giao an vat li 9 ki 2

Mục tiêu: - Nêu đợc sự phụ thuộc của chiều dòng điện cảm ứng vào biến đổi của số đ-ờng sức từ qua tiết diện S của cuộn dây - Phát biểu đợc đặc điểm của dòng điện xoay chiều là dòng điện

Ngày soạn: /1/2011 Ngày dạy: 13/1/2011

Tiết 37: Dòng điện xoay chiều.

I Mục tiêu: - Nêu đợc sự phụ thuộc của chiều dòng điện cảm ứng vào biến đổi của số

đ-ờng sức từ qua tiết diện S của cuộn dây

- Phát biểu đợc đặc điểm của dòng điện xoay chiều là dòng điện cảm ứng có chiều luân phiên thay đổi

- Bố trí đợc thí nghiệm tạo ra dòng điện xoay chiều theo hai cách cho nam châm quay hoặc cuộn dây quay, dùng đèn LED để phát hiện sự đổi chiều dòng điện

- Dựa vào quan sát thí nghiệm để rút ra kết luận chung làm xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều

1

II Chuẩn bị: Với mỗi nhóm học sinh:

- 1 cuộn dây dẫn kín có hai bóng đèn LED mắc song song và ngợc chiều,

- 1 nam châm vĩnh cửu có thể quay quanh một trục thẳng đứng

- 1 mô hình cuộn dây quay quanh một trục trong từ trờng của nam châm

Với giáo viên:

1 cuộn dây dẫn kín có hai bóng đèn LED mắc song song và ngợc chiều, có thể quay quanh một trục trong từ trờng của nam châm

III Các b ớc tiến hành dạy, học trên lớp.

A Bài cũ:

Nêu điều kiện để có dòng điện cảm ứng

2

GV: Cho học sinh các nhóm làm thí

nghiệm SGK

H: Qua thí nghiệm ta thấy đèn nào sáng

trong hai trờng hợp sau:

+ Đa nam châm vào trong ống dây ?

+ Đa nam châm ra ngoài ống dây ?

H: Qua thí nghiệm em rút ra kết luận gì

dòng điện cảm ứng xuất hiện trong hai

tr-ờng hợp có gì khá nhau từ đó nêu lên kết

luận về mối quan hệ giữa chiều dòng điện

và số đờng sức từ xuyên qua tiết diện của

cuộn dây tăng và giảm

GV: Cho các nhóm học sinh làm thí

nghiệm liên tục cho nam châm vào và ra

khỏi ống dây để thấy đợc hai đèn luân

phiên thay đổi nhau sáng

GV: Thông báo về dòng điện xoay chiều

H: Hãy phân tích số đờng sức từ xuyên qua

tiết diện S của cuộn dây biến đổi nh thế

nào khi cho nam châmâm quay quanh một

điện cảm ứng khi số đờng sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn giảm

3.Dòng điện xoay chiều.

Dòng điện luân phiên đổi chiều nh trên gọi là dòng điện xoay chiều

II ) Cách tạo ra dòng điện xoay chiều.

1 Cho nam châm quay tr ớc cuộn dây dẫn kín.

3

B Dạy học bài mới GV: Yêu cầu học sinh đọc thắc mắc phần mở bài.

4

Suy ra dòng điện cảm ứng xuất hiện

trong cuộn dây có chiều biến đổi nh thế

nào trong khi nam châm quay

GV: Yêu càu các nhóm làm thí nghiệm

kiểm tra dự đoán

HS: Quan sát hình 33.1 phân tích số đờng

sức từ thông qua tiết diện S của cuộn dây

biến thiên nh thế nào khi cuộn dây quay ?

HS: Đọc và trả lời câu hỏi C4

2.Cho cuộn dây quay trong từ tr ờng của nam châm

3 Kết luận:

Dòng điện xoay chiều xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi nam châm quay trớc cuộn dây hay cuộn dây quay trong từ trờng

đ-Củng cố dặn dò:

1 – Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín có đặc điểm gì khi số đờng sức từ xuyên qua cuộn dây đang tăng mà lại chuyển sang giảm hoặc ngợc lại ?

2 Có các cách nào để tạo ra dòng điện xoay chiều?

• Dặn dò : Làm các bài tập trong SBT.

Rút kinh nghiệm giờ dạy:

6

Tiết 38: Máy phát điện xoay chiều

I Mục tiêu:

- Nhận biết đợc hai bộ phận chính của máy phát điện xoay chiều, chỉ ra đợc rôto và

stato của mỗi loại máy

- Trình bày đợc nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều

7

- Nêu đợc cách làm cho máy phát điện có thể phát điện liên tục.

II – Chuẩn bị Mô hình máy phát điện xoay chiều

III – Các b ớc tiến hành dạy học trên lớp.

A – Bài cũ: 1 Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín đổi chiều khi

nào ? Giải thích vì sao khi cho nam châm quay trớc cuộn dây dẫn kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện xoay chiều?

2 Nêu hai cách làm xuất hiện dòng điện xoay chiều? Giải thích vì sao khi cho khung dây quay trong từ trờng thì lại xuất hiện dòng điện xoay chiều ?

B – Dạy bài mới:

HS: Đọc câu hỏi thắc mắc phần mở bài

8

GV: Cho học sinh quan sát mô hình máy

phát điện xoay chiều ( hai dạng: cho nam

châm quay và cho nam châm quay)

H: Hãy chỉ ra các bộ phận chính của mỗi

I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát

điện xoay chiều.

9

1 Quan sát:

2 Kết luận: Các máy phát điện xoay chiều

đều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn

Một bộ phận đứng yên gọi là stato, bộ phận còn lại có thể quay đợc gọi là rô to

II – Máy phát điện xoay chiều trong kỹ 10

HS:Đọc và trả lời câu hỏi C3.

đều có nam châm và cuộn dây khi một trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều

Khác nhau:Đinamô có kích thớc nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn, hiệu điện thế, c-ờng độ dòng điện ở đầu ra nhỏ hơn

- Củng cố: Tự đọc phần ghi nhớ.

H: Trong mỗi loại máy phát điện rôto là bộ phận nào ? stato là bộ phận nào?

Tại sao phải bắt buộc phải có một bộ phận quay thì mới phát ra điện ? 11

T¹i sao m¸y l¹i ph¸t ra dßng ®iÖn xoay chiÒu ?

- DÆn dß: Häc thuéc phÇn ghi nhí vµ lµm c¸c bµi tËp trong s¸ch bµi tËp.

Rót kinh nghiÖm giê d¹y:

*******************

12

13

14

Ngày soạn :10/1/2010

tiết 39: Các tác dụng của dòng điện xoay chiều - đo cờng độ dòng điện và hiệu

điện thế xoay chiều.

I – Mục tiêu:

- Nhận biết đợc tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ của dòng điện xoay chiều

- Bố trí đợc thí nghiệm chứng tỏ lực từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều 15

- nhận biết đợc ký hiệu của am pe kế, vôn kế xoay chiều, sử dụng đợc chúng để đo

cờng độ dòng điện và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều

II – Chuẩn bị Nam châm điện, nam châm vĩnh cửu, biến thế nguồn, am pe kế, vôn kế

xoay chiều và một chiều, dây nối, khóa

III – Các b ớc tiến hành dạy học trên lớp

A – Bài cũ Mô tả cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều ? Tại sao khi một

trong hai bộ phận nam châm hoặc cuộn dây quay thì có dòng điện trong cuộn dây dẫn kín

?

16

B – Tæ chøc cho häc sinh tiÕp thu kiÕn thøc míi.

HS: §äc th¾c m¾c phÇn më bµi

17

điện: Dòng điện có tác dụng quang học

Dòng điện làm nam châm điện hút đinh

sắt: Dòng điện có tác dụng từ

GV: Cho các nhóm học sinh làm thí

nghiệm cho nam châm đặt dới cuộn dây

cho dòng điện một chiều qua cuộn dây

I - Tác dụng của dòng điện xoay chiều Tác dụng nhiệt, tác dụng quang, tác dụng từ.

II – Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều

1- Thí nghiệm.

18

GV: Mắc mạch điện nh sơ đồ 35.4 SGK

H: Đổi chiều dòng điện thì chiều quay của

kim trên dụng cụ nh thế nào?

HS: Các kim quay ngợc chiều

H: Thay nguồn điện một chiều bằng nguồn

điện xoay chiều có hiệu điện thế 3V thì kim

của am pe kế và vôn kế một chiều chỉ bao

III - Đo c ờng độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều.

1- Quan sát thí nghiệm của giáo viên.

19

Kim của am pe kế và vôn kế chỉ bao nhiêu ?

Sau đó giáo viên đổi đầu phích cắm cho học

sinh quan sát và hỏi:

Kim am pe kế và vôn kế có quay không ?

H: Qua các thí nghiệm em có nhận xét gì ?

2- Kết luận Để đo cờng độ dòng điện và

hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều ta dùng vôn kế và am pe kế có ký hiệu là 20

GV: Thông báo về giá trị hiệu dụng.

HS: đọc và trả lời câu hỏi C3

HS: Đọc và trả lời câu hỏi C4.

một từ trờng biến đổi, các đờng sức từ của từ trờng trên xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến đổi Do đó trong cuộn dây B xuất hiện dòng điện cảm ứng

Củng cố dặn dò:

- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng gì?

- Chiều của lực từ của dòng điện xoay chiều có tính chất gì?

- Dùng am pe kế và vôn kế có ký hiệu nh thế nào để đo cờng độ dòng điện và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều? Có cần phân biệt các cực không ?

Dặn dò: Học thuộc phần ghi nhớ và làm các bài tập trong sách bài tập.

22

Rót kinh nghiÖm giê

d¹y:

Ngµy so¹n :10/1/2010

I- Mục tiêu:

- Lập đợc công thức tính năng lợng hao phí do tỏa nhiệt trên đờng dây tải điện

- Nêu đợc hai cách làm giảm hao phí điện năng trên đờng dây tải điện và lý do vì sao chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu đờng dây tải điện

II – Chuẩn bị: Hs ôn lại công thức về công suất của dòng điện và công suất tỏa nhiệt

của dòng điện

III – Các b ớc tiến hành dạy học trên lớp

A – Bài cũ: 1- Nêu các tác dụng của dòng điện xoay chiều ? Để đo cờng độ dòng điện

và hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều ta dùng dụng cụ gì ? Mắc vào mạch nh thế nào?

24

2 - ViÕt c«ng thøc tÝnh c«ng suÊt cña dßng ®iÖn trong ®o¹n m¹ch.

B – Tæ chøc cho häc sinh tiÕp nhËn kiÕn thøc míi.

HS: §äc c©u hái th¾c m¾c phÇn më bµi.

25

Ta cã:C«ng suÊt dßng ®iÖn lµ: Ρ = UI (1).

C«ng suÊt hao phÝ (táa nhiÖt trªn êng d©y Ρhp = RI2.(2)

®-26

HS: Nếu tăng hiệu điện thế hai đầu dây,

công suất hao phí giảm đi rất nhiều(công

suất hao phí tỷ lệ nghịch với U2) Ta cần

chế tạo máy tăng hiệu điện thế

HS: Đọc và trả lời câu hỏi phần vận dụng

Nếu tăng hiệu điện thế hai đầu dây, công suất hao phí giảm đi rất nhiều(công suất hao phí tỷ lệ nghịch với U2) Ta cần chế tạo máy tăng hiệu điện thế

II – Vận dụng :

Câu C4: Do công suất không đổi,hiệu điện thế tăng gấp :

500 000 : 100 000 = 5 lần, vậy công suất hao phí giảm 52 = 25 lần 27

Câu C5: Bắt buộc phải dùng máy tăng thế

để làm giảm bớt hao phí, tiết kiệm, bớt khó khăn vì dây to, nặng

Củng cố:

- Học sinh đọc phần ghi nhớ

- Trả lời câu hỏi của giáo viên:

1 Vì sao có sự hao phí điện năng trên đờng dây tải điện?

2 Nêu công thức tính điện năng hao phí trên đờng dây tải điện ?

3 Chọn biện pháp nào có lợi nhất để làm giảm hao phí trên đờng dây tải điện? vì sao?28

DÆn dß: Häc thuéc phÇn ghi nhí vµ lµm c¸c bµi tËp trong s¸ch bµi tËp.

Rót kinh nghiÖm giê

d¹y:

29

30

31

32

33

Ngµy so¹n 20/1/2013 Ngµy d¹y: 23/1/2013

TiÕt 41: M¸y biÕn thÕ I- Môc tiªu:

34

Học sinh hiểu đợc cấu tạo hoạt động của máy biến thế , giải thích đợc máy biến thế hoạt

động dựa trên hiện tợng cảm ứng điện từ Qua thí nghiệm rút ra đợc tỷ lệ giữa số vòng hai cuộn dây và tỷ lệ giữa hiệu điện thế đa và và hiệu điện thế lấy ra

II - Chuẩn bị: Máy biến thế thực hành, vôn kế xoay chiều, dây nối, đèn, giá thí nghiệm,

nguồn điện xoay chiều 3V, 6V, 9V

III - Các bớc tiến hành dạy học trên lớp

Viết công thức tính công suất hao phí trên đờng dây tải điện ? Từ đó nêu cách làm giảm hao phí trên đờng dây?

B -Tổ chức cho học sinh tiếp thu kiến thức mới.

HS: Đọc câu hỏi thắc mắc phần mở bài

HS: Đọc thông tin SGK sau đó giáo viên

phát biến thế cho các nhóm yêu cầu chỉ từng

I - Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế.

1 Cấu tạo: Hai cuộn dây có số vòng khác

36

bộ phận

HS: Đọc và trả lời câu hỏi C1: Nếu đặt vào

hai đầu một cuộn dây (cuộn sơ cấp) Một

hiệu điện thế xoay chiều thì đèn có sáng

không ? Tại sao ?

GV: Cho học sinh làm thí nghiệm kiểm tra

dự đoán

H: Hiệu điện thế xuất hiện ở hai đầu cuộn

thứ cấp cũng là hiệu điện thế xoay chiều, tại

nhau đặt cách điện với nhau

Lõi sắt (hoặc thép) có pha silic chung cho cả hai cuộn dây

2 Nguyên tắc hoạt động.

3 Kết luận:

Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở 37

H: Từ đó em có kết luận gì? Máy biến thế

hoạt động nh thế nào?

GV: Làm thí nghiệm học sinh quan sát và

đại diện các nhóm lên đọc số chỉ của vôn kế

ghi kết quả vào bảng

Kết

quả

Số

U1(V) U2(V) n1(vòng) n2(vòng)

hai đầu cuộn thứ cấp cũng xuất hiện hiệu

điện thế xoay chiều

II -Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế

1 Quan sát:

38

1

2

3

H: Căn cứ vào kết quả nếu bỏ qua sai số

em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa

hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây với số

vòng của cuộn dây?

2 Kết luận.

U1/U2 = n1/n2.Khi U1> U2 Ta có máy hạ thế

Khi U1 < U2 Ta có máy tăng thế 39

GV: Cho học sinh quan sát hình 37.2

giảng về cách bố trí các trạm biến thế trên

đờng dây tải điện

HS: Đọc và trả lời câu hỏi C4

III -Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đ - ờng dây điện.

40

⇒n2/ = n1U2/: U1 = 4000 3: 220 = 54,5 vòng.

Củng cố:

- Học sinh đọc phần ghi nhớ

- Trả lời câu hỏi của giáo viên:

Nêu cấu tạo và hoạt động của máy biến thế ?

Viết công thức tỷ số liên hệ giữa vòng dây của máy biến thế và hiệu điện thế đa vào và lấy ra ở hai đầu các cuộn dây?

Dặn dò: Học thuộc phần ghi nhớ và làm các bài tập trong sách bài tập. 41

42

43

Ngµy so¹n 20/1/2013 Ngµy d¹y: 2 /1/2013

TiÕt 42:Thùc hµnh vËn hµnh m¸y ph¸t ®iÖn vµ M¸y biÕn thÕ.

44

I- Mục tiêu:

1 Luyện tập vận hành máy phát điện xoay chiều

- Nhận biết loại máy ( nam châm quay hay cuộn dây quay), các bộ phận chính của máy

- Cho máy hoạt động nhận biết hiệu quả tác dụng của dòng điện do máy phát điện phát

ra không phụ thuộc vào chiều quay của máy( đèn sáng, chiều quay của kim vôn kế xoay chiều)

- Càng quay nhanh thì hiệu điện thế hai đầu cuộn dây càng cao 45

2 Luyện tập vận hành máy biến thế.

- Nghiệm lại công thức của máy biến thế

2

1 2

1

n

n U

- Tìm hiểu hiệu điện thế ở hai đầu cuộn thứ cấp khi mạch hở

- Tìm hiểu tác dụng của lõi sắt

II - Chuẩn bị: Máy phát điện xoay chiều cỡ nhỏ, bóng đèn 3V có đế, máy biến thế có

nhỏ có ghi số vòng của cuộn dây, biến thế nguồn, các dây nối, vôn kế xoay chiều

III - Tổ chức cho học sinh thực hành.

46

1 Vận hành máy phát điện xoay chiều đơn giản.

Mắc bóng đèn vào hai đầu dây của máy phát điện, mắc vôn kế song song với bóng đèn

điều khiển tay quay để máy phát điện quay đều đặn, quan sát đồng thời cả độ sáng của đèn

và số chỉ của vôn kế

- Ghi các kết quả vào bản báo cáo trả lời cho câu hỏi:

Câu 1: Hiệu điện thế hai đầu máy phát điện thay đổi thế nào khi cuộn dây của máy phát

điện quay càng nhanh? Hiệu điện thế lớn nhất đạt đợc là bao nhiêu?

Câu 2: Đổi chiều quay của cuộn dây thì đèn có sáng không? Vôn kế có hoạt động không?47

C¨n cø vµo kÕt qu¶ ®o thiÕt lËp mèi quan hÖ gi÷a sè ®o hiÖu ®iÖn thÕ vµ sè vßng d©y cña m¸y biÕn thÕ KÕt qu¶ nµy cã phï hîp víi kÕt luËn nªu ë bµi häc kh«ng ?

III - Tæng kÕt thùc hµnh.

Gi¸o viªn nhËn xÐt giê thùc hµnh, thu b¸o c¸o thÝ nghiÖm

D¨n dß: Lµm c¸c c©u hái «n tËp ch¬ng ë sau.

49

50

51

52

Ngày soạn 18 /1/ 2010

Tiết 43: Tổng kết chơng II - Điện từ học.

I- Mục tiêu: Ôn tập và hệ thống hóa kiến thức về nam châm – từ trờng, lực từ, động cơ

điện, dòng điện cẩm ứng, dòng điện xoay chiều, máy biến thế

II – Chuẩn bị: Các câu hỏi phần tự kiểm tra.

điểm N ta xác định đại lợng nào ?

H: Để tìm chiều đờng sức từ của nam châm

điện ta làm thế nào?

Câu 10:

- áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải ta có chiều đờng sức từ của nam châm điện có chiều từ bên trái sang bên phải

54

H: áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải ta

xác định đợc chiều đờng sức từ của nam

châm theo chiều nào ?

H: Từ đó em tìm chiều của lực từ tác dụng

lên điểm N của dây dẫn nh thế nào ? Kết

quả chiều của lực từ đi nh thế nào?

- áp dụng quy tắc bàn tay trái ta xác định

đ-ợc chiều của lực từ tác dụng lên điểm N của dây dẫn đi từ trớc ra sau mặt phẳng trang giấy (nh hình vẽ)

Câu 11:

a Khi truyền tải điện năng đi xa một phần

điện năng hao phí do tỏa nhiệt trên đờng 55

HS: Đọc câu 11.

H: Vì sao khi tải điện năng đi xa ta phải

dùng máy biến thế ?

H: Trên cùng một đờng dây tải điện, nếu

dùng máy biến thế tăng hiệu điện thế hai

đầu dây lên 100 lần thì hao phí tỏa nhiệt

dây tính theo công thức: pHP = 22

U Rp

Theo công thức đó muốn làm giảm hao phí thì phơng án tốt nhất phải tăng hiệu điện thế

ở hai đầu dây, đến nơi tiêu thụ thì hạ hiệu

điện thế ở hai đầu dây, công việc này phải dùng đến máy biến thế

b Theo công thức trên khi điện trở đờng dây không đổi công suất hao phí tỷ lệ nghịch với bình phơng của hiệu điện thế do 56

trên đờng dây giảm bao nhiêu lần ? đó tăng hiệu điện thế lên 100 lần thì hao phí

220 120

1

1 2 2 2

1 2

n

U n U n

n U

U

vòng

Câu 12: Vì dòng điện không đổi thì sinh ra

từ trờng không đổi do đó số đờng sức từ 57