- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuậttrong văn bản thuyết minh.. - Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.. Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảngHĐ
Trang 1TUẦN 1( Từ tiết 1 đến tiết 5)
- Phong cách Hồ Chí Minh
- Các phương châm hội thoại
- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuậttrong văn bản thuyết minh
- Luyện tập sử dụng một số biện pháptrong văn bản thuyết minh
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóadân tộc
- Đặc điểm của bài nghị luận trong văn bản cụ thể
3 Giao tiếp: Trình bày , trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minhtrong văn bản
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
1 Động não: Suy nghĩ về vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh, rút ra những bàihọc thiết thực về lối sống cho bản thân từ tấm gương Hồ Chí Minh
Trang 22 Thảo luận nhóm: Trình bày một phút về giá trị nội dung, nghệ thuật củavăn bản và những gì Cá nhân tiếp thu, hoặc hướng phấn đấu của bản thân từtấm gương hồ Chí Minh.
IV Phương tiện dạy học
1 GV: tư liệu, tranh ảnh, một số mẩu chuyện về Bác
2 HS: tìm những tư liệu nói về Bác
V Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy kể tên những tác phẩm viết về Bác mà em biết?
3 Bài mới:
- GV: Nói đến HCM chúng ta không chỉ nói đến một nhà yêu nước, nhàcách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoáchính là nét nổi bật trong phong cách HCM Bài học hôm nay các em sẽđược hiểu thêm về một trong những nét đẹp của phong cách đó
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi
bảngHĐ1: Hướng dẫn HS đọc, tìm hiểu chú thích
- Cách đọc: giọng khúc chiết, mạch lạc, thể hiện niềm
tôn kính đối với Bác
- Yêu cầu 1 HS đọc một đoạn văn mà em thích nhất
- Gọi HS khác nhận xét, giáo viên uốn nắn cách đọc
cho các em
- Yêu cầu HS đọc thầm chú thích SGK, giải thích từ
“phong cách”, “uyên thâm’
? Còn từ ngữ nào trong văn bản em chưa hiểu (GV
giải thích nếu có)
? VB trên thuộc thể loại nào? Vì sao em biết
-> GV giúp HS nhớ lại kiểu văn bản nhật dụng vì đềø
cập đến vấùn đềø mang tính thời sự - xã hội, đĩ là sự
hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hĩa dân
tộc Hiện nay toàn Đảng, toàn dân ta phát động cuộc
học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM
? Để giúp ta hiểu biết thêm về phong cách của Bác,
người viết đã sử dụng phương thức biểu đạt nào cho
phù hợp
-> Phương pháp thuyết minh
? Văn bản trên gồm mấy nội dung, các nội dung trên
3 Thể loại: Văn bảnnhật dụng
Trang 3tương ứng với những phần nào.
- Giúp HS làm rõ 2 nội dung:
+ Từ đầu rất hiêïn đại: Phong cách HCM trong
việc tiếp thu tinh hoa văn hố nhân loại
+ Còn lại : Phong cách HCM trong lối sống
HĐ2: Hướng dẫn HS phân tích văn bản
- Yêu cầu HS đọc lại phần 1
? Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
trong hoàn cảnh nào
- HS : suy nghĩ độc lập dựa trên văn bản
- GV nhận xét và kết luận: Trong cuộc đời hoạt động
cách mạng đầy gian nan, vất vả, bắt nguồn từ khát
vọng ra đi tìm đường cứu nước năm 1911 tại bến Nhà
Rồng
+ Qua nhiều cảng trên thế giới
+ Thăm và ở nhiều nước
? Hồ Chí Minh đã làm cách nào để có thể có được vốn
tri thức văn hóa nhân loại
- HS : Thảo luận nhóm
? Để có được kho tri thức, có phải Bác chỉ vùi đầu vào
sách vở hay phải qua hoạt động thực tiễn
+ ? Động lực nào giúp Người có được những tri thức
ấy ? Tìm những dẫn chứng cụ thể trong văn bản minh
họa cho những ý các em đã trình bày
- HS : Dựa vào văn bản đọc dẫn chứng
? Hãy đưa ra một vài ví dụ chứng tỏ Người nói, viết
thạo nhiều thứ tiếng
+ Viết văn bằng tiếng Pháp "Thuế máu"
+ Làm thơ bằng chữ Hán : " Nguyên tiêu ", " Vọng
nguyệt "
- GV bình về mục đích ra nước ngoài của Bác hiểu
văn học nước ngoài để tìm cách đấu tranh giải phóng
II Tìm hiểu chi tiết
- Động lực: Hamhiểu biết, học hỏi và
Trang 4Chí Minh là gì ? Câu văn nào trong văn bản đã nói rõ
điều đó ? Vai trò của câu này trong toàn văn bản
- HS : Thảo luận cặp, phát hiện câu văn cuối phần I,
vừa khép lại vừa mở ra vấn đề lập luận chặt chẽ,
nhấn mạnh
? Để giúp ta hiểu về phong cách văn hoá HCM tác giả
đã dùng phương pháp thuyết minh như thế nào
-> Sử dụng đan xen các phương pháp thyết minh : so
sánh, liệt kê, đan xen lời kể, lời bình cùng nghệ thuật
đối lập, diễn đạt tinh tế để khéo léo đi đến kết luận,
tạo sức thuyết phục lớn
GV? Qua phần một vừa tìm hiểu em học hỏi ở Bác
những gì? Lấy ví dụ
TIẾT 2
HĐ1 : Phân tích nội dung phần 2
- Yêu cầu HS đọc nội dung phần 2
? Phần văn bản này nói về thời kỳ nào trong sự nghiệp
cách mạng của Bác
- HS : Phát hiện thời kỳ Bác làm Chủ tịch nước
? Khi trình bày những nét đẹp trong lối sống của Hồ
Chí Minh, tác giả đã tập trung vào những khía cạnh
nào, phương diện, cơ sở nào
- HS : Chỉ ra được 3 phương diện : nơi ở, trang phục,
ăn uống
? Nơi ở và làm việc của Bác được giới thiệu như thế
nào ? Có đúng với những gì em đã quan sát khi đến
thăm nhà Bác ở không ?
xuất phát từ lòngyêu thương dân tộc
- Nói và viết thạonhiều thứ tiếng
- Hồ Chí Minh cóvốn kiến thức vừarộng, vừa sâu.Nhưng tiếp thu cóchọn lọc, tiếp thumọi cái hay cái đẹpnhưng phê phánnhững mặt tiêu cực
Hồ Chí Minh tiếpthu văn hóa nhânloại dựa trên nềntảng văn hóa dântộc
2 Nét đẹp trong lốisống Hồ Chí Minh:
- Nơi ở và làm việc:+ Nhà sàn nhỏ, cóvài phòng
Trang 5- GV cho HS quan sát bức tranh trong SGK và đọc lại
một vài câu thơ trong bài Thăm cõi Bác xưa của Tố
Hữu:
Anh dắt em vào thăm cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng, nắng đu đưa
Có hồ nước lặng soi tăm cá
Có bưởi cam thơm mát bóng dừa
Nhà gác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn
? Trang phục của Bác theo cảm nhận của tác giả như
+ Đồ đạc đơn sơ,mộc mạc
- Trang phục: áo bà
ba nâu, áo trấn thủ,đơi dép lốp thô sơ
- Ăn uống: cá kho,rau luộc
=> Vừa giản dị, vừathanh cao, vĩ đại
→ Là sự kế thừa vàphát huy những nét
Trang 6thế nào ? Biểu hiện cụ thể.
- HS : Quan sát văn bản phát biểu
? Việc ăn uống của Bác diễn ra như thế nào ? Cảm
nhận của em về bữa ăn với những món đó
- HS : Thảo luận phát biểu dựa trên văn bản
? Em hình dung thế nào về cuộc sống của các vị
nguyên thủ quốc gia ở các nước khác trong cuộc sống
cùng thời với Bác và cuộc sống đương đại ? Bác có
xứng đáng được đãi ngộ như họ không
? HS : Thảo luận nhóm
? Qua trên em cảm nhân được gì về lối sống của Hồ
Chí Minh
- Lối sống của Bác là sự kết thừa và phát huy những
nét cao đẹp của những nhà văn hóa dân tộc họ mang
nét đẹp thời đại gắn bó với nhân dân
? Để nêu bật lối sống giản dị Hồ Chí Minh, tác giả đã
sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
- HS : Đọc lại "và người sống ở đó hết".
? Tác giả so sánh lối sống của Bác với Nguyễn Trãi
-vị anh hùng dân tộc thế kỷ 15 Theo em điểm giống và
khác giữa lối sống của Bác với các vị hiền triết ra sao?
- HS : Thảo luận tìm ra nét giống và khác
+ Giống : Giản dị thanh cao
+ Khác : Bác gắn bó sẻ chia khó khăn gian khổ cùng
nhân dân.
- Bình và đưa những dẫn chứng về việc Bác đến trận
địa, tát nước, trò chuyện với nhân dân, qua ảnh
HĐ2 : Ứng dụng liên hệ bài học và tổng kết
? Trong cuộc sống hiện đại xét về phương diện văn
hóa trong thời kỳ hội nhập có những thuận lợi và nguy
cơ gì
- HS : Thảo luận lấy dẫn chứng cụ thể
? Tuy nhiên tấm gương của Bác cho thấy sự hòa nhập
đẹp dân tộc
3 Ý nghĩa văn bản
- Trong thời kì hộinhập ngày naychúng ta cần tiếpthu văn hóa nhânloại, đồng thời phảigiữ gìn phát huybản sắc văn hóa dântộc
Trang 7vẫn giữ nguyên bản sắc dân tộc Vậy từ phong cách
của Bác em có suy nghĩ gì về việc đó
-> Sống, làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại, tự tu
dưỡng rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống có văn
hóa
? Em hãy nêu một vài biểu hiện mà em cho là sống có
văn hóa và phi văn hóa
- Thảo luận (cả lớp) tự do phát biểu ý kiến.
- GV chốt lại : - Vấn đề ăn mặc
- Cơ sở vật chất
- Cách nói năng, ứng xử
- Vấn đề này vừa có ý nghĩa hiện tại, vừa có ý nghĩa
lâu dài Hồ Chí Minh nhắc nhở :
+Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết cần
có con người mới XHCN.
+Việc giáo dục và bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho
đời sau là việc làm rất quan trọng và rất cần thiết (di
chúc) Các em hãy ghi nhớ và thể hiện trong cuộc
sống hàng ngày.
- GVcho HS đọc và ghi nhớ trong SGK và nhấn
mạnh những nội dung chính của văn bản
HĐ3: Hướng dẫn luyện tập, củng cố toàn bài
- HS kể một số chuyện viết về Bác Hồ, GV bổ sung
Trang 84 Hướng dẫn tự học
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số từ Hán Việt trong đoạn trích
- Soạn bài các phương châm hội thoại: Nắm được những hiểu biết cốt yếu vềhai phương châm hội thoại: phương châm về lượng, phương châm về chất.Vận dụng phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt độnggiao tiếp
*************************************************************
NS: ND: Tiết 3: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức: Nhận thức đúng các phương châm hội thoại trong giao tiếprất quan trọng
2 Làm chủ bản thân: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoạitrong giao tiếp của bản thân
3 Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giaotiếp đảm bảo các phương châm hội thoại
III Các phương pháp, kĩ thuật dạy học
1 Phân tích một số tình huống để hiểu các phương châm hội thoại cần đảmbảo trong giao tiếp
2 Thực hành có hướng dẫn: Đóng vai luyện tập các tình huống giao tiếptheo các vai để đảm bảo các phương châm hội thoại trong giao tiếp
3 Động não: Suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực
về cách giao tiếp đúng phương châm hội thoại
IV Phương tiện dạy học
Trang 91 GV: Một số ví dụ và tình huống liên quan đến các phương châm hội thoại.
2 HS: Tìm các tình huống có liên quan đến các phương châm hội thoại
V Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:- Giáo viên gợi cho học sinh nhớ lại kỉ niệm " hội thoại"
- Hội thoại nghĩa là nói chuyện với nhau nói đến hội thoại là nói đếngiao tiếp Tục ngữ có câu "Ăn không nên lời " nhằm chê những kẻkhông biết ăn nói trong giao tiếp Văn minh ứng xử là một nét đẹp củanhân cách văn hoá "Học ăn học mở" là nhưng cách học mà ai cũng cầnhọc , cần biết
-Trong giao tiếp có những quy định tuy không nói ra thành lời nhưng nhữngngười tham gia giao tiếp cần tuân thủ nếu không giao tiếp sẽ khôngthành Những quy định đó thể hiện qua các phương châm hội thoại (vềlượng, về chất, quan hệ, cách thức, lịch sự )
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS tìm hiểu khái niệm p/châm về
lượng
- Yêu cầu HS đọc đoạn văn 1
? Câu trả lời của Ba có giúp cho An hiểu được
những điều mà An muốn biết không
? Để đáp ứng nguyện vọng của An, chúng ta phải
trả lời như thế nào cho hợp lý
- GV: nên đưa ra phương án trả lời đúng, có thể
là một địa điểm cụ thể nào đó
? Qua câu chuyện trên, em rút ra bài học gì trong
giao tiếp
- Gọi 3 học sinh đóng vai và đọc truyện theo vai
? Vì sao truyện này lại gây cười (gợi ý HS tìm 2
yếu tố gây cười trong cách nói của hai anh)
? Theo em, anh có lợn cưới và anh có áo mới
phải nói như thế nào để người nghe hiểu đúng
? Vậy khi giao tiếp cần tuân thủ yêu cầu gì
? Qua 2 ví dụ, em rút ra điều gì cần tuân thủ khi
I Phương châm vềlượng
1 Ví dụ:
Vd1: SGK
Cần nói nội dungđúng với yêu cầu giaotiếp
Vd2: SGK
Không nên nóinhiều hơn những gì cần
Trang 10giao tiếp Lấy ví dụ.
- GV khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ2: Giúp HS tìm hiểu phương châm về chất
- Gọi 1 HS đọc truyện cười
? Truyện cười này phê phán điều gì (HS phát
hiện tính nói khoác)
? Vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh
- GV đưa ra tình huống: nếu không biết chắc lý
do bạn mình nghỉ học thì em có nên trả lời cho
thầy biết không
- Nhận xét, kết luận
- Yêu cầu HS nhắc lại: thế nào là phương châm
về lượng, thế nào là phương châm về chất ?
- Khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
- GV đưa ra ví dụ: Khi cô giáo hỏi: “Em học ở
đâu?” mà người trả lời là “học ở trường” thì
người trả lời đã không tuân thủ phương châm hội
thoại nào?
- Kết luận: vi phạm phương châm về lượng
HĐ3: Hướng dẫn HS làm bài tập
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
? Dựa vào p/ châm về lượng, các câu trên mắc lỗi
gì
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 2
- Tổ chức cho HS chơi trò chơi thi nhanh Yêu
cầu 2 nhóm lên bảng làm GV nhận xét, ghi điểm
? Các từ ngữ trên liên quan đến p/ châm hội thoại
nào
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 4
- Yêu cầu HS làm câu a
- Nhận xét , kết luận ý kiến HS
? Những câu sau vi phạm phương châm nào?
1 Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học.
2 Chọn từ ngữ…
a/ nói có s/mách có chứng
b/ nói dối c/ nói mò d/ nói nhăng nói cuội e/ nói trạng
Vi phạm phươngchâm về chất
4 Vận dụng những…
a/ giúp người nghe biết
là tính xác thực của nhạân định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng.
Trang 112 Chú ấy chụp ảnh cho mình bằng máy ảnh.
3 Ngựa là một loài thú có bốn chân.
→ Phương châm:
4 Hướng dẫn tự học
1 Học bài, làm các bài tập còn lại
2 Soạn bài “Sử dụng một số… thuyết minh”
+ Xem lại phần văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
+ Đọc ví dụ SGK và trả lời câu hỏi
THUYẾT MINH
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bảnthuyết minh
- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh
2 Kĩ năng: - Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các vănbản thuyết minh
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh
3 Thái độ: Nhận biết đúng các biện pháp nghệ thuật để kết hợp sử dụngtrong văn bản thuyết minh
II Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ
- HS: xem lại kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8
III: Tiến trình lên lớp
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ: Đoạn văn sau thuộc kiểu văn bản nào ?
“Việt Nam là một trong những quê hương của hoa đào Nhật Tân (Hà Nội) nổi tiếng là xứ sở của đào Bích , đào Phai Đào Nhật Tân càng nổi tiếng khi
nó gắn với sự tích người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ sau khi đại thắng quân Thanh đã cho mang cành đào từ Thăng Long vào Phú Xuân tặng công chúa Ngọc Hân để báo tin vui”.
- KL: đây là kiểu văn bản thuyết minh
Trang 123 Bài mới: Thế nào là VB thuyết minh ? (GV nhắc lại và dẫn vào bài mới) Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
HĐ1: Giúp HS ôn lại kiểu văn bản thuyết minh
và tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp
nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
? Văn bản thuyết minh có những tính chất nào
Nó được viết ra nhằm mục đích gì
- Tính chất: khách quan, xác thực và hữu ích;
chính xác, rõ ràng và hấp dẫn
- Mục đích: cung cấp tri thức về đặc điểm, tính
chất các sự vật hiện tượng trong tự nhiên, xã
HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiêûu văn bản thuyết
minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Gọi 2 HS đọc văn bản
? Văn bản trên thuyết minh về vấn đề gì
? Văn bản có cung cấp được tri thức một cách
khách quan về đối tượng không
- Chia nhóm cho HS thảo luận:
1 Vấn đề “sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận”
được tác giả thuyết minh bằng cách nào ?
2 Nếu chỉ sử dụng phương pháp liệt kê thì đã
nêu được sự kỳ lạ của Hạ Long chưa? (bài văn
sẽ chưa làm nổi bật đối tượng cần thuyết
minh)
3 Tác giả hiểu sự “kỳ lạ” này là gì ? Hãy
gạch chân dưới câu văn nêu khái quát sự kỳ lạ
ấy ?
- HS phát hiện trong đoạn 1 và gạch chân các
từ quan trọng.
4 Để làm rõ sự “kỳ la”ï của Hạ Long, tác giả
còn sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Tác giả đã trình bày được sự kỳ lạ của Hạ
Long chưa Trình bày được như thế là nhờ
I Tìm hiểu việc sử dụngmột số biện pháp nghệthuật trong văn bản thuyếtminh:
1 Ôn tập văn bản thuyếtminh
2 Viết văn bản thuyết minh
có sử dụng một số biệnpháp nghệ thuật
VB “Hạ Long - Đá và nước”
- Thuyết minh về vấn đề
sự kỳ lạ của Hạ Long
- Phương pháp: giải thích,liệt kê
- Biện pháp: liên tưởng,tưởng tượng
- Dùng cách miêu tả, sosánh, tưởng tượng vẻ đẹpcủa đá dưới ánh sáng, biếnchúng từ vật vô tri thành
Trang 13? Ngoài các biện pháp được tác giả sử dụng
trong bài, còn những biện pháp nào có thể vận
dụng (HS thử nêu một số biện pháp nghệ thuật
khác)
- GV nhận xét và giới thiệu một số biện pháp
như tự thuật, kể chuyện, đối thoại theo lối ẩn
dụ, nhân hóa
? Vận dụng vào như vậy nhằm mục đích gì
? Qua phân tích ví dụ, hãy cho biết: để vận cho
văn bản thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn,
người ta thường vận dụng những biện pháp
nghệ thuật nào
? Các biện pháp nghệ thuật ấy được sử dụng
như thế nào
- GV giới thiệu thêm một số biện pháp như, tự
thuật theo lối ẩn dụ, nhân hóa
- GV khái quát lại và gọi HS đọc ghi nhớ
: Hãy đánh dấu (×) vào câu em cho là đúng?
Muốn cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp
dẫn chúng ta:
a/ º Chỉ vận dụng một vài biện pháp nghệ
vật sống động có hồn
-> Văn bản trở nên sinhđộng, hấp dẫn
* Ghi nhớ: SGK/ 13
II Luyện tập, củng cố
1 Đọc văn bản sau…
- Tính chất thuyết minh:giới thiệu loài ruồi
+ Những tính chất chung về
họ, giống, loài
+ Các tập tính sinh sống.+ Đặc điểm cơ thể…
- Phương pháp thuyếtminh: định nghĩa, phânloại, nêu số liệu, liệt kê
- Biện pháp nghệ thuật:nhân hóa, tạo tình tiết Gây hứng thú chongười đọc, vừa vui, vừa cóthêm tri thức
2 Đọc đoạn văn…
Trang 14thuâït chính.
b/ º Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
c/ º Làm cho đối tượng thuyết minh nổi bật,
gây hứng thú cho người đọc
d/ º Kết hợp với các phương pháp thuyết minh
4 Hướng dẫn tự học:
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Soạn bài “Luyện tập… thuyết minh”
- Chia nhóm cho HS về nhà lập dàn ý và viết phần mở bài:
+ Nhóm 1, 2, 3: thuyết minh cái quạt
+ Nhóm 4, 5, 6: thuyết minh cái nón
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Nắm được cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh
- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng( cái quạt, cái bút, cái kéo )
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Xác định yêu cầu của đề bài văn thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh về một đồdùng
3 Thái độ:
- Có ý thức sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
để bài thêm hấp dẫn, sinh động
II Chuẩn bị:
- GV: giáo án, bảng phụ, dàn bài mẫu
- HS: soạn bài theo sự yêu cầu
III Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định lớp
2 Bài cũ:
Trang 151 Đọc đoạn văn sau và cho biết biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ?
“ Đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng gặp những cây chuối thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, tỏa ra vòm lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng Hầu như ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bên ao hồ để nhanh tươi tốt, còn bên những khe suối hay thung lũng chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là “con đàn cháu lũ”.
A Liệt kê và so sánh C Liệt kê và nhân hóa
B Nhân hóa và so sánh D Nói quá và hoán dụ
2 Thế nào là văn bản thuyết minh ? Muốn cho văn bản thuyết minh sinhđộng, hấp dẫn, chúng ta phải làm gì ?
3 Bài mới: giới thiệu mục đích, nội dung của tiết Luyện tập
HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
- Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm theo sự phân công:
+ Việc lập dàn ý chi tiết
+ Việc viết phần mở bài
- Dành thời gian cho các nhóm thảo luận lại và bổ sung thêm
HĐ2: Hướng dẫn HS thực hành luyện tập
- Gọi đại diện nhóm 1 trình bày dàn ý chi tiết về thuyết minh cái quạt: + Nêu dự kiến của em về việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trongbài thuyết minh ?
+ Yêu cầu HS đọc phần mở bài (đã viết sẵn)
- Gọi đại diện nhóm 4 trình bày dàn ý chi tiết về thuyết minh cái nón: + Nêu dự kiến của em về việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật trongbài thuyết minh của mình
- Yêu cầu HS đọc phần mở bài (đã viết sẵn ở nhà)
HĐ3: Hướng dẫn HS thảo luận, nhận xét dàn bài của các bạn
- Yêu cầu HS thảo luận, nhận xét 2 dàn ý bạn vừa trình bày:
+ Đúng như yêu cầu chưa ?
+ Phần Mở bài đảm bảo chưa ?
+ Ở từng dàn ý, bạn đã vận dụng được các biện pháp nghệ thuật hợp
lý chưa ?
+ Cần bổ sung, sữa chữa điều gì thêm ?
- GV nhận xét, kết luận chung và đưa ra dàn ý mẫu:
*/ Thuyết minh về cái quạt:
1 Mở bài: nêu định nghĩa về cái quạt
2 Thân bài:
Trang 16- Nêu công dụng của cái quạt:
+ Để quạt khi trời nóng
+ Để trang trí
+ Để biểu diễn nghệ thuật
- Cấu tạo của cái quạt:
+ Ốc xoắn: bằng sắt
+ Khung quạt: bằng nan, sắt
+ Đồ bao bọc: bằng ni lông, giấy
- Chủng loại: quạt nan, giấy, điện
- Lịch sử của cái quạt: có từ lâu đời
3 Kết bài: bày tỏ cảm nghĩ về chiếc quạt
*/ Thuyết minh cái kéo :
1 Mở bài : Kéo là một trong những dụng cụ cần thiết cho mỗi gia đình, cơquan, xí nghiệp
2 Thân bài : + Kéo ra đời từ khi đồ sắt được sử dụng rộng rãi
+ Cấu tao kéo bao gồm 2 thân và một trục xoay cố định
+ Kéo được dùng để cắt giấy, cắt tóc, cắt sắt…
3 Kết bài : Cần phải biết cách sử dụng kéo đúng mục đích
+ Trả lời các câu hỏi SGK
+ Chuẩn bị bài tập phần Luyện tập