giao an 11-2011

* Khi viết phương trình điện li dùng dấu :  b/ Chất điện li yếu : là các chất khi tan trong nước, chỉ có một phần số phân tử hòa tan phân li ra ion, còn lại vẫn tồn tại dưới dạng phân

Trang 1

- Lập và cân bằng được các phản ứng oxi hóa khử theo phương pháp thăng bằng electron.

- Giải được một số dạng bài tập cơ bản như xác định thành phần hh, xác định nguyên tố

- Vận dụng các phương pháp cụ thể để giải bài tập hóa học như lập và giải phương trình đại số, áp dụng ĐL bảo toàn khối lượng, tính trị số trung bình

3 Tình cảm, thái độ:

- Rèn luyện thái độ làm việc khoa học, nghiêm túc.

- Xây dựng tính tích cực, chủ động, hợp tác, có kế hoạch và tạo cơ sở cho các em yêu thích môn hóa học.

II Chuẩn bị:

Bảng tuần hoàn, giấy Ao, bút dạ, băng keo, học sinh ôncác kiến thức của lớp 10.

III Phương pháp:

Thảo luận nhóm, hướng dẫn học sinh tự ôn tập và giải bài tập.

IV Tổ chức hoạt động dạy học:

Phiếu học tập 1:

1 Nguyên tử gồm có mấy phần,

chứa hạt gì ?

Khối lượng các loại hạt ?

Sự phân bố electron trên các lớp

và phân lớp như thế nào ?

1 Tại sao các nguyên tử phải

liên kết với nhau?

2 Các loại liên kết: định nghĩa,

Đồng vị là những nguyên tử có cùng số p, khác nhau về số n do

đó số khối A khác nhau

Để đạt cấu hình bền vững, các nguyên tử phải liên kết với nhau

Có 2 loại liên kết :

* LK ion : là liên kết tạo thành

do lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện trái dấu

VD : Na+ và Cl- trong phân tử NaCl

2 Hạt nhân: nguyên tử chứa các nơtron không

mang điện và proton mang điện dương

II Liên kết hóa học:

Để đạt cấu hình bền vững, các nguyên tử phải liên kết với nhau

Có 2 loại liên kết :

* Liên kết ion : là liên kết tạo thành do lực hút tĩnh điện giữa các ion mang điện trái dấu

VD : Na+ và Cl- trong phân tử NaCl

* Liên kết cộng hoá trị : là liên kết giữa 2 nguyên

tử hay nhiều nguyên tử bằng các cặp electron dùng chung

Trang 2

VD: H2, HCl.

- Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân

- Có cùng số lớp được xếp vào cùng một hàng

- Có cùng số electron hóa trị được xếp vào cùng một cột

- Có các ô nguyên tố

- Có 7 chu kì được đánh số thứ

tự từ 1 đến 7

- Có VIII nhóm A và VIIInhóm B

- Nhóm VII và nhóm VI

- Nhóm halogen có 7 và nhóm O-S có 6 e ngoài cùng

- Oxi hóa mạnh , S có thêm tính khử

- HCl, NaClO, CaOCl2 và H2SO4

VD: H2, HCl.

Có 2 loại LKCHT : có phân cực và không phân cực

III Hệ thống tuần hoàn các NTHH:

* Các NTHH ược sắp xếp trong bảng TH dựa vào nguyên tắc:

- Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân

VI Nhóm VIA và VIIA:

- Nhóm VII và nhóm VI

- Nhóm halogen có 7e ngoài cùng và nhóm O-S có

6 e ngoài cùng

- Có tính Oxi hóa mạnh , S có thêm tính khử

- HCl, NaClO, CaOCl2 và H2SO4

V.Củng cố và dặn dò :

Ôn lại các kiến thức cũ

ÔN TẬP ĐẦU NĂM

- Lập và cân bằng được các phản ứng oxi hóa khử theo phương pháp thăng bằng electron.

- Giải được một số dạng bài tập cơ bản như xác định thành phần hỗn hợp, xác định nguyên tố

- Vận dụng các phương pháp cụ thể để giải bài tập hóa học như lập và giải phương trình đại số, áp dụng ĐL bảo toàn khối lượng, tính trị số trung bình

II Chuẩn bị: Bảng tuần hoàn, giấy Ao, bút dạ, băng keo, học sinh ôn lại các kiến thức của lớp 10 III Phương pháp: Thảo luận nhóm, hướng dẫn học sinh tự ôn tập và giải bài tập.

Trang 3

Phiếu học tập 2:Viết công thức

electron và công thức cấu tạo của : H2,

HCl, H2O, CL2,

Phiếu học tập 3 : Cho 1.84 gam hỗn

hợp Mg và Fe tác dụng với dd HCl dư,

thu được 1.12 lít H2 (đktc) Khối lượng

muối khan tạo thành sau phản ứng là

bao nhiêu?

Phiếu học tập số 4: Cân bằng các

phương trình phản ứng oxi hoá – khử

sau bằng phương pháp thăng bằng e ?

a Fe + HNO3  Fe(NO3)3 + NO + H2O

b Al + H2SO4  Al2(SO4)3 + SO2 +

H2O

Phiếu học tập số 5:

Giải bài tập bằng cách lập phương trình

đại số và đường chéo :

Một hh khí gồm O2 và SO2 có tỷ khối

so với H2 là 24 Tính thành phần %(V)

của mối khí trong hh

Làm bài tập 1 và giáo viên kiểm tra lai

Làm bài tập 2 và giáo viên kiểm tra lại

Fe: chất khử

HNO3 : chất oxi hóa và môi trường

Làm bài tập ở phiếu số 4 bằng 2 cách : đại số và đường chéo

2) Bài tập 3:

Fe + 2HCl  FeCl2 + H2

Mg +2HCl  MgCl2 + H2 Tacó nH2 = 0.05 mol

48 → V1:V2 = 1:1

O2 M2 = 32 16

=> 50% và 50%

V.Củng cố và dặn dò:

1 Ôn lại các kiến thức cũ

2 Chuẩn bị bài sự điện li

3 Chuẩn bị bảng tính tan của một số dung dịch

Trang 4

Tiết 3

CHƯƠNG 1 : SỰ ĐIỆN LI

Bài 1: SỰ ĐIỆN LI

I Mục tiêu cần đạt được:

1 Kiến thức: Học sinh nắm được các khái niệm:

- Sự điện li, chất điện li là gì ?

- Thế nào là chất điện li mạnh, chất điện li yếu ?

- Cân bằng điện li

2 Kĩ năng:

- Học sinh quan sát thí nghiệm và rút ra được một dung dịch hay một chất có dẫn điện được hay không ?

- Viết được và đúng phương trình điện li của các chất.

II Chuẩn bị: * Dùng tranh vẽ hình của thí nghiệm 1.1 (SGK).

* Hoặc chuẩn bị thí nghiệm chứng minh tính dẫn điện của một dd.

III Phương pháp : Chứng minh và diễn giải.

IV Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 1 Giới thiệu thí

nghiệm bằng tranh vẽ theo hình

1.1 SGK:

* Cốc 1, 2, 3 lần lượt chứa NaCl

(khan), NaOH(khan) và dd NaCl

I Hiện tượng điện li:

1.Thí nghiệm: Qua thí nghiệm ta thấy

* NaCl (rắn, khan); NaOH (rắn, khan), các dd ancol etylic (C2H5OH) , glixerol (C3H5(OH)3) không dẫn điện

Nhận xét : Các dd axit, bazơ và muối đều dẫn điện được.

Trang 5

Hoạt động 2: Khái niệm về

dòng điện?

Vậy trong dd của các chất trong

thí nghiệm trên , dd nào có chứa

Viết phương trình điện li của

các chất sau : Ca(OH)2, KOH,

HNO3, CuCl2, AgCl ?

các chất sau : Ca(OH)2, KOH,

HNO3, CuCl2, AgCl ?

Khi nào một cân bằng thuận

nghịch đạt đến trạng thái cân

bằng ?

Phát biểu nguyên lí chuyển dịch

cân bằng Lơ Sa-tơ-li-ê ?

Hoạt động 4: Tích hợp giáo dục

môi trường

Giáo dục HS có ý thức bảo vệ

môi trường nước , không vứt rác

thải , hóa chất xuống song hồ

gây ô nhiễm môi trường

Dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện

Trong dd NaCl, dd HCl, dd NaOH có chứa các hạt mang điện đó là các ion dương và âm

- Axit phân li cho ion H+ và ion gốc axit

- Bazơ phân li cho ion kim loại và ion hidroxyl (OH-)

- Muối phân li cho ion kim loại và ion gốc axit

Cốc 1 có chứa nhiều hạt mang điện hơn , hay HCl phân li ra nhiều ion hơn

Vậy HCl điện li mạnh hơn CH3COOH

Học sinh viết và giáo viên kiểm tra lại

- Khi tốc độ phản ứng thuận bằng tốc độ phản ứng nghịch

- Học sinh phát biểu và giải thích

2 Nguyên nhân tính dẫn điện của các dd axit, bazơ,

- Axit, bazơ, muối là các chất điện li.

- Phương trình điện li:

HCl H+ + Cl- NaOH  Na+ + OH- NaCl Na+ + Cl-

• Các ion dương gọi là cation và ion âm là anion.

II Phân loại chất điện li:

1 Thí nghiệm: Cho vào cốc 1 dd HCl 0,10M và cốc 2 dd

CH3COOH 0,10M ở bộ thí nghiệm, kết quả đèn ở cốc 1 sáng hơn ở cốc 2

Kết luận : HCl phân li ra nhiều ion hơn CH3COOH.

2 Chất điện li mạnh, chất điện li yếu:

a/ Chất điện li mạnh: là các chất khi tan trong nước, các

phân tử hòa tan đều phân li ra ion

* Chất điện li mạnh gồm : axit mạnh, bazơ manh và hầu hết các muối

* Khi viết phương trình điện li dùng dấu : 

b/ Chất điện li yếu : là các chất khi tan trong nước, chỉ có

một phần số phân tử hòa tan phân li ra ion, còn lại vẫn tồn tại dưới dạng phân tử trong dd

* Chất điện li yếu gồm : axit yếu và bazơ yếu

* Khi viết phương trình điện li dùng dấu :

* Đây là một quá trình thuận nghịch, khi tốc độ phân li và tốc độ kết hợp bằng nhau thì cân bằng của quá trình điện

li được thiết lập Đây là một cân bằng động và tuân theo nguyên lí chuyển dịch cân bằng của Lơ-Sa-tơ-li-e

Trang 6

Học sinh biết được :

• Định nghĩa : axit , bazơ , hidroxit lưỡng tính và muối theo thuyết A-re-ni-ut

• Axit một nấc ; axit nhiêu nấc.Muối trung hoà và muối axit.

2 Kĩ năng :

• Phân tích được một số vídụ cụ thể vế axit , bazơ và muối để rút ra định nghĩa.

• Nhận biết được một số chất cụ thể dựa vào định nghĩa.

• Viết được phương trình điện li và tính được nồng độ mol/lit của các ion trong chất đện li mạnh.

II Trọng tâm :

• Viết được phương trình điện li của axit , bazơ và hidroxit lưỡng tính theo A-re-ni-ut

• Phân biệt muối trung hoà và muối axit.

III Phương pháp: Chứng minh và diễn giải.

1 Kiểm tra bài cũ :

Câu 1 Sự điện li là gì , chất điện li là gì ? cho ví dụ ? Câu 2 Thế nào là chất điện li mạnh, chất điện li yếu ? cho ví dụ?

Câu 3 Hãy viết phương trình điện li của một axit, bazơ và một muối ?

2 Bài mới:

Hoạt động 1 Hãy viết

phương trình điện li của

phương trình điện li trên

phân li mấy nấc cho ra H+ ?

Các axit H3PO4, H2S sẽ

phân li như thế nào? Viết

phương trình điện li?

HCl  H+ + Cl-.HBr  H+ + Br-.HNO3  H+ + NO3-

* Các axit trong nước phân li cho ra cation H+ và anion gốc axit

* Tính chất hóa học chung của axit là : làm đổi màu chất chỉ thị, tác dụng với bazơ, oxit bazơ, muối

Ví dụ:

HCl + NaOH  NaCl + H2O

2HCl + CaO CaCl2 + H2O

2HCl + Na2CO3 

* Phân li một nấc cho ra ion H+

* Phân li nhiều nấc cho ra H+.H3PO4 H+ + H2PO4-.H2PO4-  H+ + HPO42-.HPO42-  H+ + PO43-

NaOH  Na+ + OH-.KOH  K+ + OH-

I Axit : (Theo A-re-ni-ut)

2-* Vậy :các dung dịch axit đều có một số tính

chất chung, đó là tính chất của cation H + trong dd.

2 Axit nhiều nấc:

* Các axit HCl, HNO3, HBr, CH3COOH trong nước chỉ phân li một nấc ra ion H+ đó là các axit một nấc.

* Các axit H2SO4, H2SO3, H3PO4, khi tan trong nước phân li theo nhiều nấc ra ion H+ đó

là các axit nhiều nấc.

Ví dụ: H3PO4  H+ + H2PO4- H2PO4-  H+ + HPO42- HPO42-  H+ + PO43-

=> H3PO4 trong nước phân li ba nấc ra ion H+ ,

Trang 7

Hoạt động 3 Hãy viết

phương trình điện li của

NaOH, KOH, Ca(OH)2 từ

đến dư và dd NaOH đến dư

vào trong mối ống nghiệm

Quan sát và nêu nhận xét

* Từ thí nghiệm hãy kết

luận thế nào là hidroxit

lưỡng tính?

*Hãy viết phương trình điện

li của Sn(OH)2 và Al(OH)3?

Ví dụ:

HCl + NaOH  NaCl + H2O

CO2 + NaOH NaHCO3 CuCl2 + 2NaOH 

*Zn(OH)2 tan được trong cả dd HCl và dd NaOH

* Hidroxit lưỡng tính là hidroxit khi tan trong nước vừa có thể phân li như axit, vừa có thể phân li như bazơ

* Học sinh viết và giáo viên kiểm tra lại

đây là axit 3 nấc

II.Bazơ : (theo A-rê-ni-ut)

* Bazơ là chất khi tan trong nước phân li ra anion OH -

Ví dụ: NaOH  Na+ + OH- Ca(OH)2 Ca2+ + 2OH-

* Vậy : các dung dịch bazơ đều có một số tính

chất chung , đó là tính chất của các anion OH -

trong dd

III Hidroxit lưỡng tính:

* Hidroxit lưỡng tính là hidroxit khi tan trong

nước vừa có thể phân li như axit, vừa có thể phân li như bazơ.

Vdụ : Zn(OH)2 pli theo 2 kiểu:

+ Phân li theo kiểu bazơ:

Zn(OH)2  Zn2+ + 2OH

-+Phân li theo kiểu axit:H 2 ZnO 2

H2ZnO2  2H+ + ZnO22- (H2ZnO2)

* Các hidroxit lưỡng tính thường gặp là: Zn(OH)2, Pb(OH)2, Sn(OH)2, Al(OH)3; Cr(OH)3

; Cu(OH)2

Hãy viết phương trình điện li của H2SO3, H2S, H2CO3, Pb(OH)2, và Cu(OH)2.

Làm bài tập 3, 4, 5 trang 10 SGK và đọc phần muối chuẩn bị cho tiết sau.

Tiết 5

Bài 2 :

AXIT - BAZƠ - MUỐI (tiết 2)

I Mục tiêu cần đạt được:

1 Kiến thức : Học sinh biết được thế nào là: muối theo A-re-ni-ut.

2 Kĩ năng : Viết được các phương trình điện li của một số muối.

Làm được một số dạng bài tập cơ bản của axit bazơ và muối.

II Phương pháp : Đặt vấn đề - Chứng minh – giải thích

IIITổ chức hoạt động :

1 Kiểm tra bài cũ: I Nêu định nghĩa axit , bazơ theo A-re-ni-ut và cho ví dụ?

II Thế nào là hidroxit lưỡng tính , viết phương trình điện li của một hodroxit lưỡng tính?

2 Bài mới:

Hoạt động1 Em hãy chop Gồm :NaCl

Trang 8

biết 5 hợp chất muối mà em

đã được học ? Đọc tên các

hợp chất đó ?

Gv:

Hãy viết phương trình điện

li của các muối vừa kể trên

khi tan trong nước ?

Hoạt động 2 Từ các

phương trình điện li trên,

nêu nhận xét chung về sự

điện li của muối ? Rút ra

định nghĩa muối theo

A-rê-ni-ut ?

Hoạt động 3 Từ công thức

của các muối kể trên , hãy

phân loại muối ?

Hoạt động 4: Những muối

tan là chất điện li mạnh hay

yếu ?

Hãy viết phương trình điện

li của một muối axit?

Hoạt động 5 Hãy viết các

phương trình điện li của :

KMnO4, Na2HPO4,

H2CO3,Zn(OH)2, HClO4?

Em hãy tính nồng độ

mol/lít của các ion có trong

những dung dịch muối sau:

Hs:

NaCl  Na+ + Cl-.K2SO4  2K + SO42-.CuSO4  Cu2+ + SO42-

NaHCO3  Na+ + HCO3-.NH4NO3  NH4+ + NO3-

* Các muối khi tan trong trong nước đều phân li cho cation kim loại và anion gốc axit

* Muối có 2 loại : trong gốc axit không còn nguyên tử H và trong gốc axit còn nguyên tử H

2-Học sinh thảo luận nhóm :

Na2SO4  2Na+ + SO4 0.3 0.6 0.3

2-=> [ Na+ ] = 0.6

=> [SO42-] = 0.3MCaCl2  Ca2+ + 2Cl- 0.15 0.15 0.3Al2(SO4)3  2Al3+ + 3 SO42- 0.25 0.5 0.75

IV.Muối :

1.Định nghĩa : Muối là hợp chất khi tan trong

nước phân li ra cation kim loại (hoặc cation NH4+) và anion gốc axit

Ví dụ: (NH4)2SO4  2NH4+ + SO42- AgCl  Ag+ + Cl-

2 Phân loại : Có 2 loại :

a Muối trung hòa: là muối mà anion gốc axit

không còn hidro có khả năng phân li ra ion H+ (hidro có tính axit)

Ví dụ : Na2CO3, CaSO4, (NH4)2CO3

b Muối axit: là muối mà anion gốc axit còn

hidro có khả năng phân li ra ion H+

Ví dụ: NaHCO3, KHSO4, CaHPO4,

* Chú ý muối Na2HPO3 là muối trung hòa

3 Sự điện li của muối trong nước :

- Hầu hết các muối khi tan trong nước đều phân

li hoàn toàn ra ion ion, trừ HgCl2, Hg(CN)2, CuCl

Ví dụ : Na2SO4  2Na+ + SO42-

- Nếu anion gốc axit còn hidro có tính axit thì gốc này tiếp tục phân li yếu ra ion H+

Ví dụ:

K2SO4  2K+ + SO42- NaHCO3  Na+ + HCO3- HCO3- > H+ + CO32-

Vậy : Đối với những chất điện li mạnh nếu biết trước nồng độ của các chất tan thì ta tính được nồng của các ion

Trang 9

1 Kiến thức: Học sinh biết

- Đánh giá độ axit và độ kiềm của các dd theo nồng độ ion H+ và pH.

- Màu của một số chất chỉ thị trong dd ở các khoảng pH khác nhau.

3 Trọng tâm.

- Tích số ion của nước.

- Đánh giá độ axit – bazơ thông qua nồng độ [H+] và [OH-]

- Tính được pH của một số dd axit , bazơ và hổn hợp.

2 Kĩ năng:

- Biết làm một số toán đơn giản có liên quan đến [H+],[OH-], pH và xác định môi trường của dd đó.

- Tính được pH của hổn hợp axit và bazơ.

II Chuẩn bị : Giấy chỉ thị và 3 ống nghiệm:

- Ống 1 chứa dd axit loãng

- Ống 2 chứa nước nguyên chất.

- Ống 3 chứa dd kiềm loãng

IV Tổ chức hoạt động :

1 Kiểm tra bài cũ: I Định nghĩa muối theo A-rê-ni-ut ? phân loại ? Cho ví dụ?

II Viết phương trình điện li của muối NaCl, Ca(HCO3)2 khi tan trong nước.

2 Bài mới:

Hoạtđộng1: Viết phương trình

điện li của nước? Nhận xét về

nồng độ các ion có trong nước

Giấy chỉ thị không đổi màu

Nước có môi trường trung tính

I Nước là chất điện li rất yếu:

1.Sự điện li của nước :

Nước là chất điện li rất yếu

Phương trình điện li của nước :

H2O  H+ + OH-

2 Tích số ion của nước :

- Theo ptđl trên ta thấy H+] = [OH-] nên môi trường của nước là trung tính

* Vậy : môi trường trung tính là môi trường trong đó

[H + ] = [OH - ].

- Bằng thực nghiệm ta có :

Ở 250C thì [H+] = [OH-] = 1,0.10-7mol/lit

- Đặt KH2O(250C) = [H+].[OH-] = 1,0.10-14 thì KH2O(250C) gọi

là tích số ion của nước

* Tích số ion của nước là hằng số ở nhiệt độ xác định

Trang 10

* Cho 2 mẫu chỉ thị vào 2 ống

Vậy:

- Khi [H+] > [OH-] hay [H+] > 1,0.10-7 mol/lit thì dd có môi trường axit

- Khi [H+] < [OH-]hay [H+] < 1,0.10-7 mol/lit thì

dd có môi trường bazơ

- Khi [H+] = [OH-] : môi trường trung tính

- pH là đại lượng đặc trưng cho độ axit, bazơ của dd loãng

Áp dụng công thức để tính

và giáo viên kiểm tra lại

Tham khảo sách giáo khoa

3 Ý nghĩa tích số ion của nước :

a Môi trường axit:

Môi trường axit là môi trường trong đó :[H+] > [OH-] hay [H+] > 1,0.10-7 (M)

b Môi trường kiềm:

Môi trường kiềm là môi trường trong đó:

- Các dd thường dùng có [H+] nhỏ, để tránh ghi [H+] với số

mũ âm, ta dùng giá trị pH với qui ước :

* Quỳ tím hóa đỏ khi pH ≤ 6 ; xanh khi pH ≥ 8

* Phenolphtalein hóa hồng khi pH ≥ 8,3

- Về nhà chuẩn bị bảng tính tan của dung dịch muối

- điều kiện để có phản ứng xảy ra.

- Nghiên cứu 3 phản ứng sau :

Trang 11

- Viết được và đúng các phương trình dạng ion đầy đủ và thu gọn của các phản ứng.

- Học sinh làm được dạng bài tập : Tính khối lượng kết tủa ? pH của dd sau phản ứng ? Nồng độ mol/l các chất sau phản ứng ?

3.Trọng tâm:

- Các điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion

- Viết đúng phương trình ion thu gọn của phản ứng

1 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút )

Câu 1: Viết biểu thức tích số ion của nước?Phụ thuộc vào yếu tố nào?

Câu 2.Viết biểu thức tính pH ? Tính pH của dd Ca(OH)2 0,0006M ? Xác định môi trường của dd này?

- Cho từng giọt dd BaCl2

vào ống nghịêm chứa dd

Na2SO4 , nêu hiện tượng

nhìn thấy và viết phương

trình phản ứng xảy ra ?

- Bản chất của phản ứng

này là sự kết hợp giữa

những ion nào với nhau ?

Vì sao các ion khác không

diễn ra sự kết hợp như

vậy ?

* Thí nghiệm 2:

- Cho từng giọt dd HCl vào

ống nghịêm chứa dd NaOH

có phenolphtalein (dd có

màu hồng) , nêu hiện tượng

nhìn thấy và viết phương

-Vì các ion khác kết hợp với nhau tạo những chất tan hoàn tòan vào nước

- Màu hồng của dd nhạt dần và biến mất

- PTPƯ : NaOH + HCl  NaCl + H2O

PT ion thu gọn :

OH- + H+  H2O

- Bản chất là sự kết hợp của OH- và

H+

I Điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong

dung dịch các chất điện li:

1.Tạo thành chất kết tủa :

* Thí nghiệm giữa 2 dd Na2SO4 và BaCl2 : thấy có kết tủa trắng xuất hiện:

Phương trình phản ứng :

Na2SO4 + BaCl2  BaSO4↓ + 2NaCl

Phương trình ion thu gọn :

Phương trình phản ứng : NaOH + HCl  NaCl + H2O

PT ion thu gọn : OH- + H+  H2O

* Các hidroxit có tính bazơ yếu tan được trong các axit mạnh ,

VD:

Mg(OH)2(r) + 2H+  Mg2+ + H2O

Trang 12

CH3COONa , nêu hiện

tượng và viết phương trình

giáo dục môi trường

Giúp HS hiểu giữa các

dung dịch trong đất , nước

Pt ion thu gọn:

CH3COO-+H+ CH3COOH

- Bản chất là sự kết hợp của ion CH3COO- và H+

- Có bọt khí sủi lên

- PTPƯ :Na2CO3 + 2HCl  2NaCl + CO2↑ + H2O

Pt ion thu gọn : CO32- + 2H+  CO2↑ + H2O

* Bản chất của phản ứng là sự kết hợp của CO32- và H+ để tạo thành axit kém bền , phân hủy thành khí CO2 thoát ra

Học sinh kết luận và giáo viên đúc kết lại

b Tạo axit yếu:

* Thí nghiệm giữa 2 dd CH3COONa và HCl : thấy

dd thu được có mùi giấm:

Phương trình ptử:

CH3COONa + HCl  CH3COOH + NaCl

Pt ion thu gọn:

CH3COO- + H+  CH3COOH

* Bản chất của phản ứng là sự kết hợp của các ion

để tách ra dưới dạng chất điện li yếu.

* Bản chất của phản ứng là sự kết hợp của CO32- và

H+ để tạo thành axit kém bền , phân hủy thành khí CO2 thoát ra

* Các muối ít tan như CaCO3 , MgCO3 cũng tan được trong các dd axit

+ Chuẩn bị tốt cho bài luyện tập

+ Chuẩn bị dạng bài tập tính pH của dung dịch axit , bazo

Trang 13

- Rèn luyện kĩ năng vận dụng điều kiện xảy ra phản ứng giữa các ion trong dd chất điện li

- Rèn luyện kĩ năng viết phương trình ion đầy đủ và ion thu gọn.

- Rèn luyện kĩ năng giải toán có liên quan đến pH và môi trường axit, trung tính hay kiềm

II Chuẩn bị : Học sinh làm các bài tập ở SGK trước.

III Phương pháp : Thảo luận theo nhóm.

Hoạt động 1: Axit, bazơ,

hidroxit lưỡng tính và muối

theo A-re-ni-ut ?

Tích số ion của nước ?

Khái niệm pH ? Công thức

tính ?

Các giá trị [H+] và pH đặc

trưng ? Phản ứng trao đổi

ion ? Điều kiện và bản chất

của phản ứng trao đổi ion ?

- Học sinh nhắc lại các kiến thức

đã học bằng cách trả lời các câu hỏi , giáo viên củng cố lại

- KH2O (250C) = [H+].[OH-] = 1,0.10-14

Có thể sử dụng trong các dd loãng của các chất khác nhau

- Đặc trưng cho độ axit, bazơ của

1 Axit: Chất khi tan vào nước phân li ra cation H +

2.Bazơ là chất khi tan vào nước pli ra anion OH

-3 Hidroxit lưỡng tính là chất khi tan vào nước vừa có thể phân li H + vừa có thể phân li ra OH -

4 Muối là chất khi tan vào nước phân li ra cation kim loại và anion gốc axit

5 Tích số ion của nước :K H2O =[H + ][OH - ] = 10 -14

6 Khái niệm pH : Công thức tính : pH = -lg[H + ]

7 Các giá trị [H + ] và pH đặc trưng : [H + ] > 1,0.10 -7 hoặc pH < 7,00 : MT axit.

[H + ] < 1,0.10 -7 hoặc pH > 7,00 : MT bazơ.

[H + ] = 1,0.10 -7 hoặc pH = 7,00 : MT TT.

8 Phản ứng trao đổi ion ,điều kiện và bản chất của phản

Trang 14

[OH-] và pH của dd Môi

trường của dd này là gì ?

Quỳ tím đổi sang màu gì

b Quỳ tím chuyển sang

màu gì trong dd này ?

Hoạt động 5 Bài tập 4:

Viết phương trình phân tử,

ion rút gọn (nếu có) của

2-* Pb(OH)2< >Pb2+ + 2OH Pb(OH)2< >2H+ + PbO22-

Môi trường của dd này là axit, quỳ hóa đỏ trong dd này

 số mol NaOH = 0.03mol

 số mol HCl dư : 0.01mol

 [H+] = 0.2M => pH = 0.7

a Na2CO3 + Ca(NO3)2  2NaNO3 + CaCO3 CO32- + Ca2+  CaCO3↓

b CuSO4 + H2SO4 không xảy ra

c NaHCO3 + HCl  NaCl + CO2 + H2O

HCO3- + H+  H2O + CO2↑

d Pb(OH)2(r) + 2HNO3  Pb(NO3)2 + 2H2O.

Pb(OH)2+2H+Pb2+ +2H2O

e Pb(OH)2(r) + 2NaOH  Na2PbO2 + 2H2O

Pb(OH)2(r)+ 2OH-  PbO2 + 2H2OĐáp án B

2-ứng trao đổi ion ?

* HClO < > H+ + ClO-

* HF < > H+ + F-

* NH4NO3 < > NH4+ + NO3-

2 Một dung dịch có [H+] = 0,010M Tính [OH-] và pH của dd Môi trường của dd này là gì ? Quỳ tím đổi sang màu gì trong dd này?

 aso61 mol OH- = 0.03 mol

 số mol H+ dư = 0.01mol

b CuSO4 + H2SO4 không xảy ra

c NaHCO3 + HCl  NaCl + CO2 + H2O

HCO3- + H+  H2O + CO2↑

d Pb(OH)2(r) + 2HNO3 Pb(NO3)2 + 2H2O

Pb(OH)2 + 2H+  Pb2+ + 2H2O

e Pb(OH)2(r) + 2NaOH  Na2PbO2 + 2H2O Pb(OH)2(r) + 2OH- PbO22- + 2H2O

5 Kết tủa CdS được tạo ra trong dd bằng các cặp

A CdCl2 +NaOH B Cd(NO 3 ) 2 + H 2 S

C Cd(NO3)2+HCl D.CdCl2 + Na2SO4

Trang 15

V.Củng cố và dặn dò :

* Cũng cố :

- Theo Areniut thì axit , bazo, hidroxit lưỡng tính là gì ? Cho ví dụ minh họa ?

- Muối là gì ? Phân biệt muối axit và muối trung hòa ?

- Nêu điều kiện để có phản ứng trao đổi ion trong dung dịch chất điện li ?

* Dặn dò :

- Tiếp tục rèn luyện kỉ năng giải bài toán về pH

- Rèn luyện thên kỉ năng viết phương trình ion thu gọn của phản ứng hóa học trong dung dịch chất điện li

- Chuẩn bị đồ dùng thí nghiệm để tiết sau làm bài thực hành Cụ thể phân công như sau :

Tổ 1: dọn dẹp phòng thí nghiệm

Tổ 2: chuẩn bị hóa chất cần thiết khi thực hành

Tổ 3: Rữa dụng cụ thực hành sau khi thực hành xong

Tổ 4: Tiến hành thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của thầy Chúng ta nghỉ

Học sinh nắm vững các quy tắc an toàn trong PTN hóa học.

Củng cố các kiến thức về axit, bazơ và điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dd chất điện li.

2 Kĩ năng :

Rèn luyện kĩ năng sử dụng dụng cụ , hóa chất , tiến hành thành công , an toàn các thí nghiệm hóa học : Quan sát hiện tượng thí nghiệm, giải thích và rút ra nhận xét; Viết tường trình thí nghiệm.

Trang 16

3 Yêu cầu học sinh ôn tập các kiến thức đã học để làm thí nghiệm.

III Tiến hành thí nghiệm:

3 Tạo chất điện li yếu

III Viết tường trình thí

nghiệm:

Tiến hành thí nghiệm, quan sát hiện tượng , giải thích và viết tường trình

I Thí nghiệm 1: Tính axit - bazơ:

II Thí nghiệm 2: Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch

chất điện li.

1 Tạo kết tủa

2 Tạo chất khí

3 Tạo chất điện li yếu

III Viết tường trình thí nghiệm:

- Nhỏ 1 giọt ddHCl 0,10M lên

Mẫu pH có dd HCl đổi màu

so với mẫu kia

- Dung dịch HCl 0,10M có [H+] = 1,0.10-1M

- pH của dd HCl này là 1, dd có môi trường axit nên làm giấy pH đổi màu

so với mẫu ban đầu

- Thêm 2 ml dd CaCl2 vào ống nghiệm 1

Có kết tủa trắng xuất hiện và không tan

- Có sự kết hợp giữa CO32- và Ca2+

trong dd các chất điện li và tạo kết tủa tách ra khỏi dd

- P/ư : CO32- + Ca2+ = CaCO3↓

Kết tủa tan ra

và có khí bay ra

- Axit HCl là axit mạnh hòa tan được CaCO3 , giải phóng CO2

- P/ư:

CaCO3 + 2H+ = Ca2+ + CO2↑+ H2O

- Thêm từ từ dd HCl vào dd ở ống nghiệm 2

- Lúc đầu khi chưa thêm HCl thấy ống nghiệm 2 có màu hồng

- Thêm HCl vào thấy màu hồng nhạt dần

và sau đó mất màu, được dd trong suốt

- dd NaOH có môi trường kiềm nên làm phenolphtalein từ không màu hóa hồng, ta thấy dd có màu hồng

- Khi thêm HCl, NaOH phản ứng làn giảm nồng độ OH- , màu hồng nhạt dần

- Khi NaOH đã được trung hòa , dd thu được có môi trường trung tính, dd trở nên không màu trong suốt

- P/ư : H+ + OH- = H2O

Hoạt động : Tích hợp giáo dục môi trường

Xử lí chất thải sau thí nghiệm

IV.Củng cố và dặn dò:

Đọc bài mới để chuẩn bị cho tiết học sau.

Trang 17

Trang 18

- Vị trí trong bảng tuần hoàn , cấu hình electron nguyên tử của nguyên tố nitơ.

- Cấu tạo pgân tử , tính chất vật lý , ứng dụng chính của nitơ.

- Điều chế nitơ trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp.

* Học sinh hiểu được:

- Phân tử nitơ rất bền do có liên kết ba, vì vậy nitơ khá trơ ở nhiệt độ thường, nhưng hoạt động mạnh ở nhiệt độ cao.

- tính chất hoá đặc trưng của nitơ, nitơ vừa có tính khử vừa có tính oxi hoá

2 Kĩ năng:

- Dự đoán tính chất hóa học , viết được các phương trình phản ứng để minh họa.

- Viết được PUHH minh hoạ cho tính chất hoá học đó

- Tính thể tích khí N2 trong phản ứng hoá học và % khí nitơ trong hổn hợp không khí

4 Trọng tâm:

- Cấui tạo của phân tử Nitơ

- Tính oxi hóa và tính khử của nitơ.

Trang 19

II Chuẩn bị: Bảng TH các nguyên tố hóa học Hệ thống câu hỏi để học sinh hoạt động.

III Phương pháp : Dạy học nêu vấn đề.

cấu tạo hãy nêu tính chất hóa

học cơ bản của nitơ?

Viết phản ứng xảy ra giữa N2

và Mg và với H2 , xác định

vai trò của các chất phản

ứng ?

Viết phản ứng xảy ra giữa N2

với O2 , xác định vai trò của

- Rất ít tan trong nước

- Không duy trì sự sống và sự cháy

* Thu bằng cách đẩy nước

Do đặc điểm cấu tạo (có liên kết 3) nên nitơ bền ở t0 thường

Ở t0 cao nitơ hoạt động hơn, thể hiện cả tính khử và tính oxi hóa

tử khác

* Cấu tạo phân tử N2 : N ≡N

II Lí tính:

Ở điều kiện thường N2 :

- Chất khí , không màu, không mùi, không vị, hơi nhẹ hơn không khí

- Hóa lỏng ở -1960C, hóa rắn ở -2100C

- Rất ít tan trong nước

- Không duy trì sự sống và sự cháy

III.Hóa tính:

* Ở t0 thường, N2 rất bền (trơ)

* Ở t0 cao, N2 là nguyên tố hoạt động

* Với các nguyên tố có ĐAĐ bé hơn như hidro, kim loại nitơ tạo hợp chất với số oxi hóa -3 Trong hợp chất với các nguyên tố có ĐAĐ lớn hơn như oxi, flo, nitơ có các số oxi hóa dương

1 Tính oxi hóa:

a Với kim loại:

* t0 cao : N2 tác dụng được với một số kim loại như

2NO + O2  2NO2 (nitơ dioxit)

* Ngoài ra nitơ còn tạo được một số oxit khác (không điều chế trực tiếp) như N2O, N2O3, N2O5

Chú ý : Khí N 2 không phản ứng với nhóm halogen.

IV Ứng dụng:

- Là thành phần dinh dưỡng chính của thực vật

- Là nguyên liệu tổng hợp NH3, HNO3, phân đạm

- Tạo môi trường trơ cho các nghành công nghiệp : luyện kim, thực phẩm, điện tử

- Nitơ lỏng dùng để bảo quản máu và các mẫu vật sinh học khác

V Trạng thái tự nhiên:

- Ở dạng tự do : chiếm 78,16% thể tích không khí (4/5) gồm 2 đồng vị là 7 14 N (99,63%) và 7 15 N (0,37%).

- ở dạng hợp chất : khoáng NaNO3 (diêm tiêu natri)

Trang 20

Hoạt động 6 Nêu phương

pháp điều chế N2 trong công

Câu 1: Hoàn thành dãy phản ứng : NH4NO2 > N2 > NO > NO2

Câu 2 Tính thể tích khí N2 ở đktc khi nhiệt phân hoàn toàn 20g dung dịch

Trang 21

Bài 8: AMONIAC VÀ MUỐI AMONI (tiết 1)

I Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức:

* Học sinh biết được:

-Cấu tạo phân tử, tính chất vật lý, một số ứng dụng chính , phương pháp điều chế Nitơ trong phòng thí nghiệm và trong công nhgiệp.

* Học sinh hiểu được

- Tính chất hoá học của amoniac: tính bazơ yếu( tác dụng với nước, duing dịch muối axit) và tính khử ( tác dụng với oxi và clo)

2 Kĩ năng

- Dự đoán được tính chất hóa học của NH3 dựa vào cấu tạo và kiểm chứng lại bằng quan sát thí nghiệm.

- Viết được pthh biểu diễn tính chất hóa học đó

- Phân biệt khí amoniac với một số khí đã biết bằng phương pháp hoá học

- Tính thể tích khí NH3 sản xuất được ở đktc theo hiệu suất phản ứng.

II Chuẩn bị: Dụng cụ và hóa chất để làm thí nghiệm gồm

- Các dd : AlCl3, HCl đặc, H2SO4, NH4Cl, Ca(OH)2, NH3.

- Ống nghiệm, kẹp gỗ, , quỳ tím, lọ đựng khí có nút cao su.

III Phương pháp : Chứng minh và diễn giải.

IV Tổ chức hoạt động :

Viết CTCT của phân tử N2, Nêu tính chất hóa học và viết các phản ứng minh họa.

2 Bài mới:

Hoạt động 1 Viết công thức

electron và công thức cấu tạo

của phân tử NH3 ? Nêu nhận

xét ?

* Thí nghiệm 1 : NH3 tan trong

nước có pha phenolphtalein

Hoạt động 2 Nêu tính chất vật

lí cơ bản của NH3 ?

Hoạt động 3 Từ đặc điểm cấu

tạo nêu tính chất hóa học cơ bản

A AMONIAC :

I Cấu tạo phân tử:

- Có 3 liên kết cộng :Nhóa trị phân cực Hδ+

Hδ+

- Cấu tạo hình Hδ+

chóp, đỉnh là N (mang điện âm), đáy là 3 nguyên

tử H (mang điện dương) Phân tử phân cực về phía N

- Nguyên tử N còn 1 cặp electron hóa trị, có thể tham gia liên kết

- N có hóa trị 3 và số oxi hóa -3.

III Hóa tính :

* NH3 có tính bazơ và tính khử trong các phản ứng hóa học

1 Tính bazơ: (yếu)

a Tác dụng với H 2 O:

NH3 + H2O < > NH4+ + OH- → dd dẫn điện yếu và làm xanh giấy quỳ ẩm, phenolphtalein hóa hồng

=> dùng giầy quỳ tím ẩm nhận biết khí amoniac

Trang 22

NH3 là chất gây ô nhiễm môi

trường không khí và môi trường

nước do đó cần có ý thức giữ gìn

vệ sinh để bầu không khí và

nguồn nước không bị ô nhiễm

Do HCl sinh ra tác dụng lại với NH3 trong hh phản ứng

Học sinh trả lời và giáo viên bổ sung thêm

Để thu được NH3 khô, ta cho hh sản phẩm qua CaO

b Tác dụng với axit: Khí NH3 và dd NH3 đều tác

dụng được

NH3 + HCl  NH4Cl

(Amoniclorua)

* Khí NH3 và khí HCl phản ứng tạo muối dạng khói trắng

c Tác dụng với dd muối : tác dụng được với một

số muối tạo kết tủa dạng hidroxitvdụ :

- Sản xuất HNO3, phân đạm

- Sản xuất N2H4 (hidrazin) làm nhiên liệu cho tên lửa

- NH3 lỏng làm chất gây lạnh trong các thiết bị lạnh

V.Điều chế :

1 Trong phòng thí nghiệm :

2NH4Cl + Ca(OH)2 -t0-> CaCl2 + NH3 + 2H2O(hhsp khí và hơi qua CaO để làm khô)

* Hoặc đun dd NH3 đặc để thu NH3

2 Trong công nghiệp :

Cho hh N2 , 3H2 đi qua tháp tổng hợp trong đk thích hợp (4500 → 5500C, 200 → 300 atm, Fe + K2O, Al2O3 xt)

N2 + 3H2 < > 2NH3

Làm bài tập 2 sách giáo khoa tại lớp, làm bài tập 3, 5 /38 ở nhà và chuẩn bị bài mới.

AMONIAC VÀ MUỐI AMONI (tt)

1 Kiến thức :

* Học sinh biết được :

- Tính chất vật lý ( trạng thái , màu sắc, tính tan)

- tính chất hoá học và ứng dụng của muối amoni.

2.Kỉ năng :

- Quan sát thí nghiệm , rút ra nhận xét về tính chât của muối amoni

- Viết được PTHH dạng phân tử và ion thu gọn minh hoạ chop tính chất hoá học.

- Phân biệt muối amoni với các muối khác bằng phương pháp hoá học.

- Tính % khối lượng muối amoni trong hổn hợp.

3 Tình cảm, thái độ :

II Chuẩn bị : Dụng cụ và hóa chất để làm thí nghiệm gồm

Trang 23

Nêu tính chất hóa học của NH3 và cho ví dụ minh họa ? Đọc tên sản phẩm tạo ra khi cho

NH3 tác dụng với H2SO3 (tỷ lệ 1:1 và 2:1).

2 Bài mới:

Hoạt động 1 Nêu tên và công

thức của một vài muối amoni ?

chúng khi tan trong nước , và

nêu định nghĩa về muối amoni?

Tham khảo sách giáo khoa và

* Thí nghiệm 2 : Cho dd AgNO3

vào dd NH4Cl để tạo kết tủa

Giải thích hiện tượng?

- Tất cả đều tan tốt trong nước, điện li hoàn toàn ra các ion

- Có kết tủa trắng tạo thành

- Do sự kết hợp của Ag+ và Cl- có trong dd

Ag+ + Cl-  AgCl

- NH4Cl phân hủy tạo NH3 và HCl bay hơi, gặp nhau trên tấm kính tạo NH4Cl trở lại, làm trắng tấm kính

* Định nghĩa : Muối amoni là chất tinh thể ion, gồm cation NH4+ và anion gốc axit

Pt ion thu gọn :

OH- + NH4+ > NH3 + H2O

* Tác dụng với dd muối:

VD:

NH4Cl + AgNO3  AgCl + NH4NO3

Pt ion thu gọn : Cl- + Ag+  AgCl

2 Phản ứng nhiệt phân :

Tất cả các muối amoni đều bị nhiệt phân

* Muối chứa gốc của axit không có tính oxi hóa t0-> NH3 + axit tương ứng

VD: NH4Cl t0-> NH3 + HCl

(NH4)2CO3 -t0 > 2NH3 + CO2 + H2O

* Muối chứa gốc của axit oxi hóa như NO2-, NO3-, SO42- -t0 > hh sản phẩm

VD: NH4NO2 -t0 > N2 + 2H2O

NH4NO3 -t0 > N2O + 2H2O

3(NH4)2SO4 -t0 > 4NH3 + N2 + 3SO2 + 6H2O

Trang 24

AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT (tiết 1)

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

*Cho học sinh biết

- CTCT, tính chất vật lí, phương pháp điều chế HNO3 trong PTN và trong công nghiệp

- Tính chất hóa học của axit nitric.

- Biết được nồng độ %, khối lượng riêng của axit, độ tan trong nước.

* Học sinh hiểu được:

- HNO3 là một trong nhũng axit mạnh nhất

- HNO3 là chất oxi hoá mạnh : Oxi hoá hầu hết các kim loại ,một số phi kim và các hợp chất vô cơ lẩn hữu cơ

2 Kĩ năng:

- Dựa vào CT và số oxi hóa của N trong phân tử, dự đoán tính chất hóa học cơ bản của HNO3.

- Viết được phương trình phân tử và phương trình ion biểu diễn tính chất hóa học đó

- Nhận biết được HNO3, giải được một số dạng bài tập cơ bản và nâng cao.

- Tính % hổn hợp kim loại tác dung với axit

3 Tình cảm, thái độ: - Rèn luyện thái độ làm việc khoa học, nghiêm túc.

- Các hóa chất : quỳ tím, dd HNO3, CuO, dd NaOH, CaCO3, Fe, Cu.

- Ống nghiệm, kẹp gỗ.

1 Kiểm tra bài cũ : câu 1: Nêu ví dụ về muối amoni và định nghĩa ?

Viết các phản ứng trao đổi ion của muối đó dạng phân tử và ion thu gọn.

Câu 2 Em hãy xác định số OXH của các hợp chất sau:

oxi hóa của N trong axit ?

Hoạt động 2.Gv Cho hsinh

quan sát lọ đựng dung dịch

HNO3 đậm đặc Nêu các tính

chất vật lí của HNO3 ?

O ↑

H - O - N = O

N : hóa trị 4, số oxi hóa +5

- Lỏng, không màu, bốc khói mạnh trong k/khí ẩm

Trang 25

*Thí nghiệm 2: Cho mẫu Fe

vào dd HNO3 đặc và đun

nóng Học sinh viết phản ứng

minh họa

* Thí nghiệm 3: Cho mẫu Cu

vào dd HNO3 loãng Học

sinh viết phản ứng minh họa

Viết và cân bằng phản ứng

của C, S với dd HNO3 đặc ?

Hoạt động 4 Tham khảo SGK

nêu ứng dụng của HNO3 ?

Hoạt động 5 Viết và cân bằng

*Hsinh dự đoán :

- Trong phân tử có Ion H+ => có tính axit

- Số OXH của Nitơ là +5

=> Nên chỉ giảm số OXH, vì vậy là một chất oxi hoá mạnh

Có khí màu nâu bay ra PTPƯ:

Fe + 6HNO3đặc -t0->

Fe(NO3)3+ 3NO2 + 3H2O

Có khí hóa nâu trong k/khí

PTPƯ:

3Cu + 8HNO3loãng  3Cu(NO3)2+ 2NO + H2O

C + 4HNO3đặc -t0-> CO2 + 4NO2 + 2H2O

S + 6HNO3đặc -t0-> H2SO4 + 6NO2 + 2H2O

Học sinh trả lời và giáo viên bổ sung

- Tan tốt trong nước

- Kém bền, ở đk thường, khi có ánh sáng phân hủy cho NO2 → dd có màu vàng

a Với kim loại:

- HNO 3 oxi hoá với hầu hết kim loại ( trừ Au và Pt) đưa kim loại lên số oxi hóa cao nhất.

3Cu + 8HNO3loãng 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O

* Với các kim loại có tính khử mạnh có thể tạo ra khí N2, N20.NH4NO3

* Với dd đậm đặc, nguội thì một số kim loại như Al,

Fe bị thụ động, nên có thể đựng HNO3 đặc trong thùng nhôm hoặc thùng sắt

b Với phi kim: Ở nhiệt độ cao, dd HNO3 phản ứng

được với C, S, P

VD: C + 4HNO3đặc -t0-> CO2 + 4NO2 + 2H2O.

c Với hợp chất: HNO3 đặc oxi hóa được một số hợp

chất vô cơ và hữu cơ Vải, giấy bốc cháy hay bị phá hủy khi tiếp xúc với HNO3 đặc

* Giai đoạn 2:Oxi hoá NO thành NO2 ở đk thường.

2NO + O2  2NO2

* Giai đoạn 3: 4NO2 + O2 + 2H2O 4HNO3.

Dung dịch thu được có C% =(52% → 68%) Để có nồng độ cao hơn, người ta chưng cất axit này với H2SO4 đặc

Trang 26

Tác dụng của HNO3 với các

- Làm thêm những bài tập trong đề cương.

AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT

(tiết 2)

1 Kiến thức:

* Học sinh biết được:

- Khái niệm về muối nitrat là muối như thế nào ?

- Độ tan của muối nitrat trong nước

- Giúp học sinh hiểu được tính chất hóa học của các muối nitrat.

2 Kĩ năng:

- Dự đoán được tính chất hóa học cơ bản của muối nitrat.

- Viết được pthh biểu diễn tính chất hóa học đó

- Nhận biết được NO3-, giải được một số dạng bài tập cơ bản và nâng cao.

Trang 27

Hoạt động 1 Cho ví dụ và gọi

tên một số muối nitrat ?

Hoạt động 2 Quan sát mẫu

muối KNO3 , sự hòa tan của

muối này và nêu nhận xét

* Thí nghiệm : Nhiệt phân muối

KNO3 trong ống nghiệm và đặt

que đóm trên miệng ống

nghiệm Quan sát và giải thích

Viết phản ứng phân hủy nhiệt

muối Fe(NO3)3 và Hg(NO3)2

Viết phương trình ion thu gọn

của phản ứng nhận biết NO3-

Hoạt động 3 Nêu các ứng dụng

của muối nitrat

NaNO3 : Natri nitrat

Cu(NO3)2 : Đồng (II) nitrat

NH4NO3 : Amoni nitrat

KNO3 : Kali nitrat

Do muối bị phân hủy giải phóng O2

3Cu + 8H+ + 2NO3- t0->

3Cu2+ + NO + 4H2O

B MUỐI NITRAT:

I Ví dụ:

* NaNO3, Cu(NO3)2, NH4NO3, KNO3

* Muối của axit nitric được gọi là muối nitrat

II Tính chất của muối nitrat:

Tất cả các muôia nitrat đều bị nhiệt phân

a Muối nitrat của kim loại mạnh:

Như K, Na, Ca,  muối nitrit + khí O2Vdụ :

2KNO3  2KNO2 + O2

Ca(NO3)2  Ca(NO2)2 + 1/2O2

b Muối của kim loại trung bình :

- Muối nitrat của kloại như Mg, Zn,Fe,Pb,Cu

 oxit kim loại + NO2 + O2

Vdụ : 2Cu(NO3)2  2CuO + 4NO2+ O2

c Muối của các kim loại yếu:

( Ag,Au,Hg -t0-> kim loại + NO2 + O2.)VD: 2AgNO3 t0-> 2Ag + 2NO2 + O2

* Tất cả các muối nitrat khi phân hủy cho O2 nên

ở nhiệt độ cao chúng có tính oxi hóa mạnh

3 Nhận biết ion nitrat:

- Trong môi trường H+ ion NO3- có tính oxi hoá mạnh giống HNO3

- Dùng vụn đồng và dd H2SO4 loãng , có đun nóng nhẹ để nhận biết sự có mặt của ion NO3-

- Hiện tượng: Thấy dd tạo thành có màu xanh và

có khí không màu thoát ra và hóa nâu trong không khí

3Cu + 8H+ + 2NO3- t0-> 3Cu2+ + 2NO + 4H2O

III Ứng dụng:

Được dùng để sản xuất phân bón

Sản xuất thuốc nổ đen chứa 75% KNO3, 10% S

và 15% C

C CHU TRÌNH NITƠ TRONG TỰ NHIÊN:

* Cây xanh đồng hoá nitơ dưới dạng muối nitrat

Trang 28

Hoạt động 4 Tham khảo SGK

nêu chu trình của nitơ trong tự

nhiên

Được dùng để sản xuất phân bón

Sản xuất thuốc nổ đen chứa 75%

KNO3, 10% S và 15% C

Học sinh nêu và giáo viên bổ sung

và muối amoni=> protein thực vật

Động vật chuyển protein Tv  protein đvật

* Các vi khuẩn chuyển hoá một phần thành NH3

* Trong mưa giông : N2  NO  NO2  HNO3

1 Kiến thức : Cho học sinh biết:

- Vị trí, các dạng thù hình của P, cách điều chế và ứng dụng của nó.

- Các tính chất hóa học cơ bản của P.

2 Kĩ năng:

Dự đoán tính chất hóa học của P, viết được các phản ứng minh họa cho tính chất đó.

B Chuẩn bị:

Bảng hệ thống tuần hoàn và các câu hỏi cho học sinh.

C Phương pháp: Dạy học nêu vấn đề.

D Tổ chức hoạt động:

Cho ví dụ và nêu tính hóa học của muối nitrat.?

Từ cấu tạo của các dạng thù

hình P và tham khảo SGK nêu

* P trắng:

- Chất rắn, mềm, màu trắng trong suốt,

dễ nóng chảy , phát quang trong bóng tối

- Không tan trong nước, tan trong một

số dung môi hữu cơ : C6H6, CS2

- Không tan trong các dung môi thông thường, bốc cháy ở trên 2500C

I Vị trí và cấu hình electron nguyên tử:

- Chất rắn, mềm, màu trắng trong suốt, dễ nóng chảy (44,10C), phát quang trong bóng tối

- Không tan trong nước, tan trong một số dung môi hữu cơ : C6H6, CS2

Trang 29

Hoạt động 4 Tham khảo SGK,

nêu trạng thái tự nhiên và ứng

dụng của P ?

Hoạt động 5 Viết và cân bằng

phản ứng điều chế P trong công

- Không tồn tại tự do

- Khoáng vật chính Apatit Ca3(PO4)2

và Photphorit : 3Ca3(PO4)2 CaF2

Dùng để sản xuất axit H3PO4, diêm

Sản xuất bom, đạn khói, đạn cháy

Ca3(PO4)2+ 3SiO2 +5C -t0->

3CaSiO3 + 5CO + 2P(hơi)

bền trong không khí, không phát quang, không độc

- Không tan trong các dung môi thông thường, bốc cháy ở trên 2500C

Dùng để sản xuất axit H3PO4, diêm

Sản xuất bom, đạn khói, đạn cháy

V Trạng thái tự nhiên :

- Không tồn tại tự do

- Khoáng vật chính Apatit Ca3(PO4)2 và Photphorit : 3Ca3(PO4)2 CaF2

Làm bài tập SGK 3, 4, 5/ 49 , học bài cũ và đọc bài mới chuẩn bị cho tiết sau.

AXIT PHOTPHORIC VÀ MUỐI PHOTPHAT.

A Mục tiêu:

1 Kiến thức : Cho học sinh biết:

Cấu tạo phân tử, tính chất vật lí, ứng dụng, phương pháp điều chế axit H3PO4 và muối photphat Nhận biết được ion PO43-.

2 Kĩ năng:

- Viết được công thức cấu tạo của H3PO4.

- Viết được các pư thể hiện tính chất hóa học của axit và muối photphat.

- Phân biệt axit và muối bằng phương pháp hóa học.

Trang 30

Hoạt động 1 Vẽ công thức cấu

tạo của H3PO4 , nêu hóa trị và

số oxi hóa của P trong axit ?

Hoạt động 2 Tham khảo SGK ,

nêu tính chất vật lí của H3PO4 ?

Hoạt động 3 Từ CTCT nêu tính

chất hóa học cơ bản của

H3PO4 ?

H3PO4 khi tan trong nước ?

Viết phản ứng của H3PO4 với

dd NaOH với các tỷ lệ 1:1 ; 1:2

và 1:3 ; Gọi tên các sản phẩm ?

Viết phản ứng oxi hóa P bằng

HNO3 đặc và loãng , đun

nóng ?

Hoạt động 4 Nêu điều chế và

các ứng dụng quan trọng của

H3PO4?

Hoạt động 5 Từ các muối tạo

ra trên, nêu khái niệm muối

photphat và phân loại ?

H - O P có :

H - O - P = O hóa trị 5

H - O số oxi hóa +5

- Tinh thể trong suốt, tnchảy = 42,50C

- Háo nước, dễ chảy rữa, tan tốt trong nước

- Dung dịch thường dùng đặc, sánh, không màu, C% = 85%

Học sinh nêu và giáo viên bổ sung, đặc biệt H3PO4 không có tính oxi hóa như HNO3

H3PO4 < > H+ + H2PO4- H2PO4- < > H+ + HPO42- HPO42- < > H+ + PO43-.Học sinh viết và đưa ra qui luật, giáo viên bổ sung

NaH2PO4: Natri đihidrôphtphat

NaHPO4: Natri hidrôphtphat

Na3PO4 : Natri photphat

P + 5HNO3đặc -t0-> H3PO4 + 5NO2 + H2O

- Tinh thể trong suốt, tnchảy = 42,50C

- Háo nước, dễ chảy rữa, tan tốt trong nước

- Dung dịch thường dùng đặc, sánh, không màu, C

% = 85%

III Tính chất hóa học :

1 Là axit 3 nấc: Là axit trung bình, trong nước

phân li theo 3 nấc :Nấc1: H3PO4 < > H+ + H2PO4-.Nấc2: H2PO4- < > H+ + HPO42-.Nấc3: HPO42- < > H+ + PO43-

Sự phân li giảm dần từ nấc 1 đến 3

2 Tác dụng với dd kiềm:

* Tùy theo tỷ lệ phản ứng mà thu được các sản phẩm khác nhau VD:

H3PO4 + NaOH  NaH2PO4 + H2O

H3PO4 + 2NaOHNaHPO4 + 2H2O

H3PO4 + 3NaOH Na3PO4 + 3H2O

3 H 3 PO 4 không có tính oxi hóa.

IV Điều chế:

1 Trong PTN: oxi hóa P bằng HNO3.

P + 5HNO3đặc -t0-> H3PO4 + 5NO2 + H2O

2 Trong CN: Từ quặng apatit hoặc photphorit.

Ca3(PO4)2 + 3H2SO4đặc -t0-> 2H3PO4 + 3CaSO4

* Để được axit tinh khiết và nồng độ cao: P +O2, t0-> P2O5 +H2O-> H3PO4

* NaH2PO4, NaHPO4, Na3PO4

* Có 3 loại : - đihdrophotphat H2PO4-

Trang 31

9 Viết phản ứng xảy ra khi cho

dd AgNO3 vào dd Na3PO4 ? 3AgNO3 + Na3PO4 =

Làm bài tập SGK 2, 3, 4, 5/ 53 , học bài cũ và đọc bài mới chuẩn bị cho tiết sau.

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Cho học sinh biết:

Cây trồng cần những loại dinh dưỡng nào Thành phần hóa học của các loại phân bón

Cách điều chế các loại phân bón.

2 Kĩ năng: Phân biệt và cáh sử dụng một số loại phân bón.

B Chuẩn bị: Một số mẫu phân bón, cốc thủy tinh, đũa thủy tinh, nước.

C Phương pháp: Chứng minh và diễn giải.

1 Kiểm tra bài cũ : Nêu tính chất hóa học của H3PO4 và muối phốt phát ? Viết phản ứng

2 Bài mới:

Hoạt động 1: Vì sao phải sử

- Cung cấp N dạng NH4+ và NO3-

- Kích thích sự tăng trưởng, tăng

tỷ lệ protein thực vật → cây phát triển nhanh → tăng năng suất

- Chất rắn, màu trắng, tan tốt trong nước, là loại phân tốt nhất do %N cao.

Trang 32

Hoạt động 2 Tác dụng của

phân lân cho cây trồng ?

Kể các loại phân lân thường

nhiễm môi trường nước , bạc

màu đất và vệ sinh an toàn

thực phẩm

Cung cấp P dạng PO43-

- Cần cho cây ở thời kì sinh trưởng, thúc đẩy quá trình sinh hóa, trao đổi chất và năng lượng

Ca3(PO4)2 + 4H3PO4 3Ca(H2PO4)2

2 Phân lân nung chảy:

- ĐC : Apatit + đá xà vân (MgSiO3) + C (than cốc) ->1000độ-

> sản phẩm làm lạnh nhanh bằng nước, sấy khô, nghiền thành bột

- Cung cấp K cho cây dưới dạng

K +

- Thúc đẩy quá trình tạo đường, bột, chất xơ, dầu, tăng cường sức chống rét, chống sâu bệnh

và chịu hạn.

Là loại phân bón chứa đồng thời một số nguyên tố dinh dưỡng cơ bản.

- Cung cấp các nguyên tố như

B, Zn, Mn, Cu, Mo ở dạng hợp chất.

- Bón tùy vào từng loại cây và đất, cùng với phân vô cơ hoặc hữu cơ.

- Ure - -> NH 3 ↑ hoặc (NH 2 ) 2 CO+ 2H 2 O >(NH 4 ) 2 CO 3

* Tất cả các loại phân đạm đều bị chảy rữa do hút

ẩm nên phải bảo quản nơi khô ráo.

Ca3(PO4)2 + 4H3PO4  3Ca(H2PO4)2

2 Phân lân nung chảy:

- ĐC : Apatit + đá xà vân (MgSiO3) + C (than cốc)

->1000độ-> sản phẩm làm lạnh nhanh bằng nước, sấy khô, nghiền thành bột

- Thành phần : là hh photphat và silicat của Ca và

Mg (12→14%P 2 O 5 ).

- Không tan trong nước, thích hợp cho đất chua.

III Phân Kali:

- Cung cấp K cho cây dưới dạng K +

- Thúc đẩy quá trình tạo đường, bột, chất xơ, dầu, tăng cường sức chống rét, chống sâu bệnh và chịu hạn.

- Đánh giá theo %(m)K 2 O tương ứng với lượng K có trong phân.

- Chủ yếu dùng KCl, K 2 SO 4 , tro TV (K 2 CO 3 ).

IV Phân hỗn hợp và phân phức hợp: Là loại phân

bón chứa đồng thời một số nguyên tố dinh dưỡng cơ bản.

1 Phân hỗn hợp: Chứa N, P, K gọi là phân

NPK.Được tạo thành lhi trộn các loại phân đơn theo tỷ lệ N:P:K khác nhau tùy loại đất.

2 Phân phức hợp: Là hh các chất được tạo ra

đồng thời bằng tương tác hóa học của các chất VD: Amophot : NH 4 H 2 PO 4 và (NH 4 ) 2 HPO 4 tạo ra do

NH 3 với H 3 PO 4

V Phân vi lượng:

- Cung cấp các nguyên tố như B, Zn, Mn, Cu, Mo ở dạng hợp chất.

- Bón tùy vào từng loại cây và đất.

- Bón cùng với phân vô cơ hoặc hữu cơ.

- Kích thích sự sinh trưởng, trao đổi chất và tăng hiệu lực quang hợp

Trang 33

1 Kiến thức : Củng cố, ôn tập các tính chất của nitơ, phôt pho, amoniăc và muối amoni, axit nitric

và muối nitrat, axit phôtphoric và muối phôtphát So sánh tính chất của đơn chất và một số hợp chất của nitơ và phôt pho.

2 Kĩ năng : Trên cơ sở các kiến thức hóa học của chương II, luyện tập kĩ năng giải bài tập hóa

học.

B Chuẩn bị:

- Học sinh làm các bài tập ở SGK trước.

- Giáo viên chuẩn bị các bảng so sánh.

- Bài tập thực nghiệm phân biệt muối nitrat, amoni và phôt phat.

C Phương pháp: Thảo luận theo nhóm.

1 Tính chất của đơn chất nitơ

và phôt pho ? - Cấu hình

- Công thức cấu tạo

- Số oxi hóa của nguyên tố

NO2-, NO3-, NH4HCO3, P2O3,

PBr5, PO43-, KH2PO4, Zn3(PO4)3

- Công thức cấu tạo

- Số oxi hóa của nguyên tố trung tâm

II Bài toán luyện tập:

Bài 1: Xác định số oxi hóa của N và P trong các

chất: NH3, NH4+, NO2-, NO3-, NH4HCO3, P2O3, PBr5, PO43-, KH2PO4, Zn3(PO4)3

Theo thứ tự số oxi hóa của N và P lần lượt là: -3, -3, +3, +5, -3, +3, +5, +5, +5, +5

Trang 34

> PO43- + 3Ba2+  Ba3(PO4)2↓

5 2Zn(NO3)2-t0-> 2ZnO + 4NO2 + O2

b Viết phương trình dạng phân tử và ion thu gọn:

1 K3PO4 + 3Ba(NO3)2  Ba3(PO4)2↓+

3 2(NH4)3PO4 + 3Ba(OH)2  Ba3(PO4)2↓ + 6NH3 + 6H2O

> 6NH4+ + 2PO43- + 3Ba2+ + 6OH-  Ba3(PO4)2↓ + 6NH3 + 6H2O

1 Kiến thức: Củng cố, ôn tập các tính chất của nitơ, phôt pho, amoniăc và muối amoni, axit nitric

và muối nitrat, axit phôtphoric và muối phôtphát So sánh tính chất của đơn chất và một số hợp chất của nitơ và phôt pho.

2 Kĩ năng: Trên cơ sở các kiến thức hóa học của chương II, luyện tập kĩ năng giải bài tập hóa

học.

B Chuẩn bị:

- Học sinh làm các bài tập ở SGK trước.

- Giáo viên chuẩn bị các bảng so sánh.

- Bài tập thực nghiệm phân biệt muối nitrat, amoni và phôt phat.

C Phương pháp: Thảo luận theo nhóm.

Viết sơ đồ và phương trình * Sơ đồ:

II Bài toán luyện tập:

Bài 4: Viết sơ đồ và phương trình phản ứng điều

chế đạm amoniclorua từ N2, H2, Cl2 và các hóa

Trang 35

phản ứng điều chế đạm

amoniclorua từ N2, H2, Cl2 và

các hóa chất cần thiết

Viết phương trình thực hiện

dãy chuyển hóa:

chứa 97,5% NH4NO3 cho 10,0

hecta khoai tây , biết 1 kg

khoai tây cần 60,0 kg Nitơ ?

H2 HCl NH3 NH4Cl

NaNO3 + NH3 + H2O (4) N2 + O2 -tia lửa điện-> 2NO(5) 2NO + O2  2NO2(6)4NO2+O2+2H2O4HNO3 (7) Cu + 4HNO3đặc 

Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O(8) HNO3 + NH3 NH4NO3

2P + 3Ca -t0- Ca3P2 (B)Ca3P2 + 6HCl >

3CaCl2+ 2PH3 (C)2PH3 + 4O2 -t0-> P2O5 + 3H2O

Cu - 2e > Cu+2

Al - 3e > Al+3

N+5 + 1e > N+4.nNO2 = 4,48/22,4 = 0,2 mol

Đặt nCu = x và nAl = y, ta có 2x + 3y = 0,2 (1)

64x + 27y = 3,00 (2)Giải (1) và (2) ta có

→ mH3PO4 = 0,1x 98 = 9,8 gam

(8)

NO (5) NO2 (6) HNO3

Giải (7) (1) 3H2 + N2<-t0,xt,p-> 2NH3(2)NH3 + HNO3  NH4NO3 (3) NH4NO3 + NaOH -t0-> NaNO3 + NH3 + H2O (4) N2 + O2 -tia lửa điện-> 2NO

(5) 2NO + O2 2NO2(6)4NO2+O2+2H2O4HNO3 (7) Cu + 4HNO3đặc Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O(8) HNO3 + NH3  NH4NO3

b P -+Ca, t0-> B -+HCl-> C -+O2,t0-> P2O5

Giải:

2P + 3Ca -t0- Ca3P2 (B)Ca3P2 + 6HCl > 3CaCl2+ 2PH3 (C)2PH3 + 4O2 -t0-> P2O5 + 3H2O

Bài 6: Cho 3,00 gam hh Cu và Al tác dụng với dd

HNO3 đặc, dư, đun nóng, sinh ra 4,48 lít khí duy nhất NO2 (đktc) Tính %(m) của mỗi kim loại ?

Giải:

Cu - 2e > Cu+2

Al - 3e > Al+3 N+5 + 1e > N+4.nNO2 = 4,48/22,4 = 0,2 mol

Đặt nCu = x và nAl = y, theo điẹnh luật bảo toàn mol electron ta có :

2x + 3y = 0,2 (1) 64x + 27y = 3,00 (2)Giải (1) và (2) được:

x = 0,026mol ; y = 0,049mol

%(m)Cu = 55,5% ; %(m)Al = 44,5%

Bài 7: Cho 6,00 gam P2O5 vào 25,0ml dd H3PO4 6,00% (D = 1.03g/ml) Tính nồng độ % của dd H3PO4 tạo ra?

Bài 7: Cần bón bao nhiêu kg đạm chứa 97,5%

NH4NO3 cho 10,0 hecta khoai tây , biết 1 hecta khoai tây cần 60,0 kg Nitơ ?

Giải:

1,00 hecta khoai tây cần 60,0 kg Nitơ 10,00 -600,0 -

1 kg đạm chứa 0,975kg NH4NO3 tức là có (0,975:80).28 = 0,34 kg N

→ m đạm = 600,0 : 0,34 = 1758,2 kg

Trang 36

1 Kiến thức: Cho học sinh làm các thí nghiệm để chứng minh:

- Tính oxi hóa mạnh của axit nitric, tính oxi hóa của muối nitrat.

- Thí nghiệm để phân biệt một số loại phân bón hóa học.

Học sinh viết tường trình theo

mẫu nộp và cuối giờ.

Tiến hành thí nghiệm, quan sát hiện tượng , giải thích và viết tường trình

Trang 37

- Thêm vào mỗi ống nghiệm 1 mẫu Cu.

- Đun nhẹ ống chứa axit loãng

- Đặt bông có tẩm xút lên miệng 2 ống nghiệm

- Dd trong 2 ống n0 chuyển sang màu xanh

- Khí màu nâu bay ra ngay ở

dd đặc,không màu hóa nâu ở

dd loãng

- Dung dịch HNO3 oxi hóa các mẫu

Cu tạo dd muối Cu2+ có màu xanh

- Axit đặc giải phóng khí NO2 có màu nâu đỏ

- Axit loãng giải phóng NO không màu và hóa nâu trong không khí

Cu +4HNO3 đặc > Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O

3Cu + 8HNO3 loãng -t0->

3Cu(NO3)2 + 2NO + 8H2O

2NO + O2 > 2NO2

Đặt bông tẩm xút để hấp thụ NO2 độc

- Đun cho KNO3 nóng chảy

- Đốt cháy đỏ một mẫu than và cho vào ống n0 trên

Than nóng đỏ bùng cháy sáng trongKNO3 nóng chảy - 2KNO3 -

t0-> 2KNO2 + O2 - Oxi sinh

ra sẽ làm cho mẫu than bùng cháy sáng

- Thêm 3 mẫu phân vào 3 ống n0, lắc cho tan hết

- Thêm vào ống 1 dd NaOH, đặt mẫu quỳ

ẩm trên miệng ống n0, đun nhẹ

- Thêm vào 2 ống 2 và

3 dd AgNO3

- Các mẫu phân tan hết, được dd trong suốt

- Ống 1 có khí làm xanh giấy quỳ ẩm

- ống 2 có kết tủa trắng xuất hiện

- ống 3 không

có hiện tượng gì

- Các mẫu phân trên là các muối tan được trong nước

- Ống 1 có NH3 bay lên làm xanh quỳ ẩm

Học bài của chương chuẩn bị cho bài kiểm tra 1 tiết.

KIỂM TRA 1 TIẾT

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Nắm vững các kiến thức đã học.

Trang 38

2 Kĩ năng:

Vận dụng được các kiến kiến thức đã học trong chương để giải bài tập.

3 Tình cảm, thái độ:

Chuẩn bị bài mới ở chương III cho tiết học sau.

CHƯƠNG III: CACBON VÀ SILIC.

CACBON

A Mục tiêu:

Trang 39

1 Kiến thức : Cho học sinh hiểu và biết:

- Vị trí, cấu tạo nguyên tử, tính chất hóa học, ứng dụng của C và Si Thành phần, tính chất , ứng dụng và điều chế một số hợp chất của C và Si như CO, CO2, SiO2, muối

- Mối liên hệ giữa vị trí, cấu hình electron và tính chất của Cacbon.

- Trạng thái tự nhiên, điều chế và ứng dụng của Cacbon.

2 Kĩ năng:

- Viết được cấu hình electron nguyên tử Cacbon, dự đoán tính chất hóa học cơ bản

- Viết được các pư thể hiện tính chất hóa học (oxi hóa và khử) của Cacbon.

B Chuẩn bị:

Mô hình cấu tạo mạng tinh thể kim cương, than chì, fuleren , bảng tuần hoàn các nguyên tố

Hoạt động 1 Dựa vào bảng

tuần hoàn xác định vị trí của C

và viết cấu hình electron, nêu

electron của C, nêu tính chất

hóa học cơ bản của nó?

- Mỗi nguyên tử C tạo 4 liên kết CHT với 4 nguyên

tử C lân cận nằm trên các đỉnh của hình tứ diện đều → kim cương rất cứng.

2 Than chì :

- Tinh thể màu xám đen, cấu trúc lớp.

- Trên mỗi lớp, mỗi nguyên tử C tạo 3 liên kết CHT với 3 nguyên tử C khác nằm ở đỉnh của tam giác đều Các lớp liên kết với nhau bằng tương tác yếu

- Các loại than được điều chế nhân tạo như than

gỗ, than xương, than muội

- Than gỗ, than xương có cấu tạo xốp, nên có thể hấp phụ chất khí và chất tan trong dd.

b Với hợp chất: HNO3, H2SO4đặc, KClO3

C + 4HNO3 -t0-> CO2 + 2H2O + 4NO2

* Than cốc: làm chất khử trong luyện kim.

Trang 40

Hoạt động 5 Cacbon tồn tại

như thế nào trong tự nhiên ?

Kể tên một số khoáng vật có

chứa C ?

Hoạt động 6 Nêu các cách

điều chế các loại than ?

* Canxit: đá vôi, đá phấn, đá hoa chứa CaCO 3

* Magiezit: MgCO 3

* Đolomit: MgCO 3 CaCO 3

- Là thành phần chính của than mỏ (than antraxit, than mỡ, than nâu, than bùn, chúng khác nhau về tuổi địa chất và hàm lượng than).

- Có trong dầu mỏ, khí thiên nhiên.

* Than gỗ: sản xuất thuốc nổ đen, pháo, mặt nạ chống độc.

* Than muội: làm chất độn cao su, sản xuất mực

in, xi đánh giày.

V Trạng thái tự nhiên:

- Trong tự nhiên, kim cương, than chì là cacbon tự

do, gần như tinh khiết.

- Trong khoáng vật, có trong :

* Canxit: đá vôi, đá phấn, đá hoa chứa CaCO 3

* Magiezit: MgCO 3

* Đolomit: MgCO 3 CaCO 3

- Là thành phần chính của than mỏ (than antraxit, than mỡ, than nâu, than bùn, chúng khác nhau về tuổi địa chất và hàm lượng than).

- Có trong dầu mỏ, khí thiên nhiên.

- Hợp chất của cacbon là thành phần cơ sở của các

* Than mỡ - 1000độC, không oxi-> than cốc

* Than mỏ khai thác từ các vỉa than

* Gỗ - đốt, thiếu không khí-> than gỗ

* Than muội từ: CH4 -t0, xt-> C + 2H2

E.Củng cố và dặn dò: - Làm bài tập 2/70 SGK tại lớp.

- Làm bài tập 3,4,5/70 SGK và đọc bài mới cho tiết sau.

HỢP CHẤT CỦA CACBON

A Mục tiêu:

1 Kiến thức : Cho học sinh hiểu và biết:

- CO có tính khử, CO2 là một oxit axit và có tính oxi hóa , H2CO3 là một axit yếu, kém bền, 2 nấc Nắm được các tính chất của muối cacbonat.

- Nắm được các tính chất vật lí của CO, CO2, muối cacbonat, điều chế và ứng dụng

2 Kĩ năng : - Giải thích được tính chất hóa học của CO, CO2, H2CO3, muối cacbonat.

- Viết được các ptpư và xác định được vai trò của các hợp chất đó trong phản ứng

- Phân biệt được CO, CO2, H2CO3 , muối cacbonat với các hợp chất khác.

- Xây dựng tính tích cực, chủ động, hợp tác, có kế hoạch

B Chuẩn bị: Các dd Ca(OH)2 , HCl,CaCO3 và dụng cụ thí nghiệm.

Hoạt động 2 Viết CTCT của

CO, nêu tính chất hóa học cơ

Không tác dụng với nước, axit, bazơ

ở điều kiện thường

Có tính khả

A CACBON MONOOXIT:

I Tính chất vật lí:

- Khí, không màu, không mùi vị, nhẹ hơn kk.

- Rất ít tan trong nước, bền nhiệt và rất độc.

Định dạng
Số trang	109
Dung lượng	351,43 KB