Giáo án văn 6 mới

mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh - Nắm đợc những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào một số khai thác chính nhằm tạo lập lại văn bản này - Nhận diện đợc những đoạn v

Trang 1

Thiết kế bài dạy Ngữ Văn 6 Giáo viên: Lu Thị Nghĩa

- Nắm đợc tác dụng của phơng thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý nhân vật qua ngôn ngữ,cử chỉ,ngoại hình,hành động

B Tài liệu-thiết bị dạy học:

GV giới thiệu vào bài:

Hoạt động của GV-HS Kiến thức cần đạt

- Câu chuyện đợc diễn ra trong hoàn

cảnh,thời gian,địa điểm nào?

Trờng THCS Phúc Trạch Năm Học: 2009 - 2010

1

Trang 2

?Em hiểu ntn về tên truyện buổi học

cùng?

?Truyện đợc kể theo lời nhân vật

nào,thuộc ngôi thứ mấy?

A ngôi thứ nhất B ngôi thứ hai

C ngôi thứ ba D ngôi 2và ngôi 3

- Đó là buổi học tiếng pháp cuối cùng của ngời pháp trên đất pháp

- Một buổi học bằng tiếng dân tộc cuối cùng

4 Nhân vật và ph ơng thức kể chuyện:

- Truyện đợc kể theo ngôi thứ nhất qua lời của Phrăng-một hs trong lớp của thầy Ha-men,đã dự buổi học cuối cùng rất xúc động ấy

- Cách kể nh vậy tạo ấn tợng về một câu chuyện có thực đợc ngời chứng kiến kể lại

- Cách kể ngôi 1 thuận lợi để biểu hiện tâm trạng.ý nghĩ của nhân vật kể chuyện

- Thầy Ha-men,cụ già Hô-de,bác phát

- Thầy Ha-men chẳng dận dữ mà nhẹ nhàng bảo Phrăng vào chỗ

Tất cả những điều khác thờng trên

đã báo hiệu một cái gì nghiêm trọng

Trang 3

-GV chốt nội dung bài học

- HS nêu nội dung chính của văn bản khác thờng ngàyviệc học tập không còn nh trớc nữa,tiếng Pháp sẽ không

còn đợc dạy

3 Cu ̉ng cụ́:

- luyợ̀n kĩ năng đọc

- Nắm chắc các thụng tin vờ̀ tác giả ,tác phõ̉m

- Cảm nhọ̃n của Pr trước buụ̉i học

Trang 4

A Mục tiêu cần đạt : Giúp HS

- Nắm đợc cốt truyện,nhân vật và t tởng của truyện: Qua câu chuyện buổi học tiếng pháp cuối cùng ở vùng An-dát,truyện đã thể hiện lòng yêu nớc trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc

- Nắm đợc tác dụng của phơng thức kể chuyện từ ngôi thứ nhất và nghệ thuật thể hiện tâm lý nhân vật qua ngôn ngữ,cử chỉ,ngoại hình,hành động

SGK,SGV,Sách tham khảo ngữ văn 6

C Hoạt động dạy học :

1 Bài cũ: em hãy nêu nội dung chính của truyện “B học cuối cùng”

2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài:

Hoat động 1:Hớng dẫn HS tìm hiểu

tiếp nhân vật Phrăng

? Diễn biến của buổi học cuối cùng và

hình ảnh thầy Ha-men đã tác động sâu

sắc đến nhận thức tình cảm của

Phrăng?

? Đợc chứng kiến các cụ già đến dự

buổi học cuối cùng,nghe lời nhắc nhở

của thầy,Phrăng đã có thái độ nhue

+Khi đợc thầy Ha-mencho biết đây

là buổi học tiếng pháp cuối cùngPhrăng thấy choáng váng ,sững sờ và cậu đã hiểu nguyên nhâncủa mọi sự khác lạ trong buổi học Cậu nuối tiếc

và ân hận về sự lời nhác học tập trớc

đây của mình + Sự ân hận càng lớn khi không thuộc quy tắc về phân từ

+ Khi học bài mới thì hiểu và thích thú

Phrăng hiểu đợc ý nghĩa thiêng liêng của việc học tiếng Pháp và tha thiết muốn đợc trau dồi học tập nhng không còn cơ hội nữa

2 Nhân vật thầy Ha-men:

- Ăn mặc trang trọng

Trang 5

cùng của thầy nh thế nào?

? Thái độ với hs nh thế nào?

?Điều tâm niệm thầy muốn nói với hs,

với nhân dân vùng An-đát nh thế nào?

-Gọi hs đọc đoạn cuối truyện

? Phát biểu cảm nghĩ của em về hình

ảnh thầy Ha-men?

3 Cu ̉ng cụ́, luyợ̀n tọ̃p

? Nêu ý nghĩa t tởng của truyện?

? Nêu những nét nghệ thuật nổi bật

của truyện?

- HS tìm dẫn chứng về phép so sánh

phân tích ý nghĩa

- Lời lẽ dịu dàng chứ không trách mắng hs ,nhiệt tình và kiên nhẫn giảng bài

- Hãy yêu quy ,giữ gìn và trau dồi cho tiếng nói ,ngôn ngữ của dân tộc mìnhbiểu hiện của tình yêu nớc

- Cuối giờ họcgiờ phút chấm dứt việc dạy học bằng tiếng Phápthầy Ha-men đau đớn tới cực điểm-thầy không nói đợc hết câu,dồn sức mạnh viết lên bảng câu “Nớc Pháp muôn năm”thầy thật lớn lao

III Tổng kết:

1 N dung:

- Phải biết yêu quý,gìn giữ và học tập

để nắm vững tiếng nói của dân tộc mình,nhất là khi đất nớc rơi vào vòng nô lệ bởi tiếng nói không chỉ là tài sản quý báu của dân tộc mà còn là phơng tiện quan trọng để đấu tranh giành lại

độc lập ,tự do

2 Nghệ thuật:

+Lựa chọn ngôi kể thứ nhất với vai

kể là một hs có mặt trong buổi học cuối cùng

+ Miêu tả nhân vật: Qua ý nghĩ,tâm trạng(Phrăng);qua ngoại hình,cử chỉ,lời nói (thầy Ha-men)

+ Ngôn ngữ tự nhiênvới giọng kể chân thành và xúc động:dùng nhiều từ biểu cảm,phép so sánh,ẩn dụ

4 H ớng dẫn o ̉ nhà :

- HS đọc kĩ truyện ,kể tóm tắt và hoàn thành bài luyện tập viết đoạn văn miêu tả nhân vật

- Soạn bài nhân hoá

+ Đọc ví dụ

+ Tìm các phép nhõn hóa

D.Rút kinh nghiợ̀m

5

Trang 6

Tiết 91: NHÂN HOá NS: 22/2/2010

ND: 24/2/2010

A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

- Nắm đợc khái niệm nhân hoá ,các kiểu nhân hoá

- Nắm đợc tác dụng chính của nhân hoá Biết dùng các kiểu nhân hoá trong bài viết của mình

- SGK,SGV,SBT,Ngữ văn 6

- Bảng phụ

- Phiếu học tập

C Hoạt động dạy học:

1 Bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS?

2 Bài mới: GV giới thiệu vào bài.

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm

- Cây mía,kiến:gọi tên bình thờng

* So sánh hai cách diễn đạt mục 1và 2

- Cách diễn đạt ở mục 2 chỉ có tính chất miêu tả,tờng thuật

- Cách diễn đạt ở mục 1 bày tỏ đợc thái độ ,tình cảm của con ngời,ngời viết

- Những sự vật,con vật.đợc gắn cho những thuộc tính hành động,cảm nghĩ của con ngời để biểu thị những

Trang 7

con ngời,gợi sự vật=> Nhân hoá

c Trò chuyện xng hô với vật nh ngời

ngời đọc dễ hình dung đợc cảnh nhộn

Rất nhiều tàu xe Tàu lớn,tàu bé

Xe to ,xe nhỏ Nhận hàng về, chở hàng ra Hoạt động liên tục

7

Trang 8

nhịp bận rộn của các phơng tiện có

trên cảng

Bài 3: HS làm tơng tự bài 1-2

Bài 4: a Núi ơi(trò chuyện xng hô với vật nh với ngời)

b Tấp nập,cãi cọ: Dùng từ ngữ chỉ hoạt động ,tính chất của ngời

Họ : Từ chỉ ngời

c Dáng mãnh liệt ,đứng trầm ngâm ,lặng nhìn,vùng vằng:từ ngữ chỉ

hoạt động

tính chất của ngời

d Bị thơng,thân mình,vết thơng,cục máu:từ chỉ hoạt động tính

chất,bộ phận ngờinói vật

L

u ý : Bài a còn dùng nhân hoá để bộc lộ tâm tình của con ngời

Bài 5: HS viết đoạn văn- HS đọc thảo luận- GV kết luận

VD: Nớc trờn qua kẻ đá,lách qua những mõm đá ngầm tung bọt trắng

xoá hoa nớc bốn mùa xoè cánh trắng nh trải thảm hoa đón mời

khách gần xa đi về thăm bản

4 H ớng dẫn ở nhà :

- HS học kĩ lý thuyết

- Hoàn thành các bài luyện tập

- Soạn bài phơng pháp tả ngời theo yêu cầu của sgk

+ Đọc các đoạn văn sgk t60 – Mụ̃i đoạn văn trờn tả ai ?

_Người được tả có đặc điờ̉m gì nụ̉i bọ̃t ?

D Rút kinh nghiệm bài dạy:

………

Trang 9

- Nắm đợc nội dung, ý nghĩa văn bản Bài học đờng đời đầu tiên

- Nắm đợc những đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của văn bản

2 Giới thiệu bài mới.

“Dế Mèn phiêu lu ký” là tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà văn Tô Hoài viết về loài vật dành cho thiếu nhi Truyện viết về loài vật nhỏ bé ở đồng quê rất sinh động đồng thời cũng gợi ra những hình ảnh của xã hội con ngời

3 Bài mới: GV ghi mục bài lên bảng

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

đùa với chị Cốc gây ra cái chết thảm thơng cho dế Choắt, Dế Mèn đã hối hận nhận ra lỗi lầm của mình và rút

ra dợc bài học đờng đời đầu tiên

Trang 10

B Ba phần

C Bốn phần

D Năm phần

Nội dung chính của mỗi phần?

? Dựa vào chú thích ở SGK, em hãy

nêu những nét chính về tác giả

? Qua chú thích, em hiểu gì về tác

phẩm Dế Mèn phiêu lu ký?

Dế Mèn P2: Đoạn còn lại: Câu chuyện về bài học đờng đời đầu tiêncủa Dế Mèn

2 Chú thích

a Tác giả:

- Nhà văn Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen- Sinh năm 1920 ở Hà Nội

b Tác phẩm:

*Tác phẩm: Dế Mèn phiêu lu ký sáng tác năm 1941

- Truyện gồm 10 chơng kể về những cuộc phiêu lu của Dế Mèn

* Văn bản: Bài học đờng đời đầu tiên trích từ chơng I của tác phẩm

HS đọc thầm chú thích ở SGK

? Em hiểu “Hủn hoẳn” nghĩa là gì?

? Em hiểu “Tuềnh toàng”, “cà

khịa”, “tự đắc”, “cạnh khoé” nghĩa

là gì?

Hoạt động 2: Hớng dẫn HS tìm

hiểu nội dung văn bản.

? Văn bản đợc kể theo ngôi nào? Vì

sao em biết?

A Ngôi thứ nhất; B Ngôi thứ hai

C Ngôi thứ ba; D Ngôi 1 và ngôi

3

? Truyện đợc kể bằng lời của nhân

vật nào? Cách kể nh vậy có tác dụng

gì?

GV tiểu kết hết tiết 1

- Nêu câu hỏi củng cố bài

- Hủn hoẳn: Ngắn lắm, ngắn đến nổi khó coi; ngắn củn cởn

- Tuềnh toàng: Đơn sơ, trống trải, vẻ tạm bợ

3 H ớng dẫn học ở nhà:

- Đọc kỹ văn bản

Trang 11

- Kể tóm tắt văn bản

- Trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản

- Nắm nội dung, nghệ thuật qua phần ghi nhớ, tiết sau học tiế

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung ý nghĩa của văn bản Bài học đờng đời đầu tiên

- Nắm đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả và kể chuyện của bài văn

- Nêu đợc giá trị nội dung ,nghệ thuật của vb

2 Bài mới: GV giới thiệu vào bài

- GV khái quát lại nội dung tiết 1

vuốt chân nhọn hoắt, đôi cánh dài,

đầu to nổi từng tảng, hai răng đen nhánh, râu dài uốn cong

Trang 12

? Đoạn văn miêu tả đã làm hiện hình

Dế Mèn đối với Dế Choắt?

GV: Hết coi thờng Dế Choắt, Dế

Mèn lại gây sự với chị Cốc

? Hãy nêu diễn biến tâm lý và thái

độ của Dế Mèn trong việc trêu chị

Cốc?

? Thái độ của Dế Mèn thay đổi nh

thế nào khi Dế Choắt chết?

A Sợ hãi B Đau đớn

diễn tả cử chỉ hành động bộc lộ đợc

vẻ đẹp sống động cờng tráng và cả tính cách của Dế Mèn- Đó là tính kiêu căng, tự phụ xem thờng mọi ng-ời

- Hùng dũng, đẹp, hấp dẫn…

- Dùng nhiều động từ: Đạp, vũ, nhai

- Tính từ: Mẫm bóng, nhọn hoắt, bóng mỡ, đen nhánh

-> dùng từ chính xác

- Nét đẹp: Vẻ đẹp cờng tráng, trẻ trung, chứa chất sức sống mạnh mẽ của tuổi trẻ

- Nét cha đẹp: Kiêu căng, tự phụ, xốc nổi, hung hăng

3 Bài học đ ờng đời đầu tiên:

* Thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt:

- Trịch thợng, khinh thờng, không quan tâm giúp đỡ, thể hiện:

Cách đặt tên: Dế ChoắtCách xng hô: Chú mày, ta

- Khi nghe Dế Choắt thỉnh cầu giúp

đỡ thì “hếch răng lên xì một hơi rõ dài” và lớn tiếng mắng mỏ

* Trêu chị Cốc

- Lúc đầu huyênh hoang trớc Dế Choắt sau đó chui tọt ngay vào hang, yên trí với nơi ẩn nấp kiên cố của mình

- Khi Dế Choắt bị chị Cốc mổ thì Mèn nằm im thin thít Sau khi chị Cốc bay đi thì mới dám mon men bò ra

- Trớc cái chết của Choắt thì Mèn ân hận về lỗi của mình và thấm thía bài học đờng đời đầu tiên

Trang 13

C Hối hận và xót thơng;

D Cả A,B,C đều đúng

? Trớc cái chết của Choắt, Mèn thấm

thía về vài học đờng đời đầu tiên, em

hãy cho biết đó là bài học gì? Bài học

ấy do ai nói ra?

? Nêu ý nghĩa, nội dung của văn

4 Tổng kết:

* Nội dung: Bài văn miêu tả Dế Mèn

có vẻ đẹp cờng tráng của tuổi trẻ

nh-ng tính nết còn kiêu cănh-ng, xốc nổi

Do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thơng của Dế Choắt Dế Mèn hối hận và rút ra đợc bài học đờng đời đầu tiên cho mình

Trang 14

Phó từ

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Nắm đợc khái niệm phó từ Hiểu và nhớ đợc các loại ý nghĩa chính của phó từ

- Biết đặt câu có chứa phó từ thể hiện các ý nghĩa khác nhau

1 Bài cũ: kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh

2 Bài mới: GV giới thiệu vào bài

nào trong cụm từ:

? Qua ví dụ em hiểu thế nào là phó

b đợc -> soi gơng rất -> a nhìn

ra -> to rất -> bớng

- Các từ đợc bổ sung ý nghĩa thuộc từ loại:

+ Động từ: đi, ra, thấy, soi + Tính từ: Lỗi lạc, a nhìn, to, bớng

2 Đứng trớc hoặc sau phần trung tâm (trớc hoặc sau động từ, tính từ)

* Ghi nhớ (sgk)

Trang 15

ý nghĩa Phó từ

đứng trớc

Phó từ

đứng sau

- Chỉ quan hệ thời gian

- Chỉ mức độ

- Chỉ sự tiếp diễn tông tự

- Chỉ sự phủ

định

- Chỉ sự cầu khiến

- Chỉ kết qủa và hớng

- chỉ khả năng

đa,

đang

thật, rấtcũng, vẫnkhông, cha

3.Củng cố ,luyện tập III Luyện tập

*Bài tập 1: GV chia nhóm cho HS làm

a - Phó từ chỉ quan hệ thời gian: đã (C 1, 8);sắc (C 5, 7,9)

15

Trang 16

- Phó từ chỉ sự tiếp diễn tơng tự: còn (C1); đều (C5); lại (C 6); cũng(C7,9)

- Phó từ chỉ sự phủ định: không (C1)

- Phó từ chỉ kết qủa và hớng: ra (C5)

b - Phó từ chỉ quan hệ thời gian: đã

- phó từ chỉ kết qủa: đợc

* Bài tập 2: Phó từ đợc dùng trong đoạn văn

VD: Một hôm thấy chị Cốc đang kiếm mồi (chỉ thời gian)…

* Bài tập 3: Chính tả: GV đọc- HS viết: Chú ý những từ ngữ dễ sai

+ Đọc kỹ nội dung bài, trả lời các câu hỏi ở sgk

+ Nắm đợc khái niệm văn miêu tả

Tìm hiểu chung về văn miêu tả

A mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

- Nắm đợc những hiểu biết chung nhất về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào một số khai thác chính nhằm tạo lập lại văn bản này

- Nhận diện đợc những đoạn văn, bài văn miêu tả

1 Bài cũ: kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh

2 Bài mới: GV giới thiệu vào bài

Hoạt động 1: Hớng dẫn HS tìm hiểu I Thế nào là văn miêu tả

Trang 17

? Qua đoạn văn em thấy Dế Mèn có

đặc điểm nào nổi bật? Những chi tiết

hình ảnh nào cho thấy điều đó?

? Dế Choắt có đặc điểm gì nổi bật

điểm nổi bật con đờng đến nhà, căn nhà để khách quan sát, hình dung và tìm đợc nhà

+ Tình huống 2: Em phải miêu tả

đ-ợc nét nổi bật phân biệt chiếc áo em

định mua và những chiếc áo còn lại + Tình huống 3: Em hãy miêu tả

những nét hình thể và việc làm của ngời lực sỹ

-> Văn miêu tả là loại văn giúp ngời

đọc, ngời nghe hình dung những đặc

điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con ngời, phong cảnh …làm cho những cái đó nh hiện ra trớc mắt ngời đọc ngời nghe

2 Đọc văn bản “Bài học đ ờng đời

đầu tiên”

- Đoạn văn miêu tả Dế Mèn từ đầu

đến “thiên hạ rồi”

- Đoạn văn miêu tả Dế Choắt

* Dế Mèn là chàng thanh niên cờng tráng, nhng còn có một nét xấu

Những đặc điểm đó đợc thể hiện qua ngoại hình, hành động, thái độ của Mèn

+ Đôi càng mẫm bóng, vuốt nhọn,

đôi cánh chấm đuôi…

* Dế Choắt là ngời yếu đuối bẩm sinh, tính nết khiêm nhờng, có suy nghĩ đúng đắn

+ Gầy gò, dài lêu nghêu…

* Ghi nhớ (sgk)

17

Trang 18

- GV chốt nội dung

- HS đọc ghi nhớ sgk

- GV chia lớp 4 nhóm làm các bài tập

3 Củng cố ,luyện tập II Luyện tập

*Bài tập 1:

+Đoạn 1: Tái hiện lại hình ảnh chàng Dế Mèn cờng tráng với 2 đặc điểm nổi bật:

To khoẻ, mạnh mẽ

+Đoạn 2: Tái hiện lại hình ảnh chú bé liên lạc (Lợm) Đặc điểm nổi bật: Nhanh nhẹn, hồn nhiên, vui vẻ

+ Đoạn 3: Tái hiện quang cảnh ao hồ: Miêu tả cảnh bãi ven áo hồ ngập nớc sau

ma đặc điểm nổi bật: Thế giới động vật: Sinh động, ồn ào, huyên náo

*Bài tập 2:

a.Những đặc điểm nổi bật của mùa đông

- Bầu trời xám xịt, nặng nề

- Lạnh lẽo và ẩm ớt

- Cảnh vật hoang tàn, vắng vẻ

- Gió lạnh buốt xơng

- Gió bấc ma phùn

- Cây cối trơ trọi khẳng khiu

- mùa của hoa đào, mận, mơ, hoa hồng

b Khuôn mặt mẹ

- Sáng đẹp hiền dịu, thân quen, gần gũi

- Nghiêm nghị

- Vui vẻ, lo âu, trăn trở

-> GV khái quát lại toàn bài học

4 H ớng dẫn học ở nhà

- Học thuộc ghi nhớ

- làm hoàn chỉnh các bài tập sgk

- Soạn bài: Sông nớc Cà Mau

- GV hớng dẫn soạn

+Đọc kỹ văn bản, trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản

+Nắm nội dung nghệ thuật của văn bản qua phần ghi nhớ

D Rút kinh nghiệm

………

Tiết 77 -78 NS : 16/1/2010 ND: 18/1/2010

Trang 19

-Cảm nhận đợc sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên sông nớc vùng Cà Mau

- Nắm đợc nghệ thuật miêu tả cảnh sông nớc của tác giả

- Luyện kỷ năng viết bài văn miêu tả theo trình tự nhất định

? Nội dung ý nghĩa của “Bài học đờng đời đầu tiên” là gì?

? Nêu nét nghệ thuật đặc sắc của văn bản

• HDTL: Nêu đợc các ý ở ghi nhớ

2 Bài mới : GV giới thiệu bài mới

→ Cảm nhận chung về thiên nhiên

- P2: Tiếp đó khói sóng ban …mai

Trang 20

sát của ngời miêu tả?

? Tác giả có ấn tợng nh thế nào về

vùng sông nớc Cà Mau?

? ấn tợng đó đợc tác giả cảm nhận

bằng những giác quan nào?

?.Tác giả đã sữ dụng những biện

- Văn bản đợc trích từ chơng 8 của tác phẩm

II Hiểu văn bản

1 ấ n t ợng chung về cảnh quan thiên nhiên vùng Cà Mau

* ấn tợng về sông nớc Cà Mau

- Sông ngòi, kênh rạch, bủa giăng chi chít

- Màu xanh của trời, nớc, cây cối

- Tiếng rì rào của rừng, biển

- Hơi gió muối

→ Đó là ấn tợng về không gian rộng lớn mênh mông của vùng trời đất Cà Mau

- sự cảm nhận bằng thị giác và thính giác

- Phối hợp tả xen với kể, liệt kê, điệp

từ và nhiều tính từ chỉ màu sắc và trạng thái cảm giác

2 Dòng sông Năm Căn

- Đặt tên theo đặc điểm riêng biệt của

nó → Thể hiện sự gần gủi giữa con ngời và thiên nhiên

Trang 21

? Tìm các động từ chỉ hoạt động của

thuyền? Có thể thay đổi trình tự của

các động từ ấy không?

?.Màu sắc Rừng Đớc đợc tác giả sữ

dụng qua những tính từ nào?

? Nhận xét cách miêu tả của tác giả?

* Các động từ: Thoát qua, đổ ra, xuôi

về : không thể thay đổi vì nếu thay

đổi thì sẽ làm thay đổi nội dung, đặc biệt là sự diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền trong mỗi khung cảnh

* Tả màu xanh của Đớc

- Gỗ chất đống cao hai bên bờ

- Đèn sáng chiếu trên mặt nớc

- Nhiều hàng hoá, thuyền bè san sát

→Trù phú, đông vui, tấp nập

*Sự độc đáo+Họp chợ trên sông, mua bán và trao

đổi hàng hoá trên thuyền+Đa dạng về màu sắc, trang phục, tiếng nói của nhiều ngời dân tộc

- Nghệ thuật vừa bao quát vừa cụ thể làm nổi bật đợc sự trù phú và độc đáo của chợ Năm Căn

* Ghi nhớ (SGK)

3.Củng cố ,luyện tập III Luyện tập

Bài 1: yêu cầu

Trang 22

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

-Nắm đợc cấu tạo và khai niệm của so sánh

- Biết quan sát sự giống nhau của các sự vật để tạo ra những so sánh đúng và hay

? Xác định phó từ trong những câu sau và cho biết ý nghĩa của chúng

a Đêm khuya cháu vẫn cứ thổn thức không sao ngủ đợc

b Em ăn ngay đi cho kịp giờ lên lớp

c Em tôi cũng vừa mới đi đợc

2.Bài mới: GV giới thiệu bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm so

Trang 23

?.So sánh giữa các sự vật sự việc với

đợc nói đến, làm cho câu văn câu thơ

Phơng diện so sánh

Từ so sánh Sự vật dùng

để so sánh (vế B)Trẻ em

Rừng

Đớc Dựng lên cao

ngất

nhnh

y nh, giống

nh, nh

là, tựa

nh, bao nhiêu

…

Búp trên cànhHai dãy t-ờng thành vô tận

- Mô hình đầy đủ gồm 4 phần nhng khi sử dụng có thể khuyết một số yếu tố

VD: Trờng sơn: chí lớn ông cha Cửu long: Lòng mẹ bao la sóng trào (không có từ sô sánh)

- Vế B đợc đảo lên trớc vế A

23

Trang 24

- Trờng sơn: Chí lớn ông cha

- Cửu long: Lòng mẹ bao la sóng trào

- Nh tre mọc thẳng,con ngời không

chịu khuất

(HS phân tích để thấy sự không đầy

đủ của phép so sánh?)

+ Chí lớn ông cha nh trờng sơn+ Lòng mẹ bao la nh sóng trào nh cửu long

+ Con ngời không chịu khuất nh tre mọc thẳng

c Lúc ở nhà mẹ cũng là cô

giáoKhi tới trờng cô giáo nh mẹ hiền

- Ngời là cha là bác là anh quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ

d Đờng nở ngực-những hàng dơng liễu nhỏ

Đã lên xanh nh tóc tuổi mời lăm

- Đây ta nh cây giũa rừng

Ai lay chẳng chuyển ai rung chẳng rời

e So sánh cái cụ thể với cái trừu tợng

Đôi ta nh lửa với nhen

Nh trăng mới mọc nh đèn mới khêu

Bài 2:

Khoẻ nh Voi

Đen nh cột nhà cháy

Trang 25

4 H ớng dẫn học ở nhà

- Làm bài tập ở nhà 3, 4

- Soạn bài mới: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- GV hớng dẫn soạn cụ thể ( gợi ý : sgk )

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

- Thấy đợc vai trò và tác dụng của quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Bớc đầu hình thành cho HS kỷ năng quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng đợc những thao tác cơ bản bên trong đọc và viết bài văn miêu tả

?.Thế nào là văn miêu tả? Khi miêu tả năng lực gì của ngời viết bộc lộ rõ nhất?

?.Nếu tả quang cảnh mùa xuân thì em sẽ miêu tả mùa xuân với những điểm nào?

TL : _ Nêu khái niệm văn miêu tả

_Yêu cầu khi viết văn

2 Bài mới : GV giới thiệu vào bài

25

Trang 26

động b.Những từ ngữ,hình ảnh nổi bật+Đoạn 1:Dế Choắt:gầy gò ,dài lêu nghêu, cánh ngắn củn hở cả s-ờn,càng bè bè,râu ria cụt ngủn,mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ

+Đoan 2:Kênh rạch chi chít.trời xanh,nớc xanh,sắc xanh cây lá,sông Năm Căn rộng mênh mông cá bơi hàng đàn,rừng đớc cao ngất

+Đoạn 3:Căy gạo sừng sững có nhiều hoa,nõn lóng lánh có nhiều loại chim trêu đùaNgày hội mùa xuân

c.Các hình ảnh so sánh+Đ1:Dế Choắt-gã nghiện thuốc phiện

cánh ngắn-nh ngời cởi trần mạc gi +Đ2:Cá nớc bơi-ngời bơi ếch

Rừng đớc-trờng thành vô tận+Đ3:Cây gạo-tháp đèn khổng lồ Hoa-ngọn lửa hồng

Nõn-ánh nến trong xanh -Tạo nên sự sinh động giàu hình t-ợng,mang lại cho ngời đọc nhiều liên tởng thú vị

Trang 27

?Tìm ra những chữ bị lợc bỏ?

-Bỏ những chữ ấy thực chất là bỏ đi

những gì của đoạn văn miêu tả

*Ghi nhớ <SGK>

4 : H ớng dẫn học bài ở nhà:

-Nắm vững nội dung bài

-Chuẩn bị bài luyện tập

Trong văn miêu tả

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

- Thấy đợc vai trò và tác dụng của quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

- Bớc đầu hình thành cho HS kỷ năng quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng đợc những thao tác cơ bản bên trong đọc và viết bài văn miêu tả

Trang 28

C Hoạt động dạy học:

1.Bài cũ:

?Muốn miêu tả ngời ta cần có những thao tác nào

2.Bài mới:GV giới thiệu vào bài

?Hãy ghi chép và quan sát lại những

đăc điểm ngôi nhà hoặc căn phòng

em ở

II Luyện tập

*Bai 1:a.HS điền theo thứ tự sau:

-Gơng bầu dục-Cong cong-Lấp ló-Cổ kính-Xanh non b.Miêu tả cảnh Hồ Gơm,tác giả đã quan sát và lựa chọn đợc những hình ảnh tiêu biểu,đặc sắc

+Mặt hồ sáng long lanh…+Cỗu Thê Húc màu son+Đèn ngọc sơn gốc đa già rễ lá xum xuê+Tháp Rùa xây trên gò đất giữa hồ

Đây là những đặc điểm nổi bật mà hồ khác không có

*Bài 2:

Những hình ảnh đặc sắc làm nổi bật hình

ảnh Dế Mèn-Cả ngời tôi rung rinh soi g… ơng đợc và rất

a nhìn-Đầu to , bớng-Răng đen ,nhai ngoàm ngoạm nh lỡi liềm máy

-Sợi râu dài và uốn cong hùng dũng

-Tôi trịnh trọng,khoan thai đa chân lên vuốt râu

*Bài 3:

HS ghi đặc điểm nổi bật của ngôi nhà,căn phòng em ở

-Kích thớc -Màu sắc-Cách bố trí-Cửa sổ , góc học tập

Trang 29

?Tả lại quang cảnh một buổi sáng

trên quê hơng em

?Từ bài sông nớc Cà Mau,hãy viết

một đoạn văn tả lại quang cảnh một

-Mặt trời nh một chiếc mâm lửa-Bằu trời trong sáng mát mẻ nh khuôn mặt của bé sau một giấc ngủ dài

-Những hàng cây nh những bức tờng thành cao vút

-Núi đồi sừng sững cao ngất nh chạm đến tận trời xanh

-Những ngôi nhà mái ngói đỏ tơi nh còn khoe mình dới nắng vàng

*Bài5:

HS tập viết đoạn văn tả cảnh dòng sông hay khu rừng

-HS đọc bài viết của mình-Cả lớp thảo luận

-Nhận xét

3.Củng cố

- Thế nào là văn miêu tả ?

- Trong miêu tả cần quan sát ,tởng tợng ntn ?

- Hs đọc lại ghi nhớ( sgk )- Gv chốt lại kiến thức

4.H

ớng dẫn học ở nhà

-Hoàn thành các bài tập vào vở

-Soạn bài:Bức tranh của em gái tôi

Tiết 82 NS:25/1/2010

29

Trang 30

-Nắm đợc nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật trong tác phẩm

?Nêu nội dung của truyện Sông nớc Cà Mau

?Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả cảnh sông nớc Cà Mau của nhà

văn Đoàn Giỏi ?

HDTL: Nêu đợc các ý cơ bản ở ghi nhớ sgk

2Bài mới: GV giới thiệu vào bài

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

*Tóm tắt:Truyện xảy ra trong một gia

đình có hai anh em một trai một gái.Cô em gái có tài vẽ nhng lại thơng

vẽ dấu moị ngời.Tình cờ tài năng đó lại đợc hoạ sỹ Tiến Lê phát hiện.Ngời anh trai không lấy thế làm mừng mà ngợc lại gen tị và đố kị với em gái.Đến khi xem bức tranh của em gái

đạt giải chú bé mới nhận ra tính xấu của mình.Tâm hồn trong sáng và nhân hậu của em gái toát ra từ bức tranh đã giúp anh trai tỉnh ngộ

Trang 31

?Dựa vào chú thích *nêu những nét

?Trong 2 nhân vật này nhân vật nào

có vị trí quan trọng hơn trong việc thể

hiện chủ đề của tác phẩm

- GV tiểu kết nội dung bài học

- Dặn dò HS chuẩn bị tốt nội dung bài

để tiết sau học tiếp

2 Chú thích:

*Tác giả: Tạ Duy Anh-cây bút trẻ

trong thời kỳ đổi mới

*Văn bản:Búc tranh em gái của tôi

đoạt giải nhì trong cuộc thi viết (tơng lai vẫy gọi)

3 H ớng dẫn học bài ở nhà:

- Đọc kỹ văn bản

- Tóm tắt đợc văn bản

- Trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản sgk

- Nắm đợc nội dung nghệ thuật của truyện qua phần ghi nhớ

Trang 32

Ngày 30-1-2007

Tiết 88 : phơng pháp tả cảnh

Viết bài tập làm văn tả cảnh ở nhà

-Nắm đợc cách tả cảnh và bố cục hình thức của một đoạn,một bài văn tả cảnh -Luyện tập kỹ năng quan sát và lựa chọn,kỹ năng trình bày những điều quan sát,lựa chọn theo một thứ tự hợp lý

B Tài liệu và thiết bị dạy học :

2.Bài cũ: GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới : GV giới thiệu vào bài

Trang 33

? Nêu nội dung của mỗi đoạn

?Trình tự miêu tả trong đoạn thứ 2 , 3

?Muốn tả cảnh chúng ta cần thực hiện

những yêu cầu nào?

?bố cục thông thờng của bài văn tả

đồng đúc,hiệp sĩ Qua đó ta có thể …hình dung đợc sự dữ dội ,hiểm nguy của khúc sông

Đoạn b: Tả dòng sông năm căn và

rừng đớc năm căn-Trình tự miêu tả từ dới mặt sông lên trên bờ cũng là từ gần đến xa

-có thể đảo ngợc

Đoạn c:

+Mỏ bài (đoạn 1):Giới thiệu khái

quát về luỹ tre làng (phẩm chất hình dáng và màu sắc)

+Thân bài (đoạn 2+3):Lần lợt miêu

tả cụ thể ba vòng tre của luỹ tre làng+ kết bài:(đoạn cuối):phát biểu cảm

nghĩ và nhận xét về luỹ tre -Miêu tả từ ngoài vào trong ,từ khái quát đến cụ thể

2 Bài học :(sgk)

II Luyện tập : Bài tập 1:

a Chọn các hình ảnh:

Thầy(cô)giáo,không khí lớp ,quang cảnh chung của phòng học (bảng,t-ờng,bàn ghế),các bạn(t thế thái độ ,công việc chuẩn bị viết bài),cảnh viết bài,cảnh ngoài sân,tiếng trống…

b Thứ tự: Từ ngoài vào trong lớp từ

trên bảng , cô giáodới lớp,từ không khí chung của lớp học đến bản thân ngời viết

Trang 34

NS: 28/1/2010 Tiết 83 : bức tranh của em gái tôi ND: 30/1/2010

(Tạ Duy Anh)

-Hiểu đợc nội dung và ý nghĩa của truyện : tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của ngời em gái có tài năng đã giúp ngời anh nhận ra phần hạn chế của mình và vợt lên lòng tự ái.Từ đó hình thành thái độ và cách ứng xủ đúng đắn biết thắng đợc sự gen tị trớc tài năng hay thành công của ngời khác

-Nắm đợc nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật trong tác phẩm

B Tài liệu và thiết bị dạy học:

2.Bài cũ: Trình bày những nét chính về tác giả Tạ Duy Anh ?

Tóm tắt văn bản “bức tranh của em gái tôi”

- HS thảo luận theo nhóm

?khi tài năng của em đợc phát hiện thì

tâm trạng của ngời anh nh thế nào

?Vì sao ngời anh lại có tâm trang

không thể thân ái với em gái nh trớc

kẻ cả

* Khi tài năng của em đợc phát hiện:

-Ngời anh cảm thấy buồn,thất vọng về mình cảm thấy mình bị cả nhà lãng quên.Từ đó nảy sinh ở cậu một thái độ khó chịu hay gắt gỏng và không thân

Trang 35

? Khi đứng trớc bức tranh đạt giải

nhất của em gái tâm trạng của ngời

anh nh thế nào

?Vì sao anh lại có tâm trạng nh vậy

-Gọi HS đọc đoạn kết Qua đó em có

cảm nghĩ gì về nhân vật ngời anh

?Nhân vật cô em gái đợc quan sát và

miêu tả ở những phơng diện nào?

? Qua thái độ, quan hệ với ngời anh ta

thấy kiều phợng thể hiên những nét

tính cách gì?

3 Cu ̉ng cụ́, luyợ̀n tọ̃p

- Thầm cảm phục tài năng của em và

tự ti( lén trút một tiếng thở dài,khó chịu đối với em gái)

* Khi đứng trớc bức tranh đạt giải nhất của em gái: Cậu ngỡ ngàng vì

bức tranh lại vẽ chính cậu,bất ngờ hơn nữa là hình ảnh cậu trong mắt em gái rất đẹp Trong phút chốc tâm trạng đó

đi từ ngạc nhiênhãnh diệnxấu hổ-Anh tự nhận ra những yếu kém của mình không xứng đáng đợc nh vậy trong bức tranh của em gái

- Ngời anh cũng có một tâm hồn nhạy cảm và trung thực biết nhận ra những

điều cha tốt ở mình -Anh đã hiểu đợc rằng bức chân dung của mình đợc vẽ nên bằng tâm hồn và lòng nhân hậu của cô em gái

đẹp Soi vào tâm hồn em gái ngời anh

đã nhìn rõ hơn về mình và vợt lên những hạn chế

III Tổng kết:

Nội dung: Ghi nhớ (sgk)

Nghệ thuật: Miêu tả tinh tế nhân

vật qua cách kể theo ngôi thứ nhất

Bài học: Trớc thành công hay tài năng

của ngời khác,mỗi ngời cần vợt qua lòng mặc cảm,tự ti để có đợc sự tôn

35

Trang 36

?GV hớng dẫn HS thực hiện và luyện

tập ở nhà

trọng và niềm vui thực sự chân thành.Lòng nhân hậu và sự độ lợng giúp con ngời vợt lên bản thân mình

4.H ớng dẫn học ở nhà :

- Hoàn thành bài luyện tập

- Đọc diờ̃n cảm, kờ̉ lại chuyợ̀n

- Chuõ̉n bị bài: Luyợ̀n nói vờ̀ quan sát, tưởng tượng, trong văn miờu tả

D Rút kinh nghiợ̀m:

-Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trớc tập thể (rèn luyện kỹ năng nói)

- Từ những nội dung luyện nói ,nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát tởng ợng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

t-B Tài liệu và thiết bị dạy học:

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

a Kiều phơng là ngời có tài năng

về hội hoạ rất hồn nhiên và nhân hậu

* Hình ảnh:

-Ngoại hình: Nhỏ nhắn,mặt mày và quần áo luôn lấm lem nhọ nồi và các vệt màu

Trang 37

-GV cho mỗi nhóm 10p trình bày nội

-GV tiểu kết nội dung bài học

-Lời nói: Rất hồn nhiên không hề tỏ ra bực bội khó chịu với ngời khác

-Hành động: Luôn hoạt bát vui vẻ chăm chỉ với công việc sáng tác tranh.khi bị rầy la thì xịu xuống một lúc rồi lại véo von ca hát và làm việc

b Ngời anh: Anh của kiều phơng là ngời hẹp hòi ghen tị đố kị trớc tài năng của em gái,nhng anh cũng có phẩm chất tốt đẹp:biết hối hận và biết nhận ra tấm lòng cao đẹp của em gái mình

Bài 2: Miêu tả ngời anh ,chị hoặc em

của mình -Ngoại hình?

-GV giao bài tập về nhà cho HS

-Làm bài tập 3,4,5 tiết sau thuyết trình trớc lớp

-GV hớng dẫn cách soạn cụ thể

37

Trang 38

Tiết 84 NS: 30/1/2010

ND: 02/2/2010 LUYệN NóI Về QUAN SáT,TƯởng tợng

So sánh và nhận xét trong văn miêu tả

-Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trớc tập thể (rèn luyện kỹ năng nói)

- Từ những nội dung luyện nói ,nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát tởng ợng so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

t-B Tài liệu và thiết bị dạy học:

Bài 3: Miêu tả đêm trăng nơi em ở

a Mở bài: Giới thiệu không gian,thời

gian ngắm trăng

b Thân bài: Miêu tả đêm trăng

-Bầu trời đêm-Vầng trăng -Cây cối -Nhà cửa?Đờng

Trình tự miêu tả: Trời vừa tối hẳn

đêm về khuya

c Kết bài: Cảm nghĩ về đêm trăng Bài 4: Tả buổi bình minh trên biển

- Mặt trời đội biển nhô màu mới

- Bầu trời nh một tấm gơng xanh đợc

Trang 39

- GV cho mỗi nhóm 10p trình bày nội

-Những con thuyền căng phồng cánh buồm nh những con bớm khổng lồ

đang băng băng về phía mặt trời

Bài 5: Từ truyện Thạch Sanh các em

có thể tởng tợng ra ngời dũng sỹ:

-Ngoại hình: To lớn, vạm vỡ,da màu

đồng thau,ngực nở vồng lên nh cánh cung lớn,những bắp thịt nổi lên cuồn cuộn săn chắc

- Hành động: Hớng về điều nghĩa rất

tận tâm nhiệt tình,tiêu diệt cái ác một cách quyết liệt; dùng những vũ khí khó ai sử dụng nổi( cây cung hàng chục ngời giơng; cây gậy nặng hàng tạ)

- Lời nói: Thẳng thắn, trung thực

II Thực hành luyện nói:

- HS trình bày miệng trớc lớp

- Để nhiều HS đợc luyện nói mỗi nhóm nên phân công HS trình bày từng phần

+Trả lời câu hỏi đọc hiểu văn bản

+Nắm nội dung ,nghệ thuật qua phần ghi nhớ

D.Rút kinh nghiệm bài dạy:

39

Trang 40

………

Tiết 85: NS: 02/2/2010

ND: 04/2/2010

VƯợt thác

( Trích : Quê Nội- Võ Quảng )

-Đọc diễn cảm và tóm tắt đợc văn bản

-Nêu đợc nét chính về tác giả Võ Quảng

-Cảm nhận đợc vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và vẻ

đẹp của những ngời lao động đợc miêu tả trong bài

-Nấm đợc nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con ngời

B Tài liệu-thiết bị dạy học :

3.Bài mới: GV giới thiệu vào bài:Thiên nhiên đất việt rất phong phú đa dạng ơ bài

19 ta đã tìm hiểu đợc một vùng thiên nhiên rộng lớn ở cực nam tổ quốc Còn hôm nay chúng ta sẻ tìm hiểu về thiên nhiên và con ngời ở miền Trung qua văn bản vợt thác

Định dạng
Số trang	121
Dung lượng	664,5 KB