v ngời em?

- Gọi em gái là Mèo

- Khó chụi khi thấy em lục lọi đồ vật

- Bí mật theo dõi việc làm của em

H: Em có nhận xét gì về tâm trạng và

thái độ ấy?

- Y/c chú ý P2.

H: Thái độ của mọi ngời khi phát hiện

ra tài năng hội họa của ngời em?

và sở thích của em

- P2(tiếp-> phát huy tài năng) mầm hội họa của ngời em đợc phát hiện

- P3(Tiếp-> chọc tức tôi) : Tâm trạng, thái độ của ngời anh

- P4 còn lại: tài năng của ngời

em đợc tỏa sánh và sự hối hận của ngời anh

b Khi tài năng hội họa của ng ời

em đ ợc phát hiện

nhiên, vui mừng, sung sớng.

H: Riêng ngời anh có tâm trạng và

hành động ntn?( chú ý P3)

- Luôn cảm thấy minh bất tài , chỉ

muốn gục xuống khóc

- Nảy sinh thái độ khó chịu hay gắt

gỏng với em, và không thể thân với

em nh trớc đợc nữa

- Nén xem tanh cua em-> thở dài

- Khó chịu với vẻ mặt của em

H: Vì sao sau khi tài năng hội họa ở

em gái đợc phát hiện, ngời anh lại có

- Gv nhấn mạnh: đây cũng là một biểu

hiện tâm lí dễ gặp ở mọi ngời, nhất là

ở lứa tuổi thanh thiếu niên

- Ngời anh thất vọng về mình, từ

đó nảy sinh thái độ khó chịu hay gắt gỏng với em gái đó là lòng

tự ái, mặc cảm, tự ti khi thấy

ng-ời khác hơn mình

4, Củng cố(2) : Nếu đợc nói lời khuyên em sẽ nói với ngời anh trai điều gì lúc này ?( Ghen tị là một thói xấu sẽ khiến ngời ta nhỏ nhen, ích kỉ )…

5, HDHB (1) :- học bài theo nội dung.

- Soan tiếp các câu hỏi còn lại

- Làm quen với tác giả Tạ Duy Anh và truyện Bức tranh của em gáI tôi

- Tình cảm của ngời em có tài năng đoói với ngời anh

- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện

- Cách thức thể hiện những vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

2, Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật.

- Đọc- hiểu nội dung văn bản tuyện hiện đạicó yếu tố tự sự kết hợp miêu tả tâm lí nhân vật

- Kể tóm tắt văn bản trong một đoạn văn ngắn

3, Thái độ : ứng xử đúng đắn, thắng đợc sự ghen tị trớc tài năng hay thành

công của ngời khác

II, Cỏc kĩ năng được giỏo dục trong bài

- Tự nhận thức và xỏc định cỏch ứng xử: sống khiờm tụn và biết tụn trọng người khỏc

- Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tớch cực, trỡnh bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của bản thõn về những giỏ trị nội dung và nghệ thuật của truyện

III, Chuẩn bị:

- Gv: bài soạn

- Học sinh: soạn bài mới

IV, Phương phỏp- kĩ thuật dạy học.

1,Động não : suy nghĩ về cách ứng xử của các nhân vật trong truyện

2, Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày một phút về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

3, Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về lối sống khiêm tốn, tôn trọng ngời khác

V, Cỏc bước lờn lớp.

1, Ổn định tổ chức(1): 6A……… 6B……….

2, Kiểm tra đầu giờ(5’)

- Tóm tắt văn bản “Bức tranh của em gái tôi” và nêu bố cục của văn bản?

H: Cho biết tâm trạng của ngời anh khi

đứng trớc bức tranh “Anh trai tôi” của

- im lặng vì muốn khóc

thể ngờ đứa em gáI mình vốn coi thờng,

phát ghéy bấy lâu lại vẽ mình

- Hãnh diện: hóa ra mình hiện ra trong

tranh lại đẹp nhờng ấy

- Xấu hổ: nhận ra những yếu kém của

H: Nnghệ thuật sử dụng khi miêu tả tâm

trạng ngời anh và dụng ý của tác giả

khi xây dựng nhân vật này?

H: Em có thích một ngời anh nh thế

không? em có nhận xét gì về nhân vật

này?(đáng trách, đáng cảm thông vì tính

xấu chỉ là nhất thời)

- Y/c quan sát tranh sgk 31

H : Hãy miêu tả bức tranh trên ?

H : Nhân vật ngời em đợc miêu tả trên

phơng diện nào ?

H : Mặc dù ngời anh có thái độ với

mình, song ngời em suy nghĩ gì về ngời

anh ?

H : Theo em tài năng hay tấm lònh

nhân hậu của ngời em đã cảm hóa đợc

ngời anh ? ( cả hai)

H : Vì sao tác giả lại để ngời em vẽ bức

tranh hòan hảo nh vậy ?

(mong muốn anh mình tốt đẹp hơn, tin

tởng vào sự thức tỉnh cảu ngời anh trai)

H : em có cảm nhận gì về nhân vật ngời

em gái trong truyện ?điều gì khiến em

cảm mến nhân vật này ?

- Thấy ăn năn, hối hận, nhận

ra thói xấu của mình

-> Sử dụng ngôi thứ nhất, miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế

có sức lay động của và tự thức tỉnh ngời anh vợt qua mặc cảm tự ti để trân trọng, và có niềm vui chân thành trớc thành công hay tài năng của ngời khác

2, Nhân vật ng ời em

- Tính tình: hồn nhiên, trong sáng, độ lợng và nhân hậu

- Tài năng: sự vật vào tranh

đều ngộ nghĩnh, vẽ những gì thân thuộc nhất

- Tình cảm: giành những gì tốt đẹp nhất cho ngời anh trai

- Có tài năng hội họa, tấm lòng trong sánh , đẹp đẽ giành cho ngừơi thân và nghệ thuật

- Gv bình : cái gốc của nghệ thuật là ở

tấm lòng đẹp và sự bao dung…

H : Việc xây dựng nhân vật ngời em gái

có dụngý gì ?

HĐ2 :Tìm hiểu ghi nhớ

* Mục tiêu : giá trị nội dung và nghệ

thuật của truyện ?

H : Từ câu truyện của anh em Kiều

Ph-ơng em rút ra bài học gì ?

- Gọi h/s đọc ghi nhớ

HĐ3: Hớng dẫn Luyện tập

* Mục tiêu: Cảm thụ giá trị nội dung

văn bản qua những nội dung đã học

em gái đợc giải nhất

4, Củng cố(2): Vì sao ngời anh lại xấu hổ khi xem bức tranh em gáI vẽ mình?

1.Kiến thức:

- Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong

văn miêu tả

- Vai trò tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn

miêu tả

2.Kĩ năng:

- Quan sát, tượng tưởng, so sánh, nhận xét khi miêu tả,

- Nhận diện và vận dụng những thao tác cơ bản trên khi đọc, viết văn miêu tả

3.Thái độ: - Ý thức học tập, rèn luyện thể loại văn miêu tả

II.Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài

III.Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Soạn bài,dự kiến ôn tập, củng cố và nâng cao kiến thức đã học

về văn miêu tả ở cấp I

2.Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà

IV Phương pháp – kĩ thuật dạy học.

V Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp: 6A……… 6B………

2.Kiểm tra bài cũ:Thế nào là văn miêu tả?

3 Bài mới:

* Khởi động: Để viết được bài văn miêu tả hay , nhất thiết người viết cần có

năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Những năng lực và thao

tác này được thể hiện qua tiết học hôm nay

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung kiến thức

*.Hoạt động 1:HD tìm hiểu Vai trò và tác

dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả

* Mục tiêu:Hiểu rõ vai trò và tác dụng

của q/s, tưởng tượng, so sánh và nhận xét

trong văn miêu tả.

GV nói chậm: Quan sát, cầm, nghe, nhìn,

ngửi, sờ…bằng các giác quan mắt, mũi,

tai,da…tưởng tượng , hình dung ra sự vật

So sánh: dùng cái đã biết để làm rõ, làm

nổi cái chưa biết rõ

Nhận xét: đánh giá, khen, chê …

* Gọi HS đọc 3 đoạn văn SGK

Đoạn 1: Tả cái gì? đặc điểm nổi bật của

đối tượng miêu tả của đoạn văn này là gì?

Được thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh nào?

Đoạn 2: Tả cái gì? Cảnh đẹp và hùng vĩ

của sông nước Cà Mau thể hiện qua từ

ngữ hình ảnh nào?

Đoạn 3: Tả cảnh gì? Cảnh cây gạo vào

I.Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.

1, Bài tập.



Đoạn 1: Tái hiện hình ảnh

ốm yếu , tội nghiệp của chú Dế Choắt

Cụ thể: gầy gò, lêu nghêu, bè bè nặng nề, ngẩn ngẩn ngơ ngơ



Đoạn 2: Tả cảnh đẹp thơ mộng và hùng vĩ của sông nước

Cà Mau

Cụ thể (từ ngữ thể hiện) : bủa giăng chi chít như mạng nhện, trời xanh, nước xanh, cây xanh,

rì rào bất tận, mênh mông, ầm

ầm như thác,



Đoạn 3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sống của cây gạo vào mùa xuân