Giáo án ngữ văn 7 cả năm chi tiết (full)

- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm trước ngày khai trường - Hiểu được những tình cảm cao quý ,ý thức trách nhiệm của gia đì

- Thấy được tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống đặc biệt: đêm

trước ngày khai trường

- Hiểu được những tình cảm cao quý ,ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ em – tương lai nhân loại

- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật dụng

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

3 Thái độ: - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức :

2 Bài cũ : Kiểm tra sách vở và việc soạn bài của hs.

3 Bài mới: GV giới thiệu bài

Tất cả chúng ta , đều trải qua cái buổi tối trước ngày khai giảng trọng đại chuyển từ mẫu giáo lên lớp 1 bậc tiểu học Còn vương vấn trong nổi nhớ của chúng ta xiết bao bồi hồi , xao xuyến … cả lo lắng

và sợ hãi.Bây giờ nhớ lại ta thấy thật ngây thơ và ngọt ngào , tâm trạng của mẹ ntn khi cổng trường sắp

mở ra đón đứa con yêu quí của mẹ Tiết học hôm nay sẽ làm rõ điều đó

* HOẠT ĐỘNG 1 : Giới thiệu chung

? Văn bản này thuộc loại văn bản gì ? ( Nhật dụng)

? Giống văn bản nào chúng ta đã học ở lớp 6?

? Nhắc lại khái niêm về văn bản nhật dụng?

HS: Nhắc lại khái niệm

HS : Lần lượt trả lời các câu hỏi.

*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

VB

GV: Hướng dẫn HS đọc văn bản, chú ý đọc diễn cảm

GV: Đọc sau đó mời lần luợt khoảng 3 HS đọc

? Em hãy xác định một vài từ khó?

? VB có thể chia bố cục làm mấy phần? Nội dung của

từng phần?

GV :Yêu cầu hs đọc lại đoạn 1.

? Theo dõi vb , em hãy cho biết : người mẹ nghĩ đến

I GIỚI THIỆU CHUNG

1.Thể loại :Cổng trường mở ra là một bài kí

thuộc kiểu văn bản nhật dụng

* Háo hức: Ở trạng thái tình cảm vui phấn

khởi khi nghĩ đến một điều hay và nóng lòng muốn làm ngay điều đó

* Nhạy cảm: Cảm nhận rất nhanh và tinh

bằng các giác quan ,bằng cảm tính

* Can đảm: Có tinh thần mạnh mẽ ,không sợ

gian khổ hay nguy hiểm, khó khăn

con trong thời điểm nào ?

? Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong tình cảm hai mẹ

con , hãy tìm những từ ngữ trong vb thể hiện điều đó ?

Hs :Trao đổi (2’) trình bày.

Gv : Định hướng.

? Tâm trạng của mẹ và con có gì khác nhau ? Ở đây tác

giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? ( Tương phản)

Hs : Phát hiện trả lời.

? Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được ?

Hs : Thảo luận 3’.Trình bày

GV gợi mở : Người mẹ không ngủ có phải vì lo lắng

cho con hay vì người mẹ đang nôn nao nghĩ về ngày

khai trường năm xưa của chính mình ? Hay vì lí do nào

khác ?

? Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để lại dấu

ấn trong tâm hồn người mẹ ?

Hs : Tìm , trả lời.

? Từ những trăn trở suy nghĩ đến những mong muốn

của mẹ trong cái đêm trước ngày khai trường của con ,

em thấy người mẹ là người ntn?

? Em nhận thấy ở nước ta , ngày khai trường có diễn

ra như ngày lễ của toàn xh không ? ( có)

? Trong đoạn cuối vb xuất hiện câu tục ngữ “sai một li

đi một dặm” Em hiểu câu tục ngữ này có ý nghĩa gì

khi gắn với sự nghiệp giáo dục ?

? Học qua vb này ,có những kỉ niệm sâu sắc nào thức

dậy trong em ?

Hs : Bộc lộ.

*Tích hợp với giáo dục: Em sẽ làm gì để đền đáp lại

tình cảm của mẹ dành cho em?

Hs : Tự bạch.

? Nét nghệ thuật độc đáo của văn bản trên là gì?

? Nêu ý nghĩa của văn bản?

Gv : Hướng dẫn hs tổng kết theo phần ghi nhớ.

? Thông điệp tác giả gửi đến qua văn bản này là gì ?

HS : Đọc ghi nhớ sgk/9.

*HOẠT ĐỘNG 3 Hướng dẫn HS tổng kết

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục : Chia làm 2 phần

- Phần1: Từ đầu->" Ngày đầu năm học." Tâm

trạng của hai mẹ con buổi tối trước ngày khai giảng

- Phần 2: Còn lại: Ấn tượng tuổi thơ và liên

tửơng cuả mẹ

b Phân tích

*Nội dung Diễn biến tâm trạng của người mẹ:

- Những tình cảm dịu ngọt của mẹ dành cho con:

+ Trìu mến quan sát những việc làm của cậu học trò ngày mai vào lớp 1( Giúp mẹ thu dọn

đồ chơi,háo hức ngày mai thức dậy cho kịp giờ…)

+ Vỗ về để con ngủ ,xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường.-Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ được:

+ Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con

đi học thật sự có ý nghĩa

+ Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm ,không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học :

+ Hôm nay mẹ không tập trung được vào việc

“ Đi đi con , hãy can đảm lên , thế giới này là của con , bước vào cánh cổng trường là thế giới diệu kì sẽ mở ra”

→ Khẳng định vai trò to lớn của nhà trường đối với con người và tin tưởng ở sự nghiệp giáo duc

3.

Tổng kết: Ghi nhớ: sgk /9

* Nghệ thuật

- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng

nhật kí của người mẹ đối với con.

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

* Ý nghĩa của văn bản

- Văn bản thể hiện tấm lòng ,tình cảm của người mẹ đối với con ,đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người

E

Hướng dẫn HS tự học

- Viết một đoạn văn ngắn ghi lại suy nghĩ cảu bản thân về ngày khai trường đầu tiên.

- Đoc thêm,sưu tầm một số văn bản về ngày khai trường .

- Học phần ghi nhớ - Tóm tắt và nêu bố cục của văn bản, nêu ý chính của từng phần? - Tâm trạng của nguòi mẹ và con có gì khác nhau trước ngày khai trừơng của con? - Soạn bài “ Mẹ tôi” F RÚT KINH NGHIỆM ………

……

………

………

***********************************************

TIẾT 2

Ngày soạn:15/08/2011 Ngày dạy : 18/08/2011 Văn bản:

MẸ TÔI (E- A- mi - xi)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Qua bức thư của người cha gửi cho đứa con mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ

là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi con người

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Sơ lựơc về tác giả Ét - môn - đô - đơ A - mi - xi

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng:

a Kĩ năng chuyên môn:

- Đọc - hiểu một văn bản dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha ( tác giả bức thư và người mẹ nhắc đến trong bức thư

b.Kĩ năng sống:

- Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệmcủa cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thân về cách ứng

xử thể hiện tình cảm của các nhân vật,giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

3 Thái độ: - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1 Ổn định :

2 Bài cũ:

? So sánh tâm trạng của người mẹ và con trước ngày khai trường?

? Vài trò của nhà trường đối với nền giáo dục ntn?

3 Bài mới : Giới thiệu bài: Từ xưa đến nay người VN luôn có truyền thống “ Thờ cha, kính mẹ” Dù

xh có văn minh tiến bộ ntn nữa thì sự hiếu thảo , thờ kính cha mẹ vẫn là biểu hiện hàng đầu của thế hệ con cháu Tuy nhiên không phải lúc nào ta cũng ý thức được điều đó , có lúc vì vô tình hay tự ta phạm phải những lỗi lầm đối với cha mẹ Chính những lúc đó cha mẹ mới giúp ta nhận ra được những lỗi lầm mà ta

đã làm VB “ Mẹ tôi” mà chúng ta tìm hiểu ngày hôm nay sẽ giúp ta thấy được tình cảm của các bậc cha

mẹ đối với con cái mình

* HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

về tác giả ,tác phẩm.

? Em hãy nêu ngắn gọn ,dầy đủ thông tin về tác

giả

? Văn bản được trích từ tác phẩm nào ?

?" Những tấm lòng cao cả " mang ý nghĩa giáo dục

nào?

? Tại sao nội dung vb là bức thư người bố gửi cho

con , nhưng nhan đề lại lây tên Mẹ tôi ?

Hs : Bộc lộ

Gv : Giảng

Gv : Cho HS tóm tắt lại văn bản

HS : Thảo luận nhóm sau đo trình bày

HS: Phát biểu

Gv: Định hướng

* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

văn bản.

GV: Cùng hs đọc toàn bộ vb ( trong khi đọc thể

hiện hết tâm tư và tình cảm của người cha trước lỗi

lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với vợ

mình)

Hs : Nêu , gv : Định hướng

? Giải nghĩa của các từ khó?* Lễ độ , Hối hận

? Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô hiện lên qua

những chi tiết nào trong vb ?

? Em cảm nhận về người mẹ trong vb như thế nào

chất đó được biểu hiện như thế nào ở mẹ em ? hoặc

một người mẹ VN nào mà em biết ?

Hs: Tự bộc lộ

? Em hãy nêu bố cục của văn bản ? Nêu nội dung

từng phần?

Gv : Gọi hs đọc đoạn 2

? Tìm những từ ngữ thể hiện thái độ của người bố

đối với En-ri-cô?

? Qua đó em thấy thái độ của bố đối với En-ri-cô

tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông

- Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, trong đó ,nhân vật trung tâm là một thiếu niên , truyện được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng

2 Tìm hiểu văn bản

a Bố cục: Chia 3 phần :

- Từ đầu đến "sẽ ngày mất con" : Tình yêu

thương của người mẹ đối với En- ri- cô

- Tiếp theo đến "yêu thương đó" : Thái độ

của người cha

- Còn lại : Lời nhắn nhủ của người cha

b Phân tích

*Nội dung Hoàn cảnh người bố viết thư

- En-ri-cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà

- Để giúp con suy nghĩ kĩ ,nhận ra và sửa lỗi lầm , bố đã viết thư cho En-ri-cô

Tình thương của người mẹ dành cho

En-ri-cô.

- Dành hết tình yêu thương cho con , quên mình vì con

HS:Thả lời

? Theo em điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi đọc

thư bố Trong 4 lí do đã nêu trong phần tìm hiểu vb

sgk?

Hs : Lựa chọn đáp án

? Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố ?

? Theo em tại sao người bố không nói trực tiếp mà

lại viết thư ?

Hs : Thảo luận (3’) trình bày

Gv : Định hướng

Gv : Tích hợp giáo dục: Qua bức thư người bố gửi

cho En-ri – cô em rút ra được bài học gì ?

Hs : Phát biểu

HS: Đọc thêm VB “Thư gửi mẹ” và “Vì sao hoa cúc

có nhiều cánh nhỏ”.

* HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tổng kết

Thái độ của người cha đối với En- ri-cô

-Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của

En-ri-cô :

+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm

vào tim bố vậy.

+ Bố không thể nén cơn tức giận.

+Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?

Lời khuyên của bố :

- Yêu cầu con sửa lỗi lầm + Không bao giờ thốt ra một lời nói nặng với

mẹ + Con phải xin lỗi mẹ

+ Con hãy cầu xin mẹ hôn con

→ Lời khuyên nhủ chân tình sâu sắc

-Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

- Hướng dẫn về nhà: Tóm tắt vb , Học thuộc phần ghi nhớ , làm hết bài tập

-Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tìnhcảm của cha mẹ dành cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ

- Soạn bài “ Cuộc chia tay của những con búp bê”.

- Nhận diện được hai loại từ ghép : Từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ.

- Hiểu được tính chất phân nghĩa của từ ghép chính phụ và tính chất hợp nghã của từ ghép đẳng lập

- Có ý thức trau dồi vốn từ và biết sử dụng từ ghép một cách hợp lí

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Cấu tạo của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Đặc điểm về nghĩa của từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập

- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng từ ghép phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từghép

2 Bài cũ:Kiểm tra sách vở và việc soạn bài của hs

3 Bài mới : Giới thiệu bài:

Ở lớp 6 các em đã học Cấu tạo từ trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm từ ghép(đó là

những từ phức được cấu tạo ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa với nhau).Để giúp các em có kiến thức sâu rộng hơn về cấu tạo,trật tự sắp xếp của từ ghép.Chúng ta đi tìm hiểu bài học hôm nay

* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu về từ ghép đẳng lập và

từ ghép chính phụ.

GV: Treo bảng phụ VD sgk/13.HS đọc VD

? Em hãy so sánh nghĩa từ bà với từ bà ngoại và

nghĩa của từ vui với vui lòng?

? Từ đó em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép bà

ngoại,vui lòng với nghĩa của từ đơn bà,vui?

? Vậy trong từ ghép ngoại, lòng tiếng nào là tiếng

chính? Tiếng nào là tiếng phụ?

? Nhận xét về trật tự tiếng chính,tiếng phụ trong từ

→ Nghĩa từ Bà ngoại hẹp hơn nghĩa từ Bà

b – Vui: Chỉ tâm trạng thoả mãn, thích thú,cũng có khi chỉ sự vật,sự việc

- Vui lòng: Tình cảm thích thú,hài lòng

→ Nghĩa từ vui lòng hẹp hơn nghĩa từ vui.

Hs: Thảo luận (2’) trình bày.

? Thế nào là từ ghép chính phụ ?Cho VD?

Hs: Dựa vào ghi nhớ trả lời

Gv: Hướng dẫn hs tìm hiểu : Từ ghép đẳng lập

? Quan sát trong các từ quần áo,trầm bổng.Các tiếng

thứ hai có bổ nghĩa cho tiếng đầu không?Vì sao?

Hs : Phát hiện trả lời

? Thế nào là từ ghép đẳng lập?

Gv giảng : Về mặt cấu tạo,từ ghép quần áo,trầm

bổng đều có các tiếng bình đẳng với nhau,còn về cơ

chế nghĩa thì các tiếng trong TGĐL hoặc đồng nghĩa

hoặc trái nghĩa, hoặc cùng chỉ về sự vật,hiện tượng

gần gũi nhau.

*HOẠT ĐỘNG 2 :Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.

? Em có nhận xét gì về nghĩa của từ ghép đẳng lập so

với nghĩa của các tiếng?

* GV lưu ý các từ giấy má,viết lách,qùa cáp.Các

tiếng má,lách,cáp không còn rõ nghĩa nhưng nghĩa

của các từ ghép trên khái quát hơn nghĩa từng tiếng

nên vẫn là từ ghép đẳng lập

* GV khái quát lại bài

HS đọc ghi nhớ

*HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn HS luyện tập

Bài 1/15: Cho HS làm vào vở sau đó gọi HS lên bảng

làm

Bài 2,3/15: HS thảo luận sau đó cho các nhóm lên

bảng thi làm bài tập nhanh

Bài 4/15: Hướng dẫn HS về nhà làm.

* Ghi nhớ 1 (SGK)

- * Từ ghép đẳng lập:

VD: Quần áo; Trầm bổng

→ Các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp

* Ghi nhớ 2 (SGK)

2 Nghĩa của từ ghép:

→ Nghĩa của từ ghép đẳng lập chung hơn,khái quát hơn so với nghĩa của các tiếng⇒ Hợp nghĩa

→ Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính⇒ Phân nghĩa

II LUYỆN TẬP

Bài 1/15: Phân loại từ ghép

- TGCP: Lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà

ăn, cười tủm

- TGĐL: Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

Bài 2/15: Tạo từ ghép chính phụ:

Bút chì , Mưa rào , Ăn bám Vui tai , Thước dây , Làm quen Trắng xoá , Nhát gan

E HỨƠNG DẪN TỰ HỌC

- Học bài,làm bài tập - Tìm từ ghép trong văn bản : Cổng trường mở ra của Lí Lan - Chuẩn bị bài Liên kết trong văn bản F RÚT KINH NGHIỆM

………

……

………

………

******************************************

TIẾT 4

Ngày soạn: 19/08/2011 Ngày dạy: 22/08/2011

Tiết 04:

Liªn kÕt trong v¨n b¶n

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu rõ liên kết là một trong những dặc tính quan trọng nhất của văn bản

- Biết vận dụng những hiểu biết về liên kết vào việc đọc hiểu và tạo lập văn bản.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm về liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và phân tích tính liên kết trong văn bản

- Viết các đoạn văn bài văn co tính liên kết

2 Bài cũ:Kiểm tra sách vở và việc soạn bài của hs

3 Bài mới : Giới thiệu bài:

Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết.Sự liên kết ấy cần được thể hiện ntn?Qua các phương tiện gì ? Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu

* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu liên kết và phương

tiện liên kết trong văn bản

HS: Đọc VD được ghi ở sgk/17 vào bảng phụ

? Theo em, đọc mấy dòng ấy En-ri-cô có thể hiểu

được điều gì bố muốn nói chưa?(chưa)

* GV giảng: Chúng ta đều biết lời nói không thể

hiểu được rõ khi các câu văn diễn đạt sai ngữ pháp

? Trường hợp này có phải như thế không?(không)

? Vậy En-ri-cô chưa thật hiểu rõ vì lí do gì?Hãy

tìm lí do xác đáng trong các lí do nêu dưới đây:

1 Vì các câu văn viết còn khó hiểu

2 Vì các câu văn mục đích chưa thật rõ ràng

3 Vì giữa các câu còn chưa có sự liên kết

HS :Phát biểu

* GV giảng: Chỉ có câu văn chính xác rõ ràng, đúng

ngữ pháp thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên văn bản

Không thể có văn bản nếu các câu, các đoạn trong

đó không nối liền

? Vậy muốn cho đoạn văn có thể hiểu được thì

phải có tính chất gì?

? Liên kết có vai trò ntn?

Hs : Trao đổi (2) trình bày

HS : Đọc VD được ghi ở mục 2 sgk/18 vào bảng

phụ

? So sánh những câu trên với nguyên văn bài viết

Cổng trường mở ra và cho biết người viết đã chép

thiếu hay sai ở chỗ nào?

2 Phương tiện liên kết:

a Liên kết về hình thức:

- Một ngày kia……còn bây giờ

→ Phép nghịch đối

- Giấc ngủ đến với con,gương mặt thanh

thoát của con

→ Phép lặp

⇒ Cần có sự liên kết về mặt hình thức(sử dụng những phương tiện liên kết)

? Vậy em thấy bên nào cĩ sự liên kết,bên nào

khơng cĩ sự liên kết?

*GV chốt: Những VD cho thấy các bộ phận của

văn bản thường phải được gắn bĩ, nối buộc với

nhau nhờ những phương tiện ngơn ngữ (từ,câu) cĩ

tính liên kết

GV: Chuyển ý

HS : Đoạn văn bài 2 sgk/19

? Đoạn văn trên giữa các câu cĩ những từ ngữ liên

kết hay khơng?.Hãy chỉ ra và gạch dưới các từ ngữ

đĩ trong đoạn văn?

Hs: Phát biểu

? Tĩm lại: Văn bản rất cần sự liên kết ở những mặt

nào?

* GV khái quát lại bài, gọi hs đọc ghi nhớ

* HỌAT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn HS luyện tập

Bài 1/19: Sắp xếp câu văn theo một thứ tự hợp lý

HS làm vào vở,sau đĩ gọi đứng dậy trình bày

Bài 3/19 (HS thảo luận)Điền từ thích hợp để các

câu liên kết với nhau

b Liên kết về nội dung:

VD: Bài tập 2 sgk/19

- Tơi nhớ đến mẹ tơi…………mẹ tơi ……sáng

nay…………chiều nay…

→ Cĩ sự liên kết về mặt hình thức nhưng chưa cĩ sự liên kết về mặt nội dung ⇒ Cần cĩ sự liên kết về mặt nội dung * Ghi nhớ : II LUYỆN TẬP: Bài 1/19 (1) Một quan chức… như sau: (4) “Ra….này!”.(2)Và ơng……hành lang (5)nghe lời… các cơ.(3)Các thầy…hs Bài 3/19 Bà ơi! …hình bĩng của bà…bà trồng cây,cháu chạy…Bà bảo khi nào…bà …cháu….Thế là bà ơm cháu vào lịng,hơn cháu… E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Học bài,làm bài tập cịn lại - Tìm hiểu phân tích tính liên kết trong một văn bản đã học - Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê F RÚT KINH NGHIỆM ………

……

………

………

********************************************

TIẾT O5

Ngày soạn:20/08/2011 Ngày dạy:23/08/2011

Văn Bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (T1)

(Theo Khánh Hoài)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểt được hồn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của các nhân vật trong truyện.

- Nhận ra được cách kể chuyện trong văn bản

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết ,sâu nặng và nỗi đau khổ của ngững đứa trẻ khơng may rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

2 Kĩ năng

a Kĩ năng chuyên môn:

- Đọc - hiểu văn bản truyện ,đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng các nhân vật

- Kể và tóm tắt truyện

b.Kĩ năng sống:

- Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệmcủa cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thân về cách ứng

xử thể hiện tình cảm của các nhân vật,giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

?Viết một đoạn văn ngắn , khoảng 5-6 câu trình bày cảm nhận của em về hình ảnh và vai trò của

người mẹ qua 2 vb nhật dụng vừa mới học : Cổng trường mở ra và Mẹ tôi.

3 Bài mới : Giới thiệu bài:

Trong cuộc sống , ngoài việc trẻ được sống đầy đủ về vật chất thì cha mẹ còn làm cho con trẻ đầy

đủ , hoàn thiện về đời sống tinh thần Trẻ có thể thiếu thốn vật chất nhưng tinh thần cần phải đầy đủ Cho dù rất hồn nhiên , ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm nhận , vẫn hiểu biết một cách đầy đủ về cuộc sống gia đình mình Nếu chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh , các em cũng biết đau đớn , xót xa , nhất là khi phải chia tay với gia đình thân yêu của mình Để hiểu rõ hoàn cảnh đó , bài học hôm nay sẽ giúp ta hiểu được vấn đề đó

*HOẠT ĐỘNG 1 :Hướng dẫn HS đọc và tìm

hiểu về tác giả ,tác phẩm.

? Nêu một vài hiểu biết của em về tác giả ,tác

phẩm?

? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào?

? Giống văn bản nào mà chúng ta đã học?

? Em hãy tóm tắt vb này một cách ngắn gọn

nhất ?

*HOẠT ĐỘNG 2 : Đọc và tìm hiểu văn bản

GV: Gọi hs đọc những đoạn tiêu biểu

Gv : Giải thích từ khó.* Ráo hoảnh :Khô

không có một chút nước nào

Gv : Đọc mẫu một đoạn ,gọi hs đọc tiếp cho

đến hết văn bản

? Truyện có thể chia làm mấy phần?

HS : Thảo luận (2’) trình bày

Gv: Định hướng

Gv :Yêu cầu hs tóm tắt lại đoạn 1

? Truyện viết về ai ? Về việc gì ? Ai là nhân

vật chính ?

HS: Thảo luận trình bày

GV: Chốt sửa sai

? Tại sao tên truyện lại là “ Cuộc chia tay của

những con búp bê” ? Tên truyện có liên quan

gì đến ý nghĩa của truyện không ?

Hs :Thảo luận (3’), trình bày

Gv : Giảng

? Em có nhận xét gì về tình cảm của 2 anh em

trong câu chuyện này ?

HS:Tình cảm chân thành , sâu nặng

? Chính vì tình cảm sâu nặng như thế nên gặp

cảnh ngộ phải chia tay chúng đã bộc lộ cảm

xúc gì ?

Hs : Cảm nhận , trả lời

I GIỚI THIỆU CHUNG

1 Tác giả:

2.Tác phẩm: Truyện ngắn được trao giải nhì trong

cuộc thi thơ-văn viết về quyền trẻ em 1992

3 Thể loại : Vb nhật dụng viết theo kiểu văn bản tự

2 Tìm hiểu văn bản

a Bố cục : 2 phần + Từ đầu đến ….Từ thủa ấu thơ :Cuộc chia tay

của hai anh em Thành và Thủy

+ Còn lại: Cuộc chia tay của Thủy với lóp học,và chia tay giữa hai anh em

b Phân tích

* Cuộc chia tay của Thuỷ với anh trai

- Hoàn cảnh xảy ra sự việc trong truyện : bố mẹ Thành và Thuỷ li hôn

- Những giọt nước mắt xót xa, ngậm ngùi của hai anh em trong đêm

- Kỉ niệm của người anh đối với em

- Thuỷ mang kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh

- Chiều nào Thành cũng đón em đi học về , dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện

- Thành nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại thương anh “Không ai gác đêm cho anh ngủ” nên để lại cho anh cả 2 con búp bê

→ Tình cảm chân thành , sâu nặng, tấm lòng nhân hậu,vị tha

******************************************************

Ngày soạn : 22/ 08/ 2011

Ngày dạy : 25/ 08/ 2011

TIẾT O6

Văn Bản: CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (T2 )

(Theo Khánh Hoài)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểt được hồn cảnh éo le và tình cảm ,tâm trạng của các nhân vật trong truyện.

- Nhận ra được cách kể chuyện trong văn bản

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

a Kĩ năng chuyên mơn:

- Đọc - hiểu văn bản truyện ,đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng các nhân vật

- Kể và tĩm tắt truyện

b.Kĩ năng sống:

- Tự nhận thức và xác định được giá trị của lịng nhân ái, tình thương và trách nhiệmcủa cá nhân với hạnh phúc gia đình

- Giao tiếp phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thân về cách ứng

xử thể hiện tình cảm của các nhân vật,giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản

* HOẠT ĐỘNG 1: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu

mục 2.

Gv :Yêu cầu hs đọc lại đoạn 2

Hs : Thực hiện

? Lời nĩi và hành động của Thuỷ khi thấy anh

chia 2 con búp bê Vệ sĩ và Em nhỏ ra hai bên cĩ

GV gợi ý: Thuỷ đặt 2 con búp bê nằm cạnh

nhau→ Gợi lên trong lịng người đọc lịng thương

cảm đối với em:Một em bé gái giàu lịng vị tha,…

Theo dõi cuộc chia tay với lớp

* Cuộc chia tay của Thuỷ với anh trai

* Cuộc chia tay với lớp học

- Cơ mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc

bút máy nắp vàng đưa cho Thuỷ.

- Em tơi …nức nở.

-> Cần yêu thương và quan tâm đến quyền lợi của trẻ em , đừng làm tổn hại đến hững tình cảm tự nhiên, trong sáng

III Tổng kết :

1 Nghệ thuật :

- Xây dựng tình huống tâm lí

- Lựa chọn ngơi thứ nhất để kể : nhân vật tơi trong truyện kể lại câu chuyện của minh nên những day dứt , nhớ thương được thể hiện một cách chân thực

- Khắc hoạ hình tượng nhân vật trẻ nhỏ ( Thàng và Thuỷ) qua đĩ gợi lại suy nghĩ về sự lựa trọn ,ứng sử của những người làm cha làm mẹ

- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc

kể này có tác dụng gì trong việc làm nổi rõ tư

tưởng của truyện ?

Hs :Thảo luận(3’) trình bày

Gv : Định hướng

? Nghệ thuật độc đáo trong việc xây dựng truyện?

? Qua câu chuyện này , theo em tác giả muốn gửi

gắm đến mọi người điều gì ?

GV : Thông điệp mà câu chuyện gửi tới cho người

đọc là gì?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

2 Ý nghĩa văn bản:

- Là câu truyện của ngững đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình Mỗi người cần phải biết giữ cho gia đình hạnh phúc

* Ghi nhớ : (SGK/27)

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Tìm các chi tiết của truyện thể hiện tình cảm gắn bó của hai anh em Thành và Thuỷ

- Soạn bài “Bố cục trong văn bản "

F RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

******************************************************

Ngày soạn: 22/08/2011

Ngày dạy: 25/08/2011

Tiết 07 : BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểt được tần quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó ,có ý thức xây dựng bố

cục khi tạo lập văn bản

- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch ,hợp lí cho các bài làm.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Tác dụng của việc xây dựng bố cục

2 Kĩ năng:

- Nhân biết ,phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản , xây dựng bố cục trong một văn bản nói ( viết ) cụ thể

3 Thái độ:

- Nghiêm túc thực hiện

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định :

2 Bài cũ

? Thế nào là liên kết trong vb

? Muốn 1 vb có tính liên kết người viết phải ntn?

3 Bài mới : Giới thiệu bài: Trong những năm học trước , các em đã được làm quen với công việc

xây dựng dàn bài , Dàn bài lại là chính kết quả , hình thức thể hiện của bố cục Vì thế bố cục trong vb không phải là 1 vấn đề hoàn toàn mới mẻ đối với chúng ta Tuy nhiên trên thực tế , vẫn có rất nhiều học sinh không qua tâm đến bố cục , và rất ngại xác dịnh bố cục trong lúc làm bài Vì vậy bài học hôm nay sẽ học ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong vb , bước đầu giúp ta xây dựng được bố cục rành mạch , hợp lí

* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu bố cục của văn bản

GV :Yêu cầu hs nhắc lại bố cục của văn bản Cuộc

chia tay của những con búp bê?

? Em muốn viết một lá đơn để xin ra nhập Đội TNTP

HCM, hãy cho biết trong lá đơn ấy cần ghi những nội

dung gì ?

HS: Tên , tuổi , nghề nghiệp

Nêu yêu cầu , nguyện vọng , lời hứa.

? Những nội dung trên được sắp xếp theo một trật tự

ntn?

Gv giảng : Theo trật tự trước sau một cách hợp lí ,

chặt chẽ , rõ ràng

? Em có thể tuỳ tiện thích ghi nội dung nào trước

cũng được không ? Ví dụ có thể viết lí do trước sau

đó mới viết tên được không ?

Hs : Phát biểu

? Từ đó em thấy bố cục một vb cần đạt những yêu

cầu gì để người đọc có thể hiểu được vb đó ? ( ghi

nhớ 1)

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

*HOẠT ĐỘNG 2 Yêu cầu đối với bố cục trong văn

bản.

Gv : Gọi hs đọc 2 câu chuyện trong phần 2

Chú ý câu chuyện thứ nhất

? Đọc câu chuyện này lên ta thấy nội dung được sắp

xếp ntn so với vb kể trong sách Ngữ văn ?

? Trong câu chuyện thứ nhất gồm mấy đoạn ? các câu

trong mỗi đoạn có tập trung 1 ý chung không ? ý của

đoạn này và đoạn kia có phân biệt được với nhau

không ?

Hs : Thảo luận trả lời

Gv : Chốt ý

? Vậy trong 1 vb bố cục phải như thế nào ?

Gv : Yêu cầu hs chú ý câu chuyện thứ 2

? Câu chuyện này gồm mấy đoạn ? ( 2 đoạn)

? Vậy cách kể này bất hợp lí chỗ nào ?

Hs : Phát hiện trả lời

( Làm cho câu chuyện không nêu bật được ý phê

phán, không còn buồn cười )

? Từ đây em rút ra được bài học gì về 1 bố cục rành

VD: Một lá đơn xin gia nhập Đội.

- Tên, tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp của người viết đơn

- Yêu cầu, nguyện vọng, lời hứa

→ Các nội dung được sắp xếp theo một trình tự , 1 hệ thống rành mạch, hợp lí

2 Những yêu cầu về bố cục trong vb

- Nội dung trong vb phải thống nhất chặt chẽ với nhau , giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi

- Trình tự sắp xếp các phần các đoạn phải giúp cho người viết (nói) dễ dàng đạt được mục đích

3 Các phần của bố cục

Gv : Khái quát nội dung và yêu cầu hs nêu tên 3 phần

của văn bản

Định hướng : Nói như vậy là không đúng vì qua bảng

hệ thống đã điền vào nd thích hợp và qua sự lập luận

về 1 bố cục rành mạch như trên , ta thấy rõ sự phân

biệt giữa các đoạn , phần Có như thế bố cục mới đạt

yêu cầu

* GV khái quát lại bài HS đọc ghi nhớ

*HOẠT ĐỘNG 4:Hướng dẫn luyện tập

Gv : Hướng dẫn hs thực hiện các bài tập trong sgk.

3 phần : Mở bài , Thân bài , Kết bài Mỗi phần có một nhiệm vụ riêng

II LUYỆN TẬP

Bài tập 2 :

- Mb: Từ đầu … khóc nhiều

- Tb: Tiếp theo đi thôi con

- Kb: Còn lại

Bố cục đã rành mạch hợp lí

Bài tập 3: Chưa rành mạch hợp lí vì các

điểm 1,2,3 ở phần thân bài mới chỉ kể lại việc học chứ chưa phải là trình bày kinh nghiệm học tốt Trong đó điểm 4 lại không phải nói về việc học

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại

-Xác điịnh bố cục của một văn bản tự chọn, nêu nhận xét về bố cục của văn bản đó

Soạn bài “ Mạch lạc trong vb”.

F RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

******************************************************

Ngày soạn: 30/ 08/ 2011 Ngày dạy: 01/ 09/ 2011

Tiết 8: MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lac trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có

mạch lạc

- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc - hiểu văn bản và thực tiễn tạo lập văn bản

viết, nói

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản

- Điều kiện cần thiết để văn bản có tính mạch lạc

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng nói, viết mạch lạc

3 Thái độ:

- Nghiêm túc thực hiện

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình, thực hành

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định :

2 Bài cũ

? Bố cục của vb là gì ?

? Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí ? cho vd minh hoạ

3 Bài mới : GV giới thiệu bài : Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia nhưng vb lại

không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1 vb vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ? Để làm được điều đó thì cô cùng các em tìm hiểu tiết học này.

• HOẠT ĐỘNG 1 Tìm hiểu sự mạch lạc trong văn

• bản

GV : Yêu cầu hs đọc ví dụ trong sgk

? Dựa vào hiểu biết (sgk/ 31) , em hãy xác định mạch

lạc trong vb có những tính chất gì trong số 3 tính chất

được nêu trong sgk ?

? Khái niệm mạch lạc trong vb có được dùng theo nghĩa

đen không ?(Không).

? Nội dung của khái niệm mạch lạc trong vb có hoàn

toàn xa rời với nghĩa đen của từ mạch lạc không ?

? Vậy sự mạch lạc có vai trò ntn đối với vb ?

Hs : Dựa vào bài soạn ở nhà trả lời

Gv : Định hướng : (rất cần thiết )

* HOẠT ĐỘNG 2 :Các điều kiện để một văn bản có

tính mạch lạc.

Gv : Yêu cầu hs chú ý phần 2

? Hãy cho biết toàn bộ sự việc trên xoay quanh sự việc

chính nào ? ( chia tay).

? Sự chia tay và những con búp bê đóng vai trò gì trong

truyện ? Hai anh em Thành và Thuỷ có vai trò gì trong

truyện ?

Hs :Thảo luận trình bày

Gv : Trong vb Cuộc chia tay của những con búp bê có

đoạn kể việc hiện tại , có đoạn kể việc quá khứ , có đoạn

kể việc ở nhà , có đoạn kể việc ở trường , có đoạn kể

chuyện hôm nay , có đoạn kể chuyện sáng mai

? Hãy cho biết các đoạn ấy được nối với nhau theo mối

liên hệ nào trong các mối liên hệ dưới đây : Liên hệ thời

gian , không gian , liên hệ tâm lí , liên hệ ý nghĩa ?

? Từ thực tế của truyện , theo em 1 vb có tính mạch lạc

là 1 vb như thế nào ?

Hs : Dựa vào mục 2 phần ghi nhớ trả lời

Gv : Gọi 1 hs thực hiện phần ghi nhớ

hs đọc điểm thứ 2 trong phần ghi nhớ

*HOẠT ĐỘNG 3 Hướng dẫn HS luyện tập

Gv :Yêu cầu hs đọc bài tập 1

? Nêu yêu cầu của bài tập 1? (HSTLN)

? Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?

- Các phần các đoạn , các câu trong vb đều nói về một đề tài , biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt

- Các phần , các đoạn , các câu được nối tiếp theo một trình tự rõ ràng hợp

lí , trước sau hô ứng nhằm làm cho chủ

đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc( người nghe )

- Câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian

- Hai câu cuối : là nhận xét cảm xúc

về màu vàng

- Một trình tự với 3 phần nhất quán

và rõ ràng như thế đã làm cho mạch văn thông suốt và bố cục các đoạn văn trở nên mạch lạc

*Bài tập 2 :

Ý chủ đạo của câu chuyện xoay quanh việc chia tay của 2 đứa trẻ và 2 con búp bê ….do đó , làm mất sự mạch lạc của câu chuyện

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc ghi nhớ sgk - Hoàn thành bài tập

-Tìm tính mạch lạc trong một văn bản đã học

- Soạn câu hỏi bài “Ca dao – dân ca ”

F RÚT KINH NGHIỆM ………

………

………

………

******************************************************

Ngày soạn: 30/08/2011 Ngày dạy: 01/ 09/2011

Ti ết 09: :

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được khái niệm dân ca, ca dao

- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật của ngững câu ca dao, dân ca về tình cảm gia đình

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm ca dao, dân ca

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình cảm gia đình

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh,ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình cảm gia đình

3 Thái độ:

- Thích sưu tầm và đọc thuộc các câu ca dao, dân ca có nội dung tương tự

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ

? Tóm tắt truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” ?

? Nêu ý nghĩa truyện ?

3 Bài mới : Giới thiệu bài(1p) : Đối với tuổi thơ mỗi người VN , ca dao – dân ca là dòng sữa ngọt ngào ,vỗ

về ,an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà , của mẹ , của chị những buổi trưa hè nắng lửa , hay những đêm đông lạnh giá Chúng ta ngủ say mơ màng , chúng ta dần dần cùng với tháng năm , lớn lên và trưởng thành cùng với dòng suối trong lành đó Bây giờ ta cùng đọc lại , lắng nghe và suy ngẫm

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI DẠY

*HOẠT ĐỘNG 1 (5p) Tìm hiểu khái niệm ca

dao-dân ca

? Em hiểu thế nào là ca dao – dân ca?

Hs : Phát biểu dựa vào bài soạn

GV : Giới thiệu thêm về ca dao , dân ca cho hs rõ.

? Theo em , tại sao bốn bài ca dao ,dân ca khác

nhau lại có thể kết hợp thành 1 vb ?(Vì cả 4 đều có

nd tình cảm gia đình)

*HOẠT ĐỘNG 2: (28p) Đọc và tìm hiểu văn

bản.

GV: Đọc 4 bài ca dao sau đó gọi hs đọc lại ( chú ý

ngắt nhịp thơ lục bát , giọng đọc dịu nhẹ , chậm êm

)

? Trong chủ đề chung tình cảm gia đình , mỗi bài

có một nội dung tình cảm riêng Em hãy chỉ ra

tình cảm của từng bài ?

- Bài 1: ơn nghĩa công lao cha mẹ.

- Bài 2 : Nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà

- Bài 3 : Nỗi nhớ và lòng kinh yêu ông bà

- Bài 4 : Tình anh em ruột thịt

? Có gì giống nhau trong hình thức diễn đạt của 4

bài ca dao?

HS: Thể thơ lục bát , giọng điệu tâm tình, các hình

ảnh quen thuộc.

Gv : Gọi hs đọc bài 1

? Bài 1 là lời của ai , nói với ai về việc gì ?

? Theo em , có gì sâu sắc trong cách ví von so

sánh ở lời ca: Công cha như núi ngất trời biển

? Tâm trạng đó được diễn ra trong không gian ,

thời gian nào ? - Thời gian : chiều chiều ; -

Không gian : ngõ sau

Gv : Giải thích , phân tích không gian ước lệ trong

ca dao

? Hãy nêu nội dung của bài ca dao này ?

? Em còn thuộc bài cao dao nào khác diễn tả nỗi

nhớ thương cha mẹ của người đi xa?

Hs : Xung phong đọc nếu thuộc

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Ca dao: Lời thơ của dân ca và những bài

thơ dân gian mang phong cách nghệ thuật chung với lời thơ của dân ca

2.Dân ca: Những sáng tác dân gian kết hợp lời

và nhạc., tức là những câu hát dân gian trong diễn xướng

* Tình cảm gia đình là một trong những chủ đề góp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của con người Việt Nam

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Đ ọc – tìm hiểu từ khó

* Giải thích các từ khó trong phần chú

thích.Chú ý từ Cù lao chín chữ, phân biệt với

Cù lao:bãi nổi trên sông (hòn cù lao,cù lao

tràm )

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục:

- Bài 1: ơn nghĩa công lao cha mẹ

- Bài 2 : Nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà

- Bài 3 : Nỗi nhớ và lòng kinh yêu ông bà

- Bài 4 : Tình anh em ruột thịt

- Biểu lộ lòng biết ơn sâu nặng

và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ

- Cách so sánh dân dã , quen thuộc dễ nhớ dễ hiểu

- Thời gian nghệ thuật ước lệ,lặp lại ,biện pháp tu từ ẩn dụ

*Bài 3 : Diễn tả nỗi nhớ, sự biết ơn , kính yêu

đối với ông bà

- “Ngó lên” thái độ kính trọng đối với ông bà

- So sánh mức độ : bao nhiêu…bấy nhiêu.

*Bài 4 :

- Khuyên nhủ anh em phải đoàn kết, hoà thuận

Gv : Gọi hs đọc bài ca dao số 3

Bài 3 : Diễn tả nổi nhớ và sự kính yêu đối với ông

bà

? Những tình cảm đó được diễn tả bằng hình thức

nào?

Thảo luận 5p Nêu cái hay của cách diễn đạt đó ?

Hs : Trình bày

Gv : Gọi hs đọc bài 4

? Tình cảm gì được thể hiện ở bài ca dao số 4

này ?

Gv :* Tình cảm anh em thân thương ruột thịt được

diễn tả ntn?

Hs: Thảo luận 3p:

? Bài ca dao trên nhắc nhở chúng ta điều gì?

Hs : Trả lời

Gv : Khắc sâu kiến thức, khái quát lại.chuyển ý

? Bốn bài ca dao , dân ca hợp lại thành một vb tập

trung thể hiện tình cảm gia đình Từ tình cảm ấy

em nhận được vẻ đẹp cao quí nào trong đời sống

tinh thần của dân tộc ta?

HS :Dựa vào ghi nhớ trả lời

Gv :gọi 1 hs thực hiện phần ghi nhớ

để cha mẹ vui lòng , phải biết nương tựa lẫn nhau

- So sánh

→ Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng của tình anh em

III Tổng kết

1 Nghệ thuật:

- Sử dụng các biện pháp so sánh, ẩn dụ, đối

xứng tăng cấp

- Có giọng điệu ngọt ngào mà trang nghiêm - Diễn tả tình cảm qua những mô típ - Sử dụng thể thơ lục bát và lục bát biến thể

2 Ý nghĩa: -Tình cảm đối với ông bà cha mẹ ,anh em và tìng cảm của ông bà, cha mẹ đối với con cháu luôn là ngững tình cảm sâu nặng, thiêng liêng nhất trong đời sống mỗi con người * Ghi nhớ sgk/36 E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Học thuộc khái niệm ca dao,dân ca - Học thuộc 4 bài ca dao và nội dung của mội bài , học thuộc phần ghi nhớ -Sưu tầm một số bài ca dao, dân ca khác có nội dung tương tự và học thuộc - Soạn bài “ Những câu hát về tình yêu quê hương , đất nước , con người F RÚT KINH NGHIỆM ………

………

………

………

******************************************************

Ngày soạn:04/ 09/ 2011 Ngày dạy:06/ 09/2011

Ti

ết 10 : NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC CON NGƯỜI

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật của những câu ca dao – dân ca qua những bài ca dao thuộc chủ đề

tình yêu quê hương , đất nước , con người

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình yêu quê hương , đất nước , con người

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh,ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về tình yêu quê hương , đất nước , con người

2 Kiểm tra bài cũ

? Thế nào là cao dao – dân ca ?

? Đọc 4 bài ca dao về tình cảm gia đình và nêu nội dung từng bài ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

- Trong kho tàng ca dao – dân ca cổ truyền VN , các bài ca về chủ đề tình yêu quê hương , đất nước, con

người rất phong phú Mỗi miền quê trên đất nước ta đều có không ít câu ca hay , đẹp , mượt mà , mộc mạc tô điểm cho niềm tự hào của riêng địa phương mình Bốn bài dưới đây chỉ là 4 ví dụ tiêu biểu mà thôi

* HOẠT ĐỘNG 1 Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

chú thích.

? Theo em , vì sao bốn bài ca khác nhau có thể hợp

thành một vb

? Từ nội dung cụ thể của từng bài , hãy cho biết :

Những bài nào phản ánh tình cảm quê hương đất

nước , bài nào kết hợp phản ánh tình yêu con người

? (Bài 1,2,3;Bài 4)

HS :Thảo luận (3’)_ trình bày

GV : Hiện tượng này được gọi là hiện tượng dị

bản , một bài ca dao có nhiều bản khác nhau Đó là

một đặc điểm vh dân gian

*HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu văn bản

GV : HD HS đọc bằng giọng vui , trong sáng , tự

tin và chậm rãi

Gv : Gọi hs đọc bài 1

?Bài ca dao này lời của 1 người hay 2 người ? So

với các bài khác , bài ca dao này có bố cục khác thế

nào

Gv : Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca dao dân

ca Em biết bài ca dao nào khác có hình thức đối

đáp ?Theo em,hình thức này có phổ biến trong ca

dao không ?

? Các địa danh trong bài này mang những đặc điểm

riêng và chung nào?( Riêng :Gắn với mỗi địa

phương Chung : đều là những nơi nổi tiếng ở

nước ta)

GV ghi bảng phụ câu hỏi:Nội dung đối đáp toát lên

nhiều ý nghĩa : Em hiểu theo ý nghĩa nào trong các

nghĩa sau : Bày tỏ hiểu biết về văn hoá , lịch sử ;

tình cảm quê hương đất nước thường trực trong mỗi

con người ; niềm tự hào về vẻ đẹp văn hoá lịch sử

của dân tộc

Gv : Gọi hs đọc bài 2

I GIỚI THIỆU CHUNG:

* Tình yêu quê hương , đất nước , con người là một trong những chủ đề góp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của con người Việt Nam

*-Thể thơ: thể thơ lục bát và lục bát biến thể ( Có hiện tượng dị bản trong bài 3 )

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Đ ọc – tìm hiểu từ khó

2 Tìm hiểu văn bản:

*Bài 1

- Lời của 2 người ( người hỏi và người đáp )

- Đặc sắc của mỗi vùng nhưng đều là những di sản văn hoá lịch sử nổi tiếng của nước ta

- Ý nghĩa : Bộc lộ những hiểu biết và tình cảm

yêu quý tự hào vẻ đẹp văn hoá lịch sử dân tộc

*Bài 2

- Địa danh Hà Nội

- Các danh lam thắng cảnh Hà Nội

- Phản ánh sức hấp dẫn và tình cảm yêu quí tự hào của mọi người dành cho Hà Nội

* Ý nghĩa : Ca ngợi tài hoa và công lao dựng

nước của ông cha ta

*Bài 3

- Phong cảnh Huế mang một vẻ êm dịu , trong sạch , hiền hoà

* Ý nghĩa : Lời nhắn nhủ chào mời thể hiện tình

yêu và niềm tự hào dành cho xứ Huế tươi đẹp , hấp dẫn

*Bài 4 :

- Phép đảo , lặp và đối xứng ở 2 dòng đầu gợi tả vẻ đẹp và sức sống thanh xuân đầy hứa hẹn của người thôn nữ

- Vẻ đẹp của đồng quê ,vẻ đẹp của con người

? Theo em , vì sao bài ca này không nhắc đến Hà

Nội mà vẫn gợi nhớ về Hà Nội ?

HS: Phát hiện.

Gv giảng: Lời ca Hỏi ai gây dựng nên non nước

này gợi nhiều cách hiểu : Khẳng định công đức của

ông cha ta ; Ca ngợi tài hoa và công lao dựng nước

của ông cha ta ; Nhắc nhở mọi người hãy hướng về

HN , chăm sóc và bảo vệ các di sản văn hoá dân tộc

? Phép lặp , đảo, đối đó có tác dụng gì trong việc

gợi hình , gợi cảm ? (Tạo không gian rộng lớn của

cánh đồng lúa xanh tốt; Biểu hiện cảm xúc phấn

chấn , yêu đời của người nông dân)

Gv :Giảng

? Từ những vẻ đẹp đó , bài ca đã toát lên tình cảm

dành cho quê hương và con người Theo em , đó là

tình cảm nào ?

HS: Yêu quí , tự hào về vẻ đẹp , sức sống của quê

hương và con người Tin vào c/s tốt đẹp ở làng

quê.

? Từ nội dung bài học và phần ghi nhớ sgk hãy cho

biết : Giá trị nội dung nổi bật của những câu hát

Gía trị hình thức nổi bật của vb này ?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

Gv : Gọi 1,2 hs thực hiện phần ghi nhớ

* Ý nghĩa : Biểu hiện tình cảm yêu quí , tự hào ,

lòng tin vào cuộc sống tốt đẹp nơi quê hương

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

- Sử dụng kết cấu lời hỏi đáp,lời chào mời, lời nhắn gửi , thường gợi nhiều hơn tả

- Có giọng điệu thiết tha tự hào

- Cấu tứ đa dạng, độc đáo

-Sưu tầm một số bài ca dao, dân ca khác có nội dung tương tự và học thuộc

- Soạn bài “ Từ láy ”.

Ngày dạy: 08/ 09/ 2011

Tiết 11: TỪ LÁY

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nhận diện được hai loại từ láy : Từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận( Láy phụ âm đầu và láy vần)

- Nắm được đặc điểm về nghĩa của từ láy.

- Hiểu được giá trị tượng thanh,gợi hình ,gợi cảm của từ láy: Biết cách sử dụng từ láy.

- Có ý thức rèn luyện, trau dồi vốn từ láy.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm từ láy

- Các loại từ láy

2 Kĩ năng:

a Kĩ năng chuyên môn:

- Phân tích cấu tạo từ , giá trị tu từ của từ láy trong văn bản.

- Hiểu nghĩa và biết cách sử dụng một số từ láy quen thuộc để tạo giá trị gợi hình, gợi tiếng, biểu cảm, để nói giảm hoặc nhấn mạnh

b.Kĩ năng sống:

- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng từ láy phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ láy

? Thế nào là từ ghép đẳng lập? Nêu tính chất của từ ghép đó ? Cho vd minh hoạ ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

- Ở lớp 6 các em đã biết khái niệm về từ láy , đó là những từ phức có sự hoà phối âm thanh Với tiết học hôm nay , các em sẽ nắm được cấu tạo của từ láy và từ đó vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo

nghĩa để các em sử dụng tốt từ láy

* HOẠT ĐỘNG 1 (15P) Tìm hiểu về các loại

từ láy Tìm hiểu nghĩa của từ láy.

GV :Yêu cầu hs : Hãy nhắc lại cho cô thế nào là

từ láy ?

? Hãy tìm những từ láy trong 2 vd ở sgk ?

HS: Đăm đăm , mếu máo , liêu xiêu

? Nhận xét về đặc điểm âm thanh của 3 từ láy

đó ?

Hs : Thảo luận (3’)

HS: - Tiếng láy lại hoàn toàn : đăm đăm

- Biến âm để tạo nên sự hài hoà về vần và

thanh điệu ( mếu máo , liêu xiêu ).

Gv giảng: - Từ láy toàn bộ : đăm đăm

- Láy bộ phận : mếu máo , liêu xiêu

Gv : Yêu cầu hs đọc tiếp 2 vd trong phần 3

? Trong các từ mếu máo,liêu xiêu Tiếng nào là

tiếng gốc? Tiếng nào láy lại tiếng gốc? Chỉ ra

sự giống nhau trong các từ láy trên?

? Vậy thế nào là từ láy toàn bộ , từ láy bộ

* Từ láy toàn bộ: Các tiếng lặp lại nhau hoàn toàn

( Nho nhỏ,xiêu xiêu ) hoặc tiếng đứng trước biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối để tạo ra sự hài

hoà về âm thanh

b Mếu máo,liêu xiêu

→ Giữa các tiếng có sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần

⇒ Từ láy bộ phận:

*Từ láy bộ phận: Giữa các tiếng có sự giống nhau

về phụ âm đầu ( long lanh ) hoặc phần vần ( lác đác )

• * Ghi nhớ 1 sgk/42

Gv :Yêu cầu hs tìm hiểu vd.

? Nghĩa của các từ láy : Ha hả , oa oa , tích tắc

, gâu gâu được tạo do đặc điểm gì của âm thanh

?

? Trong từ láy mãi mãi, khe khẽ từ nào có nghĩa

nhấn mạnh?Từ nào có nghĩa giảm nhẹ? → Rút

ra nghĩa của từ láy toàn bộ?

Hs : Phát biểu

? Qua tìm hiểu,em hãy rút ra nhận xét về nghĩa

của TLTB và nghĩa của TLBP?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

* HOẠT ĐỘNG 2 (12P) Hướng dẫn HS luyện

tập

? Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ? (

? Hãy nêu yêu cầu bài tập 2 ?

Gọi hs đọc bài tập 3

? Nêu yêu cầu bài tập 4

2 Nghĩa của từ láy

VD1: - Mãi mãi→ Có nghĩa nhấn mạnh

- Khe khẽ→ Có nghĩa giảm nhẹ

⇒ Nghĩa của từ láy toàn bộ do tiếng gốc quyết định

VD2: Mếu máo,liêu xiêu → Bỏ tiếng láy thì không còn rõ nghĩa

⇒ Nghĩa của từ láy bộ phận khác với nghĩa của tiếng gốc

- Học phần ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại Nhận diện từ láy trong một văn bản đã học

- Soạn bài mới “Qúa trình tạo lập văn bản”.Đọc lại văn bản Cổng trường mở ra.

- Nắm được các bước của của quá trình tạo lập một văn bản để có thể tập viết văn bản một cách có phương

pháp và có hiệu quả hơn

- Cúng cố kiến thức và kĩ năng đã được học về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản Vận dụng

những kiến thức đó vào việc đọc - hiểu văn bản và thực tiễn nói

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

2 Kiểm tra bài cũ

? Một văn bản có tính mạch lạc là một vb như thế nào ?

? Làm bài tập 2 trang 34

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

- Các em vừa học về liên kết , bố cục và mạch lạc trong vb Hãy suy nghĩ xem : Các em học những kĩ năng , kiến thức đó để làm gì ? Chỉ để hiểu thêm về vb thôi hay còn vì lí do nào khác nữa ? Để các em hiểu rõ và nắm vững hơn về vấn đề mà ta đã học Hôm nay , cô cùng các em tìm hiểu về 1 công việc mà các em vẫn làm đó là “ Qúa trình tạo lập vb”.

*HOẠT ĐỘNG 1 (20p) Tìm hiểu các bước tạo lập văn

bản

* Bước 1 Hướng dẫn hs các bước tạo lập văn bản

Gv : Hướng dẫn hs tìm hiểu quá trình tạo lập văn bản

? Em hãy cho biết khi nào người ta có nhu cầu tạo lập văn

Hs : Dựa vào sách trả lời

Gv chốt :(khi có nhu cầu giao tiếp ta phải xây dựng văn

bản nói hoặc viết Muốn cho gt hiệu quả ta phải định

hướng vb về nội dung, đối tượng , mục đích

* Bước 2 Gv nêu vấn đề cụ thể

? Em được nhà trường khen thưởng,để mẹ dễ hiểu điều em

muốn nói thì em phải làm gì?

Gv: Gợi dẫn để hs trả lời

Hs: Trả lời

Gv : Hướng dẫn chi tiết hóa phần thân bài

Gv : Hướng dẫn hs diễn đạt các ý

? Trong thực tế khi giao tiếp người ta có giao tiếp bằng các

ý của bố cục không? Vì sao?

? Vậy sau khi có bố cục ta phải làm gì?

Người mẹ:

- Vấn đề được đề cập: Tâm trạng của

người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con (đó là tâm trạng chung của các bậc cha mẹ)

⇒ Định hướng của văn bản : Vb viết (nói) cho ai ? Để làm gì? Về cái gì và ntn ?

2 Xây dựng bố cục.

- MB: Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng

- TB: Diễn biến tâm trạng của mẹ

- KB: Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi cổng trường mở ra

⇒ Tìm ý và sắp xếp ý để có một bố cục rành mạch ,hợp lí ,thể hiện đúng định hướng trên

3 Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cục thành những câu , đoạn văn chính xác ,

trong sáng , có mạch lạc và liên kết chặt chẽ với nhau

4 Kiểm tra xem vb vừa tạo lập có đạt

yêu cầu đã nêu ở trên chưa và cần sửa chữa gì không

sự kiểm tra ấy cần dựa theo những tiêu chuẩn nào ?

Hs: Trả lời

? Từ quá trình tìm hiểu, em hãy cho biết để làm nên một

văn bản, người lập cần thực hiện các bước nào?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

* HOẠT ĐỘNG 2 (15P) Hướng dẫn HS Luyện tập

Bài 1.46: HS trả lời theo sự hướng dẫn của giáo viên.

Bài tập 3 : Yêu cầu chúng ta phải làm gì ?

+ Bạn khơng chỉ thuật lại cơng việc học tập và báo cáo thành tích học tập Điều quan trọng nhất là bạn phải từ thực tế ấy rút ra những kinh nghiệm học tập để giúp các bạn khác học tập tốt hơn

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 4

-Tập viết một đoạn văn cĩ tính mạch lạc

- Soạn bài mới “Những câu hát than thân” và làm bài viết số 1 ở nhà

Ra đề BÀI VIẾT SỐ 1 (ở nhà):

Hãy tả lại một người thân mà em yêu quý nhất

* Mục đích yêu cầu:

- Giúp HS ơn lại cách làm văn miêu tả về cách dùng từ đạt câu và liên kết trong văn bản

- Giúp HS qua việc làm bài cĩ điều kiện vận dụng những kiến thức đĩ vào việc tập làm bài văn cụ thể và hồn chỉnh

- Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình.

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh,ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình về chủ đề than thân

* HOẠT ĐỘNG 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu thể loại

Yêu cầu : Thể thơ lục bát mang âm điệu tâm tình , ngọt

ngào thể hiện sự đồng cảm sâu sắc

HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

văn bản

GV: Hướng dẫn hs đọc – Tìm hiểu từ khó

Gv : Gọi hs đọc bài 1

? Bài ca dao là lời của ai , nói về điều gì ?

? Trong bài ca dao có mấy lần nhắc đến con cò ?(2 lần)

? Những hình ảnh từ ngữ đó gợi cho em liên tưởng đến thân

phận của tầng lớp nào trong xh?

Hs : Suy nghĩ, phát hiện trả lời

- Dự kiến khả năng tích hợp: Phần văn qua bài Ca dao-dân

ca đã học , với Tiếng Việt qua các khái niện Từ ghép , từ

láy , đại từ

? Thân phận của cò được diễn tả ntn trong bài ca dao này ?

? Em hãy cho biết hình ảnh trong bài ca dao được sử dụng

bp nt gì?? ( hình ảnh đối lập ).

? Nêu hình ảnh đối lập đó?

Hs: Thảo luận (2’).trình bày

? Tác giả mượn hình ảnh con cò để nói lên điều gì nữa ?

Hs : trả lời gv :định hướng

? Như vậy từ bài ca dao này em hiểu được số phận và cuộc

đời của người nông dân xưa ntn ?

Hs :Thảo luận 3p: Vì sao người nông dân xưa thường mượn

hình ảnh thân cò để diễn tả cuộc đời, thân phận của mình?

Hs : Trình bày

Gv : Phân tích, giảng Gọi hs đọc lại 2 câu cuối của bài 1

? Em hiểu thế nào về từ “ai” ? Từ ai ở đây chỉ đối tượng

nào?

Hs : Suy nghĩ trả lời độc lập

Gv : Giải thích.( ai là đại từ phiếm chỉ , ở đây chính là ám

chỉ giai cấp thống trị phong kiến với những người cụ thể

góp phần tạo ra những trái ngang vùi dập cuộc đời người

nông dân ).

Gv : Gọi hs đọc bài 2

? Bài ca dao bày tỏ niềm thương cảm đến những đối tượng

I GIỚI THIỆU CHUNG:

* Thể loại : Ca dao – dân ca

* Thể thơ : Lục bát mang âm điệu tâm tình, ngọt ngào

Bể đầy >< ao cạn => Hình ảnh đối lập

- Lời của người lao động kể về số phận cuộc đời con cò

- Số phận lẻ loi , cô độc , bé nhỏ

* Ý nghĩa : Mượn hình ảnh con cò

để nói đến số phân lận đận , vất vả của người nông dân Đồng thời đây là lời tố cáo đanh thép đối với xh phong kiến

Bài 2

- Con tằm : thương cho thân phận

bị bòn rút sức lực

? Những hình ảnh con vật và những việc làm cụ thể như

vậy gợi cho em liên tưởng đến đối tượng nào trong xh? ?

(Người lao động với nhiều nỗi khổ khác nhau ).

Hs : Trao đổi trả lời

- Con hạc : thương cho cuộc đời phiêu bạt , lận đận

- Con cuốc : Thương có thân phận thấp cổ bé họng , nỗi khổ đau oan trái không được lẽ công bằng soi tỏ

* Ý nghĩa : Ẩn dụ nỗi khổ nhiều

bề của người lao động bị áp bức, bóc lột, chịu nhiều oan trái

Bài 3 :

Hình ảnh so sánhThân em … trái bần

- Lời của cô gái , nói về thân phận chìm nổi , lênh đênh , vô định của người phụ nữ

- Sử dụng cách nói : Thân cò ,thân

em, con cò , thân phận

- Sử dụng các thành ngữ : Lên thác xuống ghềnh, gió dập sóng dồi

- Sử dụng các so sánh, ẩn dụ , nhân hoá, tượng trưng phóng đạt ,điệp từ ngữ

2.Ý nghĩa :

- Một khía cạnh làm nên giá trị của ca dao thể hiên tinh thần nhân đạo, cảm thông chia sẻ với những con người gặp cảnh ngộ,đắng cay khổ cực

Ghi nhớ : sgk /49

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc 3 bài ca dao, phần ghi nhớ

- Sưu tầm các bài cao dao cùng chủ đề

- Soạn bài “ Những câu hát châm biếm”.

Ngày dạy: 13/09/2011

Văn bản: NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM

(Ca dao, dân ca)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc của những câu hát châm biếm.

- Biết cách đọc diễn cảm và phân tích ca dao châm biếm

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Ứng xử của tác giả dân gian trước những thói hư, tật xấu , những hủ tục lạc hậu

- Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu thường thấy trong các bài ca dao châm biếm

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu những câu hát châm biếm

- Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát châm biếm trong bài học

2 Kiểm tra bài cũ :

? Đọc 3 bài ca dao than thân.

? Nêu những điểm chung về nghệ thuật và nội dung của những bài ca dao này ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài

- Nội dung cảm xúc , chủ đề ca dao , dân ca rất đa dạng Ngoài những câu hát yêu thương , câu hát

than thân , ca dao – dân ca còn có rất nhiều câu hát châm biếm Cùng với truyện cười , vè , những câu hát châm biếm thể hiện khá tập trung những đặc sắc nghệ thuật trào lộng dân gian VN ,nhằm phơi bày các hiện tượng đáng cười trong xh Các em hãy tìm hiểu qua vb

“ Những câu hát châm biếm”

*HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu về thể loại.

? Văn bản thuộc thể loại nào?

? Đọc 2 câu đầu của bài ca dao , em thấy có hình ảnh nào

đã từng nhắc đến trong những câu hát than thân ? ( con cò)

? Trong những câu hát than thân , người nông dân mượn

hình ảnh cái cò để diễn tả điều gì ? (Cuộc đời thân phận

của mình )

? Qua cách xưng hô trong bài , em thấy đó là lời của ai ,

nói với ai , nói để làm gì ?

? Bức chân dung của người chú được xây dựng gián tiếp

qua lời của người cháu ntn?

HS : Phát hiện trả lời

? Trong lời giới thiệu đó có từ nào được lặp đi lặp lại nhiều

I GIỚI THIỆU CHUNG:

* Thể loại : Ca dao – dân ca

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

- Chú hay : tửu , tăm , nước chè đặc , ngủ trưa; ngày ước những ngày mưa , đêm ước thức trống canh

- Đó là người vừa nghiện ngập , lười lao động , chỉ thích hưởng thụ

=> Lặp từ, liệt kê, nói ngược

* Ý nghĩa : Châm biếm những

lần ? ( hay)

? Người cháu giới thiệu người chú hay những gì ?

? Qua lời giới thiệu của người cháu , em có nhận xét gì về

bức chân dung của người chú ?

? Bài ca dao này châm biếm điều gì ?

Hs :Trình bày

Gv :Gọi hs đọc bài 2

? Bài ca dao nói về việc gì ,Đối tượng đi xem bói là ai ?

? Thầy phán những nội dung gì ? Phán toàn những

chuyện quan trọng như vậy mà cách nói của thầy ntn?

? Bài ca dao phê phán hiện tượng nào trong xh?

? Hiện tượng mê tín dị đoan này ngày nay có còn tồn tại

hay không ? Hãy nêu dẫn chứng ?

Hs : Thảo luận (5’) trình bày.liên hệ thực tế

Gv : Gọi hs đọc bài 3

? Mỗi con vật trong bài tượng trưng cho ai , hạng người

nào trong xh ?

Gv :Hướng dẫn: Con cò – người nông dân, cà cuống – kẻ

tai to mặt lớn ; Chào mào , chim ri – cai lệ ; chim chích –

anh mõ

? Qua việc giới thiệu các nhân vật đến chia buồn , bài ca

dao phê phán điều gì ?

Gv : Gọi hs đọc bài 4

? Bài ca này chế giễu người nào ? ( cậu cai)

? Chân dung cậu cai được diễn tả ntn? (nón dấu lông gà ,

ngón tay đao nhẫn , áo ngắn , quần dài )

? Bài ca sử dụng nghệ thuật gì ? ( phóng đại)

? Qua bài ca dao này nhân dân muốn chế giễu điều gì ?

Hs : Phát hiện , trả lời

? Nhận xét sự giống nhau của 4 bài ca dao? Tác giả dân

gian đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để gây tiếng

- Là lời của thầy bói

- Đối tượng xem bói là người phụ

Bài 4

- Cậu cai : nón dấu lông gà , ngón tay đeo nhẫn , áo ngắn , quần dài

b Ý nghĩa của các văn bản :

- Ca dao châm biếm thể hiện tinh thần phê phán mang tính dân chủ của ngững con người thuộc tầng lớp bình dân

Ghi nhớ : sgk /53

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc 4 bài ca dao và phần ghi nhớ , làm hết bài tập

-Sưu tầm , phân loại và học thuộc một số bài ca dao châm biếm

-Viết cảm nhận của em về một bài ca dao châm biếm tiêu biểu trong bài học

- Soạn bài mới “Đại từ”

F RÚT KINH NGHIỆM

………

………

- Nắm được khái niệm đại từ, các loại đại từ

- Có ý thức sử dụng đại từ phù hợp với yêu cầu giao tiếp.

- Lưu ý :HS đã học về đại từ ở Tiểu học

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm đại từ

- Các loại đại từ

2 Kĩ năng:

a Kĩ năng chuyên môn:

- Nhận biết các đại từ trong văn bản nói và viết

- Sử dụng đại từ phù hợp với yêu cầu của giao tiếp

b.Kĩ năng sống:

- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng Đại từ phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng Đại từ

2 Kiểm tra bài cũ

? Từ láy chia làm mấy loại ? nêu nd từng loại ? Cho vd minh hoạ ?

? Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đâu ?

? Làm bài tập 5,6

3 Bài mới : GV giới thiệu bài

- Trong khi nói và viết , ta hay dùng những từ như tao , tôi , tớ , mày , nó , họ , hắn … để xưng hô hoặc

dùng đây , đó , kia , nọ …ai , gì , sao , thế để trỏ ,để hỏi Những từ đó ta gọi là đại từ Vậy đại từ là gì ? Đại từ có nhiệm vụ gì , chức năng và cách sử dụng ra sao ? Tiết học này sẽ trả lời cho câu hỏi đó

* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu khi niệm đại

từ,Tìm hiểu các loại đại từ.

Gv Cho hs đọc vd ở bảng phụ được ghi

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Thế nào là đại từ ? VD: Bảng phụ

GV giảng thêm : Với các loại từ :

- Ta nói vịt: Tên gọi của 1 loại sự vật.

- Ta nói cười : Tên gọi của 1 loại hoạt

động

- Ta nói đỏ : Tên gọi của 1 loại tính chất.

Các từ trong các vd trên nó và ai không

gọi tên của sự vật mà dùng để trỏ (chỉ) các

sự vật , hoạt động , tính chất mà thôi Như

vậy trỏ là không trực tiếp gọi tên sự vật ,

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

? Nhìn vào 3 vd cho biết các đại từ “ ai”,

“nó” giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu ?

- Nó 1 : CN ; Nó 2 : Định ngữ; Ai : chủ

ngữ.

* Thảo luận 3p: Ngoài ra , các em còn biết

đại từ giữ chức vụ gì nữa ? nếu có hãy cho

vd ?

- VN: VD : Người học giỏi nhất khối 7 là

nó

- Bổ ngữ : VD: Mọi người yêu mến nó

? Qua phân tích , hãy khái quát lại đại từ

giữ những chức vụ gì trong câu ?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời ( ghi nhớ )

? Nhìn vào 3 vd trên hãy cho biết đại từ

chia làm mấy loại ?

? Các đại từ tôi , tao , tớ , chúng tôi,

chúng tao, chúng tớ , nó , hắn …dùng để

trỏ gì ?

( người , sự vật )

? Các đại từ đây , đó , kia , ấy , này , nọ ,

bây giờ …được dùng để trỏ gì ? ( vị trí sv ,

không gian , thời gian)

? Đại từ “ vậy , thế” trỏ cái gì ? ( hoạt

* Đại từ: Đại từ dùng để trỏ người ,sự vật hoạt

động , tính chất, … được nói đến trong một ngữ cảnh nhất định của lời nói hoặc dùng để hỏi

* Vai trò ngữ pháp

- Nó(1) : Chủ ngữ

- Nó (2) : Định ngữ

- Ai : Chủ ngữNgoài ra:

- Người học giỏi nhất khối 7 là nó (Vị ngữ)

- Mọi người đều yêu mến nó

* Ghi nhớ 2 sgk/56

b Đại từ dùng để hỏi

-Hỏi về người , sự vật -Hỏi về số lượng -Hỏi về hoạt động , tính chất , sự việc

* Ghi nhớ 3 sgk/56

II LUYỆN TẬP:

*Bài tập 1/56 : sắp xếp các đại từ :

+ Ngôi 1 : số ít : tôi , tao ,tớ

Số nhiều : chúng tôi, chúng tao, chúng tớ

Gọi hs đọc yêu cầu bài tập 1 ( HSTLN)

? Bài tập 3 yêu cầu điều gì ?

? Nêu yêu cầu bài tập 4

Gv : Hướng dẫn hs thảo luận theo nhóm

.

+ Ngôi số 2 : số ít : mày

Số nhiều : chúng mày + Ngôi số 3 : số ít : hắn , nó

- Học thuộc ghi nhớ , hoàn tất các bài tập

-Xác định đại từ trong văn bản " Những câu hát về tình cảm gia đình, Những câu hát về tình yêu quê hương đất nước

-So sánh sự khác nhauvề ý nghĩa biểu cảm giữa một số đại từ xưng hô tiếng Việt với các đại từ xưng hô trog ngoại ngữ mà bản thân đã học

- Soạn bài mới “Luyện tập tạo lập văn bản”

- Củng cố những kiến thức có liên quan đến việc tạo lập văn bản và làm quen hơn nữa với các bước của

quá trình tạo lập văn bản

- Biết tạo lập một văn bản tương đối đơn giản , gần gũi với đời sống và và công việc học tập của HS.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

2 Kiểm tra bài cũ

? Để làm nên 1 văn bản chúng ta phải qua các bước như thế nào?

3 Bài mới :

- Giới thiệu bài : Các em đã làm quen trong tiết “ Tạo lập vb” Từ đó có thể tạo nên một vb tương đối

đơn giản , gần gũi với đời sống và công việc học tập của các em Vậy để tạo ra 1 sản phẩm hoàn chỉnh ,

hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết luyện tập

*HOẠT ĐỘNG 1: (5P) Ôn lại các bước tạo lập văn

bản.

Thực hành tạo lập văn bản.

? Em hãy nhắc lại các bước tạo lập vb ?

Gv : Ở lớp 6 , các em đã được học 2 kiểu vb tự sự, miêu

HS : Trả lời.( Viết thư , dựa vào từ viết thư).

? Vậy em tập trung viết về mặt nào ?

GV giảng: Con người VN : yêu chuộng hoà bình , cần cù

….

- Truyền thống lịch sử , danh lam thắng cảnh , những đặc

sắc về vh , phong tục …

? Em viết cho ai ? ( bất kì bạn nào đó ở nước ngoài )

? Em viết bức thư ấy để làm gì ?

HS: Gây cảm tình cuả bạn ấy về đất nước mình

* Thảo luận 5p: Vậy bố cục cụ thể cho 1 bức thư ntn ?

GV

+Phần đầu : - Điạ điểm , ngày tháng ; lời xưng hô ; lí do

+ Phần chính : - Hỏi thăm tình hình sức khoẻ của bạn

cùng gia đình

- Ca ngợi tổ quốc bạn

- Giới thiệu về đất nước mình : con người VN ,

truyền thống l/s , danh lam thắng cảnh , đặc sắc về

phong tục tập quán VN

+ Phần cuối thư : Lời chào , lời chúc

- Lời mời mọc bạn đến thăm đất nước VN

- Mong tình bạn 2 nước ngày càng gắn bó sâu sắc

? Em sẽ bắt đầu như thế nào cho tự nhiên , gợi cảm , chứ

không gượng gạo , khô khan? ( Do nhận được thư bạn về

tổ quốc nên mình viết thư hỏi đáp ; do đọc sách báo ,

xem truyền hình về nước bạn chợt liên tưởng đến đất

nước mình và muốn bạn cùng biết , cùng chia sẻ )

? Nếu định viết thư cho bạn để giới thiệu về cảnh đẹp đất

nước mình thì em có thể sắp xếp các ý trong phần thân

bài của bức thư theo trình tự dưới đây không ?

-Cảnh đẹp của mùa xuân VN

-Phong tục ăn Tết nguyên đán của người VN

-Những danh lam thắng cảnh của nước Việt Nam

-Vẻ đẹp kênh rạch , sông nước Cà Mau

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Các bước tạo lập văn bản

- Định hướng chính xác

- Xây dựng bố cục rành mạch, hợp

lý, thể hiện đúng định hướng trên

- Diễn đạt các ý đã ghi trên bố cục

- Kiểm tra văn bản

2 Thực hành tạo lập văn bản

Đề 1 : Em hãy viết thư cho người

bạn để bạn hiểu về đất nước mình ( tối đa 1500 chữ)

+ Phần đầu :

- Địa điểm, ngày tháng

- Lời xưng hô

HS; Không được ,hs giải thích.

GV; định hướng: Vì dàn bài không rành mạch, các ý

được phân lúc thì theo mùa , lúc thì theo miền, khi nói về

cảnh đẹp khi lại chuyển sang phong tục từ đó các ý

chồng chéo lên nhau).

Gv : Yêu cầu hs viết một đoạn trong phần nội dung chính

( Lý Thường Kiệt )

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Bước đầu tìm hiểu về thơ trung đại

- Cảm nhận được tinh thần, khí phách của dân tộc ta qua bản dịch bài thơ chữ Hán Nam Quốc Sơn Hà.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết bước đầu về thơ trung đại

- Đặc điểm thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

- Chủ quyền về lãnh thổ đất nước và ý chí quyết tâm bảo vệ bảo vệ chủ quyền đó trước kẻ thù xâm lược

2 Kĩ năng:

- Nhận biết thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

- Đọc hiểu và phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật chữ Hán qua bản dịch Tiếng Việt

3 Thái độ:

- Giáo dục tinh thần yêu quê hương đất nước

4 Tư tưởng Hồ Chí Minh

- Liên hệ với nội dung Bản tuyên ngôn độc lập của Bác

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình,thảo luận nhóm

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ :

? Đọc 4 bài ca dao về những câu hát châm biếm ? Trong 4 bài ca dao đó em thích bài ca dao nào nhất ?

Vì sao ?

? Hãy phân tích nội dung của bài ca dao đó

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

- Từ xưa , dân tộc ta đã đứng lên chống giặc ngoại xâm rất oanh liệt , kiên cường Tự hào thay , ông

cha ta đã đưa đất nước bước sang một trang sử mới : Đó là thoát ách đô hộ ngàn năm phong kiến phương

Bắc , 1 kỉ nguyên mới mở ra Vì thế bài “Sông núi nước Nam” ra đời được coi là bản tuyên ngôn độc lập

đầu tiên , khẳng định một quốc gia độc lập tự chủ Vậy nội dung của văn bản này ntn chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài học ngày hôm nay

* HOẠT ĐỘNG 1 (5P) Giới thiệu chung về tác giả,tác

? Bài thơ Sông núi nước Nam nói về vấn đề gì ?

? Thế nào là bản tuyên ngôn độc lập ?

HS : Là lời tuyên bố về chủ quyền đất nước và khẳng

định không có thế lực nào xâm phạm

•

•

• HOẠT ĐỘNG 2: (27P) Đọc – Tìm hiểu văn bản)

GV: Đọc sau đó hướng dẫn hs đọc ( đọc dõng dạc , không

khí nghiêm trang )

- Giải thích từ khó

GV : Sông núi nước Nam là bài thơ thiên về sự biểu ý

? Vậy sự biểu ý đó được thể hiện bằng bố cục ntn?

Hs : Trình bày

Gv : Định hướng.?

? Bài thơ này ngoài biểu ý có biểu cảm không ? (có)

? Có biểu cảm thì thuộc trường hợp nào trong 2 trạng thái

- SNNN: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt :

Một thể thơ Đường có luật quy định

ở mỗi bài có bốn câu thơ, mỗi câu

có bảy tiếng có niêm luật chặt chẽ

+ Theo truyền thuyết SNNN là bài

thơ chữ Hán Tác phẩm ra đời gắn với tên tuổi của Lí Thường Kiệt và trận chiến chống quân Tống xâm lược ở phòng tuyến sông Như Nguyệt

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

+ Hai câu cuối

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

? Như vậy nd của bản tuyên ngôn độc lập trong bài “

Sông núi nước Nam” là gì ?

HS: Phát hiện , bộc lộ

Gv : Chỉ định hs đọc ghi nhớ

* HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tổng kết

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

→ Kẻ thù không được xâm phạm , nếu xâm phạm thì chuốc lấy thất bại

- Bản tuyên ngôn độc lập thể hiện chân lí lớn lao thiêng liêng nhất của dân tộc VN

=> Ý chí kiên quyết bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ độc lập dân tộc

+ Dồn nén cảm xúc trong hình thức thiên về nghị luận, trình bày ý kiến.+ Lựa chọn ngôn ngữ góp phần thể hiện giọng thơ dõng dạc, hùng hồn , đanh thép

2.Ý nghĩa văn bản :

-Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức

mạnh chính nghĩa của dân tộc ta

-Bài thơ có thể xem như một bản tuyên ngôn độc lập đàu tiên của nước ta

E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

- Học thuộc lòng -đọc diễn cảm văn bản dịch thơ và

- Nhớ được 8 yếu tố Hán trong văn bản

- Chuẩn bị bài để tiết sau trả bài

Ngày dạy: 12/09/2011 TIẾT 18

Tiếng Việt: TỪ HÁN VIỆT

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được thế nào là yếu tố Hán Việt

- Biết phân biệt hai loại từ ghép Hán Việt : từ ghép đẳng lập và từ ghép chính phụ

- Có ý thức sử dụng từ Hán Việt đúng nghĩa, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm từ Hán Việt , yếu tố Hán Việt

- Cách loại từ ghép Hán Việt

2 Kĩ năng:

a Kĩ năng chuyên môn:

- Nhận biết từ Hán Việt , các từ ghép Hán Việt

- Mở rộng từ ghép Hán Việt

b.Kĩ năng sống:

- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng từ Hán việt phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ Hán việt

2 Kiểm tra bài cũ

? Đại từ là gì ? Đại từ đảm nhiệm những chức vụ nào ? cho vd ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài

- Ở lớp 6 các em đã biết thế nào là từ HV , ở bài này chúng ta sẽ đi tìm hiểu về cấu tạo của từHV

* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu đơn vị cấu tạo từ

? Các tiếng nam, quốc , sơn , hà nghĩa là gì ? Tiếng

nào có thể dùng độc lập , tiếng nào không ?

GV giảng:

VD : So sánh quốc với nước

- Có thể nói : Cụ là nhà thơ yêu nước mà không thể

nói ( cụ là nhà thơ yêu quốc)

- Cũng vậy có thể nói là trèo núi mà không thể nói

? Tiếng “Thiên” trong từ “Thiên thư” có nghĩa là

trời, tiếng “ thiên” ở trong các từ sau có nghĩa là

gì ?

HS: - Thiên niên kỉ , thiên lí mã (nghìn)

- Lí Công Uẩn thiên về Thăng Long (dời)

? Vậy em có nhận xét gì về nghĩa của yếu tố HV ?

Việc hiểu nghĩa của yếu tố HV giúp ích cho chúng

ta điều gì ?

Hs : Trả lời

? Từ đó em có nhận xét gì về yếu tố HV?

Hs “Dựa vào ghi nhớ trả lời Ghi nhớ 1

Gv : Các từ : sơn hà , xâm phạm (trong bài Nam

quốc sơn hà) giang sơn trong bài (Tụng giá hoàn

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Đơn vị cấu tạo từ HV

a VD1: Bài thơ Nam quốc sơn hà

- Nam: Phương nam, nước Nam, người miền nam

- Trong TV có một khối lượng khá lớn

từ Hán Việt Tiếng để cấu tạo từ Hán Việt gọi là yếu tố Hán Việt

- Phần lớn các yếu tố HV không được dùng độc lập như từ mà chỉ dùng để tạo

từ ghép Một số yếu tố HV như hoa quả, bút, bản, học tập,…có lúc được

dùng để tạo từ ghép, có lúc được dùng độc lập như một từ

- Có nhiều yếu tố HV đồng âm nhưng nghĩa khác xa nhau

kinh sư) thuộc loại từ ghép nào ? ( đẳng lập)

? Các từ : Ái quốc , thủ môn chiến thắng ? Thuộc

loại từ ghép nào ? ( chính phụ).

? Trật tự của các từ ghép HV có giống trật tự của

các từ ghép thuần Việt không ? ( giống )

Các em chú ý vd b

Hs :Thảo luận, trình bày

? Qua phân tích vd a,b em có nhận xét gì về từ

ghép HV và trật tự các yếu tố trong từ ghép HV ?

(Ghi nhớ)

*HOẠT ĐỘNG 2 Hướng dẫn luyện tập

? Bài tập 1 yêu cầu chúng ta điều gì ? (HSTLN)

? Nêu yêu cầu bài tập 3 ? (HSTLN)

Hs : Nêu yêu cầu của bài tập 1

* Ghi nhớ : sgk /70

II LUYỆN TẬP:

Bài tập 1/70: Phân biệt

- Hoa 1 : cơ quan sinh sản của thực vật ; Hoa 2: đẹp , tốt

- Gia 1 : nhà ; Gia 2: Thêm

- Tham 1 : ham muốn nhiều Tham 2 : dự , vào

- Phi 1 : bay ; Phi 2 : trái Phi 3 : vợ lẽ

- Làm hết bài tập còn lại ,ôn lại bài Qúa trình tạo lập văn bản

-Tìm hiểu nghĩa của các yếu tố Hán Việt xuất hiện nhiều trong các văn bản đã học

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được văn biểu cảm nảy sinh do nhu cầu biểu cảm của con người.

- Biết phân biệt biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp cũng như phân biệt các yếu tố đó trong văn bản.

- Biết cách vận dụng những kiến thức về văn biẻu cảm vào đọc - hiểu văn bản.

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm văn biểu cảm

- Vai trò, đăc điểm của văn biểu cảm

- Hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong văn bnả biểu cảm

2 Kĩ năng:

- Nhận biết đặc điểm chung của của văn bản biểu cảm và hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong các văn bản biểu cảm cụ thể.

2 Kiểm tra bài cũ

? Để làm nên 1 văn bản chúng ta phải qua các bước như thế nào?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài

- Trong đời sống ai cũng có tình cảm , Tình cảm đối với cảnh , đối với vật , đối với mọi người Tình cảm

của con người lại rất tinh vi , phức tạp , phong phú Khi có tình cảm dồn nén , chất chứa không nói ra được thì ta dùng thơ , văn để biểu hiện tình cảm Loại văn thơ đó người ta gọi là văn thơ biểu cảm Vậy văn biểu cảm là loại văn như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết học này.

*HOẠT ĐỘNG 1 :Tìm hiểu nhu cầu biểu cảm

của con người Tìm hiểu đặc điểm chung của

văn biểu cảm.

Gv : Cho hs đọc những câu ca dao trong phần 1

? Mỗi câu ca dao trên thể hiện tình cảm , cảm xúc

gì? Người ta thổ lộ tình cảm đó để làm gì ?

? Theo em, khi nào thì người ta có nhu cầu biểu

cảm?

Hs : Bộc lộ

Gv : Chốt Vậy ngoài ca dao thì những bức thư ,

bài thơ , bài văn chính là những phương thức biểu

cảm

? Trong môn Tập làm văn người ta gọi chung đó

là văn gì ? ( văn biểu cảm)

Gv: Cho hs đọc đoạn văn 1 sgk/72

? Em cảm nhận được điều gì qua đoạn văn trên?

Hs: Một người đang bày tỏ tình cảm của mình với

người bạn đã chuyển đi bằng cách viết thư)

? Tình cảm đó được thể hiện qua những từ ngữ,chi

tiết nào?

? Bài ca dao sau đây có phải nói về con sáo

không?

? Vậy hình ảnh con sáo nêu ra để làm gì?

? Bài ca trên sử dụng biểu cảm gì ?

? Qua phân tích em hiểu thế nào là văn biểu cảm?

Văn biểu cảm được thể hiện qua những thể loại

nào ?

? Tình cảm trong văn biểu cảm thường có tính chất

gì ? Nêu những cách biểu hiện của văn biểu cảm ?

HS đọc ghi nhớ sgk/72

I TÌM HIỂU CHUNG.

1 Nhu cầu biểu cảm của con người

- Khi có những tình cảm tốt đẹp chất chứa , muốn biểu hiện cho người khác thì người ta có nhu cầu biểu cảm

VD: Ca dao,những bài thơ,bức thư…

- Văn biểu cảm là VB viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc ( văn trữ tình )

- Tình cảm trong văn biểu cảm thường là những tình cảm đẹp thấm nhuần tư tưởng nhân văn

2 Đặc điểm chung của văn biểu cảm

a VD1: Đoạn văn 1/72

- Thảo thương nhớ ơi!

- Để cho bọn mình xiết bao mong nhớ….

→ Cảm xúc thể hiện bằng từ ngữ

⇒ Biểu cảm trực tiếp

b VD2: Bài ca dao:

Ai đem con sáo sang sông

Để cho con sáo sổ lồng bay đi

→ Ẩn dụ,hình ảnh bóng bẩy, khêu gợi cảm giác sự mất mát,thể hiện tình cảm tiếc nuối trước một người con gái (người yêu) đi lấy chồng

⇒ Biểu cảm gián tiếp

* Lưu ý: Văn biểu cảm nhằm cho người

đọc,người nghe biết được,cảm nhận được tình cảm của nhười viết Tình cảm là nội dung thông tin chủ yếu Các hình ảnh, sự

*HOẠT ĐỘNG 2 Hướng dẫn luyện tập

Gv: Yêu cầu hs đọc bài tập 1

? Bài tập 1 yêu cầu chúng ta điều gì ? (HSTLN)

? Em hãy nêu yêu cầu của bài tập 2? (HSTLN)

Hs : Chỉ ra các yêu cầu của bài tập và thực hiện

Bài tập 1/73 : So sánh 2 đoạn văn :

- Đoạn 1 : Không phải là văn biểu cảm vì : chỉ đặc điểm hình dáng và công dụng của cây Hải Đường chưa bộc lộ cảm xúc

- Đoạn 2 : Là văn biểu cảm vì : đủ những đặc điểm của văn biểu cảm + Kể chuyện: Từ cổng vào,lần nào tôi cũng dừng lại để ngắm cây HĐ

+ Miêu tả: Màu đỏ thắm,lá to…

+ So sánh: Trông dân dã như cây chè…+ Liên tưởng : Bỗng nhớ năm xưa…

+ Cảm xúc: Người viết cảm nhận được

vẻ đẹp rực rỡ của cây HĐ làm xao xuyến lòng người

Bài tập 2 / 74:

- Hai bài thơ đều là biểu cảm trực tiếp ,

vì cả hai bài đều trực tiếp nêu tư tưởng , tình cảm , không thông qua 1 phương tiện trung gian như miêu tả , kể chuyện nào cả

-Vận dụng những kiến thức về văn biểu cảm vào tìm hiểu văn bản biểu cảm đã học

- Soạn bài “Côn Sơn ca” “ Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra”.

- Giúp HS Củng cố kiến thức và kĩ năng học về văn Miêu tả

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG