Mắt và các bệnh toàn thân

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

Mắt và các bệnh toàn thân

Các bệnh toàn thân hay ảnh hưởng đến

mắt

y Nhiễm trùng

y Nhiễm Toxoplasma

y Không nhiễm trùng

y Bệnh nội tiết- Dái tháo đường, tuyến giáp trạng

y Nhiễm giun Toxocara

y Lao

y Giang mai

y Bệnh phong

tuyến giáp trạng

y Bệnh tổ chức liên kết-Viêm khớp dạng thấp/ luput ban đỏ/

viêm nốt động mạch/ u hạt Wegener/ xơ cứng hệ thống

y Viêm động mạch tế bào khổng lồ

y Bệnh sarcoid

y Hội chứng Vogt Koyanagi

1 Tæn th−¬ng tæ chøc mÒm

• S−ng nÒ mi vµ tæ chøc quanh hèc m¾t

• Phï vµ c−¬ng tô kÕt m¹c

• Phï vµ c−¬ng tô kÕt m¹c

• Phï kÕt m¹c

• Viªm kÕt gi¸c m¹c ria trªn

2 Co rót mi

3 Låi m¾t

4 BÖnh lý thÞ thÇn kinh

5 BÖnh c¬ g©y h¹n chÕ vËn nh·n

Tæ chøc mÒm bÞ ¶nh h−ëng

S−ng nÒ mi vµ tæ chøc quanh hèc m¾t C−¬ng tô kÕt m¹c

Phï kÕt m¹c Viªm kÕt gi¸c m¹c ria trªn

C¸c dÊu hiÖu co rót mi

X¶y ra kho¶ng 50% bÖnh nh©n

• Co rót mi hai m¾t

• Kh«ng cã låi m¾t ®i kÌm

• Co rót mi hai bªn

• Låi m¾t hai bªn

• Mi kh«ng di chuyÓn theo khi nh·n cÇu ®−a xuèng d

• Co rót mi mét bªn

• Låi m¾t mét bªn

Låi m¾t

• X¶y ra ë kho¶ng 50% bÖnh nh©n

• DiÒu trÞ c−êng gi¸p kh«ng cã t¸c dông

• Sắc giác bị tổn hại

• Dĩa thi thường binh thường

Do các cơ phi đại gây chèn ép thị

thần kinh ở đỉnh hốc mắt Thường xuất hiện khi lồi mắt không nhiề

• Xuất hiện ở khoảng 40% bệnh nhân

• Do cơ bị xơ hóa gây co rút

Bệnh cơ gây hạn chế vận nhãn

Nhin lên bị hạn chế-Thường gặp Liếc ngoài hạn chế-ít gặp hơn

Bệnh SARCOID

y Là một bệnh không rõ nguyên nhân ảnh hưởng nhiều

hệ thống

y Có đac điểm tạo u hạt không có tổ chức bã đậu

y Hay xảy ra ở nư giới 20-50 tuổi

y Thường gặp ở người da đen và người châu á

y ? Có liên quan đến vi khuẩn kháng cồn, toan

(mycobacteria)

Bệnh Sarcoid

Bệnh ảnh hưởng toàn thân

y Tổn thương phổi – 95%

y Hạch trung thất to –

50%

y Các tổn thương ngoài da

– 30% →

y Các tổn thương mắt –

30%

Biểu hiện tại mắt

y Các tổn thương bán phần

trước (30%)

y U hạt kết mạc

y Tổn thương tuyến lệ gây khô

mắt

y Viêm màng bồ đào cấp tính/

hay mãn tính →

y Tủa sau giác mạc được mô tả

giống “mỡ cừu” vị lớn và có

giống mỡ cừu vị lớn và có

màu vàng như mỡ

Bệnh sarcoid

Biểu hiện tại mắt

y Các tổn thương bán phần

sau (20%)

y Hiện tượng dày thành một

phần tĩnh mạch (bị lồng bao)

y Thâm nhiễm tế bào quanh

mạch máu

y U hạt hắc võng mạc

y Viêm mạch máu gây tắc mạch

sinh

ra:-y Tân mạch

y Tân mạch

y Thâm nhiễm trong dịch kính

(viêm dịch kính) với nhung

đám tế bào kết vón (tạo hinh

ảnh cục tuyết)

Bệnh sarcoid

Biểu hiện tại mắt

y Hiện tượng lồng bao tĩnh

mạch võng mạc

y Chụp mạch huỳnh quang

thấy có rò dịch và bắt

thuốc tại chỗ có lồng

bao

Bệnh sarcoid

Biểu hiện tại mắt

U hạt ở đáy mắt

y Trong và trước võng mạc

y Hắc mạc

BiÓu hiÖn t¹i m¾t

y U h¹t ë ®Çu thÞ thÇn kinh

y DÇu thÞ thÇn kinh binh Þ

th−êng

BÖnh sarcoid

C¸c dÊu hiÖu toµn th©n

Ban d¹ng luput ë

mòi-mét lo¹i sarcoid da tiÕn

mét lo¹i sarcoid da tiÕn

triÓn m·n tÝnh th−êng

¶nh h−ëng da mÆt vµ tai

Bệnh sarcoid

Các dấu hiệu toàn thân

y Liệt mặt

y Tuyến nước bọt phi đại

Bệnh sarcoid

Các dấu hiệu toàn thân

y Hạch rốn phổi thấy khi

chụp X quang ngực

y Thâm nhiễm phổi

y Ban đỏ dạng nốt

y Viêm khớp

Các tham dò chức nang (1)

X quang phổi để phát hiện

các dấu hiệu ở phổi nh−:

y Hạch rốn phổi to hai bên

y Phổi bị nham nhở

Bệnh sarcoid

Các tham dò chức nang (2)

y Men angiotensin chuyển đổi (ACE) tang cao trong e a g ote s c uyể đổ ( C ) ta g cao t o g

huyết thanh khi bệnh sarcoid hoạt tính

y Test Mantoux – cần thận trọng ở các bệnh nhân đã

tiêm vac xin BCG Test có thể âm tính

y Các test chức nang phổi

Bệnh sarcoid

Các tham dò chức nang (3)

Chụp cắt lớp có tiêm

Gallium cho thấy các

Gallium cho thấy các

tuyến lệ và tuyến nước

bọt mang tai và vùng

phổi tang ngấm thuốc ở

bệnh nhân bị sarcoid

hoạt tính ạ

Diều trị bệnh SARCOID

Có thể phải dùng steroid toàn thân khi bệnh ở bán phần

Có t ể p ả dù g ste o d toà t â bệ ở bá p ầ

sau gây ảnh hưởng đến thị lực và thị thần kinh

1 BÖnh u x¬ thÇn kinh

• Lo¹i I (NF 1) bÖnh von Recklinghausen

2 X¬ hãa cñ (BÖnh Bourneville)

• Lo¹i I (NF-1) – bÖnh von Recklinghausen

• Lo¹i II (NF-2) – u d©y tÝnh gi¸c hai bªn

3 BÖnh von-Hippel-Lindau

4 Héi chøng Sturge-Weber

U x¬ thÇn kinh lo¹i-1 - (NF-1)

• Lo¹i bÖnh u thÇn kinh bÈm sinh th−êng gÆp nhÊt

• Tû lÖ 1:4000 c¸ thÓ

• Cã khi rÊt nhá

• Gene bÖnh ë NST 17q11

VÕt cµ phª s−a trªn da

Ngµy cµn nhiÒu vµ cµng lín theo tuæi t

U xơ mềm trong NF-1

•Xuất hiện lúc dạy thi

•Các nốt có cuống, mềm gồm u xơ thần kinh hay u

tế bào schwann

•Số l−ợng ngày càng nhiêu

•Phân bố rộng khắp cơ thể

U xơ thần kinh đám rối trong NF-1

• Dầu to-ít gặp

• Các biểu hiện khác – Trật khớp háng, lùn, xương dà

• Teo nửa mặt

Các tổn thương hốc mắt trong NF-1

Thoát vị màng não xương bướm hố

U thị thần kinh ở 15%

• Chụp MRI cắt dọc thị thần kinh

thấy u xâm nhập vùng dưới đồi

• Chụp cắt lớp trước sau thấy khuyết cánh l

•Lồi mắt đập không có tiếng thổi!

U xơ thần kinh mi mắt trong NF-1

Có thể gây sụp mi cơ học Có thể đi kèm glôcôm

Các tổn thương nội nhãn trong NF-1

Nốt Lisch Lộ màng bồ đào bẩm sinh

Rất hay gặp- 95% ít gặp-có thể kèm theo glôcôm

U tế bào thần kinh đệm võng mạc Nốt ruồi hắc mạc

Rất hay gặp-u lạc vị của biểu mô sắc

tố và võng mạc Rất hay gặp - đục thể thủy tinh sớm

Xơ hóa dạng củ (Bệnh Bourneville)

Vết nhan da sần sùi

• Di truyền trội liên kết NST thường

• Tam chứng-Tri trệ tinh thaani, động kinh, u tuyến bã

• Dày da vùng cột sống

• Quanh mũi và má

Xuất hiện sau 1

• Dám da ít sắc tố

Các u lành tính trong xơ hóa dạng củ

U tế bào sao não U tạng và dưới móng

• U quanh não thất phát triển chậm

• Có thể gây não úng thủy, động kinh

và tri trệ tinh thần

•Thường không có triệu chứng và vô h

•Thận (u mỡ cơ mạch), tim (u cơ tim)

U tế bào sao võng mạc trong bệnh xơ hóa dạng

củ

Sớm

• IU vô hại có ở 50% số bệnh nhân

• Có thể có ở nhiều chỗ và ở hai mắt

Nốt trong mờ Mảng màu trắng

Muộn

máu thần kinh

• Các khối u-u thận

MRI-U tủy sống

• Nang – thận, gan, tụy tinh hoàn

và buồng trứng, phổi

• đa hồng cầu Chụp mạch thấy u tiểu não

mạch mao mạch võng mạc trong hội chứng v-H

Sớm

• U đe dọa thị lực ở 50% bệnh nhân

• Có thể nhiều chỗ và hai bên mắt

Tổn thương nhỏ giwuax tiểu động và tĩnh mạch

Nốt nhỏ màu đỏ

Muộn

c đặc điểm toàn thân của hội chứng Sturge-Web

Nốt ruồi đỏ U mạch màng não

• Bẩm sinh Không nhạt khi ấn

• Kèm gloo côm cùng bên ở 30%

• CT thấy u mạch thùy đỉnh trái

•Các biến chứng-tri trệ tinh thần, động kinh và liệt nửa người

Biểu hiện tại mắt của hội chứng Sturge-Webe

Glôcôm

Mắt to ở 60% Có thể kèm u mạch thượng củng mạc

U mạch hắc mạc tỏa lan

Không có viêm Có viêm

•Mãn tính và không có triệu chứng

• Giác mạc chu biên mỏng dần mà biểu mô

vẫn nguyên vẹn (‘kiểu giác mạc mỏng do

đeo kính tiếp xúc”)

• Cấp và đau nhức

• Loét và thâm nhiễm chu biên

Diều trị – steroid hay các thuốc gây độc tế bào đường toàn t

Loét giác mạc chu biên trong bệnh u hạt

Wegener và viêm động mạch dạng nốt

Loét giác mạc chu biên và trung

tâm giống loét Mooren

Không giống loét Mooren, củng mạc cũng có thể bị ảnh hưởng