Khoa học dinh dưỡng giúp chúng ta hiểu được con người cần ăn gì và từ đó tìm ra cách ăn hợp lý cho từng người theo lứa tuổi trẻ em, người lớn, người già, theo hoạt động phụ nữ có thai, c
Trang 1Ăn uống hợp lý và sức khỏe
Con người ta cần ăn để sống Ăn uống là một trong những nhu cầu cơ bản của con người Khoa học dinh dưỡng giúp chúng ta hiểu được con người cần ăn gì
và từ đó tìm ra cách ăn hợp lý cho từng người theo lứa tuổi (trẻ em, người lớn, người già), theo hoạt
động (phụ nữ có thai, cho con bú, công nhân, nông dân lao động nặng nhọc, người làm việc ở văn phòng, người ốm nằm ở bệnh viện)
Cháu bé sơ sinh đẻ ra đã biết sục tìm vú mẹ Sữa mẹ
là thức ăn đầu tiên và bổ dưỡng nhất đối với trẻ
Ngày nay người ta đã biết sữa mẹ có giá trị quý nhất
so với các thức ăn khác Mọi đứa trẻ đều cần được bú
mẹ hoàn toàn trong 4 tháng đầu và nếu có đủ sữa thì cho bú hoàn toàn đến 6 tháng tuổi Sau 4 ðến 6 tháng
bú hoàn toàn sữa mẹ, bắt ðầu cho trẻ ăn sam, có nơi gọi là ăn dặm Sau đó trẻ lớn dần và nhu cầu ăn cũng
Trang 2tăng lên theo tuổi Về già mắt mờ, chân chậm, miệng khô, răng yếu nhai kém, cần có cách ăn thích hợp để không bị thiếu dinh dưỡng
Ăn uống kém, không hợp lý làm giảm sức chống
bệnh của cơ thể Những trẻ suy dinh dưỡng dễ bị sốt,
bị ho, bị viêm phổi và nhiều bệnh khác, khi mắc bệnh lại thường nặng hơn, tỷ lệ chết cũng cao hơn
Các bệnh do thiếu dinh dưỡng như: Thiếu vitamin A gây bệnh quáng gà, bệnh khô mắt có thể dẫn tới mù lòa; thiếu vitamin B1 gây bệnh tê phù; thiếu vitamin
D gây bệnh còi xương; thiếu i-ốt gây bệnh bướu cổ
và đần độn; thiếu sắt gây bệnh thiếu máu; thiếu canxi gây bệnh xốp xương ở ngýời cao tuổi, dẫn đến dễ bị gãy xương, đặc biệt là gãy cổ xương đùi rất nguy
hiểm Hàng năm vào ngày 1 và ngày 2 tháng 6, Viện Dinh dưỡng có tổ chức ngày vi chất để phòng chống các bệnh này Trẻ em suy dinh dưỡng dễ chậm lớn,
Trang 3thấp bé, nhẹ cân, còi cọc, gầy còm, ốm yếu Cho nên Nhà nước ta đã có chương trình phòng chống suy
dinh dưỡng Hàng năm nhân ngày ỘLương thực thế giớiỢ (16/10) và ngày thành lập hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam (20/10) Viện Dinh dưỡng có tổ chức tuần
lễ dinh dưỡng và phát triển (16 Ờ 23 tháng 10) để phổ biến cho toàn dân kiến thức dinh dưỡng hợp lý, cải tạo nguồn bổ sung thực phẩm cho bữa ăn gia đình qua xây dựng ô dinh dưỡng trong hệ sinh thái VAC gia đình, thúc đẩy các hoạt động liên ngành để xoá đói giảm nghèo, xây dựng cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế, đồng thời cũng giảm nhẹ lao động của nữ và
để phụ nữ có thêm thời gian chăm sóc con, tổ chức tốt bữa ăn gia đình đảm bảo tạo cơ sở bền vững cho phòng chống suy dinh dưỡng và hạnh phúc tương lai của gia đình
Nhưng không phải chỉ cần ăn no đủ, thỏa thắch là
không còn vấn đề dinh dưỡng gì đáng lo nữa Thực tế
Trang 4cho thấy thừa ăn cũng nguy hiểm không kém thiếu
ăn Thừa ăn nghĩa là ăn quá nhu cầu gây tăng cân dẫn tới béo phì Trẻ em thừa cân khi lớn lên dễ trở thành người béo Những người béo dễ mắc các bệnh mạn tắnh như tăng huyết áp, tiểu đường và nhiều bệnh
khác Ở nước ta hiện nay bên cạnh các bệnh do thiếu dinh dưỡng còn phổ biến, đã bắt đầu có sự gia tăng các bệnh béo phì, tãng huyết áp, tiểu đường Chăm sóc y tế cho các bệnh này rất tốn kém, do đó cần thực hiện chiến lược dự phòng trước hết thông qua chế độ
ăn hợp lý Cần quan tâm chăm sóc ăn uống cho
người đang ốm vì khi ốm thường kém ăn mà các chất dinh dưỡng phải được cung cấp đầy đủ
Ngoài ra, ở một số loại bệnh cần có chế độ ăn đặc biệt Vắ dụ: người tăng huyết áp chế độ ăn cần ắt
muối, ở bệnh thận mạn tắnh chế độ ăn cần ắt đạm, ở người xơ mỡ động mạch chế độ ăn cần ắt các chất béo nguồn động vật Đối với nhiều loại bệnh, áp dụng
Trang 5một chế độ ăn hợp lý là điều bắt buộc để bệnh ít biến chứng, đỡ phải dùng thuốc
Một mặt quan trọng khác của dinh dưỡng hợp lý là thức ăn cần ðảm bảo vệ sinh, thức ăn cần chế biến sạch sẽ, không bị ôi thiu, không chứa các chất có hại cho cơ thể
Dinh dưỡng hợp lý, hợp vệ sinh cần được mọi người thực hiện, trước hết ở các hộ gia đình Ðó là một
trong các chiến lược dự phòng chủ động nhất nhằm bảo vệ và nâng cao sức khoẻ toàn dân Ðây cũng là
kế hoạch xây dựng thế hệ con người Việt Nam mới: khoẻ mạnh, bền bỉ, có đầu óc sáng tạo để xây dựng đất nước phồn vinh, gia đình hạnh phúc