KE HOACH BO MON SINH HOC 9, 8, 7.

* Lớp 8: + Kĩ năng sinh học: tiếp tực phát triển kĩ năng quan sát, thí nghiệm.. Học sinhtiến hành quan sát đợc các tiêu bản dới kính lúp, kính hiển vi, biết làm tiêu bản,làm quen với một

MộT Số THÔNG TIN Cá NHÂN

1 Họ và tên: Lờ Đỡnh Sơn

2 Sinh ngày: 20/ 03/ 1981

3 Quê quán: Quỳnh Lộc – Quỳnh L Quỳnh L u – Quỳnh L Nghệ An

4 Chuyên ngành đào tạo: Kỹ thuật Nông Lân – Quỳnh L Sinh học

5 Trình độ đào tạo: Đại học

6 Tổ chuyên môn: Tổ khoa học tự nhiên

7 Năm vào ngành giáo dục đào tạo: Tháng 9/2008

8 Kết quả thi đua năm học trớc:

+ Đoàn viên: Xếp loại tốt

+ Công đoàn: Xếp loại tốt

9 Nhiệm vụ đợc phân công trong năm học 2010 - 2011

a) Dạy: Sinh học lớp: 7A, 7B, 7C, 8A, 8B, 9A, 9B

b) Kiờm nhiệm: Phụ trỏch phong thực hành Húa Sinh

10 Những thuận lợi, khó khăn của cá nhân:

a) Thuận lợi: Nhà trờng tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất nh đồ dùng dạyhọc tơng đối đầy đủ, có phòng chức năng riêng của bộ môn; về số tiết dạy, thời khoábiểu khá hợp lý

b) Khó khăn: Trình độ tin học cha cao, vốn ngoại ngữ còn ít, trờng vùng sâu nên

ít có cơ hội để nâng cao kiến thức chuyên môn nghiệp vụ

- Căn cứ mục tiêu giáo dục của cấp học THCS

- Căn cứ Chỉ thị số 47/2008/CT-BGD&ĐT, ngày 15/8/2008 của Bộ trởng BộGiáo dục và đào tạo về nhiệm vụ của toàn ngành trong năm học

- Căn cứ kế hoạch của Trờng THCS – Quỳnh L DTNT Thụng Thụ

- Căn cứ mục tiêu của bộ môn và năng lực bản thân tôi xây dựng Kế hoạch bộmôn sinh học 7, 8, 9 nh sau:

1 Mục tiêu môn học:

a) Về kiên thức:

* Lớp 7:

+Moõ taỷ ủửụùc hỡnh thaựi caỏu taùo cụ theồ sinh vaọt qua caực ủaùi dieọn

+Neõu ủửụùc nhửừng ủaởc ủieồm sinh hoùc trong ủoự coự chuự yự ủeỏn taọp tớnh vaứ taàm quan troùng trong neàn kinh teỏ

+Neõu ủửụùc hửụựng tieỏn hoaự cuỷa ủoọng vaọt, sụ boọ veà phaõn loaùi

+ Hiểu đợc bản chất các khái niệm về quần thể, quần xã, hệ sinh tháivà những

đặc điểm, tính chất của chúng, đặc biệt là quá trình chuyển hoá vật chất và năng lợngtrong hệ sinh thái

+ Phân tích những tích cực, tiêu cựccủa con ngời đa đến sự suy thoái môi trờng,

từ đó ý thức trách nhiệm của mỗi ngời và bản thân trong việc bảo vệ môi trờng

- GT đợc MQH giữa cá thể với MT thông qua sự tơng tác giữa các NTST và SV

- Hiểu đợc bản chất các khái niệm về quần thể, quần xã, HST và những đặc

điểm, t/c của chúng, đặc biệt là quá trình chuyển hoá vật chất và năng lợng trong HST

- Phân tích đợc những tác động tích cực, đặc biệt là tác động tiêu cực của con

ng-ời đa đến sự suy thoái của MT, từ đố ý thức đợc trách nhiệm của mọi ngng-ời và bản thân với việc BVMT

b) Về kỹ năng:

* Lớp 7:

+Hoùc sinh bieỏt caựch quan saựt, moõ taỷ ủoọng vaọt

+Thửùc haứnh: hoùc sinh bieỏt thao taực moồ, laứm thớ nghieọm sinh hoùc ủụn giaỷn.+Vaọn duùng thửùc tieón: bieỏt laứm vaứ giaỷi quyeỏt tỡnh huoỏng thửụứng gaởp

+Naờng lửùc laứm vieọc vụựi taọp theồ, tửù hoùc

* Lớp 8:

+ Kĩ năng sinh học: tiếp tực phát triển kĩ năng quan sát, thí nghiệm Học sinhtiến hành quan sát đợc các tiêu bản dới kính lúp, kính hiển vi, biết làm tiêu bản,làm quen với một số thí nghiệm đơn giản để tìm hiểu một số nguyên nhân của một sốhiện tợng , quá trình sinh học hay môi trờng

+ Kĩ năng t duy: tiếp tục phát triển các kĩ năng t duy thực nghiệm- quy nạp, chútrọng phát triển t duy lí luận ( phân tích so sánh, tổng hợp, khái quát hoá đặc biệt là

kĩ năng nhận dạng, đặt và giải quyết vấn đề gặp phải trong học tập và thực tế cuộcsống) - Kỹ năng học tập: tiếp tục phát triển kĩ năng học tập, đặc biệt là tự học: biết thuthập, xử lí thông tin , lập bảng, ,biểu, sơ đồ, đồ thị, làm việc cá nhân và làm việc theonhóm, làm các báo cáo nhỏ, trình bày trớc tổ, trớc nhóm

* Lớp 9:

- Tiếp tục phát triển k/n q/s, thí nghiệm HS tiến hành q/s đợc các tiêu bản dớikính lúp, KHV, biết làm quen một số thí nghiệm giản đơn để tìm hiểu nguyên nhân củamột số hiện tợng, qt sinh học hay MT

- Tiếp tục phát triển k/n t duy thực nghiệm, k/n học tập nh: thu thập thông tin, lâpbảng, sơ đồ, làm việc theo nhóm, trình bày

c) Thái độ:

* Lớp 7:

+Nieàm tin khoa hoùc, khaỷ naờng nhaọn thửực cuỷa con ngửụứi

` +Coự yự thửực traựch nhieọm trong baỷo veọ moõi trửụứng

* Lớp 9:

+ Củng cố niềm tin vào khả năng của khoa học hiện đại trong việc nhận thức bản

chất và tính quy luật của các hiện tợng sinh học

+ Có ý thức vận dụng các tri thức, kĩ năng học đợc vào cuộc sống, lao động, họctập

+ Xây dựng ý thức tự giác và thói quen BVTN , BV MTS, có thái độ và hành vi

đúng đắn đối với chính sách của Đảng và Nhà nớc về dân số và môi trờng

2 Đặc điểm tình hình của địa phơng và nhà trờng.

- Đặc biệt, địa phơng đã xây dựng các phòng chức năng bộ môn rất thuận lợi choviệc dạy và học các giờ thực hành, các giờ ngoại khóa

b) Tình hình nhà trờng:

* Thuận lợi: Nhờ có sự đầu t của địa phơng và cấp trên nên cơ sở vật chất, thiết

bị dạy học tơng đối đầy đủ, nền nếp học tập khá nghiêm túc

- Ban Giám hiệu nhà trờng có sự quan tân sâu sát, tạo điều kiện thuận lợi chogiáo viên thực hiện giờ dạy có chất lợng

- Nhà trờng có đội ngũ giáo viên có chuyên môn vững vàng, đồng đều, tạo điềukiện cho giáo viên có cơ hội trau rồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm

- Nhà trờng có sự chỉ đạo chuyên môn chặt chẽ, phân công thời khóa biểu hợp lý,phổ biến triển khai quy chế chuyên môn kịp thời, đầy đủ cụ thể

- Tổ chức việc sử dụng vở bài tập và vở ghi tới 100% HS ngay từ đầu năm học,tạo điều kiện cho giáo viên áp dụng việc đổi mới phơng pháp dạy học

- BGH có kế hoạch bồi dỡng giáo viên học thay sách phù hợp, tổ chức sử dụng

đồ dùng và làm mới đồ dùng dạy học để nâng cao hiệu quả dạy học

- Nhà trờng có Phòng thí nghiệm riêng cho bộ môn, đồ dùng dạy học khá đầy

đủ, nhân viên phụ trách nhiệt tình, tạo thuận lợi cho việc sử dụng thiết bị trong các giờdạy

* Khó khăn: Ngoài những thuận lợi cơ bản kể trên, nhà trờng cũng còn có những

khó khăn nhất định nh: Tài liệu tham khảo và thiết bị dạy học còn hạn chế, kinh phícho giờ thực hành còn eo hẹp, nhân viên trợ giảng cha có nên giờ dạy đạt kết quả cha

nh ý muốn

3 Đặc điểm tình hình của học sinh:

a) Thuận lợi:

-Hầu hết các em có trình độ nhận thức khá trở lên, có ý thức học tập, ngoanngoãn

- Một số em biểu hiễn rõ lòng say mê môn học, chịu khó tìm tòi mẫu vật, làm thínghiệm, hỏi thầy, hỏi bạn nâng cao hiểu biết

- Đa số học sinh có tâm lí không coi trọng môn phụ

- Chơng trình sinh học 7,8, 9 không khó nhng phải có hệ thống, đặc biệt là phầnbiến dị và di truyền

- SGK, sách tham khảo cho bộ môn còn ít

c) Kết quả khảo sát đầu năm:

II chỉ tiêu phấn đấu:

1 Kết quả giảng dạy:

a- Số HS xếp loại HL Giỏi: Khối 7: 4 em, Khối 8: 3 em, Khối 9: 2 em

b- Số HS xếp loại HL Khá: Khối 7: 20 em, Khối 8: 15 em, Khối 9: 15 em c- Số HS xếp loại HL TB: Khối 7: 30 em, Khối 8: 25 em, Khối 9: 20 em

2 Sáng kiến kinh nghiệm: Tham gia viết 1 sáng kiến kinh nghiệm

Đăng kí làm mới 2 đồ dùng dạy học, trong đó có một đồ dùng có giá trị sử dụnglâu dài

4 Bồi dỡng chuyên đề: Tham gia đầy đủ các đợt tập huấn, bồi dỡng chuyên đề

do Sở, phòng, nhà trờng tổ chức đạt kết quả tốt

5 ứng dụng CNTT vào giảng dạy: Soạn giáo án Word

- Thực hiện nghiêm túc chủ đề năm học “ Tiếp tục ứng dụng CNTT, nâng caochất lợng trong quản lí, xây dựng ngôi trờng thân thiện, HS tích cực”, đăng kí soạn bàibằng giáo án Word

6 Kết quả thi đua:

- Chất lợng đạt và vợt kế hoạch

- Là Đoàn viên xuất sắc, Chi Đoàn đạt tiờn tiến

- Là ĐV công đoàn xếp loại tốt

- Đạt danh hiệu lao động tiên tiến

III Những giải pháp chủ yếu

Tích cực hởng ứng các cuộc vận động lớn trong năm học 2010-2011 nh: Cuộcvận động “ học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh”; cuộc vận động Haikhông với 4 nội dung” nói không với tiêu cực và bệnh thành tích trong thi cử, không đểhọc sinh ngồi nhầm lớp ” , thực hiện tốt chủ đề năm học” Năm học ứng dụng CNTT,

đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng trờng học thân thiện, họcsinh tích cực.” Và để hoàn thành kế hoạch đã đề ra tôi đề ra một số biện pháp cụ thể

nh sau:

1 Đối với bản thân:

- Tự bồi dỡng nâng cao trình độ tin học và ngoại ngữ

- Thờng xuyên dự giờ học hỏi kinh nghiệm, đúng, đủ số giờ qui định

- Tự bồi dỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ bằng các hình thức nh:

đọc tài liệu, vận dụng và tìm hiểu thực tế, tham gia đầy đủ các lớp học bồi dỡng

- Đầu t thời gian cho việc soạn bài và giảng dạy theo hớng đổi mới

- Thực hiện nghiêm túc chơng trình, thời khóa biểu , qui chế chuyên môn của ờng, phòng, sở

tr Chú ý rèn kĩ năng bộ môn cho học sinh, đặc biệt là kĩ năng thực hành

- Lựa chọn các phơng pháp giảng dạy, tổ chức các hình thức học tập phù hợp vớiHS

- Thực hiện chấm trả bài đúng quy định, tăng cờng đổi mới phơng pháp kiểm tra,

đánh giá( trắc nghiệm, tích hợp )

- Phấn đấu 100% số tiết dạy lí thuyết có sử dụng đồ dùng dạy học (nếu có)

- Khai thác triệt để u điểm của vở bài tập

- Xây dựng kế hoạch bồi dỡng học sinh giỏi, học sinh yếu

2 Đối với học sinh: Yêu cầu

- Phải có đủ SGK, vở bài tập, vở ghi bộ môn

- Chuẩn bị tốt mẫu vật phục vụ cho bài học, tham gia su tầm mẫu vật

- Làm bài tập đầy đủ trớc khi đến lớp

- Chú ý nghe giảng kết hợp với quan sát, thực hành thí nghiệm, ghi chép bài đầy

đủ, tham gia thảo luận nhóm tích cực

- Số lợng học sinh nắm ngay kiến thức cơ bản trên lớp là 95% trở lên

iv những điều kiện để thực hiện kế hoạch

- Đề nghị nhà trờng cần sắp xếp thời khóa biểu và phân công chuyên môn ổn

định, không xáo trộn nhiều

- Tạo điều kiện về thiết bị và mẫu vật thực hành ở trên truờng

KÕ ho¹ch gi¶ng d¹y cơ thĨ

phân biệt được động vật với thực

vật Nắm được đặc điểm chung

của động vật

Phương pháp trực quan,lời nói, vấn đáp

5(1 TH)

+Đặc điểm chung và vai trò

ngành ruột khoang

Mô tả được hình thái cấu tạo của

thuỷ tức Thấy được sự đa dạng

của ngành ruột khoang Nêu được

đặc điểm chung và vai trò thực

tiễn của ngành ruột khoang

Trực quan, lời nói, vấn đáp

3

-Chương 3: Các ngành giun

+Ngành giun dẹp:

*Sán lá gan

*Một số giun dẹp khác Đặc

điểm

chung của ngành giun dẹp

+Ngành giun tròn:

*Giun đũa

*Một số giun tròn khác Đặc

điểm

chung của ngành giun tròn

+Ngành giun đốt:

chung của ngành giun đốt

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể của sán lá gan, giới thiệu một

số giun dẹp khác Nêu được đặc

điểm chung của ngành dẹp

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể giun đũa Giới thiệu một số

giun tròn khác Nêu được đặcđiểm chung của ngành giun tròn

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể của giun đất Thực hành mổ

và quan sát giun đất Giới thiệu

một số giun đốt khác Đặc điểm

chung của ngành giun đốt

Thí nghiệm thực hành,trực quan, lờinói, vấn đáp

7(1 TH)

-Chương 4: Ngành thân

mềm

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ

Thí nghiệm thực hành,

4(1 TH)

+Trai sông.

+Một số thân mềm khác

+Thực hành quan sát mộtsố

-Chương 5:Ngành chân

lớp sâu bọ

*Đặc điểm chung và vai trò

của

ngành chân khớp

+Oân tập động vật không

xương

sống

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể tôm sông Mổ và quan sát tôm

sông Giới thiệu sự đa dạng vàvai

trò của lớp giáp xác

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể lớp hình nhện Giới thiệu một

số đại diện củalớp hình nhện

Mô tả được hình thái cấu tạo

cơ thể của châu chấu Giới thiệusự

đa dạng và đặc điểm chung của

lớp sâu bọ

Nêu được đặc điểm chung và vai

trò của ngành chân khớp

Củng cố kiến thức phần ĐVKXS

Thí nghiệm thực hành,trực quan, lờinói, vấn đáp

8(1 TH)

-Chương 6: Ngành động vật

có

Thực hành, trực quan, lời nói, vấn

22(4 TH)

+Các lớp cá:

*Cá chép

*Thực hành: Mổ cá

*Cấu tạo trong của cá chép

*Sự đa dạng và đặc điểm

tạo trong của ếch đồng

*Đa dạng và đặc điểm chung

của

lớp lưỡng cư

+Lớp bò sát:

*Thằn lằn bóng đuôi dài

*Cấu tạo trong của thằn lằn

*Chim bồ câu

*Thực hành: Quan sát bộâ

xương,

mẫu mổ chim bồ câu

*Cấu tạo trong của chim bồ

sát cá Tìm hiểu cấu tạo trongcủa

cá Biết được sự đa dạng và đặc

điểm chung của lớp cá

Mô tả được hình thái cấu tạo cơ

thể ếch đồng Thực hành mổ và

quan sát cấu tạo trong của ếch

đồng Sự đa dạng và đặc điểm chung của lưỡng cư

Mô tả được được hình thái cấu tạo

cơ thể của thằn lằn bóng đuôidài

Cấu tạo trong của thằn lằn

Đa dạng và đặc điểm chung của lớp

*Bộ thú huyệt, bộ thú túi.

*Bộ dơi, bộ cá voi

*Bộ ăn sâu bọ, bộ gặm

sống và tập tính của thú

-Chương 7: Sự tiến hoá của

+Sự tiến hoá về sinh sản

+Cây phát sinh giới động vật

Biết được sự tiến hoá của giớiđộng vật về sự vận động, tổ chức

cơ thể, sinh sản, nguồn gốc phát

sinh giới động vật

Trực quan, lời nói, vấn đáp

4

-Chương 8: Động vật và đời

sống

con người

+Đa dạng sinh học

+Biện pháp đấu tranh sinh

học

+Động vật quý hiếm

+Tìm hiểu một số động vật có

tầm

quan trọng kinh tế ở địa

phương

+Tham quan thiên nhiên

+Oân tập, kiểm tra

Tìm hiểu mức độ đa dạng sinh học

của động vật ở các vùng trên trái

đất Các biện pháp đấu tranh sinh

học Các cấp độ của động vậtquý

và nguy cơ tuyệt chủng của chúng

Tìm hiểu một số động vật có tầm

quan trọng ở địa phương

Củng cố lại các phần đã học

Thực hành, trực quan, lời nói, vấn đáp

14(5 TH)

KÕ ho¹ch gi¶ng d¹y cô thÓ

SINH HäC 8

Đồ dùng dạy học

1 Bài mở đầu HS xác định rõ

mục đích, ý nghĩa của môn học

Tạo hứng thú học tập

bộ môn

-Vấn đáp -Q/s tranh Giáo án, sáchgiáo khoa, vở

hệ thần kinh có liên quan đến hoạt

động của các cơ

quan trong cơ thể

là phản xạ

- Rèn kỹ năng quan sát, tìm tòi, nhận biết, vẽ sơ đồ, làm bài tập và rút

ra nhận xét

Tạo hứng thú nghiên cứu bộ môn Hiểu

đợc cơ thể ngời đợc cấu tạo từ vật chất trong tự nhiên.

-Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Tranh: Cấu tạo TB, cung cung phản xạ.

- Kính hiển

vi, tiêu bản mô, DD sinh

lý NaCL, axit axêtic, lam kính.

để giải thích đợc cơ

chế vận động của cơ thể và sự thích nghi tiến hóa với dáng đứng thẳng và lao động.

Biết cách băng bó cho ngời bị gãy x-

ơng Từ việc tìm hiểu nguyên nhân biết cách phòng tránh tai nạn gãy x-

ơng

- Kỹ năng quan sát nhận biết, so sánh.

- Kỹ năng làm thí nghiệm quan sát giải thích kết quả.

- Rèn kỹ năng bó xơng cho ngời bị gãy

- Có ý thức

tự giác vệ sinh, rèn luyện bộ x-

ơng, hệ cơ

phát triển cân đối, khỏe mạnh.

- Biết băng

bó, sơ cứu cho ngời bị gãy xơng

- -Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Mô hình bộ xơng ngời.

- Tranh bắp cơ, các loại khớp, xơng dài.

- Đèn cồn,

DD HCL,

x-ơng đùi ếch.

- Nẹp, dây, vải

quan trong hệ tuần hoàn.

- Giải thích đợc các quá trình sinh lý diễn ra trong các ncơ quan tuần hoàn

và mối quan hệ với các cơ quan khác.

Từ đó nêu đợc vai trò của hệ tuần hoàn đối với các hệ cơ quan và với cơ

thể.

- Nâng cao kỹ năng quan sát, làm bài tập nhận thức.

Trình bày theo sơ đồ và minh họa bằng sơ

đồ quá

trình tuần hoàn.

- Thảo luận nhóm.

- Hình thành

KN sơ

cứu vết thơng chảy

- Có ý thức tập luyện ăn uống đủ chất tăng c- ờng sức đề kháng phòng tránh các tác hại

đối với tim

và hệ mạch.

- Biết cách sơ cứu cho bản thân và ngời khác khi bị chảy máu

-Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp -Trực quan:

tranh ảnh, sơ đồ -Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Tranh vẽ tuần hoàn.

- Bảng phụ.

- Bông, băng, vải mềm, nẹp

- Tìm đợc các biện pháp vệ sinh cơ

quan hô hấp và giải thích cơ sở khoa học của các biện pháp đó.

-Nắm đợc quy trình hô hấp nhân tạo khi gặp ngời bị

đuối nớc.

- Rèn kỹ năng quan sát tranh, mô hình, làm thí nghiệm, giải thích hiện tợng sinh lý của cơ

thể.

Có ý thức giữ gìn vệ sinh đờng hô hấp, giữ

vệ sinh môi trờng, trách các chất có hại cho đ- ờng hô hấp

- Có ý thức cứu ngời bị nạn khi bị

đuối nớc

-Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Tranh vẽ, mô hình cấu tạo cơ quan hô hấp.

trình biến đổi thức

ăn diễn ra trong ống tiêu hóa.

- Giải thích cơ chế hấp thụ chất dinh dỡng của tế bào lông ruột Biện pháp ăn sạch, uống sạch.

- Kỹ năng quan sát giải thích làm thí nghiệm.

- Trình bày sơ

đồ.

- Vận dụng kiến thức vào thực tế

- Có ý thức giữ gìn vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi tr- ờng.

- Tránh các bệnh về đ- ờng tiêu hóa

-Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Tranh vẽ, mô hình cấu tạo các cơ quan tiêu hóa ống nghiệm, tinh bột, giá

đựng ống nghiệm, đèn cồn, dung dịch HCL.

- HS ôn cấu tạo cơ quan tiêu hóa của thú.

HS hiểu chức năng TB biểu bì ống tiêu hóa

đổi chất và vai trò của TB, cơ thể hoạt

động trao đổi chất.

- Các cơ chế tự

điều hòa thân nhiệt.

- Rè kỹ năng phất tích khái quát, hệ thống kiến thức

- Giáo dục quan điểm vô thần, đả

phá các quan niệm

mê tín dị

đoan.

-Trực quan:

tranh ảnh, mô hình

-Thí nghiệm thực hành -Vấn đáp

- Tranh: TĐC

và trao đổi năng lợng.

- T liệu tham khảo về chuyển hóa năng lợng.

- HS ôn kiến thức về HĐS cảu TB.

- Chức năng các cơ quan.

đối với hoạt động TĐC của cơ thể

Làm bài tập nhận thức, hoạt

động nhóm

Biết tự điều chỉnh khẩu phần ăn của mình cho phù hợp

GV: Bảng thành phần dinh dỡng các loại thức

ăn.

HS: lập khẩu phần ăn cho gia đình

Chơng VII: Bài

tiết

Bài tiết, cấu tạo

- Nêu đợc vai trò cơ quan bài tiết, cấu tạo phù hợp với

- Quan sát giải thích sơ

- Có ý thức giữ gìn vệ sinh, tránh

-Trực quan:

tranh ảnh,

- Tranh vẽ, mô hình cấu tạo cơ quan