LƯỢC SỬ SINH HỌC Chủ đề: MÔ VÀ PHÔI

Leeuwenhoek sinh năm1632 tại Delft trong một gia đình nghèo. Năm 16 tuổi (1648), ông đến thủ đô Amsterdam để kiếm sống trong một cửa hiệu buôn bán vải sợi. Năm 22 tuổi, ông lập gia đình và 3 năm sau đó ông trở về quê và bắt đầu tìm hiểu thiên nhiên bằng những công cụ do ông chế tạo.

BÁO CÁO

LƯỢC SỬ SINH HỌC

Chủ đề: MÔ VÀ PHÔI

GVHD: ThS Huỳnh Thị Thúy Diễm

Sinh viên thực hiện:

Nội dung báo cáo

I Giới thiệu

cơ quan Cơ thể

Mô được phát hiện như

thế nào?

Ai là người đặt nền móng

cho mô học?

- Năm 16 tuổi (1648), ông đến thủ đô Amsterdam

để kiếm sống trong một cửa hiệu buôn bán vải sợi

- Năm 22 tuổi, ông lập gia đình và 3 năm sau đó ông trở về quê và bắt đầu tìm hiểu thiên nhiên bằng những công cụ do ông chế tạo.

a Tiểu sử

- Ông đã tự tay cắt rồi mài mỏng tất cả tới 419 cái thấu kính đủ loại, có cái được mài từ đá quý, kim cương, pha lê…

- Tháng 11/1677, ông đã có bản tường trình đến Hội Hoàng gia Anh về bản mô tả các loại tinh dịch của các loài như chó, thỏ, chuột, cừu đực, gà trống, ếch…

b Công trình nghiên cứu

Hình vẽ mô tả tinh trùng của một số loài do Antoni Van Leeuwenhoek quan sát

- Năm 1674, học trò của ông là Hartsocker cũng nhìn thấy tinh trùng nhưng không hiểu hết ý nghĩa quan trọng đó nên đã bỏ qua không thông báo kết quả.

- Harvey cũng phủ nhận rằng chưa bao giờ nhìn thấy tinh dịch trong tử cung của những loài phẩu tích khi chúng giao hợp và Graff cũng khẳng định tinh dịch của con đực chỉ là một chiếc xe mang theo luồng khí hoặc một lực cần thiết cho trứng của con cái

- Hartsocker khẳng định trong tinh trùng có chứa sẵn hình ảnh con người thu nhỏ có đầy đủ tay chân, ngồi gấp lại ở nơi đầu tinh trùng  cơ sở của thuyết tiền hình

- 18/03/1678 trong một bản tường trình khác ông viết “Tôi đã đặt tinh dịch chó ở một nơi không lạnh quá, tôi nhận thấy đa số các vật nhỏ đều chết sau 24 giờ, vài con vẫn sống tới ngày thứ 2 – 3 nhưng tới ngày thứ 4 thì tất cả đều chết.”

- 26/07/1683, ông khẳng định, ếch là loài thụ tinh ngoài.

- 1695, ông đưa ra nhận định, những con cái trong lớp côn trùng, không có con đực vẫn có khả năng sinh sản, hiện tượng đó gọi là trinh sản.

2 Caspa Fridrikh Volf (1733 – 1794)

- Ông là nhà sinh lý học người Nga, viện sĩ Caspa Fridrikh Volf đã mở đầu trận tấn công quyết định chống lại học thuyết tiên thành luận

- Trong luận văn tiến sĩ (1759) của mình, Volf đã

mô tả tỉ mỉ sự phát triển của hoa và lá cây Ông nhận xét rằng chồi mầm, tức là điểm sinh trưởng, do những cấu trúc chưa phân hóa đồng nhất hợp thành Khi sinh trưởng thì các mô ấy phân hóa, một số thành hoa, một số khác thành lá.

- Ông vạch rõ rằng: những mô chưa phân hóa của phôi trứng gà dần dần sẽ chuyển thành các cơ quan nội tạng

 Lý luận phát triển do Volf nêu lên được gọi là thuyết biểu sinh

3 Mari France Xavie Bichat

quan khác nhau được cấu tạo từ

nhiều yếu tố hợp phần không

giống nhau về hình dạng.

- Ông đã gọi những yếu tố thành phần này là mô

và như vậy ông đã đặt nền tảng cho mô học (tổ chức học) - khoa học nghiên cứu về mô.

- Sau đó các nhà khoa học, nghiên cứu mô sống dưới kính hiển vi, đã phát hiện ra mô sống cũng có cấu tạo bằng các yếu tố cực nhỏ có thành (vách) bao bọc

4 Jean Purkinje

(1787 - 1869)

- Là nhà sinh lý học Tiệp Khắc

- Ông cho rằng bên trong các mô sống có các yếu tố chứa đầy chất đông sền sệt

và được Jean Purkinje gọi

là chất nguyên sinh vào năm 1839 (dịch từ chữ Hylạp: protos).

5 Hugo Fonbon (1805 1852)

- Là nhà thực vật học Ðức.

- Schleiden ra đời trong một gia

đình thầy thuốc nổi tiếng ở

Hambourg, một hải cảng miền

Bắc nước Đức

- Năm 1838, Matthias Jakop

Schleiden đã cho rằng tất cả thực

vật đều có cấu tạo tế bào và tế bào

là đơn vị cấu trúc chủ yếu của sự

sống Là yếu tố nhỏ nhất cấu tạo

nên một cơ thể hoàn chỉnh

6 Matthias Jakop Schleiden (1804 -1881)

7 Theodor Schwanm (1810-1882)

- Schwanm ra đời ngày 7

tháng 12 năm 1810 trong gia

thể nhỏ trong quá trình gây

hiện tượng thối rữa và lên men

- Năm 27 tuổi, ông nghiên cứu về co cơ, phát hiện loại

tế bào thần kinh (sau này được gọi là tế bào Schwanm).

- Năm sau ông được cử làm giáo sư khoa giải phẫu học so sánh tại Đại học Louvain lúc này ông 28 tuổi Chính thời gian này ông đã gặp Schleiden trong một bữa ăn tối.

Caspa Fridrikh Volf

Jean Purkinje Schleiden

Hogo fonbon

Shwanm

Mari France Xavie Bichat

Mở đầu trận tấn công

quyết định chống lại học

thuyết tiên thành luận.

Người đặt tên cho chất nguyên sinh

Người đầu tiên dùng thuật ngữ

tế bào

Cho rằng

tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên thực vật

Cho rằng

tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên động vật

Người đầu tiên đặt nền tảng cho

mô học

- Karl Ernst von Baer ra đời

ngày 29 tháng 2 năm 1792,

trong một gia đình dòng dõi

quý tộc gốc Phổ, tại Piep, thuộc

- Karl lên đường qua Đức và đến Wurzburg, một thành phố ở miền nam nước Đức theo học thầy Dollinger về môn giải phẩu học so sánh và phôi học, cùng học với anh có Pander Hai người thường cùng nhau trao đổi ý kiến về những công việc thầy giáo.

- Năm 1817, Karl đến Konigsberg (ngày nay là Thuộc Nga), bắt đầu nghiên cứu khoa học và giảng dạy

- Năm 1820, Karl lập gia đình với cô Auguste von Medem ở Konigsberg, lúc này anh vừa tròn 28 tuổi.Cuộc đời gắn liền với những công trình nghiên cứu

- Năm 1834, nhà khoa học Baer 42 tuổi, rời Konigsberg đến Saint Petersburg, phụ trách phòng tài liệu của Viện Hàn lâm Khoa học Kể từ đây, Baer ngưng các hoạt động nghiên cứu phôi học để chuyển sang công việc đi khảo sát vùng Bắc Nga.

- Suốt thời gian 17 năm (1817 – 1834), ở Đại học Konigsberg, Baer nghiên cứu kỹ sự hình thành của các lá phôi và màng ngoài phôi.

- Trong thời gian này, Baer làm nhiều phẫu tích trên chó cái, chính trên loài vật này ông phát hiện

ra trứng tại các túi nhỏ của buồng trứng

- Năm 1827, cuốn sách “ Về trứng của loài có vú

và nguồn gốc con người” của Baer ra đời gây một tiếng vang lớn.

b Công trình nghiên cứu

- Năm 1828, một tác phẩm quan trọng của Baer ra đời, đó là bộ sách lớn “ Lịch sử phát triển của các động vật”

- “Ở giai đoạn khởi đầu của quá trình phát triển, chẳng phải là tất cả các động vật đều giống nhau ư? Chẳng phải là đã có một hình thái nguyên thủy chung cho tất cả các loài đó sao?”

- Baer vẫn miệt mài làm việc suốt 9 năm ròng rã và năm 1837, tập 2 của bộ sách lớn đến tay bạn đọc.

A O Covalepski và I I Met nhikop đã chứng minh

nguồn gốc thống nhất của động vật có xương sống và không có xướng sống

Quy luật này tiếp tục được chứng minh bằng định luật

phát sinh chủng loại bởi Muller và Haeckel.

- Thầy thuốc người Ðức.

- Ông đã đặt tên cho ba lá phôi và vẫn được giữ mãi cho đến nay: ngoài bì (lá phôi ngoài), trung bì (lá phôi giữa) và nội bì (lá phôi trong)

- Ông sinh ở miền bắc Italia.

- Năm 16 tuổi Spallanzani đến

Bolonia để học luật, nhưng chỉ

ít lâu, nhưng do ảnh hưởng của

bà cô Laura Bessi nên cậu say

mê môn sinh học

4 Lazaro Spallanzani (1729 – 1799)

a Tiểu sử

-Spallanzani không chỉ say mê sinh học mà còn chú ý đến vật lý, toán, siêu hình học rồi cả văn học

b Công trình nghiên cứu

- Nghiên cứu tìm hiểu tác động của dịch vị trên các loại thức ăn

- Nghiên cứu nhiều về máu, tuần hoàn, vai trò của hô hấp trong lưu thông máu và đóng góp nhiều chi tiết bổ sung cho công trình của Harvey

- Ông cho rằng không có hiện tượng tự sinh và tranh luận mạnh mẽ với Needham (1713 – 1781), nhà tự nhiên học người Anh Ông cũng có nhiều nghiên cứu

và công bố nhiều kết quả tìm hiểu về động vật không xương sống

- Từ mùa Xuân năm 1777, tìm hiểu quá trình sinh sản của ếch bằng cách cho ếch đực mặc quần.

- Lấy tinh dịch của một chó đực đặt vào đường sinh dục của một con chó cái, đặt nền móng cho thụ tinh nhân tạo lần đầu tiên trong lịch sử y học

- Nghĩ ra cách bảo quản tinh dịch

- Nghiên cứu để phá vỡ quan điểm sai lầm của luận thuyết “tiền hình”

- Vài ngày trước khi mất, ông vẫn tiếp tục những công trình về những công trình nghiên cứu về hô hấp

ở cá

5 Wilhelm Roux (1850 – 1924)

- Là nhà phôi sinh học người Ðức

- Dựa trên sự nghiên cứu phát triển cá thể của nhiều loài động vật đã chứng minh rằng tất cả những biến đổi xảy ra trong sự phát triển phôi là do kết quả của những tác động bên trong và bên ngoài

6 Rudonf Albercht Koelliker (1817 - 1905)

- Nhà động vật học người Ðức

- Đã chứng minh rằng thậm chí trứng chim lớn cũng là một tế bào.

- Khi tinh trùng kết hợp với trứng, trứng được thụ tinh cũng chỉ là tế bào Sự kết hợp hoặc thụ tinh là khởi đầu cho quá trình phát triển phôi.

7 Car Kekenbaur (1826 - 1903)

8 Alexander Onufrievis Kovalevxki (1840 – 1901)

- Nhà động vật học Nga.

- Dây sống ở động vật có xương sống được thay thế rất nhanh bằng cột sống gồm các đốt sống Những động vật có xương sống và cả một nhóm nhỏ những động vật không có xương sống được gộp vào thành động vật có dây sống Trong quá trình phát triển phôi

ở tất cả động vật có xương sống (bao gồm con người) dây sống chỉ tồn tại trong thời gian rất ngắn

- Ðiều đó chứng minh sự thống nhất về nguồn gốc của tất cả những động vật có xương sống là từ những

tổ tiên nguyên thủy có dây sống nào đó

IV Tài liệu tham khảo

•Huỳnh Thị Thúy Diễm, 2012 Giáo trình Lược

sử sinh học Bộ môn Sư phạm Sinh học, Khoa Sư

Phạm, Trường Đại học Cần Thơ.

•Trần Phương Hạnh, 2006 Hai mươi nhà Sinh

học tài danh Nhà xuất bản Thanh niên.

•http://tusach.thuvienkhoahoc.com/wiki/Sách:20_nhà_sinh_học_tài_danh

Cám ơn cô và các bạn