TC NGỮ VĂN 8 (CHUẨN SƠN LA)

Dạy bài mới Vào bài 1 ph : Để giúp các em củng cố lý thuyết về văn thuyết minh nâng cao kiến thức về văn TM đồng thời giúp các em có các thao tác, kỹ năng thực hiệnmột bài TM nhất là

Trang 1

Ngày soạn18/11/2007: Ngày giảngthứ 6 ngày23 11 2007

Tuần 3 - Tháng 11

Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh.

áp dụng lí thuyết văn thuyết minh vào thực

Thực hành

A Phần chuẩn bị :

I Mục tiêu bài học

- Qua bài học nhằm củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh cho HS, HSnắm chắc cách thuyết minh cho có hiệu quả

- Biết áp dụng lý thuyết văn thuyết minh vào việc thuyết minh ý tởng theo chủ

đề tự chọn

- Rèn kỹ năng làm văn thuyết minh cho HS

- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp,nhất là vẻ đẹp của hoa cỏ trong thiên nhiên

II Chuẩn bị :

1) Thầy : Soạn giáo án, Su tầm các bài văn thuyết minh về TN, qh

2) Trò : Ôn tập lý thuyết văn thuyết minh

+ Tìm hiểu chung+ Các phơng pháp thuyết minh

B Phần thể hiện trên lớp.

I ổn định tổ chức (1')

II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')

III Dạy bài mới

Vào bài ( 1 ph ) : Để giúp các em củng cố lý thuyết về văn thuyết minh nâng

cao kiến thức về văn TM đồng thời giúp các em có các thao tác, kỹ năng thực hiệnmột bài TM nhất là thuyết minh về vẻ đẹp TN, quê hơng của mình hay TM về một sựvật, hiện tợng khi cần thiết Cô trò ta tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu, vận dụng văn

TM

H

HS Nhắc lại khái niệm văn TM? Cho VD?- Văn bản TM là kiểu văn bản sử dụng phơng

thức trình bày, giới thiệu, giải thích làm rõ tính

chất, cấu tạo, cách dùng, lý do, sự phát sinh, phát

triển của một sự vật, hiện tợng, sự việc

- VD: + Thuyết minh tính năng, cấu tạo, cách sử

dụng, bảo quản một cái máy

( 10 ph )

1 1 Khái niệm về văn

GV Dù ngắn hay dài, đơn giản hay phức tạp văn bản

TM đóng vai trò thông tin quan trọng, giúp ngời

đọc, ngời nghe hiểu rõ về đối tợng, sự việc

? Nêu đặc điểm chung của văn thuyết minh

- Cung cấp tri thức khách quan : Không sử dụng

hình ảnh nh văn miêu tả và tự sự => Sử dụng lối

t duy khoa học, số liệu chính xác để gt, giới

thiệu, trình bày các tính chất, đặc điểm, số liệu

cụ thể về sự vật, hiện tợng

- Tính thực dụng : Cung cấp tri thức, hiểu biết

cho ngời đọc, nghe

6' 2) Đặc điểm chung

' 3) Cách diễn đạt

Trang 2

? Cách diễn đạt trong văn TM ?

- Trình bày rõ ràng

- Sử dụng ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặt

chẽ, sinh động

- Chú ý dùng thuật ngữ riêng cho từng lĩnh vực

cần thuyết minh (Tức là những thuật ngữ có tính

chất chuyên ngành)

- Các thông tin phải ngắn, rõ, hàm xúc Số liệu

nêu phải chính xác

- Có thể sử dụng các kiểu câu tỉnh lợc

VD1: Một milimet chứa bốn mơi vạn lục lạp

Trong các lục lạp này có chứa một chất gọi là

diệp lục, tức chất xanh của lá

<VB: Tại sao lá cây có màu xanh lục>

2 Trần Nhân Tông (Trần Khâm 1279 - 1293)

Têm huý là Khâm, con trởng của Thánh Tông,

mẹ là Nguyên Thánh Thiên Cảm hoàng thái hậu,

sinh ngày 1 tháng giêng năm kỉ mão (1297) lên

ngôi Hoàng đế, đổi niên hiệu là Thiên Bảo

[ ] Trong thời gian 14 năm ở ngôi, đất nớc Đại

Việt trải qua hai cuộc kháng chiến chống quân

xâm lợc Mông Nguyên hùng mạnh nhất thế giới

VD: Khi TM một danh lam thắng cảnh ta có thể

sử dụng kết hợp với phơng thức miêu tả (Văn

bản Huế - Ngữ văn 8)

Thuyết minh 1 di tích lịch sử có thể dùng xen

thêm phơng thức tự sự (VB Ngã Ba Đồng Lộc)

- Ngời TM có thể bày tỏ thêm thái độ của mình

(Biểu cảm) đối với sự vật, hiện tợng đợc nhắc

đến trong bài văn TM => Tăng thêm sự nhận

thức và độ tin cậy của ngời nghe (đọc) với văn

bản đợc thuyết minh

GV Giao văn bản Sapa cho HS đọc trớc lớp nghe

? Nhận xét cách thuyết minh của tác giả?

HS Đọc văn bản Hoa đào

Nhận xét cách thuyết minh của tác giả?

* Nhận xét :

VB Sapa : - Giới thiệu các điều kiện về địa lý,

khí hậu, độ cao của Sapa

- Giới thiệu các loài cây, hoa quả rau xanh của

Sapa

VB Hoa đào : - Giới thiệu các loài hoa đào

- Giới thiệu qui trình chăm sóc cành đào

- Giới thiệu giá trị của cành đào

Tiết 2

minh ( 5 ph )

1) Các hình thức tíchluỹ tri thức để làm vănbản TM

? Nhiệm vụ của văn bản TM ?

- Cung cấp tri thức khách quan về hiện tợng, sự

Trang 3

vật, P2, cách thức nhằm giúp ngời đọc(nghe)

hiểu về hiện tợng, sự vật, P2 cách thức đó một

cách đầy đủ, đúng đắn, cặn kẽ

? Muốn thực hiện nhiệm vụ đó ngời viết văn bản

TM cần điều gì?

- Có vốn tri thức tổng hợp, phong phú, sâu sắc

- Nắm đợc bản chất, đặc trng của đối tợng

- Có số liệu cụ thể

? Tri thức đợc hình thành, tích luỹ bằng con đờng

Gv Quan sát : vừa xem vừa xét tức là vừa quan sát

vừa dùng trí tuệ để phát hiện bản chất của đối

t-ợng phân biệt đợc đặc điểm của đối tut-ợng(đặc

điểm chính, phụ), ý nghĩa của từng đặc điểm

VD: Quan sát giun đất và xem xét tìm ra cấu tạo,

tính năng, tác dụng của cấu tạo của nó:

"Đầu giun đất có cơ phát triển để đào chiu trong

đất , Mình giun đất có chất nhờn để da luôn ớt,

giảm ma sát khi chui trong đất"

(Ngữ Văn 8- tập1)+ quan sát kèm theo suy luận

? Tài liệu bao gồm những gì có thể tra cứu?

- Từ điển, sách báo, sách tham khảo, tạp chí, các

công trình nghiên cứu khoa học

- Tra cứu tài liệu

Gv Khi tra cứu phải ghi chép những số liệu, nhận

định cần thiết phục vụ cho việc thuyết minh của

Tác dụng của phơng pháp phân tích: Đóng vai

trò quan trọng, quyết định đến việc xây dựng dàn

ý hợp lý và hình thành toàn bộ Văn bản TM nhờ

thao tác này mà ngời TM sẽ đi vào trọng tâm của

vấn đề, không rơi vào tình trạng TM lan man,

dàn trải thiếu logíc

? Nhắc lại các phơng pháp thuyết minh?

- Nhóm trởng trình bày bài TM của nhóm mình

- thời gian thảo luận + CB bài (20')

- Trình bày bài trớc lớp (10')

GV Nhận xét bài thuyết minh của từng nhóm - cho

điểm (7')

Trang 4

GV Đa ra các kiến thức cần thuyết minh cho HS

tham khảo.(5')

- Trờng THCS Võ Thị Sáu thành lập 1997

- Giới thiệu khái quát khuôn viên của trởng trớc

đây : Cha đẹp, sân còn là sân cỏ, bảng, bàn ghế

cha khang trang

- Nay : + Có nhiều đổi mới

+ Toàn bộ khuôn viên đã khá khang trang

+ Trang bị cho các lớp đầy đủ: Bảng míc, bàn

ghế

+ Đội ngũ thầy cô đợc trẻ hoá

+ Chất lợng giảng dạy, học tập đợc nâng lên

+ Trang thiết bị phục vụ cho dạy và học khá đầy

đủ HS phấn khởi học tập

+ Thành tích của trờng trong nhiều năm qua :

Luôn là trờng tiên tiến cấp tỉnh

Trang 5

Ngày soạn:26/ 11 2007 Giảng thứ 6 ngày30/ 11 2007

Bài : Củng cố, nâng cao lý thuyết văn thuyết minh

áp dụng lý thuyết văn thuyết minh vào :

ý tởng cắm hoa theo chủ đề

- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về văn TM Biết thuyết minh về một sựvật theo yêu cầu

- Giáo dục HS ý thức học tập nghiêm túc với bộ môn Lòng yêu mến cái đẹp,sáng tạo ra cái đẹp có ý nghĩa

II Chuẩn bị :

1) Thầy : Soạn giáo án, hoa, dụng cụ cắm hoa, văn bản TM cho việc cắm hoatheo chủ đề tự chọn

2) Trò : + Xem lại lý thuyết về văn TM

+ Chuẩn bị hoa, dụng cụ để cắm hoa

+ Bản thuyết minh cắm hoa theo chủ đề

II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')

+ Kiến thức về văn thuyết minh

+ Hoa tơi, dụng cụ cắm hoa

+ Nhận xét sự chuẩn bị cho buổi học của HS

III Dạy bài mới

Vào bài : Tiếp tục trau dồi kiến thức về văn TM, buổi học hôm nay cô trò ta cùng

củng cố lại lý thuyết về văn TM áp dụng kiến thức TM để Tm cắm hoa theo chủ đề tựchọn

? Nêu các bớc tìm hiểu đề bài văn TM?

I Củng cố lý thuyết văn thuyết minh.

( 5 ph )

Đề văn thuyết minh vàcách làm một bài vănTM

Trang 6

Mở bài :Giới thiệu đốitợng TM

Thân bài : Trình bàycấu tạo, đặc điểm, lợiích của đối tợng.Kết bài : Bày tỏ thái độvới đối tợng

Gv Cho đề văn TM : Thuyết minh về lãng hoa mà tổ

em vừa cắm theo chủ đề tự chọn II Thực hành

( 33 ph )

1) Các hình thức tíchluỹ tri thức để làm vănbản TM

GV - Nêu yêu cầu của tiết học :

+ Các tổ (nhóm) thực hiện cắm hoa theo chủ đề

tự chọn

+ Trong quá trình làm việc phải trật tự vệ sinh

nơi nhóm mình sạch sẽ

+ Các tổ viên cùng tham gia, góp ý cắm lãng hoa

sao cho đẹp, hợp với chủ đề tự chọn

+ Trong quá trình cắm Nhóm trởng cùng các

bạn xây dựng bài thuyết minh cho nhóm mình

+ Sản phẩm (lãng hoa) + bài thuyết minh của

nhóm nào đẹp, hay, phù hợp sẽ đợc điểm tối đa

GV Thực hiện công việc giáo viên giao theo nhóm 2) Thuyết minh về lãng

hoa tổ vừa cắm theochủ đề tự chọn

GV lần lợt gọi các nhóm lên thuyết minh theo yêu

Trang 7

+ Yêu cầu các nhóm khác nhận xét, bổ xung.

+ GV ghi chép tỉ mỉ cách thuyết minh của từng

+ Đánh giá, khen ngợi nhóm làm tốt nhất

+ Rút kinh nghiệm cho những nhóm khác

- Su tầm thêm một số bài văn TM về Phong cảnh, đồ dùng hàng ngày, con ngời

để tham khảo phơng pháp làm bài văn TM

- Chuẩn bị cho buổi học sau :

+ Tập thuyết minh về một thứ đồ dùng hàng ngày

+ Thuyết minh về Phù Yên - quê hơng em

+ Viết bài thuyết minh theo yêu cầu của GV

Ngày soạn:01/12/ 2007 Giảng thứ 6 ngày07/12/ 2007

TM về một thứ đồ dùng hàng ngày

II Chuẩn bị :

1) Thầy : Soạn giáo án

+ Tri thức về chiếc kính đeo mắt

II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS (3')

+ Kiến thức về văn thuyết minh

+ Hoa tơi, dụng cụ cắm hoa

+ Nhận xét sự chuẩn bị cho buổi học của HS

III Dạy bài mới

Trang 8

Vào bài : Tiếp tục trau dồi kiến thức về văn TM, buổi học hôm chúng ta áp dụng

KTTM để TMM về một thứ đồ dùng hàng ngày

I Củng cố lí thuyết về văn TM

H Muốn thực hiện một bài văn TM theo yêu

cầu, ta cần lu ý những gì ? ( 5 ph )

- Quan sát, tìm hiểu đối tợng cần TM

- tri thức các đặc điểm tác dụng , tính

Thuyết min về chiếc kính đeo mắt

H Hãy lập dàn ý cho đề bài trên? A MB

HS Lập dàn ý theo yêu cầu của GV gií thiệu chiếc kính đeo mắt

Loại nào ? + Kính cận + Kính râm, không màu , chenắng, bụi, gió

+ kính viễn ( kính lão )

2 Cấu tạo + Các bộ phận( gọng kính,mắt kính, lẫy tì )

+ Hình dáng của từng bộ phận

3 Tác dụng ( tùy từng loại kính

mà nêu tác dụng

4 Cách bảo quản và sử dụng

C Kết bài: Vai trò của kínhmắt trong đời sống hàng ngày

Trang 9

Ngày soạn:11/12/ 2007 Giảng thứ 6 ngày14/12/ 2007

TM về một một vùng quê, một danh lam thắng cảnh

II Chuẩn bị :

+ Tri thức về quê hơng Phù Yên

II Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS ( 3 ph )

Giờ học hôm nay, chúng ta áp dụng lí thuyết văn thuyết minh để TM quê hơng Phù Yên

Đề bài Em hãy thuýet minh về quê hơng Phù Yên của em

GV Chia lớp làm 4 nhóm

Cho các nhóm thảo luận 1 Thực hiện bài theo nhóm

đại diện nhóm trình bày ( 20 ph )

GV Nhận xét bài nói của các nhóm

2 Thực hành trình bày bài tr ớc lớp ( 18 ph )

đa ra dàn bài cho HS tham khảo Dàn bài

A Mở bài : Giới thiệu quê hơng Phù

S : 122,731 km Nằm ở dãy Hoàng Liên Sơn Khí hậu nhiệt đới gió mùa Toàn huyện có hơn 100 con suối lớnnhỏchảy qua sông Đà

Có nhiều khoáng sản ( vàng, than,

Trang 10

chì, kẽm - trữ lợng ít )

b Các thời kì lịch sử đã trải qua+ Thời Văn Lang thuộc bộ Tân Hng + Thời Trần thuộc đất Châu Bằng + Thời Lí có tên là Đà Giang

Thời Lê Thái Tổ đạt tên cho Phù Yên

d là miền quê có truyền thống chốnggiặc ngoại xâm chống Pháp và chống

Mĩ đ Phong cảnh đẹp, con ng ời thânthiện , mến khách

GV yêu cầu HS nhắc lại những yêu cầu của một bài văn TM về một

địa danh, một danh lam thắng cảnh

V/ HDHS học bài và CB bài cho tiết sau ( 1 ph )

- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về loại thơ bảy chữ

- Rèn kỹ năng làm thơ bảy chữ cho HS

Trang 11

II Chuẩn bị :

2) Trò : + Xem lại lý thuyết về thơ bảy chữ

+ ST một số bài thơ đợc làm theo thể bảy chữ

I ổ n định tổ chức (1')

Thơ bảy chữ là một thể thơ đợc các nhà thơ thờng hay sử dụng để sáng tácthơ với nhiều chủ đề Vậy thơ bảy chữ làm nh thế nào cho hay cho đúng luật … giờhọc hôm nay giúp chúng ta điều đó

Loại thơ này ra đời từ rất sớm ở Trung

Quốc , bắt nguồn từ thơ cổ phong ( thất

Ngôn cổ thể ) đến đời Đờng thì phá triển

thịnh vợng với hai loại ( thất ngôn bát cú và

thất ngôn tứ tuyệt

Trong quá trình giao lu hội nhập văn hoá

suốt hơn một thế kỉ bắc thuộc , thơ bảy chữ

đã nhập vào VN

Các tác giả tiêu biểu hay dùng thể thơ này

để sáng tác thơ : Nguyễn Trãi, Nguyễn Du,

Hồ Xuân Hơng , Bà Huyện Thanh Quan ,

nguyễn Khuyết , Tú Xơng

Sao năm 1930 một số tác giả trong

phong trào thơ mới cũng dùng thể thơ này

Hồ Chí Minh có nhiều tác phẩm viết bằng

thơ bảy chữ song có nhiều thay đổi

nh khổ thơ, cách gieo vần …

Nhà thơ Tố Hữu có sáng tác theo loại thơ

này rất thành công , đó là Trờng ca theo

Gv Bố cục 4 phần : đề , thực ,luận , kết Có bố cục 4 phần

+ hai câu đề: có nhiệm vụ GT thời gian, sự

vật , sự việc …

+ Hai câu thực : có nhiệm vụ trình bày, mô

tả sự vật , sự việc

+ Hai câu luận : có nhiệm vụ diễn tả suy

nghĩ, thía độ , cảm xúc hoặc lời bàn về sự

vật sự việc , hiện tợng

+ hai câu kết : có nhiệm vụ khái quát ND

toàn bài theo hớng mở rộng nâng cao

Trang 12

Trong trờng hợp vừa thực vừa luận thì cùng

chung nhiẹn vụ

Ví dụ Bài thơ Qua đèo ngang

* Thể thơ tứ tuyệt ( bài có bốn câu, mỗi

câu bảy chữ ( chia là bốn phần : khai

Thừa , chuyển, hợp )

2 Về luận bằng trắc

HS Nhắc lại KT luật bằng trắc

* Luật trắc : tạo nên nhạc điệu cho thơ

bảy chữ đay là luật về sự phối thanh giữa c

Các tiéng trong từng câu hoặc giữa các câu

H Cách phối thanh chặt chẽ theo qan điểm “

Nhất tam ngũ bất luận nhị tứ lục phân minh

+ ví dụ : Tiéng thứ hai là thanh bằng=>

GV Lờy ví dụ các bài thơ : Qua dèo Ngang

Từ ấy Cảnh khuya, Thơng vợ , Muốn làm

Thằng Cuội

Trong thơ bảy chữ hiện đại thì có thể

không đòi hỏi niêm luật trên

Ví dụ : Nơi đây sống một nngời tóc bạc

Ngời không con mà có triệu con

thanh điệu và phụ âm đầu

Thờng gieo ở cuối câu 1,2,4

Thơ bảy chữ hiẹn đại thì vần gieo liên tiếp

, hoặc hiệp vần

Ví dụ : Anh dắt em vào cõi Bác xa

Vờn xoìa hoa trắng nắng đu đa

Trang 13

Dọc bờ sông trăng nắng trang trang

4 Nhịp thơ

H Vai trò của nhịp thơ trong bài thơ ?

Là yế tố quan trọng tạo nên nhịp điệu

V/ HDHS học bài và CB bài sau ( 1 ph ) tập làm thơ bảy chữ theo lí thuyết đã học

Ngày soạn:14/12/ 2007 Giảng thứ ngày /12/ 2007

Bài : Tập làm thơ bảy chữ

A Phần chuẩn bị :

- Giúp HS củng cố, nâng cao kiến thức về loại thơ bảy chữ

- Rèn kỹ năng làm thơ bảy chữ cho HS

II Chuẩn bị :

2) Trò : + Xem lại lý thuyết về thơ bảy chữ

+ ST một số bài thơ đợc làm theo thể bảy chữ

I ổ n định tổ chức (1')

Thơ bảy chữ là một thể thơ đợc các nhà thơ thờng hay sử dụng để sáng tácthơ với nhiều chủ đề Vậy thơ bảy chữ làm nh thế nào cho hay cho đúng luật … giờhọc hôm nay giúp chúng ta điều đó

GV Treo bảng phụ , có ghi một bàig thơ bảy

chữ I Nhận diện thơ bảy chữ ( 10 Ph )

( Bố cục, vần, luật BT, nhịp)

HS Nhận diện theo lí thuyết đã học

Bài thơ :

Chẳng phải lu điu cũng giống nhà

Rắn đầu biếng học chẳng ai tha

Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ

Nay thét mai gầm cổ cha

Ráo mép chỉ qen tuồng nòi tói

Lằn lng cam chịu dấu roi tra

Từ nay Trâu lỗ dấu roi tra

kẻo hổ mang danh tiếng thể gia

( Lê Quý đôn )

=> Bài thơ có 8 câu , mỗi câu 7 chữ

Vần hà, ha, ha, ra ,ia

Bố cục : cjia làm 4 phần

Luật BT …

II Nhận đặc điểm của thơ bốncâu , mỗi câu 7 chữ ( 10 ph )

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	541,5 KB