giáo án hóa 9 cả năm 2012-2013

Tác dụng với oxit axit :CaO + CO2 CaCO3 BaO + SO2 BaSO3 Một số oxit bazơ tơng ứng với bazơ tan tác dụng với oxit axit tạo thành muối.?. - Học sinh biết đợc những tính chất của CaO và

III Tiến trình dạy học :

A Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

B.Bài ôn tập:

Hoạt động 1: Ôn tập một số nội dung , khái niệm hóa học ở lớp 8:

GV: Tổ chức cho học sinh chơi trò chơi ô chữ Chia lớp thành 4 nhóm Thông báo luật chơi: Ô chữ gồm 8 hàng ngang là các khái niệm hóa học Đoán đợc từ hàng ngang đ-

ợc 10 điểm Mỗi từ hàng ngang có 1 đến 2 chữ trong từ chìa khóa Đoán đợc từ chìa khóa đợc 20 điểm

* Hàng ngang 1: Có 13 chữ cái: Đây là khái niệm: Chất có những tính chất vật lý và hóa học nhất định

Chữ trong từ chìa khóa: C, H

* Hàng ngang 2 : Có 7 chữ cái: : Đây là khái niệm : Là những chất đợc tạo nên từ 2 NTHH trở lên

Chữ trong từ chìa khóa: H,H

* Hàng ngang 3: Có 6 chữ cái: : Đây là khái niệm Là hạt đại diện cho chất Gồm một

số nguyên tử liên kết với nhau và có đầy đủ tính chất hóa học của chất

Chữ trong từ chìa khóa: P

* Hàng ngang 4: Có 8 chữ cái: : Đây là khái niệm :Là hạt vô cùng nhỏ và trung hòa về

điện

Chữ trong từ chìa khóa: N,Ư

* Hàng ngang 5: Có 8 chữ cái: Là tập hợp các nguyên tử cùng loại có cùng số p trong hạt nhân

Chữ trong từ chìa khóa: N

* Hàng ngang 6: Có 6 chữ cái: Là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử hoặc nhóm nguyên tử

Chữ trong từ chìa khóa: O, A

* Hàng ngang 7: Có 14 chữ cái: Hiện tợng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu

Chữ trong từ chìa khóa: G

*Hàng ngang 8 : Có 14 chữ cái: Dùng để biểu diễn chất gồm 1,2 hay 3 KHHH và chỉ

số ở mỗi chân ký hiệu

Chữ trong từ chìa khóa: O, A

Gợi ý từ chìa khóa: Quá trình làm biến đổi từ chất này thành chất khác

Từ chìa khóa: phản ứng hóa học

Hoạt động 2: Ôn luyện viết PTHH, các khái niệm oxit, axit, bazơ, muối:

Na2O + H2O 2NaOH ( P/ hóa hợp)2Al(OH)3  →t0 Al2O3 + 3H2O ( P/ phân hủy)

Hoạt động 3: Bài tập

GV : Yêu cầu HS tóm tắt đề :

? Đề bài yêu cầu tính gì?

HS làm việc cá nhân

Gọi một học sinh làm bài

GV chấm bài của một số học sinh

Hòa tan 8,4 g Fe bằng dung dịch HCl 10,95%(vừa đủ)

a Tính thể tích khí thu đợc ở (ĐKTC)

b Tính khối lợng axit cần dùng

c Tính nồng độ % của dd sau phản ứngGiải:

nFe = 8,4: 56 = 0,15 (mol)PTHH: Fe + 2HCl  → FeCl2 + H2

nH 2 = nFeCl 2 = nFe = 0,15 mol

nHCl = 2.nH 2 = 0,15 2 = 0,3 (mol)

a VH2 (ĐKTC) = 0,15 22,4 = 3,36(l)

b m HCl = 0,3 36,5 = 10,95 (g)

10,95 100mdd = = 100 (g) 10,95

c dd sau phản ứng có FeCl2

m FeCl2 = 0,15 127 = 19,05(g)

mH2 = 0,15 2 = 0,3(g)mdd sau phản ứng = 8,4 + 100 - 0,3 = 108,1(g)

19,05C% FeCl2 = 100% = 17,6%

Tiết 2: Tính chất hóa học của oxit

Khái niệm về sự phân loại oxit

- Học sinh hiểu đợc cơ sở phân loại các hợp chất oxit axit và oxit bazơ, là dựa vào tính chất hóa học của chúng.

Cốc thủy tinh, ống nghiệm,thiết bị điều chế CO2, P2O5

- Hóa chất: CuO , CO2, P2O5 , H2O , CaCO3 , P đỏ

HS : CaO, Kiến thức đã học ở lớp 8

III Tiến trình dạy học:

A.Kiểm tra bài cũ: không

B Bài mới:

Hoạt động 1: Tính chất hóa học của oxit

? Em hãy nhớ lại TN khi cho CaO tác

dụng với nớc ( Hiện tợng và kết luận)

? Hãy viết PTHH

GV: Cho một ít CuO vào H2O, em hãy

quan sát và nhận xét hiện tợng?

GV: Chỉ một số oxit Na2O ; BaO … t/d

đ-ợc với H2O ( oxit tơng ứng với bazơ tan)

? Hãy viết PTHH một số oxit t/d với nớc

GV: Hớng dẫn làm thí nghiệm

Cho một ít CuO vào ống nghiệm

? Hãy quan sát trạng thái màu sắc của

GV: Mô tả lại thí nghiệm CaO; BaO tác

dụng với CO2 tạo thành muối

? Hãy viết PTHH

GV: Một số oxit bazơ tác dụng oxit axit

tạo thành muối Đó là oxit bazơ tơng ứng

với bazơ tan

1 Oxit bazơ có những tính chất hóa học nào?

c Tác dụng với oxit axit :CaO + CO2 CaCO3

BaO + SO2 BaSO3

Một số oxit bazơ ( tơng ứng với bazơ tan) tác dụng với oxit axit tạo thành muối

GV: làm lại thí nghiệm P2O5 tác dụng với

Ca(OH)2 trong suốt Đậy nhanh , lắc nhẹ

? Quan sát hiện tợng ? Viết PTHH?

GV: Một số oxit khác SO2, SO3, P2O5 …

cũng có phản ứng tơng tự

GV: Từ tính chất của oxit bazơ em có kết

luận gì?

? Hãy viết các PTHH minh họa?

? BT : Hãy điền tiếp nội dung vào ô trống

b Tác dụng với bazơ:

CO2 + Ca(OH)2 CaCO3+ H2OOxit axit tác dụng với dd bazơ tạo thành muối và nớc

c Tác dụng với oxit bazơ:

SO2 + BaO BaSO3

Oxit axit tác dụng với một số oxit bazơ tạo thành muối

Hoạt động 2: Khái quát về sự phân loại oxit:

GV: Yêu cầu HS tham khảo SGK

? Vậy căn cứ vào đâu để ngời ta phân loại

* CO, NO là oxit không tạo muối ( oxit

trung tính) không có tính chất của oxit

axit cũng không có tính chất của oxit

- Học sinh biết đợc những tính chất của CaO và viết đúng PTHH cho mỗi phản ứng.

- Biết đợc những ứng dụng của CaO trong đời sống và trong sản xuất

- Biết đợc phơng pháp điều chế CaO trong PTN và trong công nghiệp và những phản ứng hóa học làm cơ sở cho phơng pháp điều chế

- Hóa chất: CaO; HCl ; H2SO4 ; CaCO3 ; H2O

- Dụng cụ: ống nghiệm, cốc thủy tinh, kẹp gỗ

- Tranh ảnh , sơ đồ nung vôi công nghiệp và thủ công

III Tiến trình dạy học:

A Kiểm tra bài cũ:

1 Hãy nêu tính chất hóa học của oxit bazơ ? Viết PTHH?

2 Hãy nêu tính chất hóa học của oxit axit ? Viết PTHH?

B Bài mới: Can xi oxit

? Hãy cho biết CTHH của canxi oxit

? Can xi oxit thuộc loại hợp chất nào?

Hoạt động 1: Can xi oxit có những tính chất nào?

? Hãy nêu tính chất vật lý của Canxi oxit?

? Nhắc lại những tính chất hóa học của

oxit bazơ?

GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm:

Cho CaO tác dụng với nớc

? Quan sát hiện tợng và nêu nhận xét?

- Là chất rắn màu trắng, nóng chảy ở

25850C

- Mang đầy đủ tính chất hóa học của một oxit bazơ

1 Tác dụng với n ớc : CaO + H2O Ca(OH)2

GV: Để CaO lâu ngày trong không khí

CaO hấp thu CO2 tạo thành CaCO3

Kết luận: Canxi oxit là oxit bazơ.

Hoạt động 2: Canxi oxit có những ứng dụng gì?

? Dựa vào tính chất hóa học của Canxi

oxit, hãy nêu ứng dụng của CaO? - Dùng trong công nghiệp luyện kim, công nghiệp hóa học

- Dùng khử chua đất trồng, xử lý nớc thải sinh hoạt, nớc thải công nghiệp, sát trùng…

Hoạt động 3: Sản xuất Canxi oxit nh thế nào?

? Nêu nguyên liệu của sản xuất vôi

HS: Quan sát H1.4 ; H1.5

? Nêu qui trình sản xuất CaO bằng lò CN

? Nêu những u nhợc điểm của lò nung vôi

thủ công và lò nung vôi công nghiệp

GV: Thông báo các phản ứng xảy ra

trong quá trình nung vôi

- Than cháy sinh ra CO2

- Nhiệt phân hủy CaCO3

? Hãy viết các PTHH

? ở địa phơng em sản xuất vôi bằng

ph-ơng pháp nào?

1 Nguyên liệu : CaCO3, chất đốt

2 Các phản ứng xảy ra trong quá trình nung vôi:

BT1: a Cho tác dụng với nớc, thử bằng CO2

b Khí làm đục Ca(OH)2 là CO2

BT2: Chất phản ứng mạnh với nớc là CaO Chất không tan trong nớc là CaCO3

3 Dặn dò: Học bài cũ và đọc bài mới

- Học sinh biết đợc những tính chất của SO2 và viết đúng PTHH cho mỗi phản ứng

- Biết đợc những ứng dụng của SO2 trong đời sống và trong sản xuất, cũng biết đợc những tác hại của chúng với môi trờng và sức khỏe con ngời

- Biết đợc phơng pháp điều chế SO2 trong PTN và trong công nghiệp và những phản ứng hóa học làm cơ sở cho phơng pháp điều chế

- Hóa chất: H2SO4 ; CaCO3 ; Na2SO3 ; S ; Ca(OH)2 ; H2O

- Dụng cụ:ống nghiệm , cốc thủy tinh, dụng cụ điều chế SO2 từ Na2SO3 ; H2SO4 ; đèn cồn

III Tiến trình dạy học:

A Kiểm tra bài cũ:

1.Nêu tính chất hóa học của CaO, viết PTHH minh họa

B Bài mới: Hoạt động 1: L u huỳnh đioxit có những tính chất gì?

Hoạt động 2: L u huỳnh đioxit có những ứng dụng gì:

? Nêu những ứng dụng của lu huỳnh

đioxit?

- Dùng sản xuất H2SO4

- Làm chất tẩy trắng bột gỗ trong công nghiệp giấy, dùng làm chất diệt nấm mốc…

Hoạt động3: Điều chế l u huỳnh đioxit nh thế nào?

? Theo em trong PTN điều chế SO2 nh thế

? Hãy nêu tính chất vật lý của SO2

? Nhắc lại những tính chất hóa học của

oxit axit?

GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm:

Cho SO2 tác dụng với nớc

? Quan sát hiện tợng và nêu nhận xét?

? Hãy viết các PTHH?

GV: SO2 là chhát gây ô nhiễm không khí,

là nguyên nhân gây ra ma axit

GV: Hớng dẫn làm thí nghiệm SO2 tác

dụng với Ca(OH)2

? Quan sát hiện tợng , rút ra kết luận và

- Dụng cụ: ống nghiệm cỡ nhỏ, đũa thủy tinh.

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm, thực hành thí nghiệm

III Tiến trình dạy học:

A Kiểm tra bài cũ:

1.Viết PTHH thực hiện dãy biến hóa:

Nhỏ một giọt dd HCl lên giấy quì

? Quan sát hiện tợng và nêu nhận xét

GV: hớng dẫn HS làm thí nghiệm:

1 Axit làm đổi màu chất chỉ thị :

DD axit làm quì tím chuyển thành màu đỏ (nhận biết dd axit)

2 Axit tác dụng với kim loạ i:

Cho một ít kim loại Al (Zn) vào đáy ống

nghiệm Thêm vào ống nghiệm 1- 2ml dd

3 Axit tác dụng với bazơ:

H2SO4 + Cu(OH)2 CuSO4+ 2H2OAxit tác dụng với bazơ tạo thành muối và nớc ( phản ứng trung hòa)

4 Axit tác dụng với oxit bazơ:

H2SO4 + CuO CuSO4 + H2OAxit tác dụng với oxit bazơ tạo thành muối và nớc

- Ngoài ra axit còn tác dụng với muối (sẽ học ở bài 9)

Hoạt động 2: Axit mạnh và axit yếu

GV thông báo về sự phân loại axit - Axit mạnh: HCl, H2SO4, HNO3

th Các công đoạn và nguyên liệu sản xuất H2SO4 trong CN, những phản ứng hóa học xảy ra trong các công đoạn.

- Biết vận dụng những tính chất hóa học của oxit, axit để làm các bài tập hóa học

- Thái độ:

- Rèn luyện lòng yêu thích say mê môn học

II Chuẩn bị:

- Hóa chất: H2SO4 đặc; quì tím ; Zn ; Al ; Fe; đờng kính,BaCl2

- Dụng cụ: ống nghiệm cỡ nhỏ, đũa thủy tinh, tranh ảnh về ứng dụng và sản xuất axit sunfuric

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm, thực hành thí nghiệm

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của axit Viết PTHH minh họa

? Hãy nêu tính chất vật lý của H2SO4

? Muốn pha loãng H2SO4 cần phải làm

nh thế nào?

Rót từ từ axit đặc vào nớc, không làm

ngợc lại

- Là chất lỏng, sánh không màu, nặng gấp

2 lần nớc , tan dễ dàng trong nớc, tỏa nhiều nhiệt

Hoạt động 2: Tính chất hóa học:

? Nhắc lại tính chất hóa học của một axit?

Viết PTHH minh họa với H2SO4

GV: Hớng dẫn làm lại từng thí nghiệm

chứng minh dd H2SO4 là một axit mạnh

Làm đổi màu chất chỉ thị

Tác dụng kim loại

Tác dụng với bazơ

Tác dụng với oxit bazơ

HS làm thí nghiệm, quan sát hiện tợng,

viết PTHH

1 Axit sunfuric loãng có những tính chất hóa học của một axit:

- Làm đổi màu quì tím thành đỏ

- Tác dụng với nhiều kim loại tạo thành muối và giải phóng H2

GV thông báo:

GV hớng dẫn HS làm thí nghiệm:

- Lọ 1: đồng tác dụng với dd H2SO4 loãng

- Lọ 2: Đồng tác dụng với H2SO4 đặc

? Quan sát hiện tợng và nêu nhận xét

GV : Làm thí nghiệm biểu diễn: Cho ít

đ-ờng vào ốmg nghiệm rót từ từ 2-3ml

H2SO4 đặc vào ống nghiệm

? Quan sát hiện tợng và nêu nhận xét?

Ngoài ra, H2SO4 còn tác dụng với muối

2 Axit sunfuric đặc có những tính chất hóa học riêng

a Tác dụng với kim loạ i:

H2SO4 đặc tác dụng với nhiều kim loại tạo thành muối nhng không giải phóng H2

Hoạt động 5: Nhận biết axit sunfuric và muối sunfat

GV:Trình bày cách nhận biết axit

sunfuric và muối sunfat Viết PTHH minh

Thông qua các thí nghiệm thực hành để khắc sâu kiến thức về tính chất hóa học của oxit và axit

- GV: Chuẩn bị cho mỗi nhóm một bộ thí nghiệm bao gồm:

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm , kẹp gỗ, lọ thủy tinh miệng rộng, muôi sắt

- Hóa chất: CaO, H2O, P đỏ, dd HCl, dd Na2SO4, dd NaCl, quì tím, dd BaCl2

- Sử dụng phơng pháp thực hành thí nghiệm

III Tiến trình dạy học:

A Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của oxit bazơ

2 Nêu tính chất hóa học của oxit axit

3 Nêu tính chất hóa học của axit

B Bài thực hành :

Hoạt động 1: Tớnh chất húa học của oxit.

GV hướng dẫn HS làm thớ nghiệm theo

nhúm:

- Cho một mẩu CaO vào ống nghiệm,

thờm vào 1-2 ml nước

- Quan sỏt và nhận xột hiện tượng?

- Tiếp tục thả vào đú một mẩu giấy quỳ

tớm

- Quan sỏt và nhận xột hiện tượng, màu

của giấy quỳ thay đổi như thế

nào?

- Hóy rỳt ra kết luận về TCHH của CaO

và viết PTPƯ?

GV hướng dẫn HS làm thớ nghiệm:

- Đốt P đỏ (lấy bằng hạt đậu xanh) trong

bỡnh thuỷ tinh cú 3ml H2O, đậy

nắp, lắc nhẹ

- Quan sỏt và nhận xột hiện tượng?

- Thử dd thu được bằng quỳ tớm

- Quan sỏt, nhận xột hiện tượng xảy ra?

1 Thớ nghiệm 1:

Phản ứng của Canxi oxit với nước

*Kết luận: CaO tỏc dụng với nước tạo

* Kết luận: Đi photpho penta oxit t/d với

nước tạo thành dd axit

- Em có kết luận gì về TCHH của P2O5?

Viết PTPƯ?

P2O5 + 3H2O 2H3PO4

Hoạt động 2: Nhận biết các dung dịch.

- Phân loại và gọi tên 3 dd H2SO4,

- Dùng quỳ tím nhận biết được 2 axit.+ Quỳ tím đổi thành màu đỏ là 2 axit.+ Quỳ tím không đổi màu là Na2SO4

- Dùng dd BaCl2 cho vào 2 mẫu thử là

axit, mẫu nào xuất hiện kết tủa trắng là H2SO4

H2SO4 + BaCl2  → BaSO4 + 2HCl

- Mẫu còn lại là HCl

C C«ng viÖc cuèi buæi thùc hµnh:

- Hướng dẫn HS làm bản tường trình rồi thu và chấm

- Thu dọn dụng cụ, hóa chất, chùi rửa phòng thực hành

- Nhận xét ý thức thái độ buổi thực hành

D Dặn dò:

Chuẩn bị tiết sau luyện tập

_Ngµy d¹y: 29/9/2012

- Rèn luyện kỹ năng làm các bài tập hóa học định tính và định lợng.

- Thái độ:

- Giáo dục lòng yêu thích say mê môn học

II Chuẩn bị:

- Bảng phụ, bảng nhóm, bút dạ

- HS : Ôn lại các tính chất của oxit, axit

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm

III Tiến trình dạy học:

Các nhóm báo cáo kết quả

GV : chuẩn kiến thức Đa thông tin phản hồi phiếu học tập

HS c¸c nhãm th¶o luËn

§¹i diÖn c¸c nhãm b¸o c¸o

GV: §a th«ng tin ph¶n håi phiÕu häc tËp

+ Kim lo¹i + Qu× tÝm

1 4

2 3

+ oxit baz¬ + Baz¬

GV: Tæ chøc trß ch¬i: Chia líp lµm 2 nhãm: §¹i diÖn c¸c nhãm lªn thùc hiÖn trß ch¬i tiÕp søc

GV: ChuÊn bÞ s½n c¸c miÕng b×a ghi c¸c CTHH: Na2O ; SO3 ; H2O; H2SO4 : Fe ; Cu; FeSO4 ; NaOH; Na2SO4 : FeO

GV Cho c¸c PTHH thiÕu Yªu cÇu c¸c nhãm ®iÒn tiÕp vµo chç trèng:

GV: Sửa chữa, bổ sung nếu cần.

c Những chất tác dụng với NaOH là: SO2; CO2

2NaOH+ SO2 Na2SO3 +H2O NaOH+ SO2 NaHSO3 2NaOH+ CO2 Na2CO3 +H2O NaOH+ CO2 NaHCO3

Bài tập 2: Để phân biệt các dd Na2SO4 và dd

Na2CO3 ta có thể dùng thuốc thử nào sau đây:

A BaCl2 B HCl C AgNO3 D NaOHGiải thích sự lựa chọn đó và viết PTHH

Giải: a.Viết PTHH

Mg + 2HCl MgCl2 + H2

GV: Söa sai nÕu cã.

nHCl ban ®Çu = 3 0,05 = 0,15 (mol)

b n Mg = 1,2 : 24 = 0,05 (mol)Theo PT: nHCl = 2nMg

Theo bµi ra nHCl = 0,15 mol; nMg = 0,05 molSau ph¶n øng HCl d

Tính nồng độ hoặc khối lượng các chất trong phản ứng.

- Viết phương trình hóa học nhận biết dung dich axit sunfuric

1 câu

2 điểm = 20%

½ câu 1,5 điểm

½ câu 0,5 điểm

4 câu

10 đ = 100% 3,5 điểm = 35 % 3,5 điểm = 35% 3 điểm = 30%

III Đề kiểm tra:

a Viết phương trình hoá học.

b Tính khối lượng mạt sắt đã tham gia phản ứng

c Tính nồng độ mol của dung dịch HCl đã dùng

IV Đáp án, biểu điểm:

1(2điểm)

- Hợp chất thuộc oxit axit: SO2, CO2, P2O5

- Hợp chất thuộc oxit bazơ: CaO, Fe2O3, Na2O

- Hợp chất thuộc oxit lưỡng tính: Al2O3

- Hợp chất thuộc oxit trung tính: N2O

0,750,750,250,25

đó là H2SO4

PTHH: H2SO4 + BaCl2 → BaSO4 ↓ + 2HCl + Không kết tủa là HCl

0,50,5 0,50,5

4(4điểm)

a PTHH: Fe + 2HCl → FeCl2 + H2 (1)

b Theo đề ra ta có: n H2 = 4,48 : 22,4 = 0,2 ( mol) Theo phản ứng (1): nFe = n H2 = 0,2 ( mol)

Vậy khối lượng sắt tham gia phản ứng là:

mFe = 0,2 x 56 = 11,2 (g)

c Theo phản ứng (1): nHCl = 2n H2 = 2 x 0,2 = 0,4 (mol) Nồng độ dung dịch HCl đã dùng là:

0,50,50,75

- Học sinh vận dụng những hiểu biết của mình về những tính chất hóa học của bazơ

để giải thích những hiện tựơng thờng gặp trong đời sống và sản xuất

- Vận dụng những tính chất của bazơ để làm các bài tập định tính và định lợng

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm ; đũa thủy tinh, phễu, giấy lọc…

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm,

III Tiến trình dạy học:

- Nhỏ 1 giọt phenolfalein không màu vào

ống nghiệm có sẵn NaOH Quan sát hiện

tợng

HS các nhóm báo cáo

GV: dựa vào tính chất này có thể phân

biệt dd kiềm với các dd khác

Dung dịch bazơ làm đổi màu quì tím thành xanh, dd phenolftalein không màu thành đỏ

Hoạt động 2: Tác dụng của dd bazơ với oxit axit:

? Nhắc lại những tính chất hóa học của

bazơ? DD bazơ kiềm tác dụng với oxit axit tạo thành muối và nớc

? Viết các PTHH minh họa? SO2 + 2NaOH Na2SO3 + H2O

P2O5 + 3Ba(OH)2 Ba3(PO4)2 + 3H2O

Hoạt động 3: Tác dụng của bazơ với axit:

? Nhắc lại tính chất hóa học của axit?

GV: Giới thiệu bao gồm cả bazơ tan và

Hoạt động 4: Bazơ không tan bị nhiệt phân hủy:

GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm đun

nóng Cu(OH)2 trên ngọn lửa đèn cồn

- GV: Tạo sẵn Cu(OH)2 bằng cách cho

CuSO4 tác dụng với NaOH

? Nung Cu(OH)2 trên ngọn lửa đèn cồn

Quan sát hiện tợng

GV: kết luận? Viết PTHH

GV: Giới thiệu T/c dd bazơ tác dụng với

muối sẽ học ở bài sau

Bazơ không tan bị nhiệt phân hủy tạo thành oxit và nớc

Cu(OH)2  →t0

CuO+ H2O

C Củng cố – dặn dũ:

- L m BT à tại lớp: Trong các chất sau: Cu(OH)2 ; MgO ; Fe(OH)3 ; NaOH ; Ba(OH)2

a Gọi tên và phân loại các chất

b Các chất trên chất nào tác dụng đợc với dd H2SO4 ; khí CO2 Viết PTHH

-Thái độ:

Giáo dục tính cẩn thận , trình bày khoa học

II Chuẩn bị:

- Hóa chất: dd NaOH ; dd HCl; phenolftalein ; quì tím

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm; đũa thủy tinh; kẹp gỗ; đế sứ

- Tranh vẽ : Sơ đồ điện phân dd NaCl

- Các ứng dụng của NaOH

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm,

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của bazơ

? Nêu tính chất vật lý của NaOH

GV: Gọi HS đọc bổ sung trong SGK

- NaOH là chất rắn không màu, tan nhiều trong nớc và tỏa nhiều nhiệt

- Dung dịch NaOH có tính nhờn làm bục giấy, vải và ăn mòn da do vậy khi sử dụng phải cẩn thận

Hoạt động 2: Tính chất hóa học

NaOH thuộc loại hợp chất nào?

Nhắc lại những tính chất hóa học của

bazơ tan?

? Hãy viết các PTHH minh họa

- DD NaOH làm quì tím chuyển màu xanh, dd phenolftalein không màu thành màu đỏ

- Tác dụng với axit tạo thành muối và

n-ớc

NaOH+ HNO3 NaNO3 + H2O

- Tác dụng với oxit axit tạo thành muối và nớc:

NaOH+ SO3 NaHSO4

2NaOH+SO3 Na2SO4 + H2O

- Ngoài ra, NaOH còn t/d với dd muối (B9)

Hoạt động 3: ứng dụng

GV: yêu cầu HS quan sát hình vẽ ứng

dụng NaOH

? Nêu những ứng dụng của NaOH

- SX xà phòng, chất tẩy rửa, bột giặt…

- SX tơ sợi, sx giấy, sx nhôm

- Chế biến dầu mỏ…

Hoạt động 4: Sản xuất Natri hiđroxit

GV: yêu cầu HS quan sát hình vẽ sản xuất

NaOH bằng NaCl Qiới thiệu quá trình

sản xuất

Hớng dẫn HS viết PTHH

Điện phân dd muối ăn có màng ngăn2NaCl+2H2O đp cmn 2NaOH+ Cl2 + H2

C Củng cố – dặn dò:

1 Hoàn thành PTHH cho sơ đồ phản ứng sau:

Na Na2O NaOH NaCl NaOH Na2SO4

NaOH Na3PO4

2 Hớng dẫn làm các bài tập còn lại

3 Dặn dò: Đọc trớc bài Canxi hiđroxit

Dạy ngày : 11/10/2012

Tiết 13 : Một số bazơ quan trọng: Canxi hiĐroxit

- Biết cách pha chế dd Ca(OH)2

- Biết ứng dụng của Ca(OH)2 trong đời sống

- Biết ý nghĩa của độ PH

- Kỹ năng: Tiếp tục rèn luyện kỹ năng viết các PTHH và khả năng làm các bài tập

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm ; đũa thủy tinh; kẹp gỗ; panh ; đế sứ; giấy PH, giấy lọc.

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của NaOH Viết PTHH minh họa

2 Làm BT 1

B Bài mới:

Hoạt động 1: Tính chất

GV hớng dẫn cách pha chế dd Ca(OH)2

- Hòa tan một ít Ca(OH)2 trong nớc đợc

một chất màu trắng có tên là vôi nớc hoặc

vôi sữa

- Dùng phễu lọc lấy chất lỏng trong suốt

là dd Ca(OH)2

GV: Ca(OH)2 có những tính chất hóa học

của bazơ tan

? Nhắc lại những tính chất hóa học của

bazơ tan

Cho VD minh họa với Ca(OH)2?

? Nêu ứng dụng của Ca(OH)2

1 Pha chế dd canxi hiđroxit

- Hòa tan một ít Ca(OH)2 trong nớc đợc một chất màu trắng có tên là vôi nớc hoặc vôi sữa Lọc vôi sữa lấy chất lỏng trong suốt là dd Ca(OH)2

2 Tính chất hóa học

a DD Ca(OH)2 làm quì tím chuyển màu xanh, dd phenolftalein không màu thành màu đỏ

b Tác dụng với axit tạo thành muối và

n-ớc (p/ trung hòa)

Ca(OH)2+ 2HNO3  →Ca(NO3)2+ 2H2O

c DD tác dụng với oxit axit tạo thành muối và nớc:

Ca(OH)2 + SO3 Ca(HSO4)2

Ca(OH)2 + SO3 CaSO4 + H2O Ngoài ra, dd Ca(OH)2 còntác dụng với dd muối (B9)

Hoạt động 2: Thang PH

GV giới thiệu thang PH: Dùng thang PH

để biểu thị dộ axit hoặc bazơ của dung

- Học sinh biết đợc những tính chất hóa học của muối.

- Nắm đợc định nghĩa phản ứng trao đổi Biết đk xảy ra phản ứng trao đổi

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm ; kẹp gỗ…

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm, thí nghiệm

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của Ca(OH)2 Viết PTHH minh họa

? Quan sát hiện tợng nêu nhận xét

Đại diện các nhóm báo cáo

? Hãy viết PTHH => Nhận xét và kết luận

GV: Hớng dẫn làm thí nghiệm theo nhóm

Nhỏ 1-2 ml dd H2SO4 vào ống nghiệm có

sẵn 1ml dd BaCl2

Quan sát nêu hiện tợng

Đại diện các nhóm báo cáo Viết PTHH

=> Nhận xét và kết luận

1 Muối tác dụng với kim loại:

Dung dịch muối có thể tác dụng với kim loại tạo thành muối mới và KL mới

Cu+ 2AgNO3 Cu(NO3)2 + 2Ag

Fe+ CuSO4 FeSO4 + Cu

2 Muối tác dụng với axit:

H2SO4 + BaCl2 BaSO4 + 2HClMuối có thể tác dụng với axit sản phẩm là muối mới và axit mới

GV: Hớng dẫn làm thí nghiệm theo

nhóm:

- Nhỏ 1-2 ml dd AgNO3 vào ống nghiệm

có sẵn 1ml dd NaCl

Quan sát nêu hiện tợng

Đại diện các nhóm báo cáo Viết PTHH

Quan sát nêu hiện tợng

Đại diện các nhóm báo cáo Viết PTHH

=> Nhận xét và kết luận

GV: Nhiều muối bị phân hủy ở nhiệt độ

cao: KClO3, CaCO3, KMnO4

? Hãy viết PTHH

3 Muối tác dụng với muối:

AgNO3 + NaCl AgCl + NaNO3

Hai dd muối có thể tác dụng đợc với nhau tạo thành 2 muối mới

4.Muối tác dụng với bazơ:

CuSO4 + 2NaOH Cu(OH)2 + Na2SO4

dd muối có thể tác dụng với dd bazơ tạo

ra muối mới và bazơ mới

5 Phản ứng phân hủy muối :2KClO3  →t0

2KCl + 3O2

CaCO3  →t0

CaO + CO2

Hoạt động 2: Phản ứng trao đổi trong dung dịch

? Hãy nêu nhận xét về các phản ứng hóa

học của muối?

? Các phản ứng trên là phản ứng trao đổi

vậy phản ứng trao đổi là gì?

GV:Yêu cầu các nhóm làm thí nghiệm

TN 1: Cho BaCl2 t/d với NaCl

Có sự trao đổi các thành phần với nhau tạo ra hợp chất mới

2 Phản ứng trao đổi:

Phản ứng trao đổi là phản ứng hóa học trong đó 2 hợp chất tham gia phản ứng trao đổi với nhau những thành phần cấu tạo để tạo ra hợp chất mới

3 Điều kiện để xảy ra phản ứng trao đổi:

Để phản ứng xảy ra sản phẩm tạo thành

có chất kết tủa hoặc bay hơi

C Củng cố – dặn dò:

1 Nhắc lại những tính chất hóa học của muối

2 GV bổ sung đầy đủ tính chất hóa học của axit, bazơ

3 GV hớng dẫn sử dụng bảng tính tan để lựa chọn chất tham gia phản ứng

4 Hớng dẫn làm bài tập về nhà

Ngày 13 tháng 10 năm 2012

Tổ trởng ký duyệt

- Học sinh biết tính chất vật lý, tính chất hóa học của muối NaCl

- Trạng thái thiên nhiên, cách khai thác muối NaCl

- Những ứng dụng của muối NaCl

- Tranh vẽ ruộng muối, một số ứng dụng của NaCl

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của muối Viết PTHH minh họa

2 Định nghĩa phản ứng trao đổi Điều kiện để phản ứng trao đổi xảy ra

B Bài mới:

? Trong tự nhiên muối NaCl có ở đâu?

GV: 1m3 nớc biển hoà tan đợc 27 kg

NaCl, 5kg MgCl2, 1kg CaSO4

HS đọc phần thông tin trong SGK

GV: Đa tranh vẽ ruộng muối

? Hãy trình bày cách khai thác NaCl từ

3 ứng dụng :

- Làm gia vị và bảo quản thực phẩm

- Dùng để SX Na, Cl2, H2, NaOH, NaClO,

Na2CO3, NaHCO3

II Muối Kali nitrat ( Giảm tải)

C Củng cố – dặn dò :

s

1 Viết PTHH thực hiện chuỗi biến hóa:

Cu CuSO4 CuCl2 Cu(OH)2 CuO Cu

Cu(NO3)2

2 Trộn 75g dd KOH 5,6 % với 50g dd MgCl2 9,5%

a, Tính khối lợng chất kết tủa thu đợc

b, Tính nồng độ phần trăm của dd thu đợc sau phản ứng

- Học sinh biết: Phân bón hóa học là gì?

- Biết công thức hóa học của một số phân bón thông thờng và hiểu một số tính chất của các phân bón đó

- Các mẫu phân bón hóa học, phiếu học tập

- Sử dụng phơng pháp quan sát, đàm thoại, hoạt động nhóm

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu trạng thái tự thiên và cách khai thác muối NaCl

2 Chữa bài tập số 4 SGK

B Bài mới:

GV giới thiệu:

I Những nhu cầu của cây trồng (giảm tải)

II Những phân bón hóa học th ờng dùng

1 Phân bón đơn:

- Ure: CO(NH2)2, tan trong nớc, 46% N.

- Amoni nitrat: NH4NO3 tan, 35% N

- Amoni sunfat : (NH4)2SO4 tan, 21% N

b Phân lân:

- Photphat tự nhiên: Ca3(PO4)2 không tan trong nớc, tan chậm trong đất chua

- Supe photphat: Ca(H2PO4)2 tan

c Phân kali: KCl, K2SO4 dễ tan

2 Phân bón kép: Chứa 2 hoặc cả 3 nguyên tố dinh dỡng N, P, K

VD: NPK

3 Phân bón vi l ợng

- Chỉ chứa một số ít các nguyên tố hóa học dới dạng hợp chất cần cho cây phát triển nh Bo; Zn; Mn …

C Củng cố – dặn dò :

1 Tính thành phần phần trăm về khối lợng các nguyên tố trong đạm ure CO(NH2)2

2 Một loại phân đạm có tỷ lệ về khối lợng các nguyên tố nh sau: % N = 35%;

%O = 60%; còn lại là của H Xác định CTHH của lọai phân đạm nói trên

- Tiếp tục rèn luyện kỹ năng viết các PTHH

- Rèn luyện các kỹ năng tính toán các bài tập hóa học

- Thái độ:

- Giáo dục tính cẩn thận, trình bày khoa học

II Chuẩn bị:

- Bảng phụ, bảng nhóm, phiếu học tập

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm.

III Tiến trình dạy học:

a Điền vào ô trống các loại chất thích hợp

b Chọn các chất thích hợp để thực hiện sự chuyển hóa đó

1 Oxit bazơ + axit ( oxit axit )

2 Oxit axit + dd bazơ ( oxit bazơ )

3 Oxit bazơ + nớc

4 Phân hủy bazơ không tan

5 Oxit axit + nớc ( trừ SiO2 )

6 dd bazơ + dd muối ( axit, oxit axit )

HS các nhóm làm việc HS các nhóm chấm chéo GV thu bài để chấm lại

Hoạt động 2: Những phản ứng minh họa

GV: Lấy kết quả của phiếu học tập

Gọi HS lên bảng ghi lại một số phản ứng

- Hóa chất : dd NaOH ; FeCl3 ; CuSO4 ; HCl ; BaCl2 ; Na2SO4 ; H2SO4; Fe

- Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm, ống hút

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, thực hành thí nghiệm theo nhóm

III Tiến trình dạy học:

A

Kiểm tra bài cũ:

1 Nêu tính chất hóa học của bazơ?

2 Nêu tính chất hóa học của muối?

B Bài thực hành:

Hoạt động 1: Kiểm tra tình hình chuẩn bị PTN

- Kiểm tra tình hình chuẩn bị hóa chất, dụng cụ của 4 nhóm

- GV: Nêu mục tiêu của buổi thực hành

Hoạt động 2: Tiến hành thí nghiệm

Kết luận về tchh của muối?

- GV chốt lại kiến thức Nhấn mạnh thêm

đk xảy ra p/

1 Tính chất hóa học của bazơ

Thí nghiệm 1: NaOH t/d với muốiNhỏ 1 vài giọt dd NaOH vào ống nghiệm

có chứa 1ml dd FeCl3, lắcnhẹ

PTHH : 3NaOH + FeCl3  →Fe(OH)3 ↓+ 3NaCl

Thí nghiệm 2: Cu(OH)2 t/d với axitNhỏ 1 vài giọt dd HCl vào ống nghiệm có chứa 1 ít Cu(OH)2, lắcnhẹ

PTHH : Cu(OH)2 + 2HCl  → CuCl2 + 2H2O

2 Tính chất hóa học của muốiThí nghiệm 3: CuSO4 t/d với kim loại Ngâm đinh sắt sạch trong ống nghiệm

đựng 1 ml dd CuSO4 PTHH :

CuSO4 + Fe  → FeSO4 + Cu↓Thí nghiệm 4: BaCl2 t/d với muối Nhỏ vài giọt dd BaCl2 vào ống nghiệm có chứa 1ml dd Na2SO4

PTHH : BaCl2 + Na2SO4  → BaSO4 ↓+ 2NaCl

Thí nghiệm 5: BaCl2 t/d với axitNhỏ vài giọt dd BaCl2 vào ống nghiệm có chứa 1ml dd H2SO4 loãng

PTHH : BaCl2 + H2SO4  → BaSO4 ↓+ 2HCl

Hoạt động 3: Viết bản t ờng trình

Y/c HS làm tờng trình theo mẫu và thu lại để chấm lấy điểm thực hành (15p)

STT Tên thí nghiệm Hiện tợng Giải thích PTHH1

2

Hoạt động 4: Thu dọn vệ sinh

Y/C HS thu dọn dụng cụ, hóa chất, rửa đồ TN, lau chùi phòng thực hành

- Kỹ năng:

- Tiếp tục rèn luyện kỹ năng viết các PTHH, kỹ năng phân biệt các loại hợp chất

- Rèn luyện các kỹ năng tính toán các bài tập hóa học

- Thái độ:

- Giáo dục tính cẩn thận, trình bày khoa học

II Chuẩn bị:

- Bảng phụ, bảng nhóm, phiếu học tập

- Sử dụng phơng pháp đàm thoại, hoạt động nhóm

III Tiến trình dạy học:

A

Bài luyện tập: Hoạt động 1: Kiến thức cần nhớ

1 Phân loại các hợp chất vô cơ

GV: Đa ra sơ đồ trống Phát phiếu học tập cho các nhóm

? Hãy điền các chất vô cơ vào ô trống cho phù hợp? Lấy VD một số chất cụ thể?

GV: Đa thông tin phản hồi phiếu học tập:

Các loại hợp chất vô

2 Tính chất hóa học của các loại hợp chất vô cơ:

? Qua sơ đồ hãy nhắc lại những tính chất hóa học của các hợp chất vô cơ?

Bổ sung thêm tính chất hóa học của muối?

Mg(OH)2 t MgO + H2O

3 Axit: Fe + 2HCl  →FeCl2 + H2

FeO + H2SO4 FeSO4 + H2ONaOH + HNO3 NaNO3 + H2OBaCl2 + H2SO4 BaSO4 + 2HCl

4 Muối CaCO3 +2HCl CaCl2 + H2O + CO2

CuSO4 + 2NaOH Cu(OH)2 + Na2SO4

BaCl2 + Na2SO4 BaSO4 + 2NaCl

Muối trung hòa

Muối axit

GV nhận xét, cho điểm HS Chốt kiến thức.

Y/c 1 HS lên bảng trình bày theo các bớc

HS khác nhận xét, GV bổ sung, cho điểm

HS

GV Chốt kiến thức toàn bài

Cu +2AgNO3 Cu(NO3)2 + 2Ag2KClO3 t 2KCl + 3O2

Bài tập 2: Trình bày phơng pháp hóa học để nhận biết 5 lọ dd bị mất nhãn mà chỉ dùng quì tím: KOH ; HCl ; H2SO4 ; KCl ; Ba(OH)2

Giải: Lấy quì tím cho vào 5 mẫu thử : lọ nào quì tím giữ nguyên màu là lọ đựng KCl Lọ nào quì tím chuyển thành xanh

là lọ đựng KOH và Ba(OH)2( Nhóm 1)

Lọ nào quì tím chuyển thành đỏ là lọ

đựng HCl và H2SO4 ( Nhóm 2)Lấy lần lợt từng mẫu thử ở nhóm 1 cho vào mẫu thử ở nhóm 2 Phản ứng nào có kết tủa => lọ nhóm 1 đựng Ba(OH)2, lọ nhóm 2 đựng H2SO4

Ba(OH)2+ H2SO4  → BaSO4+ 2H2O

Lọ còn lại nhóm 1 đựng KOH

Lọ còn lại nhóm 2 đựng HClBài tập 3:

Biết 5g hh 2 muối CaCO3 và CaSO4 tác dụng vừa đủ với 200ml dd HCl sinh ra 0,448 l khí ở ĐKTC

a.Tính nồng độ mol của dd HCl đã dùngb.Tính % theo khối lợng của mỗi muối trong hh ban đầu

Giải: Đổi: 200ml = 0,2 l

a n khí = 0,448 : 22,4 = 0,02 molChỉ có CaCO3 tham gia phản ứng:

TiÕt 20: KiÓm tra 45 phót

Hiểu được tính chất hoá học của Ca(OH)2 để nhận biết chất

Giải bài toán tính theo phương trình hoá học có sử dụng C%

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1câu 2,5đ

1/2 câu 0,5đ

1 câu 2đ

2,5 5đ 50%

Hiểu được tính chất hoá học của muối để nhận biết chất

và lập PTHH

Xác định CTHH của muối dựa vào PTHH

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1/2 câu 0,5đ

1,5 3đ

1 câu 1đ

3 câu 4,5đ 45%

Phân bón

hoá học

Biết phân bón kép là gì

Số câu

Số điểm

Tỉ lệ %

1/2 câu 0,5đ

1/2câu 0,5đ 5%

T số câu

T số điểm

Tỉ lệ%

2 câu 3,5đ 35%

2 câu 3,5điểm 35%

1 câu 2điểm 20%

1 câu 1điểm 10%

6 câu 10đ 100%

III §Ò kiÓM TRA:

Câu I ( 2,5 điểm) Nêu tính chất hoá học của bazơ? Viết phương trình hoá học minh

Caâu V (2 điểm) Cho 5,8 gam Mg(OH)2 tác dụng với dung dịch H2SO4 20% ( lượng vừa đủ)

a Tính khối lượng muối thu được

b Tính khối lượng dung dịch H2SO4 cần dùng

( Cho: Mg = 24 ; S = 32; O = 16 ; H = 1)

Caâu VI (1 điểm)

Cho 1 gam sắt clorua chưa rõ hoá trị của sắt vào dung dịch AgNO3 dư, người ta thu được một chất kết tủa trắng, sau khi sấy khô có khối lượng 2,65 gam Xác định công thức của muối sắt clorua

(Cho: Ag = 108 ; O = 16 ; N = 14 ; Fe = 56; Cl = 35,5)

IV ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM

Câu I (2,5đ) - Đổi màu chất chỉ thị:

Dung dịch bazơ làm quì tím hoá xanh, dung dịch phenolphtalelin không màu chuyển thành màu đỏ

- Bazơ tác dụng với axit  → Muối và nước

KOH + HCl  → KCl + H2O

- DD bazơ tác dụng với oxit axit  →Muối và nước

2NaOH + CO2  → Na2CO3 + H2O

- DD bazơ có thể tác dụng với dung dịch muối  →

Muối mới và bazơ mới

2NaOH + CuCl2  → 2NaCl + Cu(OH)2

Bazơ không tan bị nhiệt phân hủy  →oxit và nước

Cu(OH)2  →t0 CuO + H2O

0,5 điểm0,5 điểm0,5 điểm

0,5 điểm0,5 điểm

Câu II (1đ) - Natri clorua có trong nước biển, có trong các mỏ muối

- Phân bón kép là phân bón chứa 2 hoặc 3 nguyên tố dd chính: N,P,K

0,5 điểm0,5 điểm

Câu III (2đ) 1) AgNO3 + HCl  → AgCl + HNO3

2) BaCl2 + Na2SO4 → BaSO4 + 2NaCl

3) CuCl2 + 2KOH → Cu(OH)2 + 2KCl

4) 2KClO3→t0 2KCl + 3O2

0,5 điểm0,5 điểm0,5 điểm0,5 điểm

Câu IV

(1,5đ)

- Lấy mỗi chất 1 ít làm mẫu thử, đánh số thứ tự Dùng quì tím cho vào 3 mẫu thử, nếu mẫu thử nào làm quì tím hóa xanh là dd Ca(OH)2 Hai mẫu thử còn lại không làm quỳ tím đổi màu là dd NaCl và BaCl2

- Cho dd Na2SO4 vào 2 mẫu thử còn lại, nếu mẫu thử nào xuất hiện kết tủa trắng thì mẫu thử đó là BaCl2, mẫu thử còn lại không có hiện tượng gì là NaCl

BaCl2 + Na2SO4 → BaSO4 + 2NaCl

0,5 điểm

0,5 điểm0,5 điểm

Câu V (2đ) nMg(OH)2 = 5,8: 58 = 0,1 (mol)

Câu VI (1đ) Gọi công thức của muối là FeClx ( x là hoá trị của Fe)

PTHH: FeClx + xAgNO3  → xAgCl + Fe(NO3)x

(56 + 35,5x)g x(108 + 35,5)g 1g 2,65g

Ta có: (56 + 35,5x) 2,65 = 1 x(108 + 35,5)Giải ra ta có x = 3 Vậy công thức sắt clorua là FeCl3

0,5 điểm

0,5 điểm