Trong hai tiết vừa qua, các em đã đ ợc h ớng dẫn tổng kết những đơn vị kiến thức nào về từ vựng?... Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay m ợnPT ẩn dụ PT Hoán dụ Tiếng Hán Ngôn
Trang 1Chào mừng các thầy cô đến
tiết học Ngữ văn 9
Trang 2Trong hai tiết vừa qua, các em đã đ ợc h ớng dẫn tổng kết những đơn vị kiến thức nào về từ vựng?
Trang 4TIẾT 49:
Trang 5Biến đổi nghĩa Phát triển nghĩa Tạo từ mới Vay m ợn
PT
ẩn dụ
PT Hoán dụ
Tiếng Hán
Ngôn ngữ khác
Biến đổi nghĩa
PT
ẩn dụ
PT Hoán dụ
Tạo từ ngữ mới
từ từ có sẵn
Tiếng Hán
Ngôn ngữ khác
Trang 6Bài tập 1: Xác định cách phát triển từ vựng củacác t in đậm trong ừ các ví dụ sau:
a.Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế
Mở miệng c ời tan cuộc oán thù
(Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác-Phan Bội Châu) b.Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời n ớc non
(Truyện Kiều-Nguyễn Du)
c.Bạn Thanh có chân trong đội tuyển thi ô-lim-pic tiếng Anh của tr ờng.
d.Không có gì quý hơn độc lập tự do (Hồ Chí Minh)
e Trong nền kinh tế tri thức ng ời ta hơn nhau ở cái đầu
Trang 7Th¶o luËn theo bµn.-2phót
Nhãm1:c©u aNhãm2:c©u bNhãm 3:c©u cNhãm 4:c©u dnhãm 5,6:c©u e
Trang 8Bài tập 1: Xác định cách phát triển từ vựng củacác t in đậm trong ừ
các ví dụ sau:
a.Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế
Mở miệng c ời tan cuộc oán thù
(Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác-Phan Bội Châu) b.Ngày xuân em hãy còn dài,
Xót tình máu mủ thay lời n ớc non
(Truyện Kiều-Nguyễn Du)
c.Bạn Thanh có chân trong đội tuyển thi ô-lim-pic tiếng Anh của tr
ờng.
d.Không có gì quý hơn độc lập tự do (Hồ Chí Minh)
e Trong nền kinh tế tri thức ng ời ta hơn nhau ở cái đầu
Biến đổi nghĩa
Phát triển nghĩa theo ph ơng thức
ẩn dụ
Phát triển nghĩa theo ph ơng
thức hoán dụ
Phát triển số l ợng từ –vay m
ợn tiếng n ớc ngoài
Trang 9Bài tập 2
Với các tiếng cho tr ớc, em
hãy thêm các yếu tố mới để
tạo từ mới: xe đạp, cà phê,
điện thoại.
Các tiếng mới tạo: xe đạp điện,
cà phê sữa, điện thoại di động.
Các tiếng mới tạo: xe đạp điện,
cà phê sữa, điện thoại di động.
Trang 10từ chỉ có một nghĩa không đáp ứng nhu cầu giao tiếp.
Trang 12Bài tập trắc nghiệm
Chon nhận định đúng trong những nhận định sau và giải thích: Bài tâp 2/VBT/99: Về từ m ợn(Nhóm 1-3-5)
A.Chỉ một số ớt ngụn ngữ trờn thế giới phải vay mượn từ ngữ
B Tiếng Việt vay mượn nhiều từ ngữ của cỏc ngụn ngữ khỏc là do
sự ộp buộc của nước ngoài.
C Tiếng Việt vay mượn nhiều từ ngữ của cỏc ngụn ngữ khỏc là để đỏp ứng nhu cầu giao tiếp của người Việt
D Ngày nay vốn từ vựng tiếng Việt rất dồi dào và phong phỳ vỡ vậy khụng cần vay mượn từ của nước ngoài nữa
Bài tập 3/VBT/99: Về từ Hán Việt(Nhóm 2-4-6)
A Từ Hỏn Việt chiếm một tỉ lệ khụng đỏng kể trong trong vốn từ
tiếng Việt
B Từ Hỏn Việt là bộ phận quan trọng của lớp từ mượn gốc Hỏn
C Từ Hỏn Việt khụng phải là một bộ phận của vốn từ Tiếng Việt
D Dựng nhiều từ Hỏn Việt là việc làm cần phờ phỏn
Trang 13Bài tập1 Cho nhóm từ sau: phụ nữ, đàn bà, hi sinh, chết,
săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min.
Em hãy điền các từ đó vào bảng sau:
Từ thuần việt
Từ m ợn
Vay m ợn tiếng
Trang 15Bài tập 2
Có thể thay thế từ “phụ nữ” trong câu văn sau bằng từ "đàn
bà" đ ợc không?
Phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.
-> Không, vì từ “Phụ nữ“ biểu thị sắc thái biểu cảm, trang trọng
Trang 16TiÓu phÈm
C¸ch dïng tõ phi c¬ vµ phi tr êng
trong tiÓu phÈm cã hîp lÝ kh«ng?v× sao?
Trang 17Bài tập 1 Xác định thuật ngữ và biệt ngữ xã hội trong các câu văn sau:
a Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong
n ớc
b Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.mợ
Muối
Trang 18ThuËt ng÷ BiÖt ng÷ x· héi
Trang 19Bài tập 2: Thi tìm thuật ngữ và biệt ngữ xã hội
Yêu cầu: Các em tìm các thuật ngữ trong các môn đã học
Thể lệ cuộc thi: Chia lớp làm ba đội.Theo hình thức tiếp sức Trong thời gian một phút đội nào tìm đ ợc nhiều thuật ngữ (chính xác) sẽ giành chiến thắng
Hết giờ
Trang 21Bµi tËp 1:
Giải thích nghĩa của những từ ngữ sau:
Bách khoa toàn thư;
B o h m u ả ộ ậ
B o h m u ả ộ ậ
d ch ị
d ch ị :
Bách khoa toàn thư: Từ điển bách khoa, ghi
đầy đủ tri thức của các ngành
Bảo hộ mậu dịch: Bảo hộ sản xuất trong
nước, chống lại sự cạnh tranh của nước ngoài
Trang 22a Lĩnh vực kinh doanh này đã thu hút sự đầu t của nhiều công ty lớn trên
b Ngày x a D ơng Lễ đối xử với L
u Bình là để cho L u Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành,lập thân
c Báo chí đã đ a tin về sự kiện SEA Games 22 đ ợc tổ chức tại Việt Nam
béo bở
đạm bạctệ bạc
tấp nậptới tấpBài tập 2: Sửa lỗi dùng từ trong những câu sau:
Trang 23Bài tập: Nối các nội dung kiến thức ở cột A với
khái niệm ở cột B cho hợp lí.
1 Từ m ợn a Là những từ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, th ờng đ ợc dùng trong các văn bản khoa học, công nghệ.
2 Từ Hán
Việt
b Là những từ ngữ chỉ đ ợc dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định.
3 Thuật ngữ c Là những từ vay m ợn từ tiếng n ớc ngoài để biểu thị những sự vật, hiện t ợng, đặc điểm mà tiếng Việt ch a có từ
thích hợp để biểu thị.
4 Biệt ngữ xã
hội. d Phát triển về nghĩa (ẩn dụ , hoán dụ), phát triển về số l ợng từ ngữ 5.Trau dồi vốn
từ
6 Sự phát
triển từ vựng
e Là từ m ợn tiếng Hán đ ợc tạo ra bằng các yếu tố Hán Việt và đ ợc phát âm theo cách ng ời Việt
g - Rốn luyện để nắm đầy đủ, chớnh xỏc nghĩa của từ và cỏch dựng từ - Rốn luyện để biết thờm những từ chưa biết
Trang 26H ớng dẫn về nhà
- Vận dụng kiến thức về từ vựng vào giao tiếp và tạo lập văn bản (l u ý phải th ờng xuyên trau dồi vốn từ)
- Nắm chắc phần từ vựng đã ôn tập
- Chuẩn bị tiết sau học bài: Ôn tập từ vựng (tiếp)
Từ tượng thanh, tượng hỡnh, một số phộp tu từ từ vựng :
+ Làm bài tập.
Trang 27Tr©n träng c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o cïng toµn thÓ c¸c em
häc sinh