Mục tiêu của nghiên cứu này là để đánh giá sự liên kết giữa chỉ số cơ thể BMI và các đặc điểm mô học RCC của 1640 bệnh nhân có khối u thận đang được cắt bỏ tại Trung tâm điều trị ung thư
Trang 3Nội san khoa học – Số 6 3
số 119/QĐ-CĐYT, ngày 11/7/2007
của Hiệu trưởng
trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh.
Trong số này:
HYPERLINK \l "_Toc253146993" Hiểm hoạ từ thuốc lá
PAGEREF _Toc253146993 \h 3 Thiếu hoạt động hàng ngày khiến cơ thể dễ mắc bệnh PAGEREF _Toc25314
6994 \h 6
Phẫu thuật GERD không ngăn ngừa đư
ợc ung thư thực quản PAGEREF _To c253146995 \h 7
Vitamin D giúp ngăn ngừa ung thư ru
5 tiến bộ y học đột phá trong thập kỷ PAGEREF _Toc253147001 \h 14
Tương tác giữa bưởi và thuốc PAGE REF _Toc253147002 \h 16
Bước tiến mới ngăn chặn lây nhiễm v irus HIV PAGEREF _Toc253147003 \h 18
Góc thư giãn PAGEREF _Toc25314700
4 \h 19
Trang 4Trường CĐYT Quảng Ninh
Hiểm hoạ từ thuốc lá
Năm 2009 các chuyên gia ung
thư toàn cầu đã cảnh báo năm 2010
thuốc lá sẽ giết chết 6 triệu người
bằng các căn bệnh ung thư, bệnh tim,
bệnh khí thủng (gây ho đến mệt rũ) và
một loạt các căn bệnh nguy hiểm
khác.
Atlas thuốc lá của tổ chức
World Lung Foundation và American
Cancer Society ước tính thuốc lá gây
giảm GDP của các nước giàu 3.6%
Thuốc lá là nguyên nhân của 1/10 ca
tử vong trên toàn thế giới và đe dọa sẽ
cướp đi sinh mạng của 5,5 triệu người
trên toàn thế giới trong năm 2010 Nếu
xu hướng này tiếp tục kéo dài, đến
năm 2020 con số này sẽ là 7 triệu
người và là 8 triệu người vào năm
2030
Cục Quản lý Dược và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã mở một trung tâm giám sát thuốc lá nhập khẩu và các sản phẩm liên quan khác Ban cố vấn đã được thành lập để giúp điều hành trung tâm này Theo các tổ chức nghiên cứu và tuyên truyền phi lợi nhuận, hơn bốn thập kỷ qua, tỷ lệ hút thuốc đã giảm ở các nước giàu như
Mỹ, Anh và Nhật nhưng lại đang gia tăng ở các nước đang phát triển
Sau đây là một số kết quả từ các báo cáo trên trang web:
http://www.tobaccoatlas.org
- 1 tỷ người hút thuốc – trong đó 35%
ở các nước giàu và 50% ở các nước đang phát triển
- Khoảng 250 triệu phụ nữ hút thuốc mỗi ngày – trong đó 22% ở các nước phát triển và 9% ở các nước đang phát triển
HYPERLINK \l "_Toc253146993" Hiểm hoạ từ thuốc lá
PAGEREF _Toc253146993 \h 3 Thiếu hoạt động hàng ngày khiến cơ thể dễ mắc bệnh PAGEREF _Toc25314
6994 \h 6
Phẫu thuật GERD không ngăn ngừa đư
ợc ung thư thực quản PAGEREF _To c253146995 \h 7
Vitamin D giúp ngăn ngừa ung thư ru
5 tiến bộ y học đột phá trong thập kỷ PAGEREF _Toc253147001 \h 14
Tương tác giữa bưởi và thuốc PAGE REF _Toc253147002 \h 16
Bước tiến mới ngăn chặn lây nhiễm v irus HIV PAGEREF _Toc253147003 \h 18
Góc thư giãn PAGEREF _Toc25314700
4 \h 19
Trang 5- Tỷ lệ phụ nữ hút thuốc ổn
định và đang gia tăng ở các nước
Đông, Trung và Nam Âu
- Nguy cơ chết do ung thư phổi
ở nam giới hút thuốc cao gấp 23 lần so
với nam giới không hút thuốc và cao
gấp 13 lần so với phụ nứ hút thuốc
- Thuốc lá giết chết 1/3 đến 1/2
số người hút thuốc Trung bình người
hút thuốc chết trước người không hút
thuốc 15 năm
- Gần 60% nam giới Trung Quốc
hút thuốc và Trung Quốc tiêu thụ hơn
37% thuốc lá của toàn thế giới
- 50 triệu trẻ em Trung Quốc,
phần lớn là bé trai, sẽ chết sớm do các
bệnh liên quan đến thuốc lá
- Việc hút thuốc lá sẽ giết chết
250 triệu thiếu niên và trẻ em của ngày
hôm nay
- Gần 1/4 thanh niên đã thử hút
thuốc trước 10 tuổi
- Hít khói thuốc lá thụ động
làm chết 200.000 nhân công mỗi năm
Theo dứ đoán của báo cáo này
100 triệu người đã bị giết chết bởi
khối thuốc lá trong thế kỷ 20 Nếu
không thực hiện được những biện
pháp hiệu quả để ngăn chặn thanh
thiếu niên hút thuốc và giúp những
người đang hút bỏ thuốc lá, thuốc lá sẽ
giết chết 1 tỷ người trong thế kỷ 21
Trung Quốc dẫn đầy thế giới
trong lĩnh vực sản xuất thuốc lá, tiếp
theo là Hoa Kỳ, Nga và Nhật Bản
(Theo cancerpage.com) -Nguyễn Mạnh Tuấn (Biên dịch)
Béo phì và Ung thư thận
Theo thống kê của Viện nghiên cứu ung thư Anh quốc, số ca ung thư thận tại nước này tăng 22% trong vòng
10 năm qua Một căn bệnh cướp đi sinh mạng của 3000 người Anh mỗi năm Béo phì gia tăng nhanh chóng tại Anh, khoảng 20% phụ nữ nước này được xếp vào danh sách béo phì Tiến
sĩ Nick Jamé, chuyên gia về ung thận tại Bệnh viện Queen Elizabeth, Birmingham cũng cho rằng: “Béo phì gây nên sự thay đổi nội tiết trong cơ thể, đặc biệt là ở phụ nữ Sự thay đổi này làm gia tăng nguy cơ ung thư thận.”
Tế bào mỡ sản sinh quá nhiều hormone nữ oestrogen, từ đó làm tăng quá trình phân bào tự nhiên và dẫn đến nguy cơ hình thành tế bào ung thư
Một nghiên cứu mới đây cũng khẳng định béo phì làm tăng nguy cơ phát triển ung thư thận (RCC)
Mục tiêu của nghiên cứu này là
để đánh giá sự liên kết giữa chỉ số cơ thể BMI và các đặc điểm mô học RCC của 1640 bệnh nhân có khối u thận đang được cắt bỏ tại Trung tâm điều trị ung thư Sloan-Kettering (Memorial
Trang 6Sloan-Kettering Cancer Center) từ
tháng 1 năm 2000 đến tháng 12 năm
2007 Trong đó 12% là khối u lành
tính và 88% là khối u ác tính
Chỉ số BMI và đặc điểm mô
học RCC được kiểm tra bằng phương
pháp hồi cứu đa biến Một người được
đề sức khoẻ khác như lối sống, tốc độ
lọc của cầu thận, bệnh tiểu đường, cao
huyết áp và hút thuốc Các yếu tố giới
tính và kích thước khối u là dự đoán
độc lập đối với RCC
Tiến sĩ Lowrance cho hay việc
sử dụng hình ảnh ổ bung góp phần
tăng khả năng phát hiện RCC nhưng
độ tin cậy không phải là tuyệt đối
Tiến sĩ Lowrance và các cộng
sự đã kết luận rằng chỉ số BMI là chỉ
số dự đoán phụ thuộc của RCC Chỉ số
BMI tăng cùng với tỷ lệ phát triển tế
bào ung thư thận Các nghiên cứu
cũng cho rằng béo phì là một yếu tố
làm tăng nguy cơ RCC nhưng chưa
xác định được nguyên nhân Họ cho
rằng do nguyên nhân thứ phát như thay đổi nội tiết, suy giảm miễn dịch tăng huyết áp hay bệnh tiểu đường ở người béo phì
Hạn chế của nghiên cứu này là chỉ bao gồm các ca bệnh trong quá khứ, thiếu nhóm chứng, chỉ số BMI
được lấy tại một thời điểm duy nhất
Mặc
dù còn phải tìm hiểu thêm về bệnh lý của
tế bào gây ung thư thận, nhưng kết quả của nghiên của này cũng rất hữu ích vì nó chỉ được các nhân tố chính xác để dự đoán nguy cơ phát triển thành bệnh ung thư Trong số đó, béo phì là yếu tố nguy cơ cao nhất
Các biểu hiện triệu chứng của ung thư thận bao gồm: có máu trong nước tiểu, đau vùng thắt lưng, có u, bướu ở ổ bụng, mệt mỏi, sút cân, sốt, cao huyết áp, phù ở chân, cổ chân
- Phạm Hoài
Trang 7Thương-Thiếu hoạt động hàng ngày khiến cơ thể dễ
ắmc bệnh
Một bài báo đăng trên tạp chí
British Journal of Sports Medicine (tạm
dịch - Tạp chí Y học thể thao Anh) cho
hay những người thường xuyên ngồi lâu
một chỗ hoặc những người suốt ngày
nằm dài - đều có nguy cơ mắc bệnh cao
hơn so với những người thường xuyên
nghĩa cho hành vi ngồi lâu một chỗ
của các nhà nghiên cứu Thuỵ Điển
Rất nhiều người nhầm lẫn “ngồi một
chỗ” là để chỉ những người không tập
thể dục Nhưng nhóm nghiên cứu định
nghĩa hành vi ngồi một chỗ không
phải chỉ là thiếu luyện tập khiến cơ thể
yếu đi mà nó bao gồm cả những thói
quen như xem ti vi chẳng hạn Gần
đây đã có những bằng chứng cho thấy
ngồi xem ti vi nhiều tiếng đồng hồ liền
sẽ làm tăng nguy cơ tử vong do bệnh
tim mạch Đối với mỗi phụ nữ nguy
cơ mắc hội chứng rối loạn chuyển hoá tăng 26% cho mỗi giờ ngồi xem ti vi
Hệ cơ không hoạt động cùng với việc ngồi lâu một chỗ tăng nguy cơ béo phì
và thậm chí một vài loại ung thư
Mặc dù mối liên quan nhân - quả giữa việc ngồi lâu một chỗ và sức khoẻ xấu đi cần có những nghiên cứu sâu hơn, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng hoạt động của hệ cơ có thể đóng một vai trò quan trọng trong kiểm soát mỡ máu
Các nhà xã luận cảnh báo rằng vấn đề sức khoẻ của những người thường xuyên dán mắt vào ti vi hoặc gắn vào bàn làm việc đáng lo ngại nếu họ không thể dục Các nhà xã luận còn khuyến khích nhân viên tư vấn chăm sóc sức khoẻ đề cao những hoạt động đơn giản
và giải thích những hoạt động đó giúp tránh được những vấn đề về sức khoẻ như thế nào Nhóm nghiên cứu cũng thông cáo “Leo bộ lên cầu thang thay
vì dùng thang máy, thang cuốn, nên đứng dậy đi lại khoảng 5 phút giữa thời gian ngồi làm việc, đi bộ đến chợ thay vì đi xe.”
Trang 8- Bùi Đức Thành (Biên
dịch)-Phẫu thuật GERD không ngăn ngừa
được ung thư thực quản
Theo một nghiên cứu mới
đây, những bệnh nhân phẫu thuật
điều trị chứng ợ nóng – còn gọi là
bệnh trào ngược dạ dày thực quản
hay GERD – sau 15 năm thận chí
lâu hơn nữa vẫn có nguy cơ phát
triển thành ung thư thực quản.
GERD
được biết là
nhân tố nguy cơ
gây ung thư thực
Chicago thì nghiên cứu này chấm dứt
quan niệm cho rằng phẫu thuật trào
ngược có thể ngăn ngừa ung thư thực
quản Quan niệm này hoàn toàn dựa
trên hy vọng chứ không dựa trên bất
cứ tài liệu nào, nhưng giờ đây đã có
bằng chứng và kết luận này nên được
chấp nhận Được biết ông không phải
là thành viên của nhóm nghiên cứu này
Ông cũng đã từng gửi thư cho Reuters Health với nội dung “Đây là nghiên cứu dựa trên dữ liệu dân số thiết kế kéo dài 40 năm và cơ bản đã bao phủ toàn bộ dân số Thuỵ Điển Thậm chí không có xu hướng nào
ngăn chặn ung thư, kể cả là vài chục năm sau phẫu thuật.”
Tiến sĩ Jesper Lagergren, giáo sư viện nghiên cứu Karolinska,
Stockholm, phát biểu với phóng viên Reuters Health rằng họ đã
hy vọng giảm nguy cơ ung thư và tăng thời gian sau phẫu thuật nhưng họ đã không thành công Không có bằng chứng nào chứng minh rằng phẫu thuật trào ngược phòng ngừa phát triển ung thư vòm họng
GERD là một căn bệnh phổ biến, dịch từ dạ dày trào ngược lên thực quản gây nên triệu chứng ợ nóng điển hình và các triệu chứng khác nữa
Trang 9Mặc dù có thể khống chế GERD bằng
cách thay đổi lối sống và uống thuốc,
nhưng một số bệnh nhân vẫn cần được
phẫu thuật để củng cố van giữa thực
quản và dạ dày Phẫu thuật trào ngược
dạ dày được xem là biện pháp cắt
giảm lâu dài các triệu chứng của
GERD
Để đo hiệu quả của việc phẫu thuật
trào ngược đối với ung thư thực quản,
Lagergren và các đồng nghiệp đã phân
tích hồ sơ y tế của các công dân Thuỵ
Điển trong giai đoạn 1965 – 2006
Trong số 14.102 bệnh nhân đã phẫu
thuật, thì nguy cơ ung thư thực quản
cao gấp 12 lần Nguy cơ này không
giảm theo thời gian sau phẫu thuật
Kahrilas nhận định nhiệm vụ
hiện nay là đánh giá có hay không lợi
ích phòng ngừa ung thư tế bào tuyến
từ việc phẫu thuật trào ngược Và câu
trả lời là “không” Tại sao phẫu thuật
không thể ngăn ngừa ung thư? Lý do
có thể bao gồm việc tiếp tục bị trào
ngược dạ dày - thực quản sau phẫu
thuật, mức độ nghiêm trọng và thời
gian mắc bệnh trước khi phẫu thuật
Để điều tra nguyên nhân, ông và đồng
nghiệp đã nghiên cứu tìm tòi sâu hơn
các dữ liệu để đánh giá chính việc
phẫu thuật cũng như các yếu tố nguy
cơ khác như béo phì, kinh nghiệm của
bác sĩ phẫu thuật và tái trào ngược dạ
dày - thực quản (Theo Reuters)
Theo các nhà nghiên cứu, nồng
độ vitamin D trong máu cao thì nguy
cơ ung thư ruột càng giảm, mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng nào về việc cung cấp loại vitamin này cho cơ thể thì sẽ phòng được nguy cơ mắc phải căn bệnh này
Các nhà khoa học nhận thấy ở những người có nồng độ vitamin D trong máu cao nhất có nguy cơ mắc ung thư ruột thấp hơn 40% so với những người có nồng độ vitamin D trong máu thấp nhất
Nghiên cứu này được công bố trực tuyến trên tạp chí BMJ ngày 21 tháng 1, dựa trên kết quả nghiên cứu hơn 520.000 người từ 10 quốc gia ở Tây Âu Những người tham gia đã được lấy mẫu máu và điền bộ câu hỏi
về chế độ ăn uống và lối sống trong giai đoạn 1992 – 1998 Sau đó họ lại
Trang 10được theo dõi sức khoẻ trong vài năm
tiếp theo
Trong thời gian theo dõi, 1.248
người đã được chẩn đoán mắc ung thư
ruột và 1.248 người không mắc bệnh
này Các nhà nghiên cứu cũng chưa
biết được việc bổ sung có cần thiết hay
không nếu như nồng độ vitamin D ở
một người đã đạt được một mức độ
nhất định thông qua một chế độ ăn
uống lành mạnh tập thể dục và tiếp
xúc vừa phải với ánh mặt trời
Các tác giả nghiên cứu khuyến
nghị về việc phòng ngừa ung thư ruột
hiện nay cũng bao gồm tập thể dục,
không hút thuốc lá, giảm béo phì và
mỡ bụng, và hạn chế uống rượu, ăn
các loại thịt đỏ và thịt đã qua xử lý
(Theo HealthDay News)
-Nguyễn Lương Bằng (Biên dịch) –
Tiêm an toàn
Tiêm là một trong những biện
pháp đưa thuốc vào cơ thể nhằm
mục đích chẩn đoán, điều trị và
phòng bệnh Trong điều trị, tiêm có
vai trò rất quan trọng trong việc chữa
bệnh tại các cơ sở y tế đặc biệt trường
hợp người bệnh nặng Trong lĩnh vực
phòng bệnh, tiêm chủng đã tác động
mạnh vào việc giảm tỷ lệ mắc và tỷ lệ
tử vong đối với các bệnh truyền nhiễm
có thể dự phòng bằng vắc xin Trong lĩnh vực chẩn đoán, việc tiêm các hóa chất, chất cản quang vào cơ thể người bệnh được áp dụng trong các trường hợp phức tạp không thể chẩn đoán được bệnh bằng thăm khám và các xét nghiệm thông thường Nhưng trên thực tế hiện nay người thầy thuốc lạm dụng mũi tiêm rất nhiều Vậy như thế nào là một mũi tiêm an toàn?
* Thông tin tổng quan về chương trình tiêm an toàn toàn cầu:
Theo Tổ chức Y tế thế giới, tiêm
là thủ thuật phổ biến nhất: trên toàn thế giới, trong một năm, trung bình một người nhận tới 1,5 mũi tiêm Tại các nước đang phát triển, hàng năm có khoảng 16 tỷ mũi tiêm, Trong đó 95% mũi tiêm với mục đích điều trị, 3% mũi tiêm là tiêm chủng, 1% mũi tiêm nhằm mục đích kế hoạch hóa gia đình, 1% mũi tiêm được sử dụng trong truyền máu và các sản phẩm của máu Bên cạnh tác dụng được nêu trên, tiêm cũng có thể gây ra những nguy
cơ như: áp xe, teo cơ tại vị trí tiêm, choáng phản vệ và đặc biệt là nguy cơ truyền các virus qua đường máu như virus viêm gan B, viêm gan C và HIV cho cả người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng nếu như không được thực hiện một cách an toàn Tiêm không an toàn làm tổn hại tới nhân viên y tế do thiếu phương tiện tiêm, phơi nhiễm với máu và dịch cơ thể…
Trang 11Phơi nhiễm nghề nghiệp phổ biến
nhất là phơi nhiễm với tác nhân gây
bệnh theo đường máu Tổn thương gây
nhiễm khuẩn phổ biến nhất là do kim
tiêm đâm, trong đó đối tượng hay bị
nhất là điều dưỡng (44 - 72%), sau đó
là bác sĩ (28%,), kỹ thuật viên xét
nghiệm (15%), hộ lý/người làm vệ sinh
(3-16%) và cuối cùng là nhân viên
hành chính và khách (1-6%) Tiêm
không an toàn cũng làm tổn hại tới
cộng đồng do cơ sở hạ tầng không tốt
và xử lý rác thải không an toàn Theo
Tổ chức Y tế thế giới 50% số mũi tiêm
ở các nước đang
phát triển không đạt
đủ các tiêu chuẩn là
mũi tiêm an toàn,
40% mũi tiêm được
thực hiện bằng bơm
kim tiêm dùng lại
mà không được tiệt
khuẩn, ở một số nước tỷ lệ này lên đến
70%, các nước Tây Thái bình dương là
30% Năm 2004, 50% bơm kim tiêm
tại các nước đang phát triển vẫn thiêu
đốt ngoài trời và bán bơm kim tiêm
ngoài chợ đen Theo Trung tâm kiểm
soát bệnh tật Hoa Kỳ và Tổ chức Y tế
Thế Giới “Trên 80% tổn thương do
kim tiêm có thể ngăn ngừa được bằng
cách sử dụng dụng cụ kim tiêm an
toàn; dụng cụ này kết hợp với công tác
giáo dục và đào tạo cán bộ y tế và kiểm
soát thực hiện, có thể giảm được trên
90% tổn thương.”
Nghiên cứu năm 2005 tại Việt Nam của Hội Điều Dưỡng qua quan sát 776 mũi tiêm và sổ y bạ bằng bảng kiểm với 18 tiêu chí trong thời gian từ tháng 5 đến tháng 9 năm 2005 tại 8 tỉnh đại diện của cả 3 vùng Bắc, Trung, Nam của Việt Nam Kết quả cho thấy:
- Mũi tiêm và đường tiêm: trung bình một bệnh nhân được tiêm 2,2 mũi/ngày, số mũi tiêm bắp (43,1%) tương đương với số mũi tiêm tĩnh mạch (43,5%) và vị trí tiêm bắp phổ biến là
cơ đen ta (26,7%)
- Quy trình tiêm: 100% mũi tiêm sử dụng bơm kim tiêm vô khuẩn một lần, 99,2% mũi tiêm đúng vị trí, 97,2% tiêm đúng độ nghiêng (góc kim) và 91,5 % tiêm đúng độ sâu
- Những tồn tại sau đây liên quan đến các mũi tiêm:
+ 35,4% không rửa tay trước khi chuẩn bị dụng cụ tiêm, 55,8% không sát khuẩn tay trước khi đâm kim qua da.+ Panh (88,3%) và khay tiêm (99,5%) sử dụng lẫn lộn thì sạch, thì bẩn.+ Dùng tay để đậy nắp kim tiêm
đã sử dụng (9,5%)
+ 22,5% mũi tiêm đạt 100% các tiêu chuẩn quy định