Mức độ cần đạt Thấy được giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và thành công về nghệ thuật của tác phẩm.. - Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của nhân dân trước thiên tai và sự vô trách nhi
Trang 1Tuần: 28 Ngày soạn: 16/03/2013
SỐNG CHẾT MẶC BAY
A Mức độ cần đạt
Thấy được giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và thành công về nghệ thuật của tác phẩm
B Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ
1 Kiến thức
- Sơ giản về tác giả Phạm Duy Tốn
- Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của nhân dân trước thiên tai và sự vô trách nhiệm của bọn quan lại dưới chế độ cũ
- Những thành công về nghệ thuật của truyện ngắn Sống chết mặc bay – một trong những tác phẩm được coi là mở đầu cho thể loại truyện ngắn Việt Nam hiện đại
- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện nghịch lí
2 Kỹ năng
- Đọc - hiểu một truyện ngắn hiện đại đầu thế kỷ XX
- Kể tóm tắt truyện
- Phân tích nhân vật, tình huống truyện qua các đối lập – tương phản và tăng cấp
3 Thái độ: Căm ghét bọn quan lại vô trách nhiệm và cảm thông cho số phận những người nông dân.
C Phương pháp
Vấn đáp, thuyết trình, phân tích tác phẩm truyện
D Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số: Lớp 7A2 vắng ………;P…………,KP….………
Lớp 7A5 vắng ………;P…………,KP….………
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu những nét nổi bật về nghệ thuật và nội dung văn bản Ý nghĩa văn chương?
3 Bài mới: “Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn về tư tưởng cũng như nghệ thuật được xem là
bông hoa đầu mùa của truyện ngắn Việt Nam hiện đại, bởi lẽ để phán ảnh hiện thực nghiệt ngã, trong tác phẩm tác giả sử dụng rất thành công 2 phép nghệ thuật tương phản và tăng cấp.
Hoạt động 1: GIỚI THIỆU CHUNG
Gọi hs đọc phần chú thích sgk
Em hãy nêu vài nét về tác giả – xuất xứ, thể loại
tác phẩm?
GV giới thiệu truyện ngắn hiện đại:
HS trả lời, GV chốt ý và ghi bảng
Hoạt động 2: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Gv đọc hướng dẫn hs đọc (phân biệt giọng đọc,
kể, tả, tác giả, giọng quan phụ mẫu: hách dịch) và
giải thích từ khó
Bố cục của văn bản ?
Phương thức biểu đạt nào ?
Chuyện được kể, tả theo cách nhìn của ai? Ở
ngôi thứ mấy?
Câu chuyện là bức tranh hiện thực hiện lên với
I GIỚI THIỆU CHUNG:
1.Tác giả: Phạm Duy Tốn (1883 – 1924), quê
ở Hà Tây – nhà văn mở đường cho nền văn xuôi quốc ngữ hiện đại Việt Nam
- “Sống chết mặc bay” được coi là tác phẩm
thành công nhất của Phạm Duy Tốn
2 Tác phẩm:
- Xuất xứ: trích trong truyện ngắn Nam Phong.
- Thể loại: truyện ngắn
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1 Đọc – Tìm hiểu từ khó:
2 Tìm hiểu văn bản:
2.1 Bố cục: 3 phần
- Từ đầu không khéo thì vỡ mất (Cảnh sắp vỡ đê)
- Tiếp theo điếu, mày (Cảnh trên đê và trong đình trước khi vỡ đê)
- Còn lại (Cảnh vỡ đê)
Trang 2hình ảnh của những đối tượng nào?
HS suy nghĩ và trả lời
Tình cảnh nhân dân trước khi đê vỡ hiện lên
qua những chi tiết : địa điểm, không khí, hành
động, dụng cụ, âm thanh gì?
Gv gợi dẫn cho HS tìm chi tiết
Em có nhận xét gì về tình cảnh ấy?
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý kết hợp bình
giảng, phân tích và ghi bảng
TIẾT 106
GV khái quát nội dung kiến thức tiết 1: Tình cảnh
của nhân dân trước khi đê vỡ hiện lên như thế
nào? Hs trả lời, GV chốt ý chuyển sang Hình ảnh
của bọn quan lại
Gv vấn đáp, gợi dẫn HS phân tích tìm hiểu hình
ảnh quan phụ mẫu thông qua địa điểm, không khí,
đồ dùng, việc làm
GV: Từ những chi tiết đã phân tích, em có nhận
xét gì về cuộc sống, hình ảnh của quan phụ mẫu?
HS: Suy nghĩ và trả lời độc lập
Từ việc phân tích tình cảnh nhân dân và hình
ảnh quan lại, tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì?
GV bình, chốt ý và chuyển sang Bức tranh hiện
thực khi đê vỡ
Quang cảnh đê vỡ được miêu tả như thế nào
qua đoạn cuối bài? Gợi lên cảnh tượng như thế
nào?
HS suy nghĩ và trả lời độc lập
Đối lập với khung cảnh thiên nhiên, vậy khi hay
tin đê vỡ thì thái độ của quan lại và thầy đề thể
hiện như thế nào?
Quan phụ mẫu có thái độ ra sao trước tin đê
vỡ?
Tìm những chi tiết miêu tả hành động của quan
phụ mẫu trong cuộc tổ tôm khi ù ván bài to?
Những hành động đó thể hiện tâm trạng gì của
quan phụ mẫu?
GV vấn đáp, gợi ý dẫn dắt HS trả lời
Miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hình ảnh
2.2 Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả và
biểu cảm
2.3Phân tích:
a Bức tranh hiện thực:
* Trước khi đê vỡ:
Tình cảnh nhân dân Hình ảnh quan lại
- Địa điểm: Ngoài trời mưa tầm tã, nước dâng cao
- Không khí: Nhốn nháo
- Hành động: Đội mưa, ướt, đói rét, kiệt sức
- Dụng cụ: Thuổng, cuốc, vác tre, đội đất,
- Âm thanh: Trống đánh, ốc thổi, xao xác gọi nhau
-> Tình cảnh thảm
hại, đáng thương.
- Địa điểm: Trong đình
- Không khí: Nghiêm trang, tĩnh mịch
- Quan phụ mẫu: Ung dung, chễm chện ngồi
- Đồ dùng: Bát yến, tráp đồi mồi, cau đậu, rễ tía
-> Xa hoa, vương giả
- Việc làm: Đánh tổ tôm
-> Thích hưởng lạc, tàn nhẫn, thờ ơ.
=> Tương phản, miêu tả, biểu cảm, từ láy: Sự đối lập giữa thảm cảnh của nhân dân và sự
vô trách nhiệm của quan lại.
* Khi đê vỡ:
Khung cảnh thiên nhiên Hình ảnh quan
lại
- Nước tràn -> xoáy-> nhà trôi, lúa ngập -> không chỗ ở !
- Nha lại, thầy đề: run sợ
-Quan phụ mẫu:
Trang 3HS lựa chọn thông tin để làm rõ giá trị của truyện
ngắn “Sống chết mặc bay” trên các phương diện:
hiện thực, nhân đạo, nghệ thuật
Gv liên hệ, giáo dục HS
HS: Khái quát nghệ thuật chính, nội dung của bài
thơ và từ đó rút ra ý nghĩa của bài thơ
GV khái quát nội dung kiến thức bằng sơ đồ tư
duy
* Hướng dẫn tổng kết:
Em hãy nêu lên giá trị nội dung và nghệ thuật
của văn bản?
Nêu lên ý nghĩa văn bản?
Hoạt động 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
GV gợi ý một số câu thành ngữ, tục ngữ gần
nghĩa với câu thành ngữ Sống chết mặc bay
- Đèn nhà ai nấy rạng
- Cha chung không ai khóc
- Với nhân dân: Sự đồng cảm, xót thương
- Với quan lại: Lên án, tố cáo thái độ tàn nhẫn
vô trách nhiệm
* Giá trị hiện thực: Phản ánh sự đối lập giữa
cuộc sống và sinh mạng của nhân dân với cuộc sống của bạn quan lại mà kẻ đứng đầu ở đây là tên quan phủ “ lòng lang dạ thú”
* Giá trị nhân đạo: Thể hiện niềm cảm thương
của tác giả trước cuộc sống lầm than cơ cực của người dân do thiên tai và thái độ vô trách nhiệm của bọn cầm quyền đưa đến
* Giá trị nghệ thuật: Nghệ thuật tương phản -
tăng cấp, ngôn ngữ ngắn gọn, sinh động
3 Tổng kết:
a Nghệ thuật:
b Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản: Lên án, tố cáo thói bàng
quan, vô trách nhiệm, vô lương tâm đến mức góp phần gây ra nạn lớn cho nhân dân của viên quan phụ mẫu – đại diện nhà cầm quyền thời Pháp thuộc; đồng cảm, xót xa với tình cảnh thê thảm của nhân dân lao động do thiên tai và do thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền gây nên
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Nắm nội dung bài học, các giá trị của
truyện ngắn Kể sáng tạo bằng cách chuyển đổi sang ngôi kể thứ nhất là quan phụ mẫu Nhận xét về ngôn ngữ và tính cách của nhân vật quan phụ mẫu
- Tìm một số thành ngữ, tục ngữ gần nghĩa với
thành ngữ Sống chết mặc bay
* Bài mới: Chuẩn bị bài đọc thêm “Những
trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”.
E Rút kinh nghiệm
Trang 4Tuần: 28 Ngày soạn: 20/03/2013
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 TRẢ BÀI KIỂM TRA VĂN
I Mức độ cần đạt
- Nhận xét, đánh giá chất lượng bài làm của Hs
- Giúp Hs nhận ra ưu, khuyết điểm trong bài làm của mình để có phuơng hướng phát huy, kế hoạch sửa chữa
- Củng cố lại cách làm bài văn nghị luận chứng minh
- Ôn tập lần nữa phần Tập làm văn và Văn đã học
II Chuẩn bị
Gv: Soạn giáo án, chấm bài, nhận xét.
Hs: Ghi nhớ lại kiến thức đã học.
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số: Lớp 7A2 vắng ………;P…………,KP….………
Lớp 7A5 vắng ………;P…………,KP….………
2 Kiểm tra bài cũ: kết hợp trong quá trình dạy bài mới.
A
Trả bài Tập làm văn số 5
Hoạt động 1: Gv ghi đề lên bảng:
Đề ra: Em hãy chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim”
Hoạt động 2: Gv hướng dẫn Hs thảo luận xây dựng dàn ý
Nhóm: Thảo luận, cử đại diện trả lời.
Lớp: Theo dõi bổ sung, hoàn thiện dàn bài.
Gv: Nhận xét, kết luận, treo bảng phụ ghi sẵn dàn ý cho Hs xem, đối chiếu với bài làm của mình Dàn bài tham khảo tiết 95-96
Hoạt động 3: Nhận xét ưu - khuyết điểm
- Ưu điểm: Đa số các em biết nhận diện kiểu đề, bài làm đáp ứng theo trình tự các bước Biết đưa ra
những lý lẽ thuyết phục người đọc, dẫn chứng tiêu biểu, có chọn lọc Một số bạn còn biết lấy những câu chuyện có trong thực tế, nhiều người đều biết để chứng minh Lời văn gọn gàng, sáng sủa, văn gãy gọn, mạch lạc
- Nhược điểm: Nhược điểm lớn nhất trong bài văn của các em là diễn đạt Hầu như bài viết của các
em có ý nhưng diễn đạt lại quá vụng về, quá lủng củng Lỗi các em cũng phạm rất nhiều, đó là chính tả Hầu như các em không có ý thức phân biệt ch/tr, s/x, r/d… Trong bài làm, thậm chí có em còn gạch đầu dòng, còn viết tắt MB, TB, KB ở đầu mỗi đoạn Những nhược điểm đó hầu như bài kiểm tra nào cô cũng nhắc Hy vọng lần này các em rút kinh nghiệm để không tái phạm nữa
** Gv sửa lỗi cụ thể ở từng bài của Hs.
Hoạt động 4: Gv phát bài cho Hs xem kỹ lại Nhận xét lời phê và các chỗ có dấu đỏ Phát hiện lỗi
sai của mình
Hs: Đối chiếu bài làm với dàn ý, tự sửa bài.
Trang 5- Anh Nguyễn Ngọc Kí bị
què cả hai tay… - Diễn đạt dùng từ sai
trì, nhẫn nại
- Anh Nguyễn Ngọc Kí với lòng kiên trì quyết tâm đã học viết chữ bằng chân khi hai tay bị liệt và đã tốt nghiệp đại học
Thống kê chất lượng:
Lớp Tổng > = 8 > = 5 < 5 < = 3
B Trả bài kiểm tra Văn Hoạt động 1: Đề ra: Có đề và đáp án kèm theo (Xem giáo án tiết 101)
Hoạt động 2: Nhận xét ưu - khuyết điểm
- Ưu điểm: Phần trắc nghiệm (8 câu) hầu như các em làm đúng 2/3 số lượng, có bạn làm rất tốt, đúng
100% Phần tự luận, câu 1 chỉ là kiểm tra kiến thức về tác giả, có sẵn trong Sgk, nhiều bạn chăm chỉ nên
đạt điểm tối đa Câu 2, chứng minh đức tính giản dị của Bác trong lối sống qua văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ, nhiều bạn làm rất tốt, không chỉ biết lấy những dẫn chứng mà bác Phạm Văn Đồng đưa ra
trong văn bản mà còn biết tích hợp thêm với những dẫn chứng khác và kết hợp với việc bộc lộ cảm xúc của bản thân Do vậy bài làm không những đạt yêu cầu mà còn lôi cuốn người đọc
- Nhược điểm: Có ưu thì có nhược, nhược điểm trong bài kiểm tra Văn này là do các em quá lười Cả
bài làm, 60% là kiểm tra kiến thức đã học mà cũng không đáp ứng được những yêu cầu của đề Câu 2 phần tự luận, viết đoạn văn lại gạch đầu dòng, có bạn lại viết thành mấy đoạn, diễn đạt lủng củng, văn phong khô khan, viết theo kiểu bịa đặt, lỗi chính tả nhiều
** Gv sửa lỗi cụ thể ở từng bài của Hs.
Hoạt động 3: Gv phát bài, vào điểm
Thống kê chất lượng:
Lớp Tổng > = 8 > = 5 < 5 < = 3
3 Hướng dẫn tự học:
+ Tiếp tục ôn tập những kiến thức đã học
+ Soạn bài mới: Luyện tập lập luận giải thích.
