lược sử sinh học hệ thần kinh

Bệnh tâm thần là do gây tội nên phải chịu sự trừng phạt của bề trên. Trong thế giới phương Tây, cho đến thế kỷ 18, hysteria trong y khoa được xem là bệnh của phụ nữ Hippocrates đề nghị nên mang thai để chữa bệnh.

Một nhóm các bệnh không thể giải thích được bằng lý thuyết vi trùng của pasteur, đó là những bệnh liên quan đến thần kinh, trong đó tiêu biểu là bệnh tâm thần Đã từ lâu, chúng gây cho loài người nhiều nỗi kinh hoàng Trong giai đoạn này:

- Ở phương đông quan niệm rằng: bệnh tâm thần là do gây tội nên phải chịu sựtrừng phạt của bề trên

- Trong thế giới phương Tây, cho đến thế kỷ 18, bệnh tâm thần trong y khoa đượcxem là bệnh của phụ nữ

Người bệnh tâm thần bị giam như tù nhân

Phụ nữ điên rồ

Sau đó, có một số người kế tục sự nghiệp của Hippocrates có thái độ tích cực đốivới những chứng bệnh này, trong đó, tiêu biểu nhất là: Philippe pinel (1745- 1826)

Philippe pinel (1745- 1826)

I Tiểu sử

Là con trai của một bác sĩ phẫu thuật Năm 1773, ông tốt nghiệp tiến sĩ tại trườngToulouse Năm 1793 , ngày 25 tháng 8, khi cách mạng PHÁP nổ ra, ông được bổ nhiệmlàm bác sĩ trưởng tại bệnh viện Bicêtre

Năm 1798 , ông đã viết một quyển sách mang tên Nosographie triết học, là mộtphân loại rối loạn tâm thần Dựa trên nguyên tắc phân loại khoa học tự nhiên , đây là cơ

sở cho các thế hệ sau này nghiên cứu sâu về bệnh học này

Năm 1801 , ông đã viết một luận thuyết về y si-triết học điên rồ Dựa trên các cơquan bị hư hỏng, luận thuyết này phân biệt:

- U sầu đơn giản (một phần mê sảng)

- Tổng quát mê sảng

- Mất trí nhớ (tổng quát trí tuệ suy giảm)

- Ngu ngốc (mất các chức năng của sự hiểu biết)

Pinel cho rằng rối loạn tâm thần là do hư hỏng sinh lý gây ra bởi những cảm xúc và

nó sẽ đưa vào tài khoản quá khứ của mình và thách thức đối với sự phát triển của điều trị

Ông đã được bầu làm thành viên của Học viện Khoa học năm 1803 và ông đượcxem là cha đẻ của TÂM THẦN HỌC

II Công trình nghiên cứu

Trong thời sinh viên Philippe pinel có một người bạn thân, người bạn này của ông

bị mắc bệnh tâm thần và đã qua đời vì bị tra tấn đánh đập Sau cái chết của người bạnthân, Philippe pinel vô cùng đau lòng và ông cho rằng:

- Bệnh tâm thần là do thần kinh chứ không phải bị trừng phạt bởi bề trên

Ông đề nghị thay đổi cách chửa trị cho họ vì không nhất thiết phải đánh đập họ vẫn

có thể hết bệnh Tuy nhiên những quan điểm của ông không được xã hội pháp chấp nhận

Sau đó, Philippe pinel sang MỸ ông tiếp tục nghiên cứu rất nhiều lĩnh vự trong đó

có bệnh tâm thần và những bệnh do thần kinh gây ra

Năm 1793 , ngày 25 tháng 8, khi cách mạng PHÁP nổ ra, ông được bổ nhiệm làmbác sĩ trưởng tại bệnh viện Bicêtre Ông đã tiến hành triển khai quan điểm của mình:

- Đề nghị và tiến hành giải thoát siềng xích cho bệnh nhân trong bệnh viện BicêtreNhững việc làm tích cực của ông đã:

- Chữa được cho 200 bệnh nhân tâm thần tại bệnh viện trên

Philippe pinel đã tạo tiền đề cho việc chữa bệnh tâm thần bằng tâm lí.Tuy nhiên,những quan điểm của ông vẫn chưa đủ sức chống lại các quan điểm của thần học Thếnhưng sau nhiều năm nghiên cứu về hệ thần kinh con người nói chung và bệnh tâm thầnnói riêng thì quan niệm của Philip pinel đã được thừa nhận và phát triển Trong số nhiềunhà khoa học đã nghiên cứu thành công vấn đề này thì tiêu biểu nhất là: Sigmund Freud(1856- 1939)

Sigmund Freud (1856- 1939)

I Tiểu sử

- Tên đầy đủ là Sigmund Schlomo Freud (1856 – 1939 ) nguyên là một bác sĩ vềthần kinh và tâm lý người Áo Ông được công nhận là người đặt nền móng và phát triểnlĩnh vực nghiên cứu về phân tâm học

- Đến ngày nay mặc dù lý thuyết về phân tâm học của ông còn gây nhiều tranh cãi

và người ta còn đang so sánh hiệu quả của các phương pháp phân tâm học của ông vớicác phương pháp điều trị khác, nhưng cũng phải thừa nhận rằng ông là một nhà tư tưởng

có ảnh hưởng lớn trong thế kỷ 20

- Từ nhỏ, Freud đã sớm bộc lộ là một cậu bé thông minh, nhạy cảm Ở trường,Freud là một học sinh giỏi, cậu được vào trung học sớm một năm, và liên tục đứng đầulớp trong những năm trung học Freud là một cậu bé đọc rộng, nắm vững tiếng Latinh, HyLạp, Pháp, Anh và Ý Mùa thu năm1873, Freud lại vào khoa Y trường Đại học Wien

- Trong thời gian học y khoa, ông tỏ rất rõ quan tâm của mình đến sinh lý ykhoa và sớm có những công trình nghiên cứu về sinh lý rất quan trọng, mặc dù ông cònrất trẻ Năm 1876, ông được nhận làm sinh viên nghiên cứu ở viện sinh lý nổi tiếngcủa Ernst Brücke, ở đó ông tiếp tục nghiên cứu các vấn đề về sinh lý thần kinh.Năm 1881, ông mới học xong đại học, và được công nhận là bác sĩ y khoa

- Lúc này, Freud, một chàng trai trẻ tuổi, khát khao có được thành công trong khoahọc, vì vậy, ông luôn muốn có được một khám phá mà ông hi vọng rằng có thể đem đếncông danh cũng như tiền bạc Điều đó ông đã lỡ mất chỉ trong gang tấc

- Năm 1884, Freud đọc được một tài liệu viết về một bác sĩ quân y Đức sử dụngthành công cocain để tăng cường năng lực và sự chịu đựng cho binh sĩ Ông đã quyết địnhdùng chính mình để thử, và nhận thấy mình trở nên khỏe khoắn, khả năng làm việc tănglên Lập tức ông khuyên một số đồng nghiệp của mình dùng thử, trong đó có Ernst vonFleischl-Marxow, một bác sĩ tài giỏi nhưng nghiện morphin Freud cho rằng cocain có thểchữa được chứng nghiện morphin, vì thế Ernst von Fleischl-Marxow hăm hở dùng, vànhanh chóng đạt đến liều cao

- Trong số đồng nghiệp của Freud được giới thiệu về cocain, có Carl Koller, mộtbác sĩ nhãn khoa Koller đã nhận thấy cocain có thể làm thuốc gây tê tại chỗ trong phẫuthuật mắt, ông đã nhanh chóng nghiên cứu và đã thành công Ông đã nhanh chóng công

bố phát hiện của mình, và gây được tiếng vang, được giới khoa học công nhận

- Thực ra Freud cũng biết đến tác dụng này của cocain, nhưng đáng tiếc là ôngkhông lưu tâm đến điều này, không đi sâu tìm hiểu Freud đã bỏ lỡ cơ hội Không nhữngthế, Fleischl-Marxow, người bạn của ông đã trở thành kẻ nghiện không chỉ morphin mà

cả cocain Fleischl-Marxow nhanh chóng suy sụp, lâm vào trạng thái thần kinh lẫn lộn, bịkích động, lo lắng và ảo giác, và chết sau đó vài năm

- Trong khi đó trên thế giới bắt đầu có nhiều báo cáo về ngộ độc cocain, còn Freud

bị chỉ trích nặng nề vì biện hộ cho cocain Sự chỉ trích này có thể coi là viết nhơ trongcuộc đời ông, và nó cũng là một lý do khiến những ý tưởng sau này của ông không đượcquan tâm đánh giá đúng mức

- Lúc thuyết Phân tâm học mới ra đời, thì cả nó lẫn tác giả của nó đều không đượcủng hộ Người ta không bán bánh mì cho Sigmund Freud nên ông phải che mặt nếu muốnmua được bánh mì

- Tuy câu chuyện buồn về Fleischl-Marxow là một thất bại ảnh hưởng đến uy tíncủa ông Freud lúc đó nhưng Brücke và một số giáo sư ở Đại học Wien tin tưởng Cũng vì

sự ủng hộ của những giáo sư này mà năm 1885, ông được đề bạt làm giảng viên danh dựtại đại học này, một vị trí rất được trọng nể

- Freud đã được trao Giải Goethe năm 1930

II Công trình nghiên cứu

Nghiên cứu và sử dụng thành công Cocain làm tê liệt những đầu mút của dây thầnkinh

- Thành công đầu tiên về gây mê cục bộ khi phẫu thuật và đã ứng dụng để phẫuthuật mắt

- Thay THÔI MIÊN thành một phương pháp khác là: thầy thuốc sẽ dùng phươngpháp nào đó để tiếp xúc với bệnh nhân và giúp họ nói ra những điều không thể nói vàkhông muốn nói Người bệnh dần dần thoát khỏi sự rụt rè, và thầy thuốc sẽ làm thức tỉnhnhững sư kiện mà trong điều kiện bình thường chúng bị giấu kín ngay cả với bản thanngười bệnh

- Tạo tiền đề cho phương pháp phân tích tâm lí người bệnh

Ngoài ra ông còn nghiên cứu về tiềm thức của con người và GIẤC MỘNG Đây lànhững điều cho tới ngày nay khoa học vẫn chưa giải đáp được

- Khám phá nội dung của TIỀM THỨC

- Khám phá ra nguyên nhân của sụ hưng phấn

Lý thuyết của ông đã có ảnh hưởng rất lớn đến hệ thống lí luận về THÔI MIÊN vàviệc khám phá tiềm thức của con người

Sau những nghiên cứu về việc chữa bệnh tâm thần bằng phương pháp thôi miên, một phương pháp thiên về tâm lý con người Mà tâm lý người ta thì vô cùng phức tạp, do

đó sự tin tưởng vào khoa chữa bệnh thần kinh vẫn ở mức độ cá biệt Từ đó thúc đẩy nhiềunhà khoa học tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh

Vào thời cổ đại, người ta quan niệm rằng: “Dây thần kinh hoàn toàn là một cái ốngrỗng có chứa những “linh hồn” huyền bí hoặc là chứa một chất lỏng giống như tĩnh mạchchứa máu” Tuy nhiên quan niệm này được đánh đổ bởi Albrecht Von Haller

Albrecht Von Haller (1708 – 1777)

I Tiểu sử

- Bác sĩ, nhà thực vật học, nhà thơ, nhà sinh lý học người Thụy Sĩ

- 16 tuổi tốt nghiệp đại học Tübingen (tháng 12 năm 1723)

- Người đặt nền móng cho thần kinh học

II Công trình nghiên cứu

- Bằng nghiên cứu thực nghiệm trên cơ, mô và đại não động vật, Albrecht VonHaller kết luận:

+ Hệ thần kinh điều khiển sự co cơ

+ Mô không tiếp nhận cảm giác mà do chính các dây thần kinh trong mô tiếp nhận

và dẫn truyền Đặt biệt hơn, những dây này điều đi đến đại não và tủy sống

+ Khi kích thích hoặc gây tổn thương những phần khác nhau của đại não động vật,

sẽ nhận được những kiểu tác dộng trả lời khác nhau

- Từ những nghiên cứu trên, ông đã bác bỏ quan niệm cho rằng: “Dây thần kinhhoàn toàn là một cái ống rỗng có chứa những “linh hồn” huyền bí … “ Đặt nền móng chothần kinh học

Trong một thời gian dài ở thế kỷ XIX, đã có rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu về

hệ thần kinh và đặc biệt là về dây thần kinh và đại não Camillo Golgi là một nhà nghiêncứu thần học rất thành công trong lĩnh vực thần kinh trung ương Ông đã để lại cho đếnngày nay phương pháp nhuộm mô thần kinh bằng muối bạc

Camillo Golgi (1843 – 1926)

I Tiểu sử

- Là bác sĩ, nhà khoa học, nhà nghiên cứu bệnh học người Ý

- Ông tốt nghiệp năm 1865 Ông đã dành phần lớn sự nghiệp của mình nghiên cứucác hệ thống thần kinh trung ương

- 1906 đạt giải Nobel về Sinh lý học và Y học

II Công trình nghiên cứu

- Ở nửa sau của thế kỷ 19 kỹ thuật nhuộm mô không đủ để nghiên cứu mô thầnkinh, Trong khi làm việc như nhân viên y tế trưởng trong một bệnh viện tâm thần , Golgi

đã thử nghiệm với chất ngâm tẩm kim loại của mô thần kinh, ông sử dụng chủ yếu là bạc( nhuộm bạc ) Từ đó ông đã phát hiện ra một phương pháp nhuộm mô thần

- Phương pháp nhuộm bạc của Golgi: Bằng cách cho bạc nitrat (AgNO3) phảnứng với dicromat kali (K2Cr2O7), cung cấp một hình ảnh cực kỳ rõ ràng và tương phảncủa tế bào thần kinh đối với một nền màu vàng, lần đầu tiên cho phép một hình dung rõràng về một thần kinh tế bào.

Purkinje tế bào của tiểu não.Golgi vết cho thấy các chi nhánhrộng đuôi gai từ phòng thínghiệm của Golgi giữ ở ViệnBệnh học của Đại học Pavia

Vỏ tiểu não con người được vẽ

kinh, ông cho rằng: “hệ thống thần kinh là một hệ thống hợp bào, bao gồm các sợi thầnkinh tạo thành một mạng lưới phức tạp” Sai lầm của Camillo Golgi được Santiago yCajal góp phần sửa chữa, và Santiago y Cajal cũng là người đặt nền móng cho thần kinhhọc hiện đại khi làm sang tỏ thuyết nơron.

Santiago y Cajal (1852 – 1934)

I Tiểu sử

- Nhà khoa hoc Tây Ban Nha nghiên cứu bệnh học, nhà thần kinh học

- 1906 ông đoạt giải Nobel về Sinh lý và Y học (cùng lúc với Golgi)

- Ông được nhiều người xem là cha đẻ của khoa học thần kinh hiện đại

- Ông đã vẽ hàng trăm các

hình minh họa về tế bào não mà

vẫn được sử dụng cho các mục

đích giáo dục hiện nay

II Ông trình nghiên cứu

- Bằng thực nghiệm ông chứng minh rằng mối quan hệ giữa các tế bào thần kinh là

một sự liên tục,hay đúng hơn là tiếp giáp ("Neuron lý thuyết") và đó là nền tảng của khoahọc thần kinh hiện đại

- Ông kết luận: Hệ thống thần kinh được tạo thành từ hàng tỷ tế bào thần kinh riêngbiệt, đã góp phần sữa chữa sai lầm của Golgi Chân dung của Cajal kính hiển vi năm1920

- Ông mô tả chi tiết tổ chức tế bào thần kinh trong các hệ thống thần kinh trungương và ngoại vi của các loài động vật khác nhau, và được minh họa bởi bản vẽ nổi tiếngcủa ông, mà trong nhiều thập kỷ (và thậm chí ngày nay) đã được sao chép trong khoa họcthần kinh sách giáo khoa

Bản vẽ vỏ tiểu não của Cajal (dựa trênphương pháp nhuộm của Golgi)

Sự đa dạng của các tế bào thần kinh được vẽ bởi Cajal (dựa trên phương pháp nhuộm của

Golgi)

Tài liệu tham khảo

http://translate.google.com.vn/translate?hl=vi&langpair=en|vi&u=http://en.wikipedia.org/wiki/Santiago_Ram%25C3%25B3n_y_Cajal

http://translate.googleusercontent.com/translate_c?depth=1&hl=vi&langpair=en|

vi&rurl=translate.google.com.vn&u=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1906/golgi-article.html&usg=ALkJrhhUpx3-KWVIRcH5AOQTv6zI8VQehg

Thuyết nơron tỏ ra hết sức thuận lợi để nghiên cứu vấn đề về tập tính động vật

Ngay từ năm 1730, Stiven Henle (1677 - 1761) đã phát hiện ra rằng khi tiêm vào da con

ếch bị chặt mất đầu vẫn co giật chân lại Trong trường hợp phần thân của con vật mộtcách máy móc, còn phần não đã bị hủy bỏ Như vậy đã đặt cơ sở để nghiên cứu những

hoạt động phản xạ tự động ở mức độ nào đó mà trong phản ứng trả lời xảy ra không có sựtham gia của ý muốn, tương ứng với sơ đồ thiết lập chính xác do kích thích.

Ngay cả con người cũng bị lệ thuộc vào hoạt động phản xạ tự động đó Như mọingười đều biết khi gõ vào phía dưới xương bánh chè lật tức có sự co giật của đầu gối

Khi vô ý chạm vào vật nóng, thì tay rụt lại, thậm chí người ta biết trước vật đónóng Nhà sinh lý học người Anh Charles Sherrington, khi nghiên cứu hoạt động phản xạ,

đã đặt cơ sở cho sinh lý học thần kinh

Charles Scott Sherrington (1857-1952)

I Tiểu sử.

- Charles Scott Sherrington (1857-1952) được sinh ra tại London là nhà sinh lýhọc người Anh những nghiên cứu của ông kéo dài hơn 50 năm, đã đặt nền tảng cho sinh líthần kinh học hiện đại

- Ông cho rằng chức năng quan trọng nhất của hệ thống thần kinh ở động vật caohơn là sự phối hợp của các bộ phận khác nhau trong cơ thể Mặc dù nổi tiếng với loạtnghiên cứu về phản xạ, ông cũng đã đạt được những tiến bộ tương đương về sinh lý về

phản ứng của nhận thức và hành vi Ông là người đầu tiên nghiên cứu đầy đủ các synapse.Quan tâm của ông là phản xạ và ông được biết đến cho các nghiên cứu dài của mình trongcác phản xạ tủy sống Ông được ghi nhớ với những đóng góp của mình đến sinh lý củaphản ứng, nhận thức và hành vi

- Năm 1932, ông được trao tặng giải thưởng Nobel về sinh lý học

Đây là hình ảnh mà Sherrington đã vẽ thể hiện sự chồng chéo của các tế bào thần kinh lên nhau

- Năm 1881, ông đã tham dự một hội nghị y tế ở London, nghiên cứu thực nghiệmcủa các chức năng của dây thần kinh sau đó đã được thực hiện ở Anh và ở những nơi khác

ở châu Âu

II Công trình nghiên cứu

- Charles Scott Sherrington mô tả các cơ chế hoạt động cơ bản của hệ thống thầnkinh ở động vật Ông đã trình bày nguyên tắc phân bố dây thần kinh của các cơ quan trảlời kích thích và phát hiện ra ý nghĩa chức năng của các thụ thể cơ bắp

- Bệnh học thần kinh sớm thu hút Sherrington bắt đầu các nghiên cứu đầu tiên củaông về thử nghiệm cắt bỏ vỏ não của một con chó để nghiên cứu hoạt động cơ bản ở tủysống Ông nghiên cứu trên đối tượng mèo, chó, khỉ đã bị cắt bỏ não bộ Sherrington tìmthấy rằng phản xạ phải là hoạt động tích hợp tổng thể, không phải là kết quả của các hoạtđộng riêng lẻ "vòng cung phản xạ" Những bằng chứng quan trọng đầu tiên chứng minh

"tích hợp tổng thể" của ông được trình bày là "sự kích thích" của cơ bắp, Sherringtonphát biểu: khi một tập hợp các cơ bắp được kích thích, đồng thời sẽ phản ứng để trả lời lạicác kích thích từ bên ngoài

- Trong tác phẩm kinh điển của ông, hành động hợp nhất của hệ thống thầnkinh (1906), ông phân biệt ba nhóm chính của các cơ quan cảm giác: kích thích từ bênngoài ( ánh sáng, âm thanh, mùi, và các kích thích xúc giác); tiếp nhận kích, trả lời kíchthích Ông nghiên cứu những hoạt động của tư thế như một phản xạ cho rằng các cơ bắptiếp nhận kích thích và thân của tế bào thần kinh đóng vai trò quan trọng trong phản xạhành động, giúp duy trì tư thế thẳng đứng của con vật chống lại lực hấp dẫn, mặc dù não

đã bị loại bỏ và cắt đứt các dây thần kinh cảm giác xúc giác của da

- Hoạt động phản xạ của tủy sống (1932) là quyển sách bao gồm những hoạtđộng phản xạ của tủy sống Nghiên cứu của ông gần như mọi khía cạnh của chức năngthần kinh của động vật có vú đã trực tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển của y học lĩnh vực