Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Hiểu được lòng thương cảm chân thành sâu sắc của An - Đéc - San với cô bé bán diêm bất hạnh trong đêm giao thừa được kể lại bằng nghệ thuật truyện cổ t
Trang 1TuÇn 6 Ngµy so¹n: 25/9/2010
TiÕt 21,22 Ngµy gi¶ng:27, 29/9/210
Văn bản
CÔ BÉ BÁN DIÊM
(An - đéc - xen )
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Hiểu được lòng thương cảm chân thành sâu sắc của An - Đéc - San với cô bé bán diêm bất hạnh trong đêm giao thừa được kể lại bằng nghệ thuật truyện cổ tích cảm động, thấm thía
- Tích hợp với phần tiếng việt ở bài trợ từ và thán từ, với tập làm văn văn ở bài Miêu tả
và biểu cảm trong văn tự sự
-Tóm tắt và phân tích bố cục văn bản tự sự-phân tích nhân vật qua hành động và lời kể
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, đồ dùng dạy học
- Học sinh: Sách giáo khoa, chuẩn bị bài
III Tiến trình bài dạy:
1.Tæ chøc líp: (1')
8A :………
8B:………
2 Kiểm tra bài cũ (5')
? Trình bày ngắn gọn nguyên nhân và ý nghĩa cái chết của Lão Hạc?
Học sinh: Cái chết của Lão Hạc có ý nghĩa sâu sắc:
+ Góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của Lão Hạc: Nghèo khổ, bế tắt, cùng đường, giàu lòng tự trọng
+ Tố cáo hiện thực xã hội thực dân nữa phong kiến, đẩy người nông dân vào đường cùng
? Lão Hạc chết vì:
a Quá thương con b Quá tự trọng
c Quá đau khổ và bế tắc d Quá ân hận vì đã đánh lừa một con chó
? Em chọn nguyên nhân nào trong 4 nguyên nhân trên và giải thích?
3 Bài mới: Hoạt động 1
+ Mục tiêu : Khởi động tiết học , tạo không khí vui tươi trước khi bắt đầu vào tiết học.
- Phát hiện và sửa lỗi sai trong diễn đạt dùng từ ,
+ Phương pháp : Đàm thoại , thuyết trình
+ Thời gian : 2’
Dẫn vào bài: Trên thế giới có không nhiều nhà văn chuyên viết truyện cổ tích dành
cho trẻ em Những truyện cổ tích do nhà văn Đan Mạch An - Déc - Sen sáng tạo thì thật tuyệt vời Nó không những trẻ em khắp nơi trên thế giới vô cùng yêu thích, say mê dón đọc mà còn người lớn đủ mọi lứa tuổi cũng đọc mãi không chán
* Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc, kể, từ khó, tìm bố cục
- Mục tiêu :
Trang 2+ Giúp học sinh nắm được thông tin về tác giả và tác phẩm , củng cố kiến thức về thể loại
- Phương pháp : Vấn đáp ,giải thích , minh họa , phân tích cắt nghĩa
- Kĩ Thuật : Động não , Khăn trải bàn ,
- Thời gian : 10’
Giáo viên: Hướng dẫn đọc:
- Gọng chậm, cảm thông, cố gắng phân biệt
những cảnh thực và ảo ảnh trong và sau từng
lần cô bé quẹt diêm
Giáo viên: Đọc đoạn đã bị lược bỏ Sau đó
gọi 3 học sinh dọc tiếp đoạn trích và nhận xét
cách đọc của học sinh
Giáo viên: Yêu cầu học sinh kể tóm tắt nội
dung câu chuyện
“ Em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong
đêm giao thừa rét buốt Em chẳng dám về
nhà vì sợ bố đánh Đành ngồi nét vào gốc
tường, liên tục quẹt diêm để sưởi ấm Hết
một bao diêm thì em đã chết cóng trong giấc
mơ cùng bà nội lên trời Sáng hôm sau, mùng
1 tết mọi người qua đường vẫn thản nhiên
nhìn cảnh thương tâm
Giáo viên: Gọi học sinh đọc chú thích: Tìm
hiểu sơ lược về tác giả, tác phẩm và giải thích
từ khó
? Dựa vào nội dung đoạn trích truyện có thể
chia ra làm mấy đạon nhỏ? Nêu nội dung của
từng đoạn?
Học sinh: Bố cục chia làm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: Từ đầu cứng đờ ra
=> Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
+ Đoạn 2: tiếp theo về chầu thượng đế
=> Những lần quẹt diêm của cô bé bán diêm
+ Đoạn 3: Phần còn lại
=> Cái chết của cô bé bán diêm
Giáo viên: Nhận xét bố cục, kể theo trình tự
thời gian và sự việc Tác giả đã sử dụng cách
kể phổ biến của truyện cổ tích
I Đọc - chú thích - bố cục.
1 Đọc - kể.
2 Chú thích.
3 Bố cục:
- Bố cục chia làm 3 đoạn:
+ Đoạn 1: Từ đầu cứng đờ ra
=> Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
+ Đoạn 2: tiếp theo về chầu thượng đế
=> Những lần quẹt diêm của cô bé bán diêm
+ Đoạn 3: Phần còn lại
=> Cái chết của cô bé bán diêm
* Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu chi tiết truyện
- Mục tiêu : HS nắm được giá trị đặc sắc của văn bản
- Phương pháp : Vấn đáp , giải thích , minh họa , Phân tích cắt nghĩa
- Kĩ thuậ t : Động não , Khăn trải bàn
- Thời gian : (63')
Trang 3Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Giáo viên: yêu cầu học sinh đọc thầm đoạn
đầu
? Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
được tác giả khắc hoạ bằng biện pháp nghệ
thuật gì?
Học sinh: Nghệ thuật đối lập - tương phản
? Biện pháp ấy dược thể hiện như thế nào? Và
đem lại hiệu quả nghệ thuật ra sao?
Học sinh:
+ Em bé mồ côi mẹ đi bán diêm cả đêm giao
thừa trong lúc mọi người đều được nghỉ ngơi,
chuẩn bị đón nắm mới
+ Trời rét, tuyết rơi, vắng vẻ không một bóng
người, một mình lang thang đói khát
+ Không dám về nhà vì sợ bố đánh
=> Thông qua biện pháp nghệ thuật tác giả
muốn tố cáo hoàn cảnh xã hội lúc bấy và tố cáo
những người cha vô trách nhiệm
Giáo viên: Giảng:
? Câu chuyện được tiếp tục nhờ những chi tiết
nào cứ lặp đi, lặp lại?
Học sinh: Nhớ những lần cô bé quẹt diêm
? Trong truyện bao nhiêu lần cô bé quẹt diêm?
Học sinh: 5 lần cô bé quẹt diêm
? Những hình ảnh kì diệu nào xuất hiện sau
mỗi lần em bé quẹt diêm? Trong những lần như
vậy tác giả đã cho em bé thấy những cảnh gì?
Học sinh:
+ Lần 1: Lò sưởi toả ra hơi nóng dịu dàng =>
Vì em bé đang ghét cóng
+ Lần 2: Bửa ăn sang trọng, thức ăn ngon lành
=> em đang đói
+ Lần 3: Cay thông No - en => mơ ước được
vui chơi trong đêm giáng sinh
+ Lần 4: Hình ảnh người bà đã mất xuất hiện
=> em rất yêu thương bà
+ Lần 5: Quẹt liên tục cho đến hết bao diêm =>
em đi theo bà
? Cái biến hoá mơ ước luôn đối lập với cái bất
biến - cái thực nghiệt ngã có tác dụng gì?
II Tìm hiểu văn bản.
1 Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.
- Nghệ thuật đối lập - tương phản
+ Em bé mồ côi mẹ đi bán diêm cả đêm giao thừa trong lúc mọi người đều được nghỉ ngơi, chuẩn bị đón nắm mới
+ Trời rét, tuyết rơi, vắng vẻ không một bóng người, một mình lang thang đói khát
+ Không dám về nhà vì sợ bố đánh
=> Thông qua biện pháp nghệ thuật tác giả muốn tố cáo hoàn cảnh xã hội lúc bấy và tố cáo những người cha vô trách nhiệm
2 Cảnh thực và những cảnh ảo.
- 5 lần cô bé quẹt diêm, để sưởi ấm phần nào, để chìm trong thế giới ảo ảnh
do em tưởng tượng ra Những cảnh ảo biến hoá 5 lần phù hợp với 5 uớc mơ cháy bỏng của em bé
+ Lần 1: Lò sưởi toả ra hơi nóng dịu dàng => Vì em bé đang ghét cóng
+ Lần 2: Bửa ăn sang trọng, thức ăn ngon lành => em đang đói
+ Lần 3: Cây thông No - en => mơ ước được vui chơi trong đêm giáng sinh + Lần 4: Hình ảnh người bà đã mất xuất hiện => em rất yêu thương bà + Lần 5: Quẹt liên tục cho đến hết bao diêm => em đi theo bà
Trang 4Học sinh: Tố cỏo một xó hội nghiệt ngó vụ tỡnh,
thờ ơ trước mạng sống của con người nhất là
trẻ em
Giỏo viờn: Giảng
? Trong buổi sỏng lạnh lẽo ấy, em đó chết vỡ
giỏ rột trong đờm giao thừa gợi cho em cảm
xỳc gỡ?
Học sinh: Mọi người lạnh lựng thờ ơ trước cỏi
chết của em
? Tỡnh cảm và thỏi độ của mọi người khi nhỡn
thấy cảnh tượng ấy như thế nào? Điều đú núi
lờn cỏi gỡ?
Học sinh: Cha em cũng nghiệt ngó vụ tỡnh với
con cỏi Cả một xó hội vụ tỡnh, lạnh lựng trước
cỏi chết của một em bộ mồ cụi, nghốo khổ
? Tỡnh cảm và thỏi độ của nhà văn khi thấy cỏi
chết cảu em như thế nào?
Học sinh: Trong cỏi nhỡn của tỏc giả cỏi chết
thờ thảm của em trở thành sự bay bổng như
một tiểu thiờn thần Ngồi bỳt nhõn ỏi và lóng
mạn của nhà văn đó làm cho cõu chuyện cảm
động đau thương vẫn nhẹ nhàng
Hoạt động 4+5 : Tổng kết - luyện tập củng
cố kiến thức bài học
+ Mục tiờu : - HS nắm được giỏ trị tỏc phẩm và
vận dụng giải quyết cỏc bài tập
- Phương phỏp : Vấn đỏp giải thớch , minh họa
, phõn tớch cắt nghĩa , nờu và giải quyết vấn đề
+ Thời gian : Động nóo , dạy theo gúc , cỏc
mảnh ghộp ,
Thời gian : 9
’
H: Qua VB, em hiểu gì về dụng ý của tác giả khi
xây truyện này?
H: Ông thể hiện dụng ý đó bằng nghệ thuật gì?
H: Qua truyện, tác giả gửi gắm đến ngời đọc
điều gì?
Giỏo viờn: Gọi học sinh đọc ghi nhớ
3 Cỏi chết của em bộ bỏn diờm.
- Mọi người lạnh lựng, thờ ơ trước cỏi chết của em
- Cha em cũng nghiệt ngó vụ tỡnh với con cỏi Cả một xó hội vụ tỡnh, lạnh lựng trước cỏi chết của một em bộ mồ cụi, nghốo khổ
- Trong cỏi nhỡn của tỏc giả cỏi chết thờ thảm của em trở thành sự bay bổng như một tiểu thiờn thần Ngồi bỳt nhõn ỏi và lóng mạn của nhà văn đó làm cho cõu chuyện cảm động đau thương vẫn nhẹ nhàng
III, Tổng kết
* Ghi nhớ: SGK
? Từ truyện này, chỳng ta thấy trỏch nhiệm của người lớn đối với trẻ em như thế nào?
? Tại sao cú thể núi cõu chuyện cổ tớch này là sự đan xen giữa thực và ảo?
Hoạt động 6: Giao bài về nhà
- Về nhà học bài
- Soạn bài tiếp theo: “Đỏnh nhau với cối xay giú”