văn 8(tuần 1-21)

Kiến thức: -Cảm nhận đựoc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm 2.. Kĩ năng: -Đ

Tiết 1 Ngày soạn: 16/8/ 2011 Tôi đi học

(Thanh Tịnh)

i mục tiêu:

1 Kiến thức:

-Cảm nhận đựoc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên trong một

đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm

2 Kĩ năng:

-Đọc-hiểu đoạn trích có yếu tố miêu tả và biểu cảm

-Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

3 Thái độ:

Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghinhớ những kỉ niệm ấy

ii chuẩn bị:

1.Giáo viên: nghiên cứu tài liệu, soạn bài

2 Học sinh: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo hệ thống câu hỏi sgk

iii tiến trình dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của hs

2 Giới thiệu bài: Trong cuộc đời mỗi con ngời, những kỉ niệm của tuổi học trò thờng đợc lugiữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trờng đầu tiên Tiết học đầutiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà vănThanh Tịnh Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh đã diễn tả những kỉ niệm mơn man,bâng khuâng của một thời thơ ấy

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

?Trình bày những hiểu biết của em về Thanh

? Xét về mặt thể loại VB, có thể xếp bài này

vào kiểu loại VB nào? Có thể gọi đây là VB

nhật dụng, VBBC đợc không? vì sao?

I Tìm hiểu chung 1.Tác giả

- Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh làTrần Văn Ninh, lên 6 tuổi đổi là Trần ThanhTịnh Quê: Gia Lạc, ven sông Hơng (Huế)

1933 đi làm rồi vào nghề dạy học và bắt đầusáng tác văn chơng

- Thanh Tịnh sáng tác nhiều thể loại: Truyệnngắn, dài, thơ, cac dao, bút ký, giáo khoa

- Đậm chất trữ tình, toát lên vẽ đằm thắm,tình cảm êm dịu, trong trẻo

(Có thể xếp vào kiểu văn bản biểu cảm vì

toàn truyện là cảm xúc tâm trạng của nhân

vật trong buổi tựu trờng đầu tiên.)

? Mạch truyện đợc kể theo dòng hồi tởng

của nvật “tôi” theo trình tự thời gian của

buổi tựu trờng đầu tiên, vậy ta có thể tạm

ngắt bằng những đoạn nh thế nào?

G/V: Như vậy, từ những biến chuyển của đất

trời vào dịp cuối thu và hỡnh ảnh những em nhỏ

rụt rố nỳp dưới nún mẹ lần đầu tiờn tới trường

gọi cho nhõn vật “ tụi” nhớ lại mỡnh ngày ấy với

những kỷ niệm trong sỏng, được tỏi hiện theo

trỡnh tự thời gian Kỷ niệm ấy đó sống dậy ào ạt

trong lũng tỏc giả để thành truyện ngắn này

5 Bố cục

Truyện có 5 đoạn cụ thể:

Đ1 Từ đầu - rộn rã: Khơi nguồn nổi nhớ

Đ2 Tiếp -ngọn núi: Tâm trạng hoặc cảmgiác của nhân vật tôi trên đờng cùng mẹ đếntrờng

Đ3 Tiếp- các lớp: Khi đứng giữa sân trờng,khi nhìn mọi ngời, các bạn

Đ4 Tiếp - nào hết: Khi nghe gọi tên và rời

mẹ vào lớp

Đ5: Khi ngồi vào chổ và đón nhận tiết học

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

? Em hãy cho biết nhân vật chính của văn

bản này là ai? - Nhân vật " Tôi "

? Vì sao em biết đó là nhân vật chính?

? Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy?

- Hs đọc 4 câu đầu

? Nỗi nhớ buổi tựu trờng đợc khơi nguồn từ

thời điểm nào?

? Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt hiện lên

ngắn khoảng cách thời gian giữa hiện tại và

quá khứ  Những từ láy đợc sử dụng để tả

tâm trạng, cảm xúc của tôi khi nhớ lại kỷ

niệm tựu trờng: Náo nức, mơn man, tng

bừng, rộn rã Đó là những cảm giác trong

sáng nảy nở trong lòng.Nó không >< nhau,

trái ngợc nhau mà gần gũi, bổ sung cho

nhau nhằm diễn tả 1 cách cụ thể tâm trạng

khi nhứ lại và cảm xúc thực của tôi khi ấy

GV:Vậy trên con đờng cùng mẹ đến trờng,

II Tìm hiểu văn bản

1.Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi

tựu trờng đầu tiên

a Khơi nguồn kỷ niệm:

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thuCảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều, mây bàngbạc

Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụt rè cùng mẹ

đến trờng

=> Liên tởng tơng đồng, tự nhiên giữa hiệntại - quá khứ

- Tâm trạng: Nao nức, mơn man, tng bừngrộn rã

nhân vật tôi có tâm trạng nh thế nào? Chúng

ta sẽ tìm hiểu tiếp ở đoạn 2

HS đọc diễn cảm toàn đoạn

? Khi cựng mẹ đi trờn con đường tới trường

trong ngày khai giảng đầu tiờn, nhõn vật “

tụi” cú cảm nhận và tõm trạng như thế nào?

?Tõm trạng ấy xuất phỏt do đõu?

b Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đi cùng

mẹ đến tr ờng buổi đầu tiên

- Con đường cảnh vật vốn rất quen nhưng lần này

tự nhiờn thấy lạ  tự cảm thấy cú sự thay đổi lớntrong lũng

- Cảm thấy đứng đắn, trang trọng với bộ quần ỏodài, với mấy quyển vở mới trờn tay

- Cẩn thận nõng niu mấy quyển vở Vừa lỳng tỳng, vừa muốn khẳng định mỡnh khi xin mẹ được cầm bỳt thước như cỏc bạn khỏc

 Sự kiện quan trọng : Hụm nay tụi đi học

Đú là dấu hiệu đổi khỏc trong tỡnh cảm và nhận thức của một cậu bộ giàu cảm xỳc trong ngày đầu tới trường, tự thấy mỡnh như

1 Kiểm tra bài cũ:

?Nêu một vài nét về tác giả-tác phẩm?

2 Bài mới

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

GV đọc đoạn văn và nêu vấn đề:

? Em có nhận xét gì về cách kễ và tả đó?->

tinh tế, hay

? Ngày đầu đến trờng em có những cảm giác

và tâm trạng nh nhân vật " Tôi " không? Em

có thể kễ lại cho các bạn nghe về kĩ niệm

ngày đầu đến trờng của em?

? Qua 3 đoạn văn trên em thấy tác giả đã sử

dụng nghệ thuật gì?

- NT: So sánh

? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?

->Gợi cảm, làm nỗi bật tâm trạng của nhân

vật " tôi " cũng nh của những đứa trẻ ngày

đầu đến trờng

HS đọc đoạn 4:

?Tâm trạng của nhân vật " Tôi " Khi nghe

ông Đốc đọc bản danh sách học sinh mới nh

thế nào? Theo em tại sao " tôi " lúng túng?

 Tôi lúng túng vì tôi cha bao giờ bị chú ý thế

này

? Vì sao tôi bất giác giúi đầu vào lòng mẹ

nức nỡ khóc khi chuẩn bị vào lớp

? Hình ảnh con chin con liệng đến đứng bên

bờ cửa sổ, có phải đơn thuần chỉ có nghĩa

thực hay không? Vì sao?

-> H/ả này không chỉ đơn thuần có nghĩa

thực, nh một sự tình cờ mà có dụng ý nghệ

thuật, có ý nghĩa tợng trng rõ ràng

? Dòng chữ “Tôi đi học” kết thúc truyện có ý

nghĩa gì?  Kết thúc tự nhiên, bất ngờ: vừa

khép lại bài văn, vừa mở ra 1 thế giới mới, 1

bầu trời mới Dòng chữ thể hiện chủ đề của

d Khi nghe ông Đốc gọi tên và rời tay mẹvào lớp:

- Cảm thấy quả tim ngừng đập, giật mỡnhlỳng tỳng khi nghe gọi đến tờn

- Cảm thấy sợ khi sắp phải xa mẹ, dỳi đầu vào lũng mẹ nức nở khúc theo bạn Thấy mỡnh bước vào thế giới khỏc và cỏch xa mẹ hơn bao giờ hết  vừa lo sợ vừa cảm thấy sung sướng

e Khi ngồi vào chỗ của mình đón nhận tiếthọc đầu tiên:

-Cảm thấy vừa xa lạ, vừa gần gũi với cảnh vật(tranh treo tờng, bàn ghế)

-Với ngời bạn tí hon ngồi bên cạnh cha gặp,nhng ko cảm thấy xa lạ

-Vừa ngỡ ngàng, vừa tự tin,nghiêm trang bớc vào giờ học đầu tiên với bài Tôi đi học

2 Cảm nhận về thỏi độ, cử chỉ của người

có ngời mẹ , những bậ phụ huynh khác, ông

Đốc và thầy giáo trẻ

?Em có cảm nhận gì về thái độ, cử chỉ của

những ngời lớn ( Ông Đốc, thầy giáo trẻ,

ng-ời mẹ ) đối với các em bé ngày đầu tiên đi

học?

?Em đã học những văn bản nào có tình cảm

ấm áp, yêu thơng của những ngời mẹ đối với

con? ( Cổng trờng mở ra, mẹ tôi

- Đoạn cuối của VB cú 2 chi tiết “ Một con

chim… nhỡn theo cỏnh chim”, “ nhưng tiếng

phấn của thầy cụ… đỏnh vần đọc

?Em hiểu 2 chi tiết này ntn?->Yờu thiờn

nhiờn, yờu tuổi thơ nhưng yờu cả sự học hành để

trưởng thành

? Theo dũng hồi tưởng của tỏc giả trở về dĩ

vóng Đến đõy em cú thể lý giải vỡ sao thời

gian và khụng gian “Một buổi mai đầy

sương thu và giú lạnh” ấy lại trở thành kỷ

niệm khụng phai trong tõm trớ tỏc giả?

 Thời gian và khụng gian ấy gắn liền với

kỷ niệm đầy ý nghĩa : Lần đầu tiờn trong đời

được cắp sỏch tới trường

lớn đối với cỏc em bộ lần đầu tiờn đi học :

- Cỏc PHHS: Chuẩn bị chu đỏo cho con em;trõn trọng tham dự buổi lễ quan trọng này: cựng lolắng, hồi hộp cựng con

- ễng đốc : là hình ảnh ngời thầy, ngời lãnh đạo từtốn, bao dung, nhân hậu

- Thấy giỏo trẻ : vui tớnh, giàu tỡnh thương

 Nhà trường và gia đỡnh rất cú trỏch nhiệm với thế hệ tương lai Ngụi trường của nhõn vật “tụi” là một ngụi trường giỏo dục ấm ỏp, là nguồn nuụi dưỡng cỏc em trưởng thành

Hoạt động 3: Hớng dẫn tổng kết

? Nghệ thuật đặc sắc của truyện ngắn này là

gỡ? (chỳ ý bố cục, phương thức biểu đạt

III Tổng kết 1.NT

- Bố cục theo dũng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhõnvật “tụi” theo trỡnh tự thời gian

- Kết hợp hài hũa giữa kể –miờu tả-biểu cảm

2 ND

-Kỉ niệm trong sáng, đẹp đẽ,ấm áp nh còn tơimới của tuổi học trò khi nhớ về ngày đầu tiêncắp sách đi học

-Cảm xúc chân thành tha thiết của tác giả qua

đó thấy đợc tình cảm đối với ngời mẹ, với thầy cô, bạn bè… của tác giả

3 Củng cố

?Trong truyện ngắn “Tôi đi học” tác giả sử dụng bao nhiêu biện pháp NT so sánh?

 Có 12 lần Thanh Tịnh sử dụng biện pháp NT so sánh

? Tỡm và phõn tớch cỏc hỡnh ảnh so sỏnh trong VB?

->Tỏc dụng : Những hỡnh ảnh so sỏnh nờn thơ, tinh tế hoặc gần gũi dễ hiểu khiến người đọc thấy được tõm trạng của nhõn vật và cõu chuyện buổi tựu trường đầu tiờn của tuổi học trũ thờm giàu chất thơ, trong sỏng hồn nhiờn và đẹp đẽ

4 Hớng dẫn về nhà

-Nắm kĩ nội dung bài học

-Đọc lại các vb viết về chủ đề gia đình và nhà trờng đã học

- Viết một đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của bản thân ngày đầu đến trờng

-Xem trớc bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Đọc bài và soạn bài

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn:18/8/2011 Tiết 3 cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

i mục tiêu

1 Kiến thức :

- Phân biệt đợc các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ

2 Kĩ năng

- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ vào đọc-hiểu và tạo lập vb

3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học

ii chuẩn bị

1 Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài

2 Học sinh: soạn bài

iii tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ:

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa, trái nghĩa, hãy lấy một số ví dụ về 2 loại từ này.-vdụ về từ đồng nghĩa: +máy bay-tàu bay- phi cơ

+nhà thơng- bệnh viện

-vdụ về từ trái nghĩa: +sống- chết

+nóng - lạnh

?Em có nhận xét gì về mối quan hệ ngữ nghĩa giữa các từ ngữ trong 2 nhóm trên?

->Các từ có mối quan hệ bình đẳng về ngữ nghĩa, cụ thể: Các từ đồng nghĩa trong nhóm cóthể thay thế cho nhau trong một câu văn cụ thể Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừnhau khi lựa chọn để đặt câu

2 Bài mới

ở lớp 7, các em đã học về 2 mối quan hệ về nghĩa của từ: quan hệ đồng nghĩa và quan hệ tráinghĩa.ở lớp 8,bài học này nói về 1 mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ, đó là mối quhệ baohàm Nói đến mối quhệ bao hàm tức là nói đên phạm vi khái quát của nghĩa của từ Nghĩacủa từ bao giờ cũng là sự khái quát những đặc đỉêm, những nét chung của sự vật hiện t ợng và

loại bỏ những nét ngẫu nhiên, phi bản chất của sự vật, hiện tợng đó Nh từ gà chẳng hạn, chỉ

loài gà nói chung, còn kích thớc to nhỏ, màu sắc trắng hay đen…thì ko đợc tính đến trongnghĩa của từ Nói một cách khác, nghĩa của từ ko chỉ một sự vật , hiện tợng cụ thể với tất cảmọi dáng vẻ của nó mà chỉ sự vật, hiện tợng khái quát hoá

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhng

trong một ngôn ngữ, phạm vi khái quát nghĩa

của từ không giống nhau Có những từ có

phạm vi khái quát rộng, có những từ có phạm

vi khái quát hẹp hơn Để khỏi sa vào chuyện

phân biệt từ và ngữ, đi chệch trọng tâm của

bài học,sgk chọn giải pháp gọi chung các đơn

vị đợc phân tích là từ ngữ

Cho hs quan sát sơ đồ sgk

?Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn

nghũa của các từ thú, chim, cá? Vì sao?

->Vì động vật là sinh vật có cảm giác và tự

vận động đợc Thú, chim, cá -> đều là đvật

?Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của các từ voi, hơu?

?Nghĩa của từ cá rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa

của từ cá rô, cá thu?

?Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của từ tu hú, sáo?

?Nghĩa các từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa

của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa

của những từ nào?

BT:GV: Cho các từ: cây, cỏ, hoa

Y/c: Tìm cá từ ngữ có phạm vi nghĩa hẹp hơn

cây, cỏ, hoa và từ ngữ có nghĩa rộng hơn

->Thực vật > cây, cỏ, hoa > cây cam, cây

lim, cây dừa, cỏ gấu, cỏ gà, hoa cúc, hoa

hồng

?Từ ví dụ vừa phân tích cho biết hế nào là

một từ ngữ có nghĩa rộng & nghĩa hẹp?

? Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa

có nghĩa hẹp đợc không? Tại sao?

->Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa

có nghĩa hẹp vì t/c’ rộng- hẹp của nghĩa từ

-Nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩa của các từvoi, hơu

-Nghĩa của từ cá rộng hơn nghĩa của từ cá rô,cá thu

-Nghĩa của từ chim rộng hơn nghĩa của từ tu

hú, sáo

 Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rộnghơn cá từ voi, hơu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu và

có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ động vật

3 Kết luận-Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩacủa nó bao hàm phạm vi nghĩa của những từngữ khác

- Một từ ngữ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩacủa nó đợc bao hàm trong phạm vị nghĩa của

a- Từ xe cộ bao hàm các từ xe đạp, xe máy, xe hơi

b- Từ kim loại bao hàm các từ sắt, đồng, nhôm

c- Từ hoa quả bao hàm các từ chanh, cam chuối

d- Từ họ hàng bao hàm các từ ngữ họ nội, họ ngoại, bác,

cô, chú, gì

e- Từ mang bao hàm các từ xách, khiêng, gánh

-Các em cần tìm hiểu các từ ngữ của mỗi nhóm Cách trình

bày mỗi nhóm từ ngữ đã gợi ý mối quan hệ về nghĩa giữa từ

ngữ đứng trớc và từ đứng sau dấu hai chấm Từ ngữ đứng

tr-ớc dấu hai chấm có nghĩa rộng, bao hàm phạm vi nghĩa của

các từ ngữ đứng sau dấu hai chấm Đó chính là căn cứ để

xem xét những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi

nhóm

Vdụ :gviên là ngời làm nghề dạy học, đây là từ có nghĩa

rộng,bao hàm phạm vi nghĩa của các từ chỉ ngời làm nghề

dạy học ở các bậc học khác nhau Từ thủ quỹ có nghĩa là

ngời giữ quỹ của 1 cơ quan hay tổ chức, đây là từ ko thuộc

phạm vi nghĩa của nhóm

a) Thuốc lào b) Thủ quĩ

c) bỳt điện d) hoa tai

Đọc kĩ vbản Tôi đi học và trả lời các câu hỏi:

+Tìm hiểu chủ đề của văn bản

+Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn:20/8/2011 Tiết 4 tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Đọc-hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản

-Trình bày một vb(nói, viết) thống nhất về chủ đề

3 Thái độ:

-H S có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản

ii chuẩn bị

1 Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu soạn bài

2 Học sinh: Đọc kĩ vb Tôi đi học và trả loài các câu hỏi mục I,II sgk

iii tiến trình dạy học

hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ: ko

2 Bài mới:

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hs đọc lại văn bản Tôi đi học sau đó trả lời các câu

hỏi

? VB miêu tả những việc đang xẩy ra hay đã xảy

ra? (Hiện tại, quá khứ)?

- >VB miêu tả những việc đã xẩy ra, đó là những

hồi tởng của tác giả về ngày đầu tiên đi học

?Tác giả đã nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong

thời thơ ấu của mình?

?Những kỉ niệm đó gợi lên cảm giác ntn trong lòng

tác giả?

->Đó là những kỉ niệm đẹp, sống mãi trong lòng tg

->Nội dung trả lời các câu hởi trên chính là chủ đề

của văn bản Tôi đi học Qua đó em hãy phát biểu

chủ đề của văn bản?

? Tg viết VB này nhằm mục đích gì?

- >Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình

về một kỷ niệm sâu sắc từ thủa thiếu thời

?Qua vdụ cho biết chủ đề của văn bản là gì?

GV chốt: Chủ đề của VB là vấn đề chủ chốt, những

ý kiến, những cảm xúc của tác giả đợc thể hiện một

cách nhất quán trong VB

*Trong 1 văn bản bao giờ cũng yêu cầu vbản đó

phải có tính thống nhất về chủ đề của văn bản Vậy

làm thế nào để tạo ra tính thống nhất về chủ đề

-Những kỉ niệm trong buổi tựu trờng

đầu tiên: mẹ dẫn đi học, đến trờng, ông

đốc gọi tên, xếp hàng vào lớp, bài học

đầu tiên

->thấy mình đã là ngời lớn, đến trờnglạ, bỡ ngỡ , rụt rè, sợ hãi, xếp hàng vàolớp cảm thấy xa mẹ nhng dần dần lạithấy quen thân với lớp mới, bạn mới,thầy mới

*Chủ đề: Sự hồi tởng những kỉ niệm

sâu sắc, trong sáng của nhân vật tôi

ngày đầu tiên đi học,cắp sách đến ờng

tr-3 Kết luậnChủ đề là đối tợng và vấn đề chính màvăn bản biểu đạt

II Tính thống nhất về chủ đề văn bản

1 Ví dụ

2 Nhận xét:

?Căn cứ vào đâu mà em biết v bản Tôi đi học nói

lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trờng đầu

tiên?

*V bản Tôi đi học tập trung hồi tởng lại tâm trạng

hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” buổi

tựu trờng đầu tiên

? Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in sâu

trong lòng nhân vật “tôi” suốt cuộc đời?( Hằng năm

cứ vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm

mơn man của buổi tựu trờng

+Tôi quên thế nào đợc những cảm giác trong sáng

ấy

+Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu

thấy nặng

+Tôi bặm tay ghì thật chặt đất.)

?Tìm các từ ngữ, các chi tiết nêu bật cảm giác mới

lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” khi đi cùng mẹ

đến trờng, khi cùng các bạn đi vào lớp?(ptichs sự

thay đổi tâm trạng của nhv?)

HĐN

(- Trên đờng đi học:

+cảm nhận về con đờng: quen đi lại lắm lần

->thấy lạ, cảnh vật chung quanh đều thay đổi

+Thay đổi hành vi: lội qua sông thả diều, đi ra đồng

nô đùa-> đi học,cố làm nh một học trò thật sự

- Trên sân trờng:

+Cảm nhận về ngôi trờng: nhà trờng cao ráo và

sạch sẽ hơn các nhà trong làng-> xinh xắn, oai

nghiêm nh đình làng, sân rộng,cao hơn và “lòng tôi

+Cảm thấy xa mẹ Trớc đây có thể đi chơi cả ngày

-Căn cứ vào nhan đề vb: Tôi đi học-Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đihọc của “tôi”, nên đai từ “tôi”, các từngữ biểu thị ý nghĩa đi học đợc lặp đilặp lại nhiều lần(tựu trờng, lần đầu tiên

đến trờng, đi học )-Các câu đều nhắc đến kỉ niệm củabuổi tựu trờng đầu tiên trong đời: +Hôm nay tôi đi học

+Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôilại nao nức những kỉ niệm mơn mancủa buổi tựu trờng

+Tôi quên thế nào đợc những cảm giáctrong sáng ấy

+Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi

đã bắt đầu thấy nặng

+Tôi bặm tay ghì thật chặt đất

cũng ko thấy xa nhà, xa mẹ chút nào hết->giờ đây

mới bớc vào lớp đã thấy xa mẹ, nhớ nhà

->Những điều trên đây đã làm nên tính thống nhất

về chủ đề của văn bản

?Qua đó hãy cho biết thế nào là tính thống nhất về

chủ đề của văn bản?

-GV liên hệ với bài viết TLV của hs, tính thống

nhất về chủ đề cha cao

?Qua tìm hiểu văn bản Tôi đi học hãy cho biết tính

-Nhan đề, đề mục,quan hệ giữa cácphần trong văn bản và các từ ngữ thenchốt thờng lặp đi lặp lại

a.VB nói về rừng cọ quê tôi có tính thống nhất của chủ

đề(tên vb, phần mở đầu giới thiệu khái quát vẻ đẹp quê tôi với rừng cọ trập trùng, phần thân bài nói lên vẻ đẹp, sức mạnh,tác dụng của cây cọ trong đời sống con ngời phần kết bài là niềm tự hào và nỗi nhớ rừng cọ quê nhà các từ ngữ nói về cọ đợc sử dụng nhiều lần )

b Các ý lớn trong phần thân bài-Vẻ đẹp, sức sống mãnh liệt và sức hấp dẫn của cây cọ.-Cọ che chở cho con ngời:nhà ở, trờng học,xòe ô che ma nắng

-Cọ gắn bó với con ngời, phục vụ cho con ngời: chổi co, nón cọ, làn cọ, mành cọ,trái cọ om vừa béo vừa bùi.->các ý lớn đợc sắp xếp theo trình tự hợp lí

c.Tình cảm gắn bó giữa ngời dân với rừng cọ:

-2 câu trực tiếp nói về tình cảm giữa ngời dân sông Thao với cây cọ :

“Căn nhà tôi ở núp dới rừng cọ”

“Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ”

- Các từ ngữ chỉ sự gắn bó giữa ngời với cây cọ( đi trong rừng cọ, ngôi trờng khuất trong rừng cọ, cọ xòe ô lợp kín trên đầu )

Sau đây là 1 phơng án có thể chấp nhận đợc:

a Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ núp dới nón

mẹ lần đầu tiên đến trờng,lòng lại náo nức, rộn rã,xốn xang

b Cảm thấy con đờng thờng “đi lại lắm lần” tự nhiên

cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi.

c Muốn thử cố gắng tự mang sách vở nh 1 học trò thậtsự

d Cảm thấy ngôi trờng vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi

e Cảm thấy gần gũi, thân thơng đối với lớp học, với những ngời bạn mới

3 Củng cố

Viết một đoạn văn bảo đảm tính thống nhất về chủ đề văn bản

Đề bài: Chứng minh luận điểm: “Văn chơng làm cho tình yêu quê hơng đất nớc trong tathêm phong phú và sâu sắc”

Gợi ý: muốn bảo đảm tính thống nhất về chủ đề cho bài văn chứng minh này thì các ý phảixoay quanh và phục vụ cho chủ đề là: tác dụng của văn chơng đến tình yêu quê hơng đất nớccủa con ngời( tình yêu ấy đã có sẵn trong mỗi con ngời chúng ta, văn chơng sẽ làm cho tìnhyêu ấy thêm phong phú và sâu sắc)

+Trả lời các câu hỏi sgk

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Kí giáo án đầu tuần

TTCM

Lê Thanh

-Khái niệm thể loại hồi kí

-Cốt truyện, nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ

-Ngôn ngữ kể truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nv

-ý nghĩa gd: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen,độc ác ko thể làm khô héo tình cảm ruột thịtsâu nặng,thiêng liêng

2 Kĩ năng:

-Bớc đầu biết đọc-hiểu một vb hồi kí

-Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong vb tự sự để ptích tp truyện

3 Thái độ:

Giáo dục HS đồng cảm với nỗi đau tinh thần, tình yêu thơng mẹ mãnh liệt của bé Hồng

ii chuẩn bị

1 Giáo viên: nghiên cứu vb soạn bài Tranh ảnh nhà văn Nguyên Hồng

2 Học sinh: Đọc kĩ văn bản và trả lời các câu hỏi

iii tiến trình dạy học

1.Kiểm tra bài cũ:

?Bài " Tôi đi học " đợc viết theo thể loại nào? nội dung chính của văn bản đó là gì?

?Nêu thành công về mặt nt thể hiện trong tác phẩm?

?Tâm trạng và cảm giác của Thanh Tịnh trong buổi tựu trờng đầu tiên?

2 Bài mới:

Cú những kỷ niệm tuổi thơ ngọt ngào ờm đềm như tuổi thơ của nhõn vật “ tụi” trong “ Tụi

đi học” Song cũng cú những tuổi thơ cay đắng dữ dội… “Những ngày thơ ấu” của nhà văn Nguyờn Hồng đó được kể, nhớ lại với những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại

mà thấm đẫm tỡnh yờu – tỡnh yờu Mẹ Bài học hụm nay sẽ giỳp ta nhận rừ rung động ấy

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

?Trình bày những hiểu biết của em về tác giả, tác

phẩm?

*Do hoàn cảnh sống của mình, NH sớm thấm thía

nỗi cơ cực và gần gũi những ngời nghèo khổ, lớp

dới đáy xã hội Viết về thế giới nhân vật ấy,ông

bộc lộ niềm yêu thơng sâu sắc, mãnh liệt, lòng

trân trọng những vẻ đẹp đáng quý Văn xuôi NH

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

-Nguyên Hồng(1918-1982) là nhà văn của những ngời cùng khổ

giàu chất trữ tình, nhiều khi dạt dào những cảm

xúc thiết tha, rất mực chân thành Đó là văn của

một trái tim nhạy cảm, dễ bị tổn thơng, dễ rung

động đến cực điểm với nỗi đau và niềm hạnh phúc

bình dị của con ngời

*Những ngày thơ ấu là tập hồi kí viết về tuổi thơ

cay đắng của tác giả Từ cảnh ngộ và tâm sự của

chú bé Hồng- nv chính- tác giả còn cho thấy bộ

mặt lạnh lùng của 1 xã hội chỉ trọng đồng tiền,

đầy những thành kiến cổ hủ, thói nhỏ nhen, độc ác

của đám thị dân tiểu t sản khiến cho tình máu mủ

ruột thịt cũng thành khô héo tp gồm 9 chơng ,

Trong lòng mẹ là chơng IV của tập hồi kí

Đọc chậm rãi, thể hiện đợc nội tâm

Gv kiểm tra một số chú thích

? Dựa vào giải thớch SGK, em xếp VB “ TLM”

vào thể loại nào? Vỡ sao?

?Đoạn trích có thể chia làm mấy phần ?ndung

chính của mỗi phần

=>từ bố cục này rút ra 2 vấn đề cơ bản cần phân

tích về ndung của đoạn trích:tâm địa độc ác của

nhân vật ngời cô và tình yêu mãnh liệt của chú bé

Hồng với ngời mẹ bất hạnh của chú

-Sáng tác nhiều thể loại: tiểu thuyết, kí, thơ

2 Tác phẩm-Trích trong chơng IV của tập hồi kí Những ngày thơ ấu

3.Đọc- chú thích

4.Thể loại-Hồi ký tự truyện

- Kết hợp nhuần nhuyễn cỏc phương thức KC-MT-BC

5 Bố cục:

2 phần-từ đầu->hỏi đến chứ: cuộc đối thoại giữa ngời cô cay độc và chú bé Hồng, ý nghĩ và cảm xúc của chú về ngời mẹ bất hạnh

-còn lại: cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sớng cực điểm của chú bé Hồng

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

*Để phân tích tâm địa của nhân vật ngời cô, cần hiểu

đợc cảnh ngộ thơng tâm của chú bé Hồng

?Cảnh ngộ của chú bé Hồng ntn?

-Qua dòng tự sự ta thấy đợc cảnh ngộ của chú bé

Hồng: bố chết cha đầy năm, mẹ phải tha phơng cầu

thực sinh sống, ngời thân trong nhà cũng ko thông cảm

cho hoàn cảnh gia đình bé H Dòng tự sự đã khơi

nguồn và từ đó nhân vật ngời cô xuất hiện

?Bà cô xuất hiện đầu tiên với lời nói và cử chỉ nào?

*Bà cô cời hỏi mà ko phải là lo lắng hỏi, nghiêm trang

hỏi hoặc âu yếm hỏi Nụ cời nửa miệng và câu hỏi

thăm dò kia tởng đã chạm tới nỗi nhớ và tình thơng mẹ

của chú bé khốn khổ Nhng ko,chỉ trong giây lát ,chú

bé đã nhận ra những ý nghĩa cay độc trong dọng nói và

trên nét mặt rất kịch kia, cho nên cậu toan trả lời nhng

rồi cúi đầu ko đáp

II Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật ngời cô

-Cời hỏi: “Mày có vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày ko?”

?Nh vậy câu hỏi của bà cô có phải thể hiện sự quan

tâm đến tình cảnh, tình cảm mẹ con của đứa cháu ko?

vì sao biết?

->ko, bề ngoài bà cô có vẻ quan tâm đến tình cảm mẹ

con của đứa cháu côi cút, thực chất bên trong bà ta chỉ

gieo rắc vào đầu đứa trẻ nỗi hoài nghi, rồi ruồng rẫy

ngời mẹ đang phải tha hơng cầu thực

Ko để tình thơng yêu và lòng kính mến mẹ bị “tanh

bẩn xâm phạm”, bé Hồng đã trả lời dứt khoát và tự tin

“ko, cháu ko muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu

cũng về”

-Câu trả lời của bé H tởng nh cuộc đối thoại đã chấm

dứt nhng bà cô đã chấm dứt cha? Bà cô còn có những

lời nói, những cử chỉ, hành động nào nữa

?Khi nghe bà cô nói nh vậy, trong lòng bé H ntn?

->câu nói này bà cô nh ngầm báo với H rằng mẹ của

chú bé đã thay lòng đổi dạ, ko thơng con, ko gắn bó

với gia đình nh trớc kia nữa khi thấy cháu im lặng, cúi

đầu xuấng đất, bà cô hẳn biết rằng lòng cháu đang thắt

lại

?Thấy vậy bà cô đã buông tha cho bé H cha? bà cô tiếp

tục có những lời nói, những hành động nào nữa?

 bà vẫn cha tha, tiếp tục cời mà nói:

*Cái cử chỉ vỗ vai,cái nụ cời và lời nói ấy mới giả dối,

độc ác làm sao Điều này chứng tỏ bà ta muốn lôi đứa

cháu đáng thơng vào trò chơi cay độc của ngời lớn.thật

cay đắng biết bao khi niềm tin và tình mẫu tử bị ngời

khác- lại chính là cô mình cứ xăm xoi hành hạ “Hai

tiếng em bé mà cô tôi ngân dài ra thật ngọt, thật rõ,

quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm can tôi nh ý cô tôi

muốn” Cái ý đinh nói xấu ngời mẹ, chia rẽ tình mẹ

con của nhân vật ngời cô, nh vậy đã đến đích Nhng bà

cô vẫn cha buông tha

?Vậy bà cô còn có hành động nào nữa?

->Tình cảnh túng quẫn, hình vẻ gầy guộc, rách rới của

của mẹ chú bé đợc ngời cô miêu tả một cách tỉ mỉ với

vẻ thích thú rỏ rệt

?Đến đây thì tâm trạng của bé H ntn?

->Nghẹn lời, khóc ko ra tiếng

*cho đến khi nhìn thấy đứa cháu nghẹn lời, khóc ko ra

tiếng, bà cô mới đổi giọng nghiêm nghị và vỗ vai an ủi

cháu, tỏ một chút xót thơng ngời anh trai vừa khuất,

th-ơng hại ngời chị dâu khổ sở thực ra là sự thay đổi đấu

pháp tấn công Dờng nh đã đánh đến miềng đòn cuối

cùng khi thấy đứa cháu tức tởi, phẩn uất đến đỉnh

điểm.và đến đây sự giả dối , thâm hiểm mà trơ trẽn của

ngời cô đã phơi bày toàn bộ

?Tâm trạng của ngời cô và bé H trong cuộc trò chuyện

- Bà ta hỏi: “Sao lại ko vào? Mợ mày phát tài lắm,có nh dạo trớc

-Tơi cời kể chuyện

?Trong cuộc nói chuyện giữa bà cô với bé H em có

nhận xét gì về biểu hiện bên ngoài?

->Bề ngoài tỏ ra dịu dàng,tơi cời hỏi han nhng tất cả

đều là kịch, giả dối cứ mỗi lần bà cô hỏi đứa cháu là

mỗi lần bà khoét sâu vào tâm hồn nhạy cảm, non nớt

của đứa cháu tội nghiệp Bà hành hạ đứa cháu bằng

cách chọc vào vết thơng lòng của chú bé, vào tình yêu

cả tình máu mủ, ruột rà trong xã hội thực dân nửa

phong kiến bấy giờ.Dĩ nhiên ,tính cách tàn nhẫn đó là

sản phẩm của những định kiến đối với phụ nữ trong xã

hội cũ.( Có câu tục ngữ cổ xa của cha ông ta “giặc bên

Ngô ko bằng bà cô bên chồng”)

*GV : Tớnh cỏch đú là sản phẩm của những định kiến

đối với phụ nữ trong xó hội cũ Hỡnh ảnh bà cụ gõy

cho người đọc sự khú chịu, căm ghột nhưng cũng

chớnh là hỡnh ảnh tương phản giỳp tỏc giả thể hiện

3 Củng cố:

-Nắm bản chất của ngời cô

4 Hớng dẫn về nhà

-Đọc kĩ văn bản

-Tìm hiểu tâm trạng, cảm xúc, tình yêu của bé H đối với mẹ

Tiết sau học tiết 2 của bài này

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn:23/8/2011 Tiết 6 trong lòng mẹ

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

*Khi nói chuyện với bà cô, bé H chịu bao nhiêu đau

đớn, uất ức, nhng vẫn 1 lòng tin yêu mẹ

?Mới đầu nghe ngời cô hỏi có muốn đi thăm mẹ ko, thì

II Tìm hiểu văn bản

3.Tình cảm của chú bé Hồng đốivới mẹ

a Khi đối thoại với bà cô

-Ko muốn tình thơng yêu và kính

phản ứng của bé H ntn? Qua đó thể hiện đợc điều gì?

*Nghe lời nói thứ 1 của bà cô, lập tức trong kí ức chú bé

sống dậy hình ảnh ngời mẹ ở nơi xa, cơ cực, vất vả Từ

cử chỉ “cúi đầu ko đáp” đến lúc cời và đáp lại: “năm nay

thế nào mợ cháu cũng về” là một phản ứng thông minh

xuất phát từ sự nhạy cảm và lòng tin yêu mẹ của chú bé

Bé H đã nhanh chóng nhận ra ý nghĩa cay độc của lời bà

cô

?Sau lời hỏi thứ 2, 3 của ngời cô, tâm trạng và suy nghĩ

của bé H ntn, phản ứng của bé H?

*Nỗi đau, sự day dứt đã lên đến đỉnh cao Trong tâm hồn

non nớt ấy diễn ra một mâu thuẫn: “tôi thơng mẹ tôi và

căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác

mà xa lìa anh em tôi để sinh nở một cách giấu diếm trốn

tránh nh 1 kẻ giết ngời lúng túng với con dao vấy

máu ”lời văn, nhất là hình ảnh so sánh thật dữ dội

Tình thơng, niềm tin yêu và 1 chút ngờ vực đối với ngời

mẹ nh đang nổi bão, giằng xé trong lòng chú bé Nhng

chú vẫn cố kìm nén để giũ vững tình yêu và niềm tin Vì

thế bé H đã cời dài trong tiếng khóc hỏi lại bà cô về tin

sét đánh kia.Nỗi uất ức và đau đớn nh chuyển sang trạng

thái chai lì, bớng bỉnh Khi nghe bà cô tơi cời kể lể tình

cảnh khốn khổ của mẹ mình thì “cổ họng tôi đã nghẹn ứ,

khóc ko ra tiếng

?Tâm trạng đau đớn, uất ức của bé H lên đỉnh điểm thể

hiện ở chi tiết nào?

-> “Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là 1 vật nh hòn

đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy

mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi”

Đây là 1 câu văn biểu cảm và 1 hình ảnh so sánh đặc

sắc Tg sử dụng các từ :cắn, nhai, nghiến đặc tả tâm

trạng uất ức, căm giận của nhv Từ cảnh ngộ riêng của

ngời mẹ, từ những lời nói kích động của ngời cô, bé H

nghỉ tới những cổ tục, căm giận cái xã hội cũ kĩ đầy đố

kị, thành kiến độc ác đối với những ngời phụ nữ gặp

hoàn cảnh éo le

?Qua đó ta thấy tình cảm của chú bé đối với mẹ ntn?

Gọi hs đọc đoạn 2

*Nhờ tình thơng và niềm tin với mẹ, đến khi gặp mẹ, bé

H đã nhận đợc niềm sung sớng, hạnh phúc lớn lao Ngời

mẹ của bé H trở về đúng thời điểm quan trọng nhất, đã

xua tan mọi đau đớn,dằn vặt trong tâm hồn chú bé

?Khi tan học, bé H phát hiện ngời ngồi trên xe giống

->Bé H luôn đặt niềm tin ở mẹ,thơng yêu, kính trọng mẹ

b Cảm giỏc sung sướng cực điểmkhi được ở trong lũng mẹ

-vội vã, bối rối, vừa chạy theo vừagọi mẹ

- “òa lên khóc rồi cúa thế nứcnở”

mà mãn nguyện, thấy mẹ mình ko nh lời của bà cô nói.

?Em hãy phân tích cảm giác của bé H khi ở trong lòng

mẹ?

->- Cảm giác ấm áp mơn man khắp da thịt

- Cảm nhận thấm thía hơi mẹ

(“đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, hơi quần

áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai

trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thờng ” chỉ 1 đoạn văn ngắn

mà nhà văn đã sử dụng dồn dập bao nhiêu động từ, tính từ,

nhất là những danh từ cùng trờng nghĩa: gơng mặt, đôi mắt,

nớc da, gò má, đùi, đầu , cánh tay, da thịt, khuôn miệng

miêu tả vô cùng sinh động niềm hạnh phúc lớn lao tởng nh

tới đỉnh điểm của tình mẫu tử

?sử dụng NT gì?

?Tóm lại khi bé H gặp lại mẹ mình thì em ntn?

->nh vậy cảm giỏc sung sướng đến cực điểm của đứa con

khi ở trong lũng mẹ được tỏc giả diễn tả bằng cảm hứng

đặc biệt say mờ cựng những rung động vụ cựng tinh tế

Đoạn văn như tạo ra một khụng gian của ỏnh sỏng, màu

sắc hương thơm vừa lạ lựng vừa gần gũi Nú là hỡnh ảnh

của một TG đang bừng nở, hồi sinh, một thế giới dịu

dàng kỷ niệm và ăm ắp tỡnh mẫu tử Chỳ bộ Hồng bồng

bềnh trụi trong cảm giỏc sung sướng, rạo rực, khụng mảy

may nghĩ ngợi gỡ Những lời cay độc của người cụ,

những tủi cực vừa qua bị chỡm đi giữa dũng cảm xỳc

miờn man ấy Cú thể núi đõy là một bài ca chõn thành,

cảm động và tỡnh mẫu tử thiờng liờng, bất diệt

- Cảm giác vui sớng, rạo rực khi

ở trong lòng mẹ

NT:So sánh Biểu cảm

=>Hạnh phúc, sung sớng khi gặplại mẹ

Hoạt động 2: Hớng dẫn tổng kết

?Sử dụng NT đặc sắc gì?

?Qua vb em hiểu thế nào là hồi kí?

?Theo em đoạn trích này kể về điều gì?

III Tổng kết

1 Nghệ thuật-Biểu cảm, diễn biến tâm lí nhân vật

đối lập, so sánh

- Hồi kí: thể văn ghi chép, kể lại những biến

cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là ngời kể, ngời tham gia hoặc chứng kiến

2 Nội dung:

Ghi nhớ: sgk

3 Củng cố

?Giải thích tên của chơng hồi kí Trong lòng mẹ?

->Vì có mẹ về bên cạnh, đã trong lòng mẹ rôi.tên của chơng IV chính là mang ý nghĩa ấy:

mẹ vỗ về, ôm ấp, che chở

4 Hớng dẫn về nhà

- Đọc toàn bộ văn bản

-Nắm ND-NT của văn bản

-Đọc một vài đoạn văn ngắn trong đoạn trích Trong lòng mự, hiểu tác dụng của một vài chitiết miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn đó.

-Ghi lại một trong những kỉ niệm của bản thân với ngời thân

-Soạn bài: Trờng từ vựng

+Đọc bài

+Tìm hiểu các ví dụ

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn:24/8/2011 tiết 7 trờng từ vựng

i mục tiêu:

1 Kiến thức

-Khái niệm trờng từ vựng

2.Kĩ năng:

-Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trờng từ vựng

-Vận dụng kiến thức về trờng từ vựng để đọc-hiểu và tạo lập vb

3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập của HS

ii chuẩn bị:

1 Giáo viên: Nghiên cứu soạn bài, bảng phụ

2 Học sinh: Đọc ví dụ và trả loài câu hỏi

iii tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ:

?Thế nào là từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp?Cho ví dụ minh hoạ?

vật hay sự vật? Tại sao em biết đợc?

? Nét chung về nghĩa của nhóm từ trên là gì?

 Chỉ bộ phận của cơ thể con ngời

+ DT chỉ sự vật: con ngơi, lông mày

khác nhau không? Tại sao?

? Do hiện tợng nhiều nghĩa 1 từ có thể thuộc nhiều

TTV khác nhau không? Cho VD?

? T/d của cách chuyển TTV trong thơ văn và trong

cuộc sống hàng ngày? Cho VD?

GV chốt:

- Thờng có hai bậc TTV: Lớn và nhỏ

- Các từ trong 1 TTV có thể khác nhau về từ loại

-Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng từ

vựng khác nhau

- Cách chuyển TTV có t/d làm tăng sức gợi cảm

?TTV và cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ khác nhau

ở điểm nào?cho ví dụ?

+ĐT chỉ hoạt động: ngó, liếc

+TT chỉ tính chất: lờ đờ, tinh anh

-Có thể thuộc nhiều TTV khác nhau.a) Trờng mùi vị: chát, thơm

b) Trờng âm thanh: the thé, êm dịu.c) Trờng thời tiết: hanh, ẩm

- Tác dụng: làm tăng sức gợi cảm.VD: TTV về ngời chuyển sang TTV về

động vật

III Phân biệt trờng từ vựng và cấp

độ khái quát của nghĩa từ ngữ

*TTV là 1 tập hợp những từ có ít nhất

1 nét chung về nghĩa, trong đó các từ

có thể khác nhau về từ loạiVd: TTV về cây

-Bộ phận của cây:thân, rễ, cành-Hình dáng của cây: cao, thấp, to, bé ->các từ cành và thấp khác nhau về từloại

*Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ là

1 tập hợp các từ có quan hệ so sánh vềphạm vi nghĩa rộng hay hẹp, trong đócác từ phải có cùng từ loại

Vd: tốt (r)- đảm đang(h) cùng từ loạiTT

-trờng khứu giác: mũi, miệng, điếc , thính, thơm

- trờng thính giác: tai, nghe, điếc, rõ, thính

*Lới: -trờng dụng cụ đánh bắt thủy sản(lới, câu, vó )-trờng vòng vây(lới trời, giăng lới bắt kẻ gian )-trờng dụng cụ sinh hoạt( lới sắt, túi lới )

*Lạnh: -trờng nhiệt độ (lạnh cóng, giá lạnh, nóng, ấm )-trờng thái độ( lạnh lùng, lạnh nhạt )

*Phòng thủ: - Trờng chiến đấu(tiến công, phòng thủ, phòngngự )

-trờng thái độ ứng xử (giữ gìn, thủ thế, phòng thủ )

-Chuẩn bị bài tiết sau: Bố cục của VB

+Đọc vb và chia bố cục, nội dung của mỗi phần

+Đọc lại vb Tôi đi học, Trong lòng mẹ và trả lời các câu hỏi

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn:25/8/2011 tiết 8 bố cục của văn bản

1.Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án

2 Học sinh: Học bài cũ, xem trớc bài mới

iii tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ: Chủ đề của văn bản là gì? Thế nào tính thống nhất về chủ đề của vănbản? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?

2 Bài mới : :- Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết đợc bố cục của 1 văn

bản là nh thế nào và đẻ các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nội dung phần thân bài,phần chính của văn bản Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết học hôm nay

Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Gọi 1 HS đọc văn bản " Ngời thầy đạo cao đức

- Phần 2: Học trò theo ông ko cho vào thăm

- Phần 3: Còn lại, Tình cảm của mọi ngời đối với

?Em hãy phân tích mối quan hệ giữa các phần trong

văn bản

+ Mối quan hệ giữa các phần:

Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau phần troc là tiền đề,

cho phần sau, phần sau là sự tiếp nối cuả phần trớc

Các phần đều tập trung làm rõ cho chủ đề của văn

bản

Cách chia văn bản trên nh vậy ta gọi là bố cục của

văn bản Em hiểu thế nào là bố cục của vb?bố cục

của văn bản gồm mấy phần? Nhiệm vụ của từng

phần và mối quan hệ giữa các phần trong một văn

bản

Phần thân bài văn bản " Tôi đi học" của Thanh Tịnh

kể về những sự kiện nào? Các sự kiện ấy đợc sắp

xếp theo thứ tự nào?

- Sắp xếp theo sự hồi tởng những kỉ niệm về buổi

tựu trờng đầu tiên của tác giả,các cảm xúc đợc sắp

xếp theo thứ tự thời gian

- Sắp xếp theo sự liên tởng đối lập những cảm xúc

của một đối tợng trớc dây và buổi tựu trờng

VB Trong lòng mẹ của NH chủ yếu trình bày diễn

biến tâm trạng của bé H.? Hãy chỉ ra những diễn

biến tâm trạng bé Hồng trong phần thân bài?

?Khi tả ngời vật, con vật, phong cảnh em sẽ lần lợt

miêu tả theo tình tự nào?

Hãy kể một số tình tự thờng gặp mà em biết?

?Phần thân bài của văn bản " Ngời thầy đạo cao "

nêu các sự việc nh thế nào?

?Việc sắp xếp ndung phần Tb phụ thuộc vào những

yếu tố nào?

- 3 phần có quan hệ chặt chẽ với nhau

để tập trung làm rõ chủ đề của vănbản

MB: nêu chủ đề của vbTB: Triển khai chủ đềKB: Tổng kết chủ đề3.Kết luận

- Niềm vui sớng cực độ khi ở tronglòng mẹ

* Tả ngời, vật, con vật:

- Theo ko gian: Xa <-> gần

- Theo thời gian

-Theo chỉnh thể - bộ phận Theo T/c, cảm xúc

-SV nói Chu Văn An là ngời đạo đức

đợc học trò kính trọng

3 Kết luận: Ghi nhớ SGK-Phụ thuộc vào kiểu vb, chủ đề, ý đồgiao tiếp

- ko gian, thời gian,

?Qua tìm hiểu các ví dụ em thấy nd của phần TB

đ-ợc sắp xếp theo những trình tự nào?

Gọi hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 : Hớng dẫn luyện tập

Bài tập 1: Phân tích cách trình bày ý trong các đoạn trích:

a) + Theo không gian; - giới thiệu đàn chim từ xa đến gần, miêu tả đàn chim bằng nhữngquan sát mắt thấy tai nghe, xen với miêu tả là cảm xúc và những liên tởng, so sánh

- ấn tợng về đàn chim từ gần đến xa

b/ Theo không gian hẹp: Miêu tả trực tiếp Ba vì

+ Theo không gian rộng: miêu tả Ba Vì trong mqh hài hoà với các sự vật sung quanh nó.c/ + Bàn về mqh giữa các sự thật lịch sử và các truyền thuyết

+ Luận chứng về lời bàn trên

+ Phân tích lời bàn và luận chứng

3 Củng cố

- Bố cục của một văn bản? nội dung của từng phần?

- Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào yếu tố nào?

4 Hớng dẫn về nhà

-Nắm nội dung bài học

-Làm bài tập 2,3

Xd bố cục một bài văn tự sự theo yêu cầu

-Soạn bài : Tức nớc vỡ bờ

+Đọc văn bản

+Trả lời các câu hỏi sgk

+Tìm hiểu tình cảnh của gia đình chị Dậu

+Nhân vật cai lệ, nhân vật chị Dậu

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Kiểm tra giáo án đầu tuần

- Qua đoạn trích thấy đợc bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ xã hôi đơng thời và tình cảnh

đau thơng của ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy, cảm nhận đợc cái quy luật của hiệnthực: có áp bấc có đấu tranh, thấy đc vẽ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời PN nôngdân

- Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả

2 Kĩ năng:

-Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm.Tóm tắt vb truyện

-Vởn dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong vb tự sự viết theo khuynh ớng hiện thực

h-3 Thái độ:

Giáo dục HS biết yêu thơng, cảm thông quý trọng con ngời nông dân lơng thiện Có thái độyêu ghét rạch ròi: Yêu lẽ phải, căm ghét cái ác, cái tàn nhẫn

ii chuẩn bị

1 Giáo viên: : SGK, nghiên cứu tài liệu liên quan, soạn giáo án.Tranh của NTT

2 Học sinh: Học bài cũ, soạn bài mới

iii Tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ: Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm trong lòng mẹ?

2 Bài mới: NTT là một trong những nhà văn xuất sắc nhất của trào lu văn học hiện thực trớc

CM Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu, tp đã miêu tả nỗi thống khổ của ngời nông dân dới chế độ

su thuế ngặt nghèo của thực dân và phong kiến, đồng thời khẳng định vẻ đẹp về phẩm chất vàsức mạnh vùng lên của ngời cố nông

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

?Trình bày những hiểu biết về tác giả -tác phẩm?

*Về hoạt động báo chí,ông đợc coi là “1 tay ngôn

luận xuất sắc trong đám nhà nho”( lời

VTPhung),có mặt trên nhiều tờ báo trong cả nớc

với hàng chục bút danh, với một khối lợng bài báo

đồ sộ, đề cập nhiều vấn đề thời sự, xã hội , chính

trị,văn hóa, nghệ thuật Đó là 1 nhà báo có lập

tr-ờng dân chủ tiến bộ và có lối viết sắc sảo, điêu

luyện,giàu tính chiến đấu, nhiều bài là những tiểu

phẩm châm biếm có giá trị văn học cao

*Về sáng tác văn học, ông là cây bút phóng sự và

là nhà tiểu thuyết nổi tiếng.Có thể gọi NTT là

“nhà văn của nông dân”, gần nh chuyên viết về

nông thôn và đặc biệt thành công về đề tài này

*Tắt đèn là tp tiêu biểu trong sự nghiệp văn học

của NTT, đồng thời là 1 trong những tác phẩm

tiêu biểu nhất của trào lu văn học hiện thực trớc

CM

Tắt đèn lấy đề tài từ 1 vụ thuế ở 1 làng quê đồng

bằng Bắc Bộ- ở đây là thuế thân, thứ thuế dã man

đánh vào đầu ngời dân đinh,1 di tích còn sót lại

từ thời trung cổ- qua đó phản ánh xã hội nông

-Là ngời nổi tiếng trên nhiều lĩnh vực:nghiên cứu, viết báo, phóng sự, tiểuthuyết,văn học

-Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của

ông

của chế độ thực dân phong kiến và tình trạng

thống khổ của ngời nông dân đã bộc lộ đầy đủ

hơn bao giờ hết.TP có sức khái quát xã hội cao

Có thể nói, Tắt đèn là bức tranh thu nhỏ của nông

thôn VN trớc CM,đồng thời cũng là bản án đanh

thép đối với trật tự xã hội tàn bạo, ăn thịt ngời ấy

*Trong Tắt đèn, NTT đã làm hiện ra 1 loạt nhân

vật tiêu biểu cho các tầng lớp phong kiến thống trị

ở nông thôn khi đó Chỉ bằng vài nét phác học tiêu

biểu, nhà văn đã dựng lên rất mực sinh động một

kiểu ngời tiêu biểu, từ vợ chồng ông lão địa chủ

keo kiệt,bất nhân đến bọn cờng hào tham lam

hống hách,từ 1 ông quan phụ mẫu oai vệ mà bỉ ổi

đến tên tay sai đầu trâu mặt ngựa hung hãn chúng

mỗi đứa 1 vẻ nhng đều giống nhau ở bản chất tàn

ác và t cách đê tiện,tất cả đều ko có chút tình

ng-ời

Đặc biệt NTT đã thành công xuất sắc trong việc

xd 1 hình tợng điển hình về ngời phụ nữ nông dân

đơng thời

-Đọc diễn cảm đoạn trích,chú ý giọng điệu, ngữ

điệu của các nhv,nhất là sự thay đổi trong ngôn

ngữ đối thoại của nv chị Dậu

-Tóm tắt: - HS kể tóm tắt đoạn trích: Theo bố cục

2 đoạn nhỏ:

a) Cảnh buổi sáng ở nhà chị Dậu, bà lão hàng xóm

ở nhà tốt bụng lạ sang hỏi thăm, an ủi; Chị Dậu

chăm sóc anh Dậu Từ đầu đến… ngon miệng hay

không

b) Đoạn còn lại: Cuộc đối mặt với bọn cai lệ –

ngời nhà lý trởng; Chị dậu vùng lên cự lại

-Kiểm tra 1 số từ khó: su, cai lệ, xái, lự điền, hầu

cận

2 Tác phẩm-Trích từ chơng XVIII của tác phẩm Tắt

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

?Đọc đoạn trích em thấy tình thế của gia đình chị

Dậu lúc này ntn?

*Vụ thuế đang trong thời điểm gay gắt nhất:quan

sắp về tận làng để đốc thuế, bọn tay sai càng hung

hăng xông vào nhà những ngời cha nộp thuế để

đánh trói, đem ra đình cùm kẹp Chị Dậu đã phải

bán con, bán chó, bán cả gánh khoai để có đủ tiền

II Tìm hiểu văn bản

1 Tình thế của gia đình chị Dậu

-Nhà nghèo xơ xác, 3 đứa con đói khát.-Phải bán con, bán chó,bán khoai để nộp

su cho chồng,nhng suất su của ngời emchồng đã chết cha có

-Anh Dậu đang ốm đau rề rề

nộp suất su cho chồng, nhng bọn hào lí lại bắt nhà

chị phải nộp cả suất su cho ngời em chồng đã chết

từ năm ngoái, thành thử anh Dậu vẫn là ngời thiếu

su Bọn chúng xông vào nã thuế, chắc chắn sẽ ko

buông tha anh Mà anh Dậu thì đang ốm đau rề rề,

tởng nh đã chết đêm qua,giờ đây mới tỉnh, nếu lại

bị chúng đánh trói lần này nữa thì mạng sống khó

mà giữ đợc Tất cả dồn lên đôi vai ngời đàn bà

đảm đang và dịu dàng, hiền hậu, rất tình nghĩa này

Chị lo lắng, hi vọng cơ may và thấp thỏm đợi chờ

?Em có nhận xét gì về tình cảnh của gia đình chị

Dậu?

->Tất cả vấn đề đối với chị Dậu lúc này là làm sao

bảo vệ đợc chồng trong tình thế nguy ngập ấy

? Có thể gọi đoạn này một cách hình ảnh là thế tức

nớc đầu tiên đợc không?

-> Đây là thế tức nớc đầu tiên đã đợc t/g xây

dựng Ta thấy chị Dậu thơng yêu, lo lắng cho

chồng mình ntn? Chính tình yêu thơng này sẻ

quyết định phần lớn thái độ và hành động của chị

trong đoạn tiếp theo

*Các chi tiết mà chúng ta vừa tìm hiểu trên có ý

nghĩa tố cáo XHPKvới chính sách thuế khóa nặng

nề.Tình thế của chị Dậu ta hiểu đợc ngời đàn bà ấy

đã có diễn biến tâm trạng ntn và hành động ra sao

trong cuộc đối đầu với 2 tên tay sai ngay sau đó

tiết sau we tìm hiểu tiếp

->Tình thế thê thảm, đáng thơng, nguyngập

3 Củng cố:

-Nắm một vài nét về tác giả, tác phẩm

4 Hớng dẫn về nhà

-Nắm nội dung bài học

-Tìm hiểu và trả lời các câu hỏi tiếp theo của vb Tức nớc vỡ bờ

iv Rút kinh nghiệm:

- -

1 Kiểm tra bài cũ: Trình bày một vài nét về tác giả, tác phẩm?Trong đoạn trích Tức nớc vỡ

bờ em thấy tình cảnh của chị Dậu ntn?

2 Bài mới:

Hoạt động 2:Tìm hiểu văn bản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

? Giải thích từ cai lệ?

 Đợc coi là tên tay sai đắc lực của quan phủ, giúp

bọn lí dịch tróc nã ngời nghèo cha nộp đủ tiền su

thuế

II Tìm hiểu văn bản

2 Nhân vật cai lệ

->Đây là tên tay sai chuyên nghiệp,tiêu biểu trọn

vẹn nhất cho hạng tay sai.Hắn là công cụ bằng sắt

đắc lực của cái trật tự xã hội tàn bạo ấy

?Tên cai lệ này có vai trò gì trong vụ thuế ở làng

Đông Xá?

*Có thể nói, đánh trói ngời là nghề của hắn, đợc hắn

làm với 1 kỉ thuật thành thạo và sự say mê Trong bộ

máy thống trị của xã hội đơng thời, tên cai lệ chỉ là

một gã tay sai mạt hạng, nhng nhân vật này lại có ý

nghĩa tiêu biểu riêng Hắn hung dữ, sẵn sàng gây tội

ác mà ko hề chùn tay, cũng ko hề bị ngăn chặn,vì

hắn đại diện cho nhà nớc , nhân danh phép nớc để

hành động.Vì vậy có thể nói,tên cai lệ vô danh ko

chút tình ngời đó là hiện thân đầy đủ, rõ rệt nhất của

cái nhà nớc bất nhân lúc bấy giờ

?Hắn và tên ngời nhà lý trởng xông vào nhà anh Dậu

với ý định gì?

?Tình trạng của anh dậu lúc này ntn?

->ốm yếu, vừa mới tỉnh dậy sau 1 trận đòn,sốt

?Tính cách hung bạo dã thú của tên tay sai chuyên

nghiệp đó đợc thể hiện thật đậm nét và rất nhất quán

Hãy tìm những chi tiết thể hiện ngoại hình, hành

động ,thái độ, ngôn ngữ của tên cai lệ?

-ngôn ngữ của hắn ko phải là ngôn ngữ của con

ng-ời,giống nh tiếng sủa, rít, gầm của thú dữ, dờng nh

hắn ko biết nói tiếng nói của con ngời Và hắn cũng

hầu nh ko có khả năng nghe tiếng nói của đồng

loại

Ngôn ngữ hách dịch, vô văn hóa của bọn tay sai ác

ôn:Thằng kia!Ông tởng mày chết đêm qua,còn sống

đấy a? ; Mày định nói cho cha mày nghe đấy à? ;

Ông sẽ dỡ cả nhà mày đi,chửi mắng thôi à! ; Trói

cổ thằng chồng nó lại, điệu ra đình kia; Tha này !

tha này

Toàn bộ ý thức của tên cai lệ chỉ là ra tay đánh trói

ngời thiếu thuế.Vì vậy hắn cứ nhằm vào anh D mà

ko hề bận tâm về việc anh D đang ốm nặng tởng

chết đêm qua.(mà nếu anh chết đêm qua thì chính

hắn là kẻ chịu trách nhiệm trớc hết, vì chính hắn

mấy hôm trớc đã xông vào đánh trói anh để điệu ra

đình cùm kẹp giữa lúc anh đang ốm nặng) Hắn bỏ

ngoài tai nhũng lời van xin thảm thiết của chị Dậu

Tiếng khóc của hai đứa trẻ không làm cho hắn động

lòng- hắn nh một công cụ bằng sắt vô tri vô giác,

phải thực hiện mục đích bằng bất kì giá nào

-Bắt tra tấn ngời thiếu su

-Xông vào nhà anh Dậu để trói đánhanh Dậu đang thiếu su

-Ngoại hình:ốm yếu,lẻo khoẻo-Hành động: sầm sập tiến vào, trợn ng-

ợc 2 mắt, đùng đùng giật phắt cáithừng, bịch luôn vào ngực chị Dậu, sấn

đến để trói anh Dậu, tát vào mặt chịDậu đánh bốp

-Ngôn ngữ: quát, thét, hầm hè, nhamnhảm

-Thái độ: - Hắn bỏ ngoài tai những lờivan xin thảm thiết của chị Dậu.đáp lạibằng những lời chửi thô tục

 Chi tiết này không chỉ chứng tỏ bản chất tàn ác,

đểu cáng, phủ phàng, … của tên đại diện u tú của

chính quyền thực dân PK mạt hạng mà còn chứng tỏ

1 điểm khác trong bản chất của chúng: chỉ quen bắt

nat, đe doạ, áp bức những ngời nhút nhát,cam chịu

còn thực lực thì rất yếu ớt, hèn kém và đáng cời

?Em có nhận xét gì về NT khắc họa nhv?(sinh

động)

?Sử dụng phơng thức biểu đạt gì?

GV: Có thể nói, tuy chỉ xuất hiện trong một vài đoạn

ngắn, nhng hình ảnh tên cai lệ cùng tên ngời nhà lí

trởng đã hiện lên rất sinh động, rất sắc nét, đậm chất

hài dới ngòi bút của NTT

?Qua những điều vừa tìm hiểu em nhận xét gì về bản

chất của tên cai lệ?

?Qua đó em hiểu ntn về xã hội đơng thời?->tàn bạo

-cai lệ là hiện thân của trật tự xh, cấp chỉ huy thấp

nhất mà còn nh thế, thì bọn quan các cấp còn độc ác,

tàn bạo đến đâu

*Đại diện cho bọn trâu ngựa là cai lệ và tên ngời nhà

lý trởng.chúng chính là những cơn bão tố, những

ngọn hồng thủy trực tiếp làm cho cái mặt nớc cuộc

đời, những con sóng căm uất của chị D đầy lên, căng

ứ ko thể kìm nén đợc

*Diễn biến tâm lí của chị D có thể chia làm 2 giai

đoạn nối tiếp nhau theo quy luật phát triển biện

chứng: gđ 1: thiết tha van xin tên cai lệ

Gđ 2:Vùng dậy đánh ngã tên cai lệ

*Tình thế của chị D khi bọn tay sai sầm sập tiến vào,

chúng xông vào giữa lúc chị rón rén bng bát cháo

vào cho anh D, đang hồi hộp chờ xem anh ăn có

ngon miệng ko.Anh D ốm yếu vì quá khiếp đảm nên

đã ln đùng ra ko nói đợc câu gì Chỉ còn chị D 1

mình đứng ra đối phó với lũ ác nhân đó.1 sự đối đầu

ko cân sức giữa ngời phụ nữ, 2 đứa con nhỏ, và ngời

chồng đau ốm với 2 tên tay sai đủ roi song, tay thớc

và dây thừng.Thử xem ngời phụ nữ ấy đã đối đầu ra

sao

?Khi anh D hoảng qua lăn đùng ra ,bọn ngời nhà lý

trởng cứ đòi xông vào thì chị D đã đối phó ntn để

bảo vệ chồng?

->Mặc cho những lời quát tháo, mắng chửi tàn bạo

của 2 tên tay sai trút xuống đầu chị vẫn 1 mực thiết

tha van xin chúng, chị run run nói với chúng bằng

những lời thật nhã nhặn, lễ phép, với lối xng hô tự hạ

mình xuống: nhà cháu cháu van ông Vì sao chị lại

nhẫn nhục, lễ phép, thiết tha tự hạ mình đến nh vậy?

Tất cả chỉ vì 1 điều duy nhất là tình yêu thơng chồng

của chị, nhất là trong lúc chồng đang ốm đau Vì ko

muốn chồng bị hành hạ nên chị cố van xin chúng

bằng mọi cách .Nhng đến khi tên cai lệ ko thèm

nghe chị lấy nữa lời,đáp lại chị bằng những quả bịch

vào ngực và cứ xông đến anh D, thì chị hình nh tức

quá ko thể chịu đợc nên đã liều mạng cự lại

->thực ra chị ko viện đến pháp luật mà chỉ nói cái lí

đơng nhiên, cái đạo lí tối thiểu của con ngời Lúc

này chị đã thay đổi cách xng hô: tôi- ông.Bằng sự

thay đổi đó,chị đã đứng thẳng lên,có vị thế của kẻ

ngang hàng,nhìn thẳng vào mặt đối thủ

Tên cai lệ vẫn ko thèm trả lời còn tát vào mặt chị rồi

cứ nhảy vào anh D, thì chị đã vụt đứng dậy với niềm

căm giận ngùn ngụt: “chị D nghiến 2 hàm răng:

-mày trói ngay chồng bà đi,bà cho -mày xem” Xng

hô bà- mày, cách xng hô hết sức đanh đá của ngời

phụ nữ bình dân,thể hiện sự khinh bỉ và căm giận

cao độ Lần này chị ko đấu lí vì tên cai lệ ko có 1

chút lơng tri nào, mà quyết ra tay đấu lực

?Cảnh chị D quật ngã 2 tên tay sai hiện lên ntn?

-hs trả lời

?Theo em, do đâu mà chị D có sức mạnh lạ lùng khi

quật ngã 2 tên tay sai nh vậy?

->Sức mạnh của lòng căm hờn, ở đây cái gốc của

lòng căm hờn của chị D lại chính là lòng yêu thơng,

và nh vậy đó cũng là sức mạnh của lòng yêu

th-ơng.Hành động quyết liệt,dữ dội và sức mạnh bất

ngờ của chị D trực tiếp xuất phát từ động cơ bảo vệ

anh D

?sd NT gì?

?Qua sự phân tích trên em thấy chị D là ngời ntn?

->Qua những điều phân tích trên,ta thấy chị D là 1

phụ nữ nông dân hết mực yêu thơng chồng và tìm

mọi cách để bảo vệ chồng trong hoàn cảnh cùng

đ-ờng, khốn quãn của mùa su thuế ở ngời phụ nữ ấy

còn có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ thể hiện qua

việc chị vùng lên đánh ngã 1 lúc cả 2 tên tay sai Đó

chính là vẻ đẹp tâm hồn của ngời phụ nữ lao động ở

nông thôn nớc ta trớc CMT8, cho dù họ phải sống

trong 1 cuộc sống vô cùng gian nan, cực khổ

?Qua tìm hiểu vb, em hiểu ntn về nhan đề Tức nớc

vỡ bờ?

-Tức nớc ở đây là sự áp bức tàn nhẫn của tên cai lệ

đối với chị D và anh D

-Vỡ bờ: là sự vùng lên của chị D khi ko thể chịu

đựng đợc nữa Đó chính là quy luật có áp bức,có đấu

tranh của quần chúng lao khổ trong chế độ cũ trớc

CMT8

->Có thể nói đoạn trích tức nớc vỡ bờ đợc viết bằng

-Sau đó: liều mạng cự lại+cự lại bằng lí lẽ: chồng tôi đau ốm,

ông ko đợc phép hành hạ

+Cự lại bằng hành động:quật ngã 2 têntay sai

NT: khắc họa nhân vật(qua hđ, ngônngữ), miêu tả

=>Hiền dịu, giàu lòng yêu thơng, biếtnhẫn nhục, chịu đựng, có tinh thầnphảng kháng mạnh mẽ

ngòi bút hiện thực sinh động,đã vạch trần bộ mặt tàn

ác bất nhân của xã hội thực dân PK đơng thời.Xh ấy

đã đẩy ngời nông dân vào tình cảnh vô vàn cực khổ,

khiến họ phải liều mạng chống lại.Đoạn trích còn

cho thấy vẻ đẹp tâm hồn và bản lĩnh gan góc, dũng

cảm của ngời phụ nữ nông dân giàu yêu thơng,có

sức sống tiềm tàng ko dễ gì bị khuất phục

+Từ ngữ và câu chủ đề trong đoạn văn

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn: 3/9/2011

tiết 11 Xây dựng đoạn văn trong văn bản

i mục tiêu

1 Kiến thức:

- HS hiểu đợc khái niệm đoạn văn, từ ngữ, chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong

đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn văn

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ, xem trớc bài mới.

iii tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ:

?Bố cục của văn bản? Nhiệm vụ của từng phần? mối quan hệ giữa các phần?

Cho biết cách sắp xếp nội dung phần thân bài?

?Em thờng dựa vào dấu hiệu hình thức nào để

nhận biết đoạn văn?

?Trong 1 vb thì đoạn văn giữ vai trò gì?

?Nếu ko có những đoạn văn thì có vb ko?(ko)

?Em thấy những ý trong 2 vb trên đã tơng đối

? ý khái quát bao trùm cả đoạn văn là gì?

? Câu nào trong đoạn văn chứa đựng ý khái quát

ấy?

? Câu chứa đựng ý khái quát của đoạn văn đợc gọi

là câu chủ đề Em có nhận xét gì về câu chủ đề?

GV chốt: TN chủ đề là các từ ngữ đợc dùng làm đề

mục cho cả đoạn văn, vì vậy nó duy trì đối tợng

đ-ợc nói đến trong đoạn văn

- Câu chủ đề thờng có vai trò định hớng về ngữ

pháp cho cả đoạn văn, vì vậy khi 1 VB có nhiều

đoạn văn thì chỉ cần tìm ra các câu chủ đề rồi ghép

lại Ta có một VB tóm tắt

Vb: NTT và tp Tắt đèn

?Đoạn 1 có câu chủ đề không? Em có nhận xét gì

về các ý đợc trình bày trong câu?

?Câu chủ đề của đoạn 2 đợc đặt ở vị trí nào? Mối

quan hệ giữa câu chủ đề với các câu khác trong

đoạn?

->ý của đoạn văn đợc triển khai theo trình tự từ ý

chung, khái quát->cụ thể, chi tiết

?Đọc đoạn văn mục II2b Đoạn văn có câu chủ đề

- Dấu hiệu: Viết hoa lùi đầu dòng và códấu chấm xuống dòng

- Đơn vị cấu tạo nên vb

->Hoàn chỉnh về nội dung

3 Kết luận -Đ.văn là đơn vị trên câu, có vai tròquan trọng trong việc tạo lập văn bản

II Từ ngữ và câu trong đoạn văn

1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạnvăn

CM tháng 8 và khẳng định phơng châmtốt đẹp của những ngời chân chính

-Câu: “Tắt đèn” là TP tiêu biểu nhất củaNTT

c Kết luận:

Nội dung: Câu chủ đề thờng mang ýnghĩa khái quát của cả đoạn văn

Hình thức : Lời lẽ ngắn gọn thờng có đủtất cả các thành phần chung

Vị trí: Có thể đứng ở đầu hoặc cuối đoạnvăn

2 Cách trình bày nội dung của đoạn văn

a Ví dụb.Nhận xét

Đoạn1: Không có câu chủ đề -> Các ý

đợc lần lợt trình bày trong các câu bình

đẳng với nhau

-> trình bày theo cách song hành

Đ2: Câu chủ đề đoạn đầu

- > mang ý nghĩa khái quát của cả đoạn,các câu sau bổ sung, làm rõ nội dungcâu chủ đề ( Câu khai triển)

=> Trình bày theo cách diễn dịch

Đoạn 2b:

ko? nếu có thì nó ở vị trí nào?

?Việc trình bày các ý trong đv đợc triển khai theo

trình tự nào ?

?Qua xét các ví dụ, ta có những cách nào để trình

bày nội dung trong 1 đoạn văn

Câu chủ đề: Cuối đoạn văn

-cụ thể->kết luận,khái quát

=> Trình bày theo cách quy nạp

c Kết luậnghi nhớ

- Chuẩn bị bài để tiết sau viết bài số 1

Xem lại các kiến thức về văn miêu tả và biểu cảm, tiết sau viết bài văn tự sự có kết hợp miêu tả

và biểu cảm

iv Rút kinh nghiệm:

- -

1/ GV:Soạn bài: Ra đề, đáp án, biểu điểm.

2/ HS: Xem lại kiến thức về văn tự sự, vở viết

iii tiến trình dạy học

- Nội dung đề bài: kỷ niệm ngày đầu tiên đi học

-Những điều cần tránh: + Chép văn mẫu máy móc

+ Diễn đạt lủng củng, viết sai nhiều, dùng từ cha chuẩn mực (không nên lạm dụng từ địaphơng)…

- Những điều cần đạt đợc: + Kết hợp kể, tả, bộc lộ cảm xúc ngời HS làm rõ dòng kỷ niệmchính bản thân mình ngày đầu tiên đến trờng.

+ Văn viết trôi chảy, câu đủ thành phần, từ dùng chuẩn mực+ HS có thể kể theo trình tự tác phẩm của buổi tựu trờng:

Tâm trạng, cảm giác trên con đờng cùng mẹ đến trờng

Tâm trạng, cảm giác khi nhìn ngôi trờng

Tâm trạng, cảm giác khi ngồi vào chổ đón nhận giờ học đầu tiên

-Giáo viên theo dõi học sinh làm bài

-Thu bài-dặn dò học sinh về nhà chuẩn bị bài mới

3 Đáp án

MB: giới thiệu chung về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

Bộc lộ tâm trạng vui mừng khi đợc đến trờng

TB:Lần lợt giới thiệu kỉ niệm đi học:

+Tâm trạng, cảm giác trên con đờng cùng mẹ đến trờng

+Tâm trạng, cảm giác khi nhìn ngôi trờng

+Tâm trạng, cảm giác khi ngồi vào chổ đón nhận giờ học đầu tiên

Trình bày theo trình tự hợp lí

KB: Cảm nhận chung về ngày đầu tiên đi học

4 Biểu điểm

+ Điểm 9, 10: - Bài viết xác định đúng kiểu bài, xác định đợc ngôi kể

- Kể một cách chân thành, cảm động về ngời đã để lại cho mình những ấn tợng khó quên

- Văn viết trôi chảy, mạch lạc, có cảm xúc Không sai lỗi chính tả

+ Điểm 7, 8: Trình bày khá đầy đủ những yêu cầu đề ra Văn viết khá trôi chảy, mạch lạc, ítlỗi về dùng từ, đặt câu

+ Điểm 5, 6: Biết cách kể song diễn đạt cha trôi chảy Có sai chính tả

+Điểm 3, 4: Kể còn lan man, cha xác định đúng yêu cầu cuả đề

Văn viết lủng củng, sai nhiều chính tả

+ Điểm 1,2: Hiểu sai yêu cầu của đề, văn viết cẩu thả, sai nhiều lỗi chính tả

Kiểm tra giáo án đầu tuần

TTCM

Lê Thanh

1/ GV: Đọc tài liệu liên quan, soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.

iii Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: Khởi động

1 kiểm tra bài cũ:

?Từ các nhân vật chi Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, em có thể khái quát điều gì về sốphận và phẩm chất của nd VN trớc CMT8

?Quy luật " Có áp bức có đấu tranh" Tức nớc vỡ bờ trong đoạn trích đợc thể hiện nh thế nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

?Hãy trình bày những hiểu biết của em về nhà văn

NC?

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

-NC(1915-1951)là nhà văn hiện thực xuất

*Trong đội ngũ nhà văn hiện đại VN, Nam Cao

đ-ợc coi là 1 nhà văn hiện thực xuất sắc trớc CM

Ông hi sinh năm 1951, trong kháng chiến chống

P,lúc 36 tuổi.Tuy cuộc đời ngắn ngủi nhng NC đã

để lại cho đời nhiều áng văn có sức sống lâu

bền.Tác phẩm của NC-những truyện ngắn, truyện

dài thấm đẫm giá trị hiện thực và nhân đạo Đó là

những trang viết chân thực,vô cùng sâu sắc về

ng-ời nông dân nghèo đói bị vùi dập và ngng-ời trí thức

cùng quẫn phải sống mòn mỏi,bế tắc trong xã hội

cũ

?Tp ?

GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ thật kĩ sau đó

tóm tắt những nét chính?

( Tình cảnh gia đình LH, tình cảm của lão với cậu

vàng, sự túng quẩn ngày càng đe dọa lão )

Chú ý các chi tiết

- Lão Hạc kể chuyện bán chó, ông giáo cảm

thông, an ủi

- LH nhờ cậy ông giáo 2 việc

- CS của LH sau đó, thái độ của ông giáo và Binh

T khi biết lão xin bã chó

- Cái chết của lão Hạc

XH cũ

 T/p’ chính: Chí phèo, Trăng sáng, Đờithừa, Lão Hạc, Một đám cới, Sống mòn,

Đôi mắt…

2 Tác phẩm

- Là một trong những truyện ngắn xuất sắccủa NC viết về ngời nông dân, đăng báolần đầu năm 1943

3 Đọc-tóm tắt-chú thích

4 Bố cục:

Có thể chia làm 3 đoạn

1) Lão Hạc sang nhờ ông giáo

a Lão Hạc kể chuyện bán con chó, ônggiáo cảm thông và an ủi lão

b Lão Hạc nhờ cậy ông giáo 2 việc

2) Cuộc sống của Lão Hạc sau đó, thái độcủa Binh T và của ông giáo khi biết việc

LH xin bả chó

3) Cái chết của Lão Hạc

Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản

?Tình cảnh của LH có gì chú ý?

*Con trai lão vì ko có tiền cới vợ nên bỏ đi phu

đồn điền cao su.Lão Hạc thui thủi sống cô quạnh

1 mình với con chó Vàng, kỉ vật con trai lão để

lại.Lão tôn con chó là cậu Vàng,coi con vật nh

ng-II Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật Lão Hạc -Tình cảnh: nhà nghèo, vợ chết,đứa con

trai bỏ đi làm ăn xa

ời thân trong nhà, nhiều khi lão gọi Vàng là con,

là cháu, xng ông.Đối với ông con chó là niềm

vui,là nguồn hạnh phúc đơn sơ giúp lão sống

trong đói nghèo để đợi con trai trở về

? Nhng lão lại quyết định bán nó đi.Vì sao vậy?

->Tình cảnh túng quẫn,đau ốm,bão đã phá sạch

hoa màu,ko có tiền để nuôi cậu Vàng ,nếu nuôi

chó thì sẽ tiêu vào tiền để dành cho con,điều đó

lão ko muốn, tuyệt đối ko muốn.Đối với lão,số

tiền và mãnh vờn dành cho con thiêng liêng nh 1

báu vật.Việc quyết định bán con chó Vàng bắt

nguồn từ tấm lòng thơng con sâu sắc của 1 ngời

cha giàu lòng nhân hậu và giàu lòng tự trọng

?Tâm trạng của Lão Hạc sau khi bán cậu vàng?

Em hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả thái

độ, tâm trạng của Lão Hạc khi lão kể chuyện bán

cậu Vàng với ông giáo?

=>Mấy câu văn ngắn ngủi đặc tả ngoại hình nhân

vật thật ấn tợng Tác giả đã sử dụng các từ tợng

hình: co rúm lại, xô lại, ngoẹo về 1 bên và từ tợng

thanh: hu hu khiến cho nét mặt, thân hình và tâm

trạng của lão H hiện lên thật thê thảm.(từ tợng

hình,tợng thanh sẽ đợc học sau)

?Giải thích từ ầng ậng

-Tác giả lột tả đợc sự đau đớn, hối hận, xót xa,

th-ơng tiếc… tất cả đang dâng trào trong lòng một

?Lúc lão H bán con chó thì có tâm trạng gì nữa?

?Điều đó thể hiện qua chi tiết nào?

?Từ những nét ngoại hình quằn quại đến những lời

ăn năn xám hối này,ta nhận ra ở lão H vẻ đẹp gì ở

tâm hồn?->là một ngời nặng tình nghĩa, thủy

chung, vô cùng trung thực

?Sử dụng phơng thức biểu đạt gì?

* Từ ngày ngời con phẫn chí ra đi vì ko có tiền cới

vợ, lão H luôn mang tâm trạng mắc tội bởi ko lo

liệu nổi hạnh phúc cho con Lão cố dành tiền cho

con,cố chăm sóc cậu Vàng nh chăm sóc kỉ vật của

con.Vậy mà giờ đây cậu phải bán cậu Vàng, lão

cảm thấy mình mắc tội nặng hơn,tội với con ngời,

tội với cả con vật

?Xung quanh việc lão H bán cậu Vàng bộc lộ

phẩm chất gì?

*Con chó Vàng sẽ bị ngời ta giết thịt, lão dự cảm

nh thế.Đối với lão đó là cái chết thứ nhất,1 cái

chết do chính lão gây ra.Nhng chúng ta hiểu rằng

a LH bán cậu Vàng:

+ Cố làm ra vui vẽ, cời nh mếu, mắt ôngầng ậng nớc, mắt đột nhiên co rúm lại,vết nhăn xô lại, ép nớc mắt chảy, đầungoẹo về 1 bên, miệng mếu máo nh connít …hu hu khóc

->đau đớn xót xa

-Lão ân hận vì đã lừa nó: “A!lão già tệlắm!Tôi ăn ở với lão nh thế mà lão xửvới tôi nh thế này à!”

NT:Kết hợp kể, tả, biểu cảm

=>Sống tình nghĩa thủy chung, 1 tấmlòng thơng con tha thiết

chính cái xã hội thực dân phong kiến bấy giờ đã

đảy lão H và biết bao ngời nông dân khác vào bi

kịch nh lão H Vì hạnh phúc của 1 ngời con này,

lão H phải chứng kiến cái chết của 1 ngời con

khác, phải tự hủy diệt 1 niềm vui, 1 kỉ vật thân

-chú ý tìm hiểu chi tiết: lão H nhờ ông Giáo; LH chết; tình cảm, thái độ của ông Giáo với LH

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn : 12/9/2011

tiết 15 lão hạc

(Nam Cao)

i.mục tiêu

1 Kiến thức: HS hiểu đợc cái chết của lão Hạc và rút ra ý nghĩa từ cái chết đó

- Hiểu tình cảm của nhân vật Tôi với lão Hạc

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng cảm thụ phân tích tác phẩm.

3 Thái độ: Giáo dục HS lòng thơng yêu những con ngời nghèo khổ

ii chuẩn bị

1/ GV: Đọc tài liệu liên quan, soạn giáo án.

2/ HS: Học bài cũ, soạn bài mới.

iii Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: Khởi động

1 kiểm tra bài cũ: Xung quanh việc LH bán chó em thấy LH là ngời ntn Hãy phân tích

2 Bài mới:

Hoạt động 2: Hớng dẫn tìm hiểu vb

Gọi hs đọc: vào lão kể hàng xóm cả

Sau những lời đắng cay về việc bán chó, LH rề rà,

nhỏ nhẹ mà tha thiết, chân thành giải bày hoàn

*Lão đã nhờ ông Giáo 2 điều thiêng liêng,quan

trọng nhất cuối cùng của lão Xét cho cùng thì cả

2 điều ấy cũng vì đứa con, vì cuộc sống sau này

của nó khi trở về quê Tấm lòng cuả lão đối với

đứa con đầy thơng yêu, trách nhiệm của 1 ngời

cha thật chu đáo

+Vật vã trên giờng, đầu óc rũ rợi

+Quần áo xộc xệch,2 mắt long lên sòngsọc

+Lão tru tréo,bọt mép sùi ra+Khắp ngời chốc chốc lại bị giật mạnh

? Tại sao LH lại chọn cách chết nh vậy?

 Cái chết thật dữ dội và kinh hoàng  Trúng độc bã

chó Lão chết trong đau đớn, vật vã ghê gớm, cùng

cực về thể xác nhng chắc chắn thanh thản về tâm

hồn vì đã hoàn thành nốt công việc cuối cùng đ/v

đứa con trai bặt vô âm tín, với xóm giềng về tang

ma của mình Lão chọn một cách giải thoát thật

đáng sợ nhng lại là một cách nh là để tạ lỗi với cậu

vàng (…)

 Lão không thể tìm con đờng nào khác để tiếp tục

sống mà không ăn vào tiền của con, hoặc bán

mảnh vờn  lão chết chấp nhận sự giải thoát cho

t-ơng lai của đứa con trai đợc đảm bảo  Cái chết ấy

là tất yếu

?Phơng thức biểu đạt ở đây là gì?

*Trong mấy câu miêu tả là mấy chục từ tợng hình,

tợng thanh: vật vã,rũ rợi,xộc xệch, long sòng sọc,

tru tréo, sùi ra, giật mạnh,nảy lên, đè lên đã cự

tả 1 cái chết thật dữ dội, đau đớn

?Theo em nguyên nhân nào khiến LH phải tìm

đến cái chết?

->Tình cảnh đờng cùng(đói khổ,túng quẫn,ko có

gì ăn: ăn khoai,ăn củ chuối, ăn sung luộc, rau má,

củ ráy, trai,ốc) đã xô đẩy lão tìm đến cái chết

?Khi lão tìm đến cái chết có phải lão đã trắng tay

ko?Lão còn 30 đồng bạc, 3 sào đất có thể để bán

dần để sống.nhng tại sao lão lại tìm đến cái

chết?->nếu nh lão làm vậy là đồng nghĩa với việc lão sẽ

ăn vào đồng tiền vờn để lại cho con

?Nh vậy cái chết tự nguyện này xuất phát do đâu?

*Từ cái chết đau đớn đó lại ánh lên những vẻ đẹp

của phẩm giá con ngời.LH chết để hi vọng 1 cuộc

sống tốt đẹp hơn cho đứa con tha hơng sau này trở

về

?ý nghĩa cái chết của LH?

->ý nghĩa góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách

của LH, cũng là số phận và tính cách của ngời

nông dân nghèo trong XH VN trớc c/m T8: Nghèo

khổ, bế tắc, cùng đờng, giàu tình yêu thơng và lòng

tự trọng

 Mặt khác cái chết của lão có ý nghĩa tố cáo hiện

thực xã hội thực dân nửa Pk cách chúng ta đã hơn

nửa thế kỷ Cái XH nô lệ, tăm tối buộc những ngời

nghèo đi đến đờng cùng

? So sánh cách kể chuyện của NTT trong Tắt đèn,

cách kể chuyện của NC trong truyện ngắn này có

LH (ngôi thứ nhất), nvật ông giáo đứng thứ 2 sau

LH vừa nh ngời chứng kiến vừa tham gia vào câu

chuyện của nvật chính vừa dằn vặt vừa bày tỏ thái

độ t/c’, bộc lộ tâm trạng của bản thân Đó cũng là

một chổ gần gũi và khác cách kể chuyện trong TT

Những ngày thơ ấu

?Em thấy thái độ ,tình cảm của nhv tôi đối với LH

khi nghe LH kể về chuyện bán con chó Vàng?

?Nhv tôi biểu hiện suy nghĩ gì khi nghe đợc tin LH

xin bả chó?

->Khi biết LH xin bả chó của Binh T, nghe câu nói

đầy vẻ mỉa mai của y thì ông Giáo thất vọng trớc

sự thay đổi cách sống ko chịu đựng đợc, đói ăn

vụng, túng làm càn của 1 ngời trong sạch, đầy tự

trọng nh LH.Ông Giáo buồn vì nh thế là bản năng

đã lại chiến thắng nhân tính mất rồi

?Nhận đợc tin LH chết nhv tôi thể hiện suy nghĩ và

có hành động gì?

?Qua những chi tiết trên ta thấy thái độ và tình cảm

của ông Giáo đối với LH ntn?

*Tóm lại truyện ngắn LH đã thể hiện 1 cách chân

thực, cảm động số phận đau thơng và phẩm chất

cao quý của ngời nông dân cùng khổ trong cuộc

đời cũ Cuộc đời ấy là xã hội thực dân nửa phong

kiến ở nớc ta, giai đoạn trớc CMT8 năm 45 ,mà

hạnh phúc chỉ là 1 cái chăn quá hẹp Ngời này co

thì ngời kia bị hở LH vì tình thơng con sâu nặng

mà chấp nhận những giá lạnh cuộc đời để nhờng

chút hơi ấm của tấm chăn hạnh phúc cho ngời con

xa nhà

-Khi nghe LH kể chuyện bán cậu Vàng+Muốn ôm choàng lão mà òa khóc.+An ủi lão

+Bùi ngùi nhìn

+Giấu vợ và ngấm ngầm giúp đỡ lão

- LH xin bả chó->Hiểu lầm Lão Hạc

-LH chết: + Mải mốt chạy sang+Xồng xộc chạy vào

+Gọi thầm LH trong tâm trạng

=>Tấm lòng yêu thơng, trân trọng,thểhiện sự đồng cảm

Hoạt động 3: Hớng dẫn tổng kết

?Nhận xét nghệ thuật tác giả dử dụng trong

văn bản?

?Truyện thể hiện điều gì?

?Thái độ của NC đối với họ?

->Thể hiện lòng thơng yêu, thái độ trân trọng

đối với những con ngời bất hạnh mà biết

sống cao thợng

III Tổng kết

1 NT

- Khắc hoạ thành công đặc điểm, tính cáchnhân vật

- Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật đặc sắc.-Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm

2 ND

-Số phận đau thơng của ngời nông dân trongxã hội cũ và phẩm chất cao quý của họ

3 Củng cố

- Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc, ông Giáo? qua NV Lão Hạc em biết thêm

đc điều gì về số phận, phẩm chất của ngời nông dân trong xã hội thực dân phong kiến? nhânvật ông giáo có phải là hiện thân của Nam Cao ko?

4 Hớng dẫn về nhà

-Nắm kĩ nội dung bài học: Giá trị nhân đạo và giá trị tố cáo của tác phẩm, nghệ thuật của tácphẩm

- Tóm tắt lại chuyện

-Bài mới: Từ tợng hình, từ tợng thanh

+Chú ý những từ in đậm trong đoạn trích và trả loài theo các câu hỏi trong sgk

iv Rút kinh nghiệm:

- -

Ngày soạn : 13/9/2011

tiết 16 từ tợng hình,từ tợng thanh

i mục tiêu

1 Kiến thức:

-Giúp HS hiểu đợc thế nào là từ tợng hình, từ tợng thanh

- Có ý thức sử dụng từ tợng hình, từ tợng thanh để tăng thêm tính hình tợng, tính biểu cảmtrong giao tiếp

2 Kĩ năng:- Rèn kĩ năng sử dụng hai loại từ này trong việc viết văn tự sự, miêu tả, biểu cảm

3 Thái độ: Giáo dục HS có ý thức học tập

ii chuẩn bị

1/ GV: Nghiên cứu và soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ, xem trớc bài mới.

iii tiến trình dạy học

Hoạt động 1: Khởi động

1 Kiểm tra bài cũ:

?Em hãy tìm những từ thuộc trờng từ vựng chỉ tính cách con ngời?

2 Bài mới:

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

?Trong các từ in đậm trên những từ nào gợi tả

hình ảnh,dáng vẻ, trạng thái của sự vật,

những từ nào mô phỏng âm thanh của tự

nhiên, của con ngời?

?Dựa vào ví dụ hãy cho biết thế nào là từ

t-ợng thanh, từ tt-ợng hình

?Qua những từ tợng hình “móm mém”,từ

t-ợng thanh “hu hu” giúp em hiểu gì về nhân

vật LH khi kể chuyện bán cậu Vàng với ông

- Từ ngữ, mô phỏng âm thanh của tự nhiên,của con ngời: hu hu, ử

->từ tợng thanh

c Kết luậnsgk

2 Công dụng

a Ví dụ

b Nhận xét-móm mém, hu hu -> tâm trạng đau đớn, xót

xa, tình cảm của lão đối với cậu Vàng

- vật vã, rũ rợi, xồng xộc,sòng sọc->diễn tảcái chết đau đớn, quằn quại

c Kết luận