SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại I.. Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu: - Cuối thế kỉ V, người Giecmantiêu diệt các quốc gi
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 1
PHẦN MỘT KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Bài 1 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời Sơ Kì-Trung Kì Trung Đại)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức :
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến” đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến
- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa kinh tế lãnh địa
và nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng xác định vị trí các quốc gia PK Châu Âu trên bản đồ Vận dụng phương pháp
so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XHCHNL đến XHPK
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
Trang 2HĐ THẦY - TRÒ ND CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
? Người Giecman tiến vào các quốc gia cổ đại phương
Tây vào thời gian nào và nhằm mục đích gì ?
? Sau đó người Giec – man đã làm gì?
-> Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
? Hãy kể tên và xác định vị trí của các vương quốc
mới trên bản đồ ?
GV: Mở rộng thêm cho hs về các vương quốc mới sau này
phân chia thành những quốc gia hiện đại nào.
? Những việc làm trên có ảnh hưởng như thế nào đến
xã hội phương Tây lúc bấy giờ ?
->
? Từ hai dấu hiệu vừa ghi thì ta có thể kết luận được
điều gì ?
H-> Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các
tầng lớp mới xuất hiện
? Phân biệt sự khác nhau giữa XH Cổ đại và XHPK?
-> XH Cổ đại: Chủ nô – Nô lệ
XHPK: Lãnh chúa – Nông nô
Hoạt động 3: (12 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người Giecmantiêu diệt các quốc gia cổ đại …
- Lập nhiều vương quốc mới
- Xã hội : Chia ra hai giai cấpNông nô và lãnh chúa
=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.
2 Lãnh địa phong kiến:
- Là vùng đất rộng lớn do lãnhchúa làm chủ Trong đó có lâuđài, thành quách
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực
chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tự cấp, tự túckhông trao đổi với bên ngòai
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
- Cuối TK XI, sản xuất phát triển
Trang 3- HS: Đọc đoạn in nghiêng.
? Nêu vai trò của lãnh địa?
? Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào ?
- HS quan sát hình 2
? Trong thành thi trung đại diễn ra các hoạt động gì ?
? Trong thành thị người ta xây dựng những gì ?
? Cư dân của thành thị gồm những tầng lớp nào, họ
làm gì để sống ?
? Thành thị xuất hiện có tác dụng như thế nào đến
XHPK phương Tây ?
- GV: Nhận xét kết luận:
+ Do sản xuất phát triển và nhu cầu mua bán tăng đồng
thời nhằm thoát khỏi sự kìm kẹp của các lãnh chúa
+ Kinh tế lãnh địa sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp không
trao đổi mua bán, còn thành thị trung đại hoạt động kinh tế
chủ yếu là mua bán.
Thị trấn ra đời Thành thị trung đại xuất hiện
- Tổ chức: Thợ thủ công – Thương nhân
- Vai trò: Thúc đẩy XHPK phát triển
4 Củng cố: (5 phút)
- XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? ý nghĩa sự ra đời của thành thị?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư
bản ở châu Âu”
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 2
Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN
Trang 4VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH CHNLsang XH PK
3 Thái độ:
- Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trìnhphát triển từ XH PK lên XH TBCN
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, so sánh sự kiện lịch sử
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
a Hãy nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?
b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?
Trả lời:
a Sự hình thành XH PK ở châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người Giecman tiêu diệt các quốc gia cổ đại …
- Lập nhiều vương quốc mới
- Xã hội : Chia ra hai giai cấp Nông nô và lãnh chúa
=> XHPK Châu Âu đã xuất hiện.
b Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại:
- Cuối TK XI, sản xuất phát triển hàng hóa thừa đưa ra bán Thị trấn ra đời Thành thị trung đại xuất hiện
Trang 5? Các cuộc phát kiến được tiến hành trong điều kiện
khoa học kĩ thuật ra sao?
GV: Nhận xét kết luận: Đây là cuộc cách mạng về
giao thông vân tải và tri thức nó thuác đẩy thương
nghiệp phát triển
Hoạt động 2: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình
- Kĩ thuật: Động não
- Cho HS đọc đọan in nghiêng /7 SGK
? Ý nghĩa của cuộc phát kiến địa lý đem lại những gì
cho các thương nhân châu Âu?
nào trong XHPK châu Âu ?
? So sánh quan hệ sản xuất Pk với quan hệ sản xuất tư
bản chủ nghĩa ?
-> Hoạt động nhóm
GV: Kết luận:
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí :
- Nguyên nhân:
+ Giữa thế kỉ XV sản xuất pháttriển
+ Cần nguyên liệu, thị trường
- Điều kiện: Khoa học kĩ thuậttiến bộ (có tàu lớn, la bàn…)
+ Có nguồn nguyên liệu mới, quí + Mở rộng thi trường, tư sản Châu
Âu thu được món lời khổng lồ.
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản:
- Tích lũy tư bản nguyên thủyhình thành tạo vốn và người làmthuê
- Xã hội: Giai cấp vô sản và tưsản ra đời
- Chính trị: Tư sản > < quý tộc
PK , đấu tranh chống PK
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủ
nghĩa hình thành
Trang 6- Quan hệ sản xuất PK không có sự phân công lao động,
chủ yếu mang tính tự cấp tự túc nên sản lượng không cao
- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa thì ngược lại.
4 Củng cố: (7 phút)
Hãy điền thời gian của các cuộc phát kiến địa lí đã học vào bảng sau ?
- Điaxơ đi vòng qua cực Nam của Châu Phi
- Vacxcơđơ Gama cập bến Calicut ở Tây Nam Ấn Độ
- Côlômbô tìm ra Châu Mĩ
- Magienlan đi vòng quanh Trái Đất
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì
trung đại ở châu Âu”
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 3
PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Trang 7- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của Phong trào VHPH.
- Nguyên nhân PTCC Tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đếnCHPK châu Âu lúc bấy giờ
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu)
- Tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng
- Một số tư liệu nói về những nhân vật LS và danh nhân văn hóa tiêu biểu thời Phục hưng.2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, XYZ (413)
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Các cuộc phát kiến địa lý đã tác động như thế nào đến XH châu Âu?
? Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?
3 Bài mới :
Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã được hình thành Giai cấp Tư sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhiên họ lại kh”ng có địa vị XH thích hợp Do đó giai cấp Tư sản đã chống lại PK trên nhiền lĩnh vực PTRHPH là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp Tư sản chống PK.
? Vì sao có phong trào Văn hóa Phục hưng? Nơi xãy
ra đầu tiên của phong trào này ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/8
GV: Nêu nguyên nhân: Do PK kìm hãm sự phát triển của
kinh tế XH Họ phá hủy các di sản VH cổ đại trừ nhà thờ
và tu viện còn các trường học chỉ đào tạo giáo sĩ Những
hành động này đối lập với tư sản nhưng vì tư sản chỉ có thế
lực kinh tế không có địa vị XH nên không ngăn cản được
1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :
- Nguyên nhân : Giai cấp TS cóthế lực kinh tế nhưng không có
địa vị XH họ đấu tranh giành
địa vị XH , mở đầu là cuộc đấutranh trên lĩnh vực văn hóa
Trang 8Phân tích kênh hình 6 SGK/8
? Văn hóa phục hưng là gì ?
(Hoạt động nhóm).
-> Là khôi phục những giá trị văn hóa Hy Lạp và
Rôma; sáng tạo văn hóa mới của GCTS
? Tại sao tư sản lại chọn văn hóa làm cuộc mở đường
cho đấu tranh chống PK ?
-> Do TS không có địa vị XH và VH là lĩnh vực tác động
sâu sắc vào tư tưởng nhân dân trong việc khôi phục lại
những giá trị VH cổ đại là tinh hoa của nhân loại Vì thế sẽ
tập hợp được đông đảo dân chúng để chống lại phong kiến.
? Ở giai đoạn này xuất hiện những nhà văn hóa phục
hưng tiêu biểu nào ?
-> Các nhà văn hóa khoa học tiêu biểu có tư tưởng
chống PK: Rabơle, Đêcactơ, Lêônađơvanxi,
- GV nêu một số nhà khoa học và những tác phẩm nổi
tiếng thời bấy giờ ( Tư liệu SGV/24)
- HS thảo luận : nội dung Cải cách của Luthơ ?
- Nội dung phong trào Văn hóaPhục hưng :
+ Lên án XH PK, Giáo hội Kitô.+ Đề cao giá trị con người
hưng là cuộc CM tiến bộ vĩ đại
mở đường cho sự phát triển củaVăn hóa châu Âu và nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo:
- Nguyên nhân:
+ Giáo hội bóc lột nhân dân.+ Giáo hội cản trở sự phát triểncủa tư sản
- Nội dung Cải cách tôn giáo củaLuthơ :
+ Phủ nhận vai trò thống trị củaGiáo hội,đòi bãi bỏ những lể
Trang 9? Ngoài Lu-thơ ra còn có cải cách tôn giáo của ai ?
? Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối với văn hóa
châu Âu và nhân loại ?
+ Đòi quay về với giáo lí Kitô nguyên thuỷ
- Tác động đến xã hội:
+ Đạo Ki Tô bi phân hóa (Ki Tô
và Tinh Lành)
+ Thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa nông dân
4 Củng cố: (5 phút)
1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?
2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Trung Quốc thời phong kiến”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 4
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập niên biểu các triều đại phong kiến TQ và phân tích các chính sách của các triều đại TQ
3 Thái độ:
Trang 10- Nhận thức được TQ là một quốc gia PK lớn ở phương Đông Là láng giềng của Việt Nam
và có ảnh hưởng tới quá trình lịch sử của ta
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Bản đồ treo tường TQ thời PK, một số tranh ảnh về các triều đại PKTQ, các
tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTQ nếu có
2.Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng? Nội dung phong trào?
? Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ? Tác động của nó?
? Vùng phía Bắc Trung Quốc có đặc điểm gì? Ở đây
người Trung Quốc đã làm gì? ( chỉ bản đồ )
? Đến thời Xuân Thu – Chiến Quốc có sự kiện gì xãy
ra ? Cụ thể ?
-> Từ thời Xuân Thu – Chiến quốc : công cụ bằng sắt xuất
hiện diện tích gieo trồng mở rộng năng suất lao động
tăng.
? Những biến đổi về mặt sản xuất đã có tác động tới xã
hội như thế nào?
? Những ai được gọi là địa chủ và tá điền?
-> Là giai cấp thống trị trong XHPK vốn là những quý tộc
cũ và nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất.
-> Nông dân bị mất ruộng, phải nhận ruộng của địa chủ và
nộp địa tô.
GV: Mở rộng sự phân hóa của nông dân gồm: Địa
chủ, nông dân tự canh, nông dân lĩnh canh
? Những thay đổi trên là dấu hiệu của sự xuất hiện chế
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc :
Trang 11đất nước dưới thời Tần-Hán ngày càng được thúc đẩy
Kĩ thuật: động não, bảng biểu.
Gv hướng dẫm HS kẻ bảng theo mẫu sau:
? Kể tên một số công trình mà Tần Thủy Hòang bắt
nông dân xây dựng?
-> Vạn Lí Trường Thành, Cung A Phòng, lăng Li Sơn.
? Em có nhận xét gì về những tượng gốm ở hình 8
Hình này thể hiện điều gì ở Tần Thủy Hoàng?
GV: Tượng gồm phản ánh trình độ thủ công của người
TQ lúc này rất cao Đồng thời cũng cho thấy được sự
xa hoa của vua Tần
chính sách bành trướng ở thời Tần.
- Kinh tế thời Tần phát triển mạnh, có biện pháp thôn
tín các nước xung quanh.
- Đây là chế độ PK chuyên chế tồn tại trong 15 năm.
? Nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của nhà
Hán?
? So sánh thời gian tồn tại của nhà Tần với nhà Hán
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
- Chính trị: Chia nước thànhquận huyện
- Kinh tế: Giảm thuế và sưu dịch
- Đối ngoại: Mở rộng xâm lược
Trang 12Giải thích?
-> Nhà Hán tồn tại lâu hơn vì có nhiều chính sách tiến bộ
phù hợp với lòng dân.
? Các chính sách của nhà Tần-Hán có tác dụng ra sao
đối với xã hội PKTQ?
-> Các chính sách của nhà Tần-Hán nhằm củng cố và phát
triển kinh tế TQ
GV: Sau khi nhà Tần-Hán sụp đổ thì trải qua một thời
gian dài mới xuất hiện được một nhà nước tiến bộ và
thịnh vượng đó là nhà Đường
? Bộ máy nhà nước thời Đường có gì tiến bộ so với
các triều đại trước?
->
? Về kinh tế nhà Đường đã có những chính sách gì?
->
? Với các chính sách đối nội như trên thì có tác động
như thế nào đến kinh tế nhà Đường?
? Về đối ngoại nhà Đường có những chính sách gì?
3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường:
- Chính trị:
+ Cử người thân tín cai quản các địa phương
+ Mở khoa thi chọn người tài
- Kinh tế:
+ Giảm tô thuế, thực hiện chế độ quân điền
=> Kinh tế phồn thịnh
- Đối ngoại: Xâm lược mở rộng
bờ cõi
4 Củng cố: (3 phút) bảng phụ
1 Thời cổ đại TQ đã trải qua các triều đại nào ?
2 Nhà Đường củng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp đó là những biện pháp gì ?
a Cử người thân đi cai quả các địa phương
b Mở khoa thi chọn người tài
c Giảm tô thuế
d Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị phần 4,5,6
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 13
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK: Thời Tống, Nguyên, Minh, Thanh.
- Những đặc điểm văn hóa khoa học – kĩ thuật của XH PK Trung Quốc
1 Giáo viên: Bản đồ treo tường TQ thời PK, một số tranh ảnh về các triều đại PKTQ, các
tư liệu sưu tầm thêm về các chính sách của các triều đại PKTQ nếu có
Trang 142 Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK.
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp, lập bảng biểu
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
Hoạt động: (20 phút)
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp, XYZ (413)
Kĩ thuật: động não, bảng biểu.
GV: Tóm tắt nội dung của giai đoạn này (SGK).
GV: Nhà Tống phát triển không bằng nhà Đường Nhà
Tống tồn tại từ 960-1279 và được thay thế bởi nhà
* Nhà Nguyên:
- Phân biệt đối xử giữa người haidân tộc dẫn đến chiến tranhchống Nguyên
Trang 15? Trình bày những thay đổi về chính trị của TQ từ sau
thời Nguyên đến cuối thời nhà Thanh?
->
- Đọc đoạn in nghiêng (SGK trang 13)
? Xã hội TQ cuối thời Minh - Thanh có gì thay đổi ?
-> Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn…với chuyên môn
hóa cao “chủ xuất vốn”, “thợ xuất sức”…Buôn bán với
GV: Giới thiệu tác giả lý Bạch, tác phẩm Tây Du Kí của
Ngô Thừa Ân Còn sử học có Tam quốc diễn nghĩa….
? Quan sát hình 9, 10 và cho biêt em có nhận xét gì về
nghệ thuật kiến trúc, hội họa, điêu khắc và làm gốm
của người TQ ?
->
? Nêu tên các thành tựu khoa học kĩ thuật của người
TQ từ đó rút ra nhận xét về nền khoa học kĩ thuật của
+ 1644 nhà Thanh được thành lập.
- Xã hội :+ Vua quan sa đọa
+ Nông dân đói khổ
- Kinh tế: Mầm móng kinh tế tưbản chủ nghĩa xuất hiện
6 Văn hóa, khoa học - kĩ thuật
- Tứ đại phát minh (KT làm giấy,
KT in, thuốc súng, kim chỉ nam.)
- KT đóng tàu, luyện sắt, khaithác dầu mỏ…
=> Có nhiều phát minh lớn đónggóp cho sự phát triên của lịch sử
Trang 16nhân loại.
4 Củng cố: (5 phút)
- Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có những điểm gì khác nhau ? Vì sao có
sự khác biệt đó ?
- Qua các thành tựu văn hóa khoa học kĩ thuật đã cho thấy phẩm chất gì ở người TQ lúc bấy giờ ?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Ấn Độ thời phong kiến”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 6
Bài 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Các giai đoạn lớn của Lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời PK
- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ, trung đại
2 Kĩ năng:
- Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài (và cả bài “Các quốc gia PK Đông Nam Á”) để đạt được mục tiêu bài học
3 Thái độ:
- Giúp HS thấy được đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển LS và VH của nhiều dân tộc Đông Nam Á
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: BĐ Ấn Độ thời cổ đại và PK; Tư liệu về các TĐ Ấn Độ; Một số tranh ảnh về các công trình văn hóa của Ân Độ
2.Học sinh: Sưu tầm tư liệu
Trang 17IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Những mầm mống KT TBCN dưới thời Minh - Thanh đã được nảy sinh như thế nào?
? Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hóa, KH-KT của NDTQ thời PK
3 Bài mới :
Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân lọai cũng được hìnhthành từ rất sớm Với một bề dày LS và những thành tựu văn hóa vĩ đại, Ấn Độ đã cónhững đóng góp lớn lao trong LS nhân lọai
GV: Treo bản đồ Ấn Độ - Đông Nam Á lên bảng Nêu
xuất xứ của tên Ấn Độ (SGK)
? Các tiểu quốc đầu tiên được hình thành bao giờ, ở
đâu Sau này thống nhất thành quốc gia nào ?
? Magađa trở nên hùng mạnh vào thời gian nào?
? Vương triều Gupta tồn tại đến thời gian nào ?
? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra như thế nào
và được thay thế bằng triều đại nào?
->
1 Những trang sử đầu tiên
- 2500 năm TCN thành thị xuấthiện (S Ấn), sau đó 1500 nămTCN thành thị xuất hiện (S.Hằng) về sau thống nhất thànhnước Magađa (thế kỉ VITCN)
rồi trở nên hùng mạnh (cuối thế
2 Ấn Độ thời phong kiến :
- Vương triều Gupta (thế kỉ VI):
IV-+ Luyện kim rất phát triển
+ Nghề thủ công, dệt, chế tạokim hòan, khắc trên ngà voi
- Vương quốc Hồi giáo Đêli (thế
kỉ XII-XVI):
Trang 18? Người Hồi giáo thi hành những chính sách gì?
->
GV: Đến thế kỉ XVI Ấn Độ bị Mông Cổ tấn công và
lật đổ sau đó lập nên một vương triều mới
? Vương triều mới của người Mông Cổ lập ra là gì?
->
? Vua Acơba đã áp dụng những chính sách gì để cai trị
Ấn Độ ?
GV: Giới thiệu thêm về Acơba.
? Đến giữa thế kỉ XIX tình hình Ấn Độ ra sao?
Hoạt động: (10 phút)
Phương pháp: Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình,
vấn đáp,
Kĩ thuật: động não.
? Được xem là trung tâm của văn minh nhân loại, vậy
văn hóa Ấn Độ đã đạt được những thành tựu lớn gì?
-> (Tư liệu SGV/32)
? Chữ viết đầu tiên người Ấn Độ sáng tạo là lọai chữ
gì? Dùng để làm gì?
-> Chữ Phạn => sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các
bộ kinh và là nguồn gốc của chữ Hinđu
GV giảng cho HS hiểu Kinh Vêđa là bộ kinh cầu
nguyện cổ nhất (Vêđa->hiểu biết), gồm 4 tập
? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của Ấn Độ?
-> 2 bộ sử thi: Mahabharata và Ramayana
? Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?
? KT Hinđu tháp nhọn nhiều tầng…
-> KT Phật giáo: chùa xây hoặc khóet sâu vào vách
núi, tháp có mái tròn như bát úp…
GV giới thiệu tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ như lăng
TadjMahall, chùa hang Ajanta…
3 Văn hóa Ấn Độ :
- Chữ viêt: Chữ Phạn
- Kinh: Vê Da
- Văn học: Sử thi đồ sộ, kịch, thơca…
- Kiến trúc: Hinđu và phật giáo
4 Củng cố: (5 phút)
1 Viết chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các ý sau ?
Các tiểu quốc ở Ấn Độ ra đời khoảng 2500 đến 1500 TCN
Magađa ra đời vào thế kỉ III TCN và hùng mạnh dưới triều đại Asôca
Lịch sử PK Ấn Độ trải qua các triều đại Gupta, Đêli…
Trang 192 Ấn Độ là một quốc gia có nhiều tôn giáo Trong các tôn giáo dưới đây tôn giáo nào ra đời ở Ấn Độ ?
Đạo Bà La Môn Đạo Ki Tô Đạo Hồi Đạo Phật Đạo Hinđu
Giới thiệu
ACƠBA HÒANG ĐẾ HÙNG CƯỜNG NHẤT CỦA TRIỀU ĐẠI MÔGÔN Acơba lên ngôi hòang đế ở Đêli năm 14 tuổi Acơba một mặt thiết lập chính quyền chuyên chế tập trung, chinh phục và đàn áp các vùng lân cận không chịu quy thuận, mặt khác lại thi hành chính sách khoan dung đối với mọi tôn giáo Ông ra lệnh bãi bỏ “thuế đầu người” hay “thuế ngọai đạo”, một thứ thuế đánh vào bất cứ người dân nào kh”ng theo Đạo hồi Ông khuyến khích quý tộc Mông Cổ kết thân với quý tộc Ấn Độ Acơba thực hiện chính sách trọng đãi người tài, trí thức và văn nghệ sỹ mặc dù bản thân “ng không biết chữ…
(Trích:” Nhân vật LS và danh nhân văn hóa thế giới”)
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Các quốc gia phong kiến Đông nam Á”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 7
Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi và vị trí địa lý của các nước này có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt?
- Các giai đọan phát triển LS lớn của khu vực
- Nhận rõ vị trí địa lý của Cam - pu - chia và Lào các giai đọan phát triển của hai nước
2 Kĩ năng:
- Sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến - Lập biểu đồ các giai đọan phát triển LS
3 Thái độ:
- Giúp HS nhận thức được quá trình phát triển LS, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á, truyền thống đòan kết giữa Việt Nam và hai nước
Trang 20II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
2.Học sinh:
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gupta được biểu hiện như thế nào?
? Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn độ đã đạt được thời trung đại?
GV giới thiệu tên và vị trí trên bản đồ 10 quốc
gia hiện nay ở Đông Nam Á Từ tháng 5/2002
có thêm nước Đông - Ti - mo
? Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về tự nhiên
của các nước đó?
-> Ảnh hưởng gió mùa
? Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế nào
đến phát triển nông nghiệp?
-> + Thuận lợi: cung cấp đủ nước tưới, khí hậu
nóng ẩm => thích hợp cho cây cối sinh trưởng
GV: Giải thích vì sao lại nói trừ Việt Nam: Vì
nước ta xuất hiện đầu tiên khoảng thế kỉ III
trước công nguyên (sự kiện Âu Cơ và Lạc
Long Quân)
Hoạt động: (18 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, bảng biểu
- Kỹ thuật: Động não, XYZ
? Hãy kể tên 1 số quốc gia cổ và xác định vị trí
1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á :
- Khu vực ĐNA gồm 11 nước
- ĐKTN: Chịu ảnh hưởng của gío mùamùa khô và mùa mưa
+ Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển.+ Khó khăn: Có nhiều thiên tai
- Sự hình thành các vương quốc cổ:
10 TK sau CN: Các vương quốc đượcthành lập trừ Việt Nam
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á :
Trang 21-> Champa, Phù Nam,và hàng lọat quốc gia
nhỏ khác
GV: Phát phiếu HT cho HS thảo luận theo
nhóm (15 phút.) Nhóm cử đại diện trả lời
Lập niên biểu các giai đọan phát triển LS lớn
của khu vực ĐNA đến giữa TK XIX
GV: Nhận xét cho điểm.
? Kể tên 1 số thành tựu thời PK của các quốc
gia ĐNA?
-> Đền Ăngco, đền Bôrôbu đua, chùa tháp
Pagan, tháp Chàm…
? Em có nhận xét gì về kiến trúc của ĐNA qua
H12 và 13
-> Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, đồ sộ,
khắc họa nhiều hình ảnh sinh động (chịu ảnh
hưởng của KT Ấn Độ)
GV: Sau thời kì phát triển thịnh vượng thì từ
nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia PK ĐNA
bước vào thời kì suy yếu đến giữa thế kỉ XIX
trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tư bản thực
dân trừ Thái Lan
Thời gian Các giai đọan pháttriển Nửa sau TK X
-đầu TK XVIII:
Thời kỳ thịnh vượng
TK XIII Dòng vua Giava
mạnh lên, thống nhất Inđônêxia
vào thời Ăngco
Giữa TKXI Quốc gia Pa-gan
mạnh lên -> vương quốc Pa-gan (Mi-an-ma)
TK XIII Thành lập vương
quốc Su-khô-thay (Thái Lan)
Giữa TK XIV Thành lập vương
quốc Lào
Sau TK XVIII Các quốc gia PK
ĐNA suy yếu
4 Củng cố: (7 phút)
a Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của khí hậu như thế nào, hệ thực vật ở đây ra sao? Học sinh hãy điền chữ Đ hoặc S vào các ý đưới đây:
Chịu ảnh hưởng của gió mùa
Có hai mùa rõ rệt: Khô, mưa
Trồng lúa và nhiều loại cây ăn quả
Tất cả đều sai
b Kể tên một số vương quốc phong kiến ĐNA ?
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị mục “Campuchia và Lào”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 22
1.Giáo viên: Lược đồ các nước ĐNA, bản đồ ĐNA, TLLS.
2.Học sinh: Đọc bài trước theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày sự hình thành các vương quốc cổ ở ĐNA ?
? Cho biết sự hình thành và phát triển của các quốc gia PK ĐNA ?
- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (413)
? Tộc người Khơme hình thành như thế nào? Họ giỏi
về việc gì?
-> SGK
GV: Thời tiền sử trên đất Campuchia ngày nay có một bộ
phận dân cư cổ ĐNA (gọi là người Môn Cổ) sinh sống Cư
dân này đã xây dựng nên nhà nước Phù Nam Trong qua
trình xuất hiện nhà nước thì tộc người Khơme hình thành.
3 Vương quốc Campuchia :
Trang 23? Vương quốc mới có tên là gì? Được xây dựng vào
thời gian nào? Tồn tại bao lâu?
? Những chi tiết nào cho thấy sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco?
-> NN phát triển, có nhiều công trình KT độc đáo, QĐ
hùng mạnh
GV: Dùng hình 14 để chứng minh sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngco
? Sau thời kì Ăngco tình hình nước Campuchia lúc này
ra sao?
Hoạt động: (15 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, trực quan, thuyết trình
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (413)
? Chủ nhân của nước Lào bấy giờ là ai, họ sống như
thế nào?
? Ai thống nhất các bộ tộc của người Lào Thơng và
Lào Lùm Sự thống nhất trên dẫn đên sự xuất hiện của
quốc gia nào?
? Sau khi đc thành lập nc Lạn Xạng phát triển ra sao?
? Nêu các chi tiết thể hiện sự phát triển thịnh vượng
của vương quốc Lạn Xạng?
GV: Một trong những thành tựu của sự thịnh vượng ở Lào
đó là Thạt Luổng được xây dựng 1566 dưới triều Xệt Tha
Thi Lạt Đây là công trình kiến trúc đồ sộ gồm một tháp
lớn hình nậm rượu, đặt trên đế hoa sen, phô ra 12 cánh hoa.
Bên dưới là một bệ khổng lồ hình bán cầu, nhưng lại tạo
thành 4 múi có đáy vuông, mỗi cạnh dài 68m, được ốp
bằng 323 phiến đá và có 4 cổng dưới dạng miếu thờ Xung
quanh tháp chính là 30 ngọn tháp nhỏ, mỗi cái khắc một
- Từ thế kỉ VI đến IX là vươngquốc Chân Lạp
- Từ thế kỉ IX đến XV là thời kìĂngco huy hoàn
- 1863 là thuộc địa của Pháp
4 Vương quốc Lào :
- Các bộ tộc của người LàoThơng và Lào Lùm thống nhấtthành nước Lạn Xạng
- Ở các thế kỉ XV-XVII là thời kìthịnh vượng của vương quốc LạnXạng
Trang 24? Sự thịnh vượng này kéo dài bao lâu?
? Nguyên nhân nào đẫn đến sự suy yếu vủa vương
quốc Lạn Xạng?
-> Do có sự tranh chấp quyền lực trong hòang tộc, đất
nước suy yếu, vương quốc Xiêm xâm chiếm
- Thế kỉ XVII bị Xiêm xâm lược,cuối thế kỉ XIX là thuộc địa củaPháp
- 1863
- Có một bộ phận cư dân cổ sinh sống
- Vương quốc người Khơme hình thành (Chân Lạp)
- Giai đoạn nhà nước Ăng-Co phát triển
- Thực dân Pháp xâm lược cai trị
- Chủ nhân là người Lào Thơng
- Người Thái di cư đến người Lào Lùm
- Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc thành lập nước LạnXạng
- Giai đoạn phát triển thịnh vượng của quốc gia LạnXạng
- Lạn Xạng suy yếu
- Trở thành thuộc địa của Pháp
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Chế độ phong kiến”.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 25
- Thời gian hình thành và tồn tại của XHPK.
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong XH
1.Giáo viên: Bản đồ châu Âu, châu Á
2.Học sinh: Sưu tầm các tranh ảnh LS
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
3 Bài mới:
Qua các tiết học trước chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ PK
ở cả phương Đông và Tây Vậy hai hình thức xã hội PK của hai khu vực này có gì chung?
? Hãy xác định vị trí của các quốc gia PK mà em đã
học ở hai khu vực Châu Âu và Châu Á ?
GV: XHPK là XH tiếp sau sự tan rã của XH cổ đại.
Nhưng sự tan rã này ở phương Đông và Tây lại không
1 Sự hình thành và phát triển
xã hội phong kiến :
Trang 26giống nhau nên dẫn đến sự hình thành XHPK ở hai khu
vực này cũng khác nhau.
? Xã hội PK phương Đông và Tây được hình thành,
phát triển và khủng hoảng suy vong vào thời gian nào?
Hoạt động nhóm (HS lên điền dữ liệu vào bảng)
? Em có nhận xét gì về thời gian hình thành XHPK của
2 khu vực trên?
-> + XHPK phương Đông: hình thành rất sớm
+ XHPK châu u: hình th nh mu n h n Âu: hình thành muộn hơn ành muộn hơn ộn hơn ơn.
GV: Dùng các tranh ảnh về công trình văn hóa kiến trúc
của TQ, Ấn, Inđô…để minh họa giai đoạn phát triển của
PK phương Đông Giới thiệu sơ lược về các thành tựu
trong phong trào văn hóa phục hưng và các thành tựu khoa
học kĩ thuật trong các cuộc phát kiến địa lí để giới thiệu sự
phát triển của PK phương Tây.
? Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và châu Âu
còn khác nhau ở điểm nào?
-> Ở châu Âu xuất hiện thành thị trung đại thương
nghiệp, công nghiệp phát triển
GV: Ngoài ra ở phương Tây còn có thành thị đó chính là
cở sở của nền KTTBCN nảy sinh và phát triển về sau.
Phương Đông
Phương Tây
Sự hình thành
Từ
TK IIITCNđến TKX
Từ
TK VTCN đến
TK X
Thời kì phát triển
Từ
TK XTCNđến TKXV
Từ TK
XI TCNđến TKXIV
Khủng hoảng suy vong
Từ TKXVITCNđến giữa
TK XIX
Từ TKXIVTCN đếngiữa TKXVI
2 Cơ sở kinh tế xã hội của xã hội phong kiến:
Phương Đông
Phương Tây
Kinh tế
Chăn
nuôi, thủcông đóngkín trongcông xãnông thôn
Đóngkín trongcông xãnôngthôn
Xã hội
- Địa chủ
- Nôngdân lĩnhcanh
- Lãnhchúa
- Nôngnô
Trang 27? Như vây với hai hình thức tổ chức nhà nước như trên
của PK phương Đông và phương Tây được gọi là gì ?
GV: Chế độ quân chủ là: Thể chế Nhà nước do Vua
đứng đầu
* Lưu ý chế độ phân quyền ở phương Tây chỉ tồn tại
trong giai đoạn đầu của XHPK về sau cũng giống như
phương Đông
3 Nhà nước phong kiến :
- Phương Đông: Quân chủchuyên chế tập quyền
- Phương Tây: Quân chủ chuyênchế phân quyền
4 Củng cố: (5 phút)
- Sự hình thành và phát triển của XHPK phương Đông và Tây như thế nào ?
- Cơ sở kinh tế xã hội của XHPK phương Đông và Tây ra sao ?
- Nhà nước PK phương Đông và Tây được tổ chức dưới hình thức nào? giải thích ?
Trang 28- Thấy được nền văn hóa phong phú của phương Đông.
- Sự phát triển nhanh chóng của xã hội PK phương Tây cùng với sự suy tàn của chế độ PKphương Đông và Tây
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Chuẩn bị bài tập, có gợi ý
2.Học sinh: Chuẩn bị các câu hỏi SGK
- Sự khác nhau:
Trang 29Kinh tế lãnh địa Kinh tế thành thị
- SX chủ yếu là nông nghiệp
- SX ra SP chỉ để tiêu dùng trong lanh địa,
không trao đổi, mua bán ra bên ngoài => KT
Quan hệ SX TBCN ở Châu Âu được hình thành dựa trên 2 yếu tố:
- Vốn: Nhờ cuộc phát kiến địa lí, quý tộc thương nhân châu Âu trở nên giàu có Họlập ra các xưởng thủ công, các đồn điền và đần dần họ trở thành giai cấp TS
- Đội ngũ công nhân làm thuê: Những người nông nô bị mất ruộng đất, phải đi làmthuê trong các xí nghiệp của TS Ngoài ra còn có nô lệ mua từ châu Phi sang
+ Thương nghiệp, thành thị phát triển và phồn thịnh như ở Bắc Kinh, Nam Kinh
+ Quảng Châu là thương cảng lớn nhất, từ đây các thương nhân TQ buôn bán với nhiềunước ĐNA, Ấn Độ, Ba Tư, Ả Rập
Bài tập 5:
? Hãy nêu những nét đặc sắc trong kiến trúc của các quốc gia PK ở ĐNA?
Hướng dẫn trả lời:
Trang 30- Các đền, chùa với kiến trúc độc đáo chịu ảnh hưởng của lối kiến trúc truyền thống
Xã hội PKphương Tây
- Thời kì hình thành Từ TK III TCN đếnkhoảng TK X. Từ TK V TK X
- Thời kì khủng
hoảng và suy vong
Địa tô
Nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa
Địa tôCác giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnhcanh Lãnh chúa và nông nô
5 Hướng dẫn VN: (2 phút)
- Hoàn thành các bài tập vào vở
- Chuẩn bị bài “Nước ta buổi đầu độc lập”, theo hệ thống câu hỏi SGK
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 31
Bài 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại PK Trung Quốc
- Nắm được quá trình thống nhất đát nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 Kĩ năng:
- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thốngnhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước, bản đồ 12 sứ quân, các hình trong SGK
2.Học sinh: đọc bài trả lời theo câu hỏi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày đặc điểm KT - XH của PK Phương Dông và châu Âu?
- Phương Đông: Chăn nuôi, thủ công đóng kín trong công xã nông thôn - Địa chủ; Nông dân lĩnh
canh.
- Phương Tây: Đóng kín trong lãnh địa PK - Lãnh chúa; Nông nô.
? Vì sao PK châu Âu lại sớm suy vong so với phương Đông?
-> Do quá trình hình thành của chủ nghĩa TB ở Châu Âu.
3 Bài mới:
Năm 938 với lối đánh sáng tạo Ngô Quyền đã làm nên chiến thắng lịch sử trên sôngBạch Đằng đem lại tự chủ cho nước nhà, chấm dứt 30 năm Bắc thuộc Trong buổi đầu độclập tình hình nước ta diễn tiến ra ta cùng nhau tìm hiểu qua bài 8
Trang 32HĐ THẦY - TRÒ ND CẦN ĐẠT Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, sơ đồ
- Kỹ thuật: Động não,
? Chiến thắng Bạch Đằng 938 có ý nghĩa như thế nào?
-> Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán,
chấm dứt hơn 10 thế kỷ thống trị của triều đại phong
? Tại sao Ngô Quyền lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ
khúc để thiết lập triều đình mới?
-> Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên
danh nghĩa vẫn phụ thuộc vào nhà Hán Ngô Quyền
quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập
? Hướng dẫn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
GV: Ngô Quyền không xưng tiết độ sứ mà lại xưng
vương, không muốn lệ thuộc
? Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?
-> Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc
chính trị, ngoại giao, quân sự
? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?
-> Còn đơn giản, sơ sài nhưng đã bước đầu thể hiện ý
thức độc lập tự chủ
Hoạt động: (15 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, trực quan
- Kỹ thuật: Động não,
? Ngô Quyền mất năm bao nhiêu ?
GV: Ngô Quyền mất năm Giáp Thìn thọ 47 tuổi tại vị
6 năm (VN sử lược)
? Sau khi Ngô Quyền mất thì ngôi vua thuộc về tay ai?
Đất nước dưới thời Dương Ta Kha ra sao ?
GV: Dương Tam Kha cướp ngôi, Ngô Xương Văn trốn
sang Nam Sách (Hải Dương) ở với Phạm Lịnh Công (Trà
Hương) còn Ngô Xương Ngập được Dương Tam Kha nhận
1 Ngô Quyền dựng nền độc lập:
- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôivua,
chọn Cổ Loa là kinh đô
- Bộ máy nhà nước:
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô:
- 944 Ngô Quyền mấtDương Tam Kha cướp ngôi
Vua
Thứ sử các Châu
Trang 33? Tại sao dưới thời Dương Tam Kha đất nước không
ổn định?
-> Cướp ngôi
? Dương Tam Kha bị lật đổ vào năm nào, bởi ai?
->
GV: Năm 950 nhân dịp đi dẹp loạn ở Thái Bình cùng với
Dương Cát Lợi và Đỗ Cảnh Thạc đến từ Liêm thì Ngô
Xương Văn cùng 2 tướng trở lại lật đỗ DTK giáng xuống
làm chức Trương Dương Công.
? Tình hình đất nước đưới thời Ngô Xương Văn như
thế nào? giải thích?
-> Không mấy ổn định, do NgXV không được tín
nhiệm của người dân bằng cha của mình
GV: NgXV tại vị được 15 năm thì mất.
? NgXV mất năm nào, lúc này tình hình chính trị ở
? Việc chiếm đóng của các sứ quân có ảnh hưởng như
thế nào tới đất nước?
-> Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên
khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau -> đất nước loạn lạc
-> là đk thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công đất nước.
GV: Treo lược đồ loạn 12 sứ quân lên bảng
Xác định tên và vùng chiếm đóng của các sứ quân trên
lược đồ ?
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, đánh gia nv LS
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (432)
GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nd, trong
khi đó nhà Tống đang có âm mưu XL nước ta Do vậy,
việc thống nhất đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
? Đinh Bộ Lĩnh là ai?
-> Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình,
có tài thống lĩnh quân đội
- 950 Ngô Xương Văn giành lạingôi vua từ họ Dương
- 965 NXV mất dẫn đến “loạn
12 sứ quân”.
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
Trang 34-> Tổ chức lực lượng, rèn luyện vũ khí, xây dựng căn
cứ ở Hoa Lư
GV trình bày quá trình thống nhất đất nước của Đinh
Bộ Lĩnh trên lược đồ
-> Quan sát, lắng nghe
? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ quân?
-> Được nhân dân ủng hộ, có tài đánh đâu thắng đó =>
các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại
? Việc Đinh Bộ Linh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa
gì?
-> Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước
=> tạo điều kiện xây dựng đất nước vững mạnh, chống
lại âm mưu xâm lược của kẻ thù
? Vì sao người ta hay gọi Đinh Bộ Lĩnh là “vạn thắng
Vương” ?
-> Vì ông đánh thắng rất nhiều trận liên tiếp để đi đến
thống nhất đất nước
GV: Dùng hình 18 để giới thiệu việc tôn kính của
nhân dân ta đối với Đinh Bộ Lĩnh
- Được nhân dân ủng hộ
- Học bài theo nội dung vở ghi, trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài “Nước Đại cồ việt thời Đinh - Tiền Lê”, theo hệ thống câu hỏi SGK.
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 35
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc.
- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: “Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất” Tư liệu về nước Đại
Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê
2.Học sinh: Đọc bài trước trả lời theo câu hoi SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, đánh gia nv LS
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (432)
Yêu cầu: HS đọc SGK
? Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã làm
gì?
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:
Trang 36->
GV: Tên nước: "Đại":lớn; "Cồ" cũng có nghĩa là "lớn"
Nước Việt to lớn có ý đặt ngang hàng với Trung Hoa
? Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư?
-> GV: dùng hình 19 để giới thiệu địa thế của Hoa Lư
Là quê hương của Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều
đồi núi => thuận lợi cho việc phòng thủ
? Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của phong kiến
Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?
-> Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập, ngang
hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc vào TQ
- GV giải thích khái niệm "vương" và "đế".
+ "Vương": tước hiệu của vua (dùng cho nước nhỏ,
chư hầu)
+ "Đế": là tước hiệu của vua nước lớn mạnh, có nhiều
nước thần phục (chẳng hạn: Trung Quốc sau khi thống
nhất thì xưng Đế)
? Niên hiệu nước ta dưới thời Đinh là gì? Được đặt
vào thời gian nào? Quan hệ ngoại giao với Tống ra
sao?
-> Xuân 970, vua Đinh đặt niên hiệu là Thái Bình và
đặt quan hệ bình thường với Tống
? Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nước?
->
Giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ thể,
vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện răn đe kẻ
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, sơ đồ hóa
- Kỹ thuật: Động não, XYZ (412)
- Năm 968: Đinh Bộ Lĩnh lênngôi vua
- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư
- Phong vương cho con
- Cắt cử quan lại
- Dựng cung điện, đúc tiền, xửphạt nghiêm với kẻ phạm tội
2 Tổ chức chính quyền thời
Trang 37? Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?
->
? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?
-> Là người có tài, có chí lớn, mưu lược, lại đang giữ
chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội =>
lòng người quy phục
? Việc Thái Hậu Dương Văn Nga trao áo bào cho Lê
Hoàn nói lên điều gì? (thảo luận)
-> Thể hiện sự thông minh, quyết đoán, đặt lợi ích
quốc gia lên trên lợi ích dòng họ, vượt lên quan niệm
phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc
- GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" và "Hậu Lê"
- Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?
-> Vua đứng đầu, dưới vua là quan văn, quan võ và
tăng quan Cả nước chia thành 10 lộ, dưới lộ là phủ và
châu
- GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế nào?
-> Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận:
+ Cấm quân (quân của triều đình)
+ Quân địa phương
phương tổ chức theo phép “ngụ binh ư nông”
Hoạt động: (10 phút)
- Phương pháp: Nêu vđề, thuyết trình, tường thuật
- Kỹ thuật: Động não,
Yêu cầu: HS đọc SGK
- Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh nào?
- GV tường thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến theo
lược đồ (Giảng thêm về chi tiết Lê Hoàn chon Bạch
Đằng để chặn giặc kế thừa tài quân sự của Ngô Quyền
- Nhà Tống lăm le xâm lược
Lê Hoàn được suy tôn lên làmvua
* Tổ chức chính quyền Trungương
- Quân đội+ Cấm quân
+ Quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:
- Tiến theo 2 đường: thuỷ và bộ
do Hầu Nhân Bảo chỉ huy
10 Lộ
Phủ Châu
Trang 38? Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là gì?
-> Khẳng định quyền làm chủ đất nước, đánh bại âm
mưu xâm lược của quân Tống => củng cố nền độc lập
của nước nhà
phía Bắc thắng lợi
c Ý nghĩa:
- Khẳng định quyền làm chủ đấtnước
- Đánh bại âm mưu xâm lượccủa kẻ thù, củng cố nền độc lập
Trang 39- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh tế, quý trọng cáctruyền thống văn hóa của ông cha.
- Sự biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầugiành lại độc lập
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình
2.Học sinh: Trả lời câu hỏi chuẩn bị trong SGK
III PHƯƠNG PHÁP:
- Nêu vấn đề, trực quan, thuyết trình, vấn đáp
IV TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
1 Ổn định TC: (1 phút)
Lớp 7B:………
2 KT Bài cũ: (5 phút)
? Vẽ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích
? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981?
3 Bài mới:
Cu c kháng chi n ch ng T ng th ng l i ã ánh b i âm m u xâm l ộn hơn ến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ại âm mưu xâm lược của kẻ ưu xâm lược của kẻ ưu xâm lược của kẻợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ c c a k ủa kẻ ẻ thù, kh ng đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ nh quy n l m ch ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ành muộn hơn ủa kẻ đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, t n ưu xâm lược của kẻớc cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, c cu nhân dân ta v c ng c n n ả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ành muộn hơn ủa kẻ ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻộn hơn ập, c l p,
th ng nh t c a n ống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ủa kẻ ưu xâm lược của kẻớc cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, Đại âm mưu xâm lược của kẻ c i C Vi t ó c ng l c s ồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá ệt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá Đ ũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá ành muộn hơn ơn ở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻể xây dựng nền kinh tế, văn hoá xây d ng n n kinh t , v n hoá ựng nền kinh tế, văn hoá ền làm chủ đất nước cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, ến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ ăn hoá
bu i ổi đầu độc lập đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻầu độc lập đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻộn hơn ập, u c l p.
? Thời Đinh - Tiền Lê N2 được tổ chức ra sao?
-> Chia rộng công để dân cày
+ Tổ chức cày tịch điền
+ Khuyến khích khẩn hoang, làm thủy lợi và trồng dâu
nuôi tằm
? Em có suy nghĩ gì về tình hình nông nghiệp thời
Đinh - Tiền Lê?
-> Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng kinh tế
của đất nước Nhà nứơc chú ý đến việc khai khẩn đất
hoang, đào vét kênh ngoi, nhân dân được chia ruộng
tạo điều kiện sản xuất nông nghiệp ổn định.
? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để làm gì?
-> Vua quan tâm đến sản xuất => khuyến khích nhân
dân làm nông nghiệp
1 Bước đầu xây dựng nền kinh
Trang 40? Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở những
triển, không bị kìm hãm như trước đây Mặt khác, các thợ
khéo cũng không bị cống nạp sang Trung Quốc.
- Hãy miêu tả lại cung điện Hoa Lư để thấy được sự
phát triển của nước ta thời Tiền Lê?
-> HS dựa vào SGK để miêu tả: cột dát vàng, bạc, có
nhiều điện, đài tế, chùa chiền, kho vũ khí, kho thóc thuế
được xây dựng quy mô cung điện hoành tráng hơn.
-> Vua, các quan văn, quan võ và một số nhà sư
? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị?
-> Nông dân, thợ thủ công, người buôn bán và địa chủ,
nô tì
? Về văn hóa, trên lĩnh vực giáo dục có sự xâm nhập
của tư tưởng gì, từ đâu ?
-> Xuất hiện Nho học
? Tôn giáo phổ biến nhất nước ta lúc này là gì?
- Nghề có truyền thống pháttriển
* Thương nghiệp:
- Đúc tiền đồng
- Trung tâm buôn bán, chợ hình thành
- Buôn bán với nước ngoài
2 Đời sông xã hội và văn hoá:
* Xã hội:
- 2 tầng lớp cơ bản: thống trị và
bị trị
* Văn hoá:
- Giáo dục chưa phát triển
- Đạo Phật được truyền bá rộngrãi