Chủ trị: - Thận dương hư biểu hiện như bất lực và đau lạnh ở lưng dưới và đầu gối do thấp phòng hàn xâm nhập vào làm ngưng trệ: Dùng Tiên mao với Dâm dương hoắc.. Tên khoa học: peucedanu
Trang 1TIÊN MAO
Tên thuốc: Rhizoma Curculiginis
Tên khoa học: Curculigo orchioides Gaertn
Bộ phận dùng: và phương pháp chế biến: rễ củ
Tính vị: vị cay, tính nóng, có độc
Qui kinh: Vào kinh Thận
Tác dụng: ôn Thận, tráng dương, trừ hàn và thấp
Chủ trị:
- Thận dương hư biểu hiện như bất lực và đau lạnh ở lưng dưới và đầu gối do thấp phòng hàn xâm nhập vào làm ngưng trệ: Dùng Tiên mao với Dâm dương hoắc
Bào chế: Đào củ rễ vào đầu xuân Loại bỏ rễ xơ, phơi nắng và thái thành lát mỏng
Liều dùng: 10-15 g (thuốc sắc, viên hoàn hoặc thuốc mỡ)
Kiêng kỵ: không dùng Tiên mao cho các trường hợp âm hư hỏa vượng
TIỀN HỒ
Trang 2Tên khoa học: peucedanum decursivum Maxim (Tiền Hồ Hoa Tím)
và Praeucedanum.oraeruplorum Dúm (Tiền Hồ Hoa Trắng)
Họ Hoa Tán (Umbelliferae)
Bộ phận dùng: rễ Rễ khô, màu nâu xám, ruột mềm trắng, mùi thơm hắc, nhiều dầu thơm; không ẩm, mốc, mọt là tốt
Mới phát hiện ở Lạng Sơn có ít
Sách ‘Nam Dược Thần Hiệu’ dùng rễ cây Chỉ thiên làm Tiền hồ, rễ cây này không thơm
Thành phần hoá học:
Hoa tím: nodakenitin, tinh dầu, tanin, đường, acid béo
Hoa trắng: có tinh dầu, còn chưa nghiên cứu
Tính vị: vị đắng cay, tính hơi hàn
Quy kinh: Vào kinh Phế và Tỳ
Tác dụng: tán phong nhiệt, hạ khí, tiêu đờm
Chủ trị: trị ho gió, tiêu đảm nhiệt, trị nôn mửa, suyễn
Trang 3Liều dùng: Ngày dùng 6 - 12g
Cách bào chế
Theo Trung Y: Rửa sạch, ủ mềm, thái lát, phơi khô Khi dùng hoà mật ong và nước tẩm đều, sao cho không dính tay là được (1kg tiền hồ dùng 200g mật ong)
Theo kinh nghiệm Việt Nam: Rửa sạch, ủ mềm đều, bào hoặc thái mỏng, phơi hoặc sấy khô
Bảo quản: dễ mốc, mọt nên cần để nơi khô ráo, kín, thỉnh thoảng đem phơi nắng nhẹ
TIÊU HỒI HƯƠNG
Tên thuốc: Fructus Foeniculi
Tên khoa học: Foenicuhem vulgare Mill
Bộ phận dùng: quả
Tính vị: vị cay, tính ấm
Qui kinh: Vào kinh Can, Thận, Tỳ và Vị
Tác dụng: trừ hàn và giảm đau Ðiều khí và ôn hòa dạ dày
Trang 4Chủ trị:
- Hàn tà ngưng trệ ở kinh Can biểu hiện như thoát vị: Dùng Tiểu hồi hương với Nhục quế và Ô dược trong bài Noãn Can Tiễn
- Hàn tà ngưng trệ ở Vị biểu hiện như nôn, bụng trướng đau: Dùng Tiểu hồi hương với Can khương và Mộc hương
Bào chế: Thu hái vào cuối hè hoặc đầu đông, Lót một lần giấy, đổ thuốc lên trên rồi sấy khô
Muốn trị bệnh ở phần trên cơ thể:Tẩm với rượu, sao vàng
Trị bệnh ở phần dưới cơ thể: Tẩm nước muối, sao
Liều dùng: 3 - 8g
Kiêng kỵ: Âm hư hoả vượng, bụng dưới không có hàn: không dùng