Theo Trung Y: Đem nhân trung bạch hoà vào nước trong, rửa đãi hết tạp chất, gạn hết nước trong, phơi khô, khi dùng để trên miếng ngói nung đỏ hồng... Đau khớp do phong thấp nhiệt biểu hi
Trang 1NHÂN TRUNG BẠCH
Tên khoa học: Calamitas Urinae Hominis
Nhân trung bạch là cặn nước tiểu đóng trong chậu nước tiểu, kết thành miếng giòn
và khai Cặn càng phơi lâu càng tốt, trắng ngà, có từng lớp, thứ lâu năm có lớp dày, cứng là tốt; đen, bẩn, nát là xấu
Thành phần hoá học: có các muối Calci (phosphat, urat, clorua ) và các thành phần khác của nước tiểu
Tính vị: vị mặn, tính hàn
Quy kinh: Vào kinh Can, Tam tiêu và Bàng quang
Tác dụng: thanh nhiệt, giáng hoả, trừ ứ, cầm máu
Chủ trị: chữa đau hầu họng, lở loét trong mồm, nướu răng, thổ huyết, chảy máu cam
Liều dùng: Ngày dùng 4 - 8g
Cách bào chế
Theo Trung Y: Đem nhân trung bạch hoà vào nước trong, rửa đãi hết tạp chất, gạn hết nước trong, phơi khô, khi dùng để trên miếng ngói nung đỏ hồng
Trang 2Theo kinh nghiệm Việt Nam: Cho vào nồi đất, trét kín, đốt bên ngoài bằng trấu Lấy phấn trắng bám trong lòng vung, bỏ cái đen, tán bột Đốt đỏ, cạo bỏ cái đen, tán bột
Nung đỏ trực tiếp trên lửa hoặc boc kín nung đỏ, tán bột làm thuỷ phi lấy bột nhỏ mịn dùng
Bảo quản: để nơi mát, khô, ráo, đậy kín
Kiêng ky: Tỳ Vị hư hàn không dùng
Tên thuốc: Caulis Lonicerae
Tên khoa học: Lonicera japonica Thhumb
Bộ phận dùng: làm thuốc: Thân cành kèm lá khô của cây Kim ngân
Tính vị: Vị ngọt, tính lạnh
Quy kinh: vào kinh Phế, Vị, Tâm và Tỳ
Tác dụng: Thanh nhiệt, giải độc
Trang 3Chủ trị: Trị ôn bệnh phát sốt, ung nHọt, ghẻ lở, nhiệt độc, lỵ ra máu
Trị mụn nHọt và hậu bối: Dùng Nhẫn đông đằng với Liên kiều và Bồ công anh
Đau khớp do phong thấp nhiệt biểu hiện như sưng, nóng, đỏ, đau khớp và suy yếu vận động: Dùng Nhẫn đông đằng với Tang chi và Mộc qua
Liều dùng: từ 16-20g
NHŨ HƯƠNG
Tên thuốc: Resina oliani; olibanum
Tên khoa học: Pistacia lentiscus L
Họ Đào Lộn Hột (Anacardiaceae)
Bộ phận dùng: nhựa cây Nhũ hương Ngoài mặt sắc trắng mờ, trong sáng bóng, cắn vào thì dính răng, mùi thơm, đốt lên bay khói ra thơm mát, tàn tro sắc đen là đúng
Tính vị: vị cay, tính hơi ôn
Quy kinh: Vào kinh Can và Tâm
Trang 4Tác dụng: thông 12 kinh, làm thuốc hoạt huyết, điều khí
Chủ trị: trừ khí độc truyền nhiễm, lên sởi bị nhiễm độc, trị ung thư, đau bụng
Ít kinh nguyệt: Dùng Nhũ hương với Đương qui, Xuyên khung và Hương phụ
Ðau dạ dày: Dùng Nhũ hương với Xuyên luyện tử và Diên hồ sách
Ðau toàn thân hoặc đau khớp do nhiễm phong hàn thấp: Dùng Nhũ hương với Khương hoạt, Hải phong đằng, Tần giao, Đương qui, Xuyên khung trong bài Quyên Tí Thang
Ðau do đau do chấn thươngngoài: Dùng Nhũ hương với Một dược, Huyết kiệt và Hồng hoa trong bài Thất Li Tán
Ðau do nHọt và hậu bối kèm sưng tấy: Dùng Nhũ hương với Một dược, Xích thược và Kim ngân hoa trong bài Tiên Phương Hoạt Mệnh Ẩm
- NHọt và loét: Bột Nhũ hương và Một dược dùng ngoài
Liều dùng: Ngày dùng 3 - 6g
Cách Bào chế:
Theo Trung Y: Cho một ít rượu vào nghiền nát, phi qua nước, phơi khô, hoặc
nghiền tán với bột nếp
Trang 5Theo kinh nghiệm Việt Nam: Nhặt bỏ tạp chất, tán với Đăng tâm để thành bột (cứ
1 lạng Nhũ hương (40g) dùng 1/4 đồng cân (1g) Đăng tâm), hoặc sao qua với đăng Tâm rồi tán
Nếu tán một mình Nhũ hương thì sau này hút ẩm và đóng cục
Bảo quản: tránh ẩm, để nơi khô ráo, giữ mùi thơm
Kiêng kỵ: Không có ứ trệ và ung nHọt đã vỡ mủ không nên dùng Có thai không dùng