BẢO VỆ SỨC KHỎE - DINH DƯỠNG HỢP LÝ VÀ SỨC KHỎE – 5 doc

Vúâi caâc loaơi baânh ngoơt coâ kem sûôa cíìn thûơc hiïơn nghiïm ngùơt caâc qui chïị vïơ sinh taơi núi saên xuíịt vađ núi baân hađng vò ăíy lađ nguýn nhín thûúđng gùơp trong caâc vuơ ngö

möi trûúđng thuíơn lúơi cho tuơ cíìu phaât triïín mađ sinh ăöơc töị gíy ngöơ

ăöơc Möơt ăiïìu cíìn chuâ yâ lađ tuơ cíìu khi coâ sûơ caơnh tranh vúâi caâc vi

khuíín khaâc thò noâ chó phaât triïín mađ khöng sinh ăöơc töị Ngûúơc laơi úê

möi trûúđng coâ sûơ caơnh tranh ýịu nhû trong thûâc ùn ăaô níịu chñn kô

thò tuơ cíìu phaât triïín vađ sinh ăöơc töị khaâ maơnh

4 Biïơn phaâp phođng bïơnh

Ăïí phođng ngûđa sûơ lan nhiïîm cuêa tuơ cíìu vađo thûơc phíím, cíìn coâ

ýu cíìu kiïím tra sûâc khoêe vúâi cöng nhín ngađnh ùn uöịng Nhûông

ngûúđi coâ bïơnh vïì muôi hoơng, viïm ặúđng hö híịp khöng ặúơc tiïịp xuâc

trûơc tiïịp vúâi thûơc phíím, nhíịt lađ thûâc ùn ăaô níịu chñn Nhûông ngûúđi

bõ bïơnh nheơ nhû söí muôi hùưt húi nïn cho taơm chuýín sang lađm

viïơc úê böơ phíơn khaâc khöng tiïịp xuâc trûơc tiïịp vúâi thûơc phíím

Ăïí phođng ngûđa nhiïîm tuơ cíìu cho cöng nhín ngađnh ùn uöịng vađ

saên xuíịt chïị biïịn thûơc phíím, cíìn coâ nhûông biïơn phaâp sau:

- Ăïì phođng caêm laơnh

- Taơo ăiïìu kiïơn vi khñ híơu húơp lñ núi saên xuíịt nhû thöng gioâ

thoaâng khñ Taơo ăiïìu kiïơn nhiïơt ăöơ vađ ăöơ íím öín ắnh Tùng cûúđng

caâc tiïơn nghi vïơ sinh, theo doôi vïơ sinh caâ nhín möơt caâch chùơt cheô

trong cöng nhín viïn ngađnh ùn uöịng Thûúđng xuýn kiïím tra vïơ

sinh bađn tay, rùng miïơng vađ caâc bïơnh gheê lúê, muơn nhoơt ngoađi da

Bùưt buöơc phaêi duđng khííu trang trong luâc lađm viïơc

- Cíìn töí chûâc khaâm bïơnh ắnh kò cho cöng nhín, nïịu phaât hiïơn

coâ ngûúđi mang tuơ cíìu gíy bïơnh phaêi cho nghó viïơc vađ ăiïìu trõ ngay

bùìng khaâng sinh ăùơc hiïơu Hađng ngađy cíìn kiïím tra tay cöng nhín

chïị biïịn, nhûông ngûúđi bõ viïm da muê chó ặúơc tiïịp tuơc lađm viïơc khi

ặúơc pheâp cuêa caân böơ y tïị ắa phûúng Ăöịi vúâi thûơc phíím nhíịt lađ

thûâc ùn ăaô níịu chñn, tïịt nhíịt lađ ặúơc ùn ngay nïịu khöng phaêi baêo

quaên laơnh úê 2-4oC

Vúâi caâc loaơi baânh ngoơt coâ kem sûôa cíìn thûơc hiïơn nghiïm ngùơt

caâc qui chïị vïơ sinh taơi núi saên xuíịt vađ núi baân hađng vò ăíy lađ

nguýn nhín thûúđng gùơp trong caâc vuơ ngöơ ăöơc thûâc ùn ao tuơ cíìu

khuíín

NGÖƠ ĂÖƠC BOTULISM

Ngöơ ăöơc Botulism lađ bïơnh ngöơ ăöơc thõt mang tñnh chíịt cíịp tñnh

ríịt nùơng, noâ phaâ huêy thíìn kinh trung ûúng vađ gíy tûê vong cao

Theo thöịng kï cuêa Mayer trong 50 nùm gíìn ăíy tyê lïơ tûê vong do

ngöơ ăöơc Botulism chiïịm khoaêng 34,2% úê Myô tyê lïơ nađy lađ 63,7% Noâi

chung tyê lïơ tûê vong trûúâc khi coâ khaâng huýịt thanh ăùơc hiïơu lađ ríịt

cao, khoaêng 6oâ-70% Ngađy nay tyê lïơ ăaô haơ xuöịng nhiïìu nhûng vúâi

ăiïìu kiïơn lađ ặúơc tiïm súâm

Bïơnh thûúđng xaêy ra khi duđng thûâc ùn dûơ trûô nhû ăöì höơp, pate,

xuâc xñch Van Ermengern lađ ngûúđi ăíìu tiïn phaât hiïơn ngöơ ăöơc

Botulism tûđ 1895 úê dùm böng vađ ruöơt giađ cuêa ngûúđi bõ chïịt do ngöơ

ăöơc thõt Sau nađy Konstansov ăaô phín líơp ặúơc vi khuíín úê caâ vađ

ngûúđi ta xïịp noâ vađo hoơ Clostridium Vi khuíín hoơ nađy coâ 5 loaơi

ABCDE Chuâng giöịng nhau vïì hònh thïí, tñnh chíịt nuöi cíịy vađ taâc

duơng sinh lyâ cuêa ăöơc töị, nhûng khaâc nhau vïì tñnh khaâng nguýn

Loaơi A, B, E phöí biïịn nhíịt vađ coâ liïn quan ăïịn ngöơ ăöơc thûâc aân

Nhûông nùm gíìn ăíy coâ thöng baâo vïì ngöơ ăöơc thûâc ùn do loaơi C

Bïơnh thûúđng gùơp úê nhûông nûúâc hay duđng ăöì höơp nhû úê Myô duđng

rau höơp, úê Ăûâc, Phaâp duđng dùm böịng, laơp sûúđn, úê Liïn Xö duđng laơp

sûúđn, caâ ûúâp muöịi

1 Bïơnh nguýn - bïơnh sinh

Vi khuíín gíy ngöơ ăöơc thûúđng lađ Clostridium botulinum tyâp A,

B Noâ lađ trûơc khíín kõ khñ tuýơt ăöịi, töìn taâi trong ăíịt, phín ăöơng

víơt, ruöơt caâ, tûđ ăoâ vi khuíín ăöơt nhíơp vađo thûơc phíím, dûúâi aênh

hûúêng cuêa nhiïơt ăöơ cao vi khuíín hònh thađnh caâc bađo tûê ríịt bïìn

vûông Vi khuíín phaât triïín thuíơn lúơi úê nhiïơt ăöơ 26-28oC Sûâc chõu

ặơng vúâi nhiïơt ăöơ cao cuêa vi khuíín keâm nhûng bađo tûê cuêa noâ khaâ

bïìn vûông vúâi nhiïơt úê 100oC bađo tûê chõu ặơng ặúơc 6 giúđ, úê 105oC

trong 2 giúđ, úê 110oC trong 35 phuât vađ 120oC trong 5 phuât Nhû víơy

caâc phûúng phaâp chïị biïịn vađ khûê khuíín ăöịi vúâi thûơc phíím ăïìu

khöng coâ taâc duơng ăöịi vúâi bađo tûê Cl Botulinum Vi khuíín phaât

triïín töịt úê möi trûúđng loêng, sinh H2S vađ sinh húi muđi khoâ chõu úê

ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi trong thûâc ùn, vi khuíín tiïịt ra ăöơc töị

botulotoxin möơt ngoaơi ăöơc töị coâ ăöơc lñnh ríịt cao, cao hún hùỉn caâc ăöơc

töị cuêa caâc vi khuíín khaâc So vúâi ăöơc töị uöịn vaân noâ maơnh gíịp 7 líìn

(liïìu chñ tûê cuêa ăöơc töị uöịn vaân lađ 0,250mg vađ cuêa botulotoxin lađ

0,035mg) Tuy víơy noâ ăïî bõ phín huêy búêi nhiïơt, chó cíìn ăun thûơc

phíím lïn 100oC trong 10-30 phuât thò ăöơc töị seô bõ phaâ huêy hoađn

toađn Nhûng ăöơc töị nađy ríịt bïìn vûông vúâi men tiïu hoâa

Vïì cú chïị bïơnh sinh thò theo Van Ermengern öng coi , ngöơ ăöơc

Botulism lađ möơt bïơnh nhiïîm ăöơc do vi khuíín xím nhíơp vađo thûâc

ùn, phaât triïín vađ sinh ăöơc töị Ngûúđi ùn phaêi thûâc ùn coâ ăöơc töị seô bõ

nhiïîm ăöơc Cođn vi khuíín khöng gíy bïơnh vò noâ khöng sinh saên

trong cú thïí ngûúđi Trong nhûông nùm gíìn ăíy cuông coâ möơt söị yâ kiïịn

bađn caôi ngûúđi ta noât nhiïìu ăïịn vai trođ cuêa caâc bađo tûê coâ mùơt trong

thûâc ùn cöị khaê nùng gíy ngöơ ăöơc Nhû víơy vïì cú chïị bïơnh sinh cuêa

ngöơ ăöơc Botulism víîn ăang cođn lađ víịn ăïì cíịn ặúơc nghiïn cûâu

thïm Tuy víơy cho ăïịn nay biïơn phaâp phođng bïơnh víîn ặúơc cöng

nhíơn lađ coâ hiïơu quaê, ăoâ lađ ăun söi thûâc ùn trûúâc khi ùn

2 Lím sađng

Thúđi gian uê bïơnh cuêa ngöơ ăöơc Botulism tûđ 6-24 giúđ, ăöi khi ruât

ngùưn hoùơc keâo dađi sau vađi ngađy tuđy theo lûúơng ăöơc töị ặa vađo Díịu

hiïơu lím sađng chuê ýịu lađ liïơt thíìn kinh do töín thûúng thíìn kinh

trung ûúng vađ hađnh tuêy Súâm nhíịt lađ liïơt míịt (thïí hiïơn bùìng song

thõ) liïơt cú mùưt, röìi ăïịn liïơt vođm hoơng, lûúôi, híìu (míịt tiïịng, míịt

phaên xaơ nuöịt) liïơt daơ dađy ruöơt díîn ăïịn taâo boân, chûúâng buơng, giaêm

tiïịt dõch, ăöi khi tiïíu tiïơn khoâ

Möơt díịu hiïơu quan troơng thûâ 2 nûôa lađ coâ sûơ phín lyâ maơch vađ

nhiïơt ăöơ Maơch tùng nhanh trong khi nhiïơt ăöơ cú thïí víîn bònh

thûúđng Bïơnh thûúđng keâo dađi 4-8 ngađy, nïịu khöng ặúơc ăiïìu trõ

súâm, coâ thïí chïịt vađo ngađy thûâ 3 do liïơt hö híịp vađ tim maơch Thuöịc

ăiïìu trõ duy nhíơt lađ huýịt thanh khaâng ăöơc töị Nhûng cíìn ặúơc

chíín ăoaân vađ ăiïìu trõ súâm

Liïìu ăiïìu trõ 50.000 - 100.000 ăún võ tiïm tônh maơch tûđ tûđ, ăïì

phođng choaâng, dõ ûâng Liïìu dûơ phođng 5000- 10.000 ăún võ

Ngoađi ra bùưt buöơc phaêi rûêa daơ dađy ruöơt ngay ăïí loaơi trûđ búât ăöơc

töị cađng súâm cađng töịt ăïí ăöơc töị khöng thíịm vađo maâu

3 Dõch tïî hoơc

Caâc öí chûâa Cl.Botulinum trong thiïn nhiïn khùn phöí biïịn Ăíịt

lađ núi töìn taơi thûúđng xuýn cuêa vi khuíín vađ nha bađo Ăíịt vûúđn, ăíịt

nghôa trang, nhûông núi coâ nhiïìu vi khuíín hiïịu khñ phaât triïín seô taơo

ăiïìu kiïơn kõ khñ cho Botulinum söịng vađ phaât triïín Ăíịt ruöơng ặúơc

boân phín hoâa hoơc thò nha bađo Botulinum giaêm ăi roô rïơt Phín ngûúđi

vađ gia suâc cuông lađ nguöìn mang vi khuíín, trong ăoâ phín ngûúđi ñt

nguy hiïím hún Tûđ phín, ăíịt, nha bađo dïî dađng xím nhíơp vađo thûơc

phíím nhû thõt, caâ, rau quaê Thûâc ùn thûúđng gíy ngöơ ăöơc lađ nhûông

loaơi thûâc ùn coâ ăiïìu kiïơn töịt cho vi khuíín kõ khñ phaât triïín nhû ăöì

höơp thûâc ùn coâ khöịi lûúơng lúân nhû ăuđi lúơn xöng khoâi úê Myô 69,2%

ngöơ ăöơc lađ do ùn rau quaê ăoâng höơp, úê Ăûâc 82% lađ do ùn thõt lúơn xöng

khoâi vađ döìi bođ úê Liïn Xö trûúâc Caâch maơng Thaâng mûúđi ngöơ ăöơc

Botulism thûúđng xaêy ra do ùn caâ höìng ûúâp muöịi hoùơc phúi khö röìi

xöng khoâi

4 Caâc biïơn phaâp phođng chöịng ngöơ ăöơc Botulism

Lađm töịt khíu ûúâp laơnh, nhíịt lađ thûâc ùn nguöơi lađm bùìng thõt, caâ

ăoâng höơp, ûúâp muöịi, xöng khoâi

- Tíịt caê caâc saên phíím thõt caâ khi ăaô coâ díịu hiïơu öi thiu thò

khöng ặúơc duđng lađm thûâc ùn nguöơi hoùơc ặa ăi ăoâng höơp

- Vúâi ăöì höơp, khi ăaô coâ díịu hiïơu phöìng phaêi coi lađ nhiïîm truđng

nguy hiïím (trûđ khi phöìng lyâ hoâa) Muöịn phín biïơt phaêi nuöi cíịy vi

khuíín

- Vúâi thûâc ùn khaê nghi thò biïơn phaâp töịt nhíịt lađ ăun söi laơi ñt

nhíịt 1 giúđ

- Ăöịi vúâi caâ phaêi lûu yâ: Phín phöịi vađ sûê duơng caâ sau khi ăaânh

vïì: Nïịu cíìn giûô laơi phaêi ăem möí boê hïịt ruöơt mang, víy röìi rûêa saơch

vađ ặa ăi ûúâp laơnh ngay Töịt nhíịt lađ chïị biïịn caâ súâm ngay khi caâ

cođn tûúi

- Biïơn phaâp tñch cûơc nhíịt lađ ăun söi trûúâc khi ùn

NGÖƠ ĂÖƠC CAÂC HOAÂ CHÍỊT BAÊO VÏƠ THÛƠC VÍƠT

I MÚÊ ĂÍÌU

Hiïơn nay caâc thuöịc trûđ síu, trûđ möịc trong nöng nghiïơp ặúơc goơi

bùìng möơt caâi tïn chung lađ hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt Ăoâ lađ danh tûđ

chung ăïí chó caâc chíịt hoâa hoơc ặúơc duđng ăïí chöịng síu bïơnh baêo vïơ

cíy tröìng

Nhu cíìu sûê duơng hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt úê nûúâc ta ngađy

khoaêng 30-40 ngađn tíịn trong möơt nùm Tuy nhiïn, ngoađi taâc duơng

diïơt síu bïơnh, hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt cuông ăaô vađ ăang gíy ö

nhiïîm möi trûúđng (ăíịt, nûúâc, khöng khñ) vađ lûúng thûơc thûơc phíím

Tûđ ăoâ gíy nïn caâc vuơ ngöơ ăöơc cíịp tñnh vađ maôn tñnh cho ngûúđi tiïịp

xuâc vađ ngûúđi sûê duơng (xem baêng dûúâi ăíy)

Thúđi gian Ăõa ăiïím Söị ngûúđi bõ

ngöơ ăöơc cíịp

Tûê vong

1980-1982 Bïơnh viïơn Baơch Mai 182 38

1980-1982 Bïơnh viïơn Viïơt Nam-Cu Ba 60 4

1980-1982 Bïơnh viïơn Gia Lím 43 7

1980-1982 Bïơnh viïơn Tûđ Liïm 29 0

1981 Bïơnh viïơnHíơu Giang 219 -

1982 Bïơnh viïơn Híơu Giang 102 -

1987 Bïơnh viïơn Tiïìn Giang 174 20

Ghi chuâ: Díịu (-) ghi úê cöơt tûê vong coâ nghôa lađ trong thöng baâo thöịng kï

khöng ghi söị liïơu

Qua ăiïìu tra thöịng kï úê trïn, ngûúđi ta cho thíịy nguýn nhín

ngöơ ăöơc chuê ýịu lađ do cöng taâc quaên lñ thuöịc trûđ saâu khöng töịt

Nguýn nhín nađy chiïịm tó lïơ 91% (trong ăoâ 72% lađ do chuê yâ tûơ tûê,

19% do ùn uöịng nhíìm líîn) vađ 9% lađ do cöng taâc phođng höơ lao ăöơng

khöng chu ăaâo hoùơc do ùn uöịng

Con ặúđng gíy nhiïîm ăöơc chuê ýịu lađ qua ùn uöịng (tiïu hoâa)

chiïịm 97,3% Qua da vađ hö híịp chó chiïịn 1,9% vađ 0,8% Thuöịc gíy

ăöơc chuê ýịu lađ Wolfatox (77,3%) sau ăoâ lađ 666 (14,7%) vađ DDT (8%)

Ăöịi tûúơng bõ nhiïîm ăöơc chuê ýịu lađ nöng dín tuöíi lao ăöơng:

II PHÍN LOAƠI

Coâ nhiïìu caâch phín loaơi khaâc nhau:

A Phên loaåi theo döëc tñnh (dûåa vaâo LD 50)

Chia laâm 3 loaåi:

Ghi chuá: - C.E: nöìng àöå thïí sûäa

- P.D.E: Böåt huyïìn phuâ trong nûúác

B Phên loaåi theo muåc àñch sûã duång trong saãn xuêët

1 Thuöëc diïåt cön truâng gêy haåi

2 Thuöëc chöëng bïånh nêëm cho cön truâng

3 Thuöëc diïåt coã daåi

4 Thuöịc lađm ruơng laâ cíy

5 Thuöịc kñch thñch sinh trûúêng

6 Thuöịc chöịng bïơnh vi khuíín thûơc víơt

C Phín loaơi theo cíịu taơo hoâa hoơc

Bao göìm:

1 Caâc thuöịc hûôu cú töíng húơp: Lađ loaơi phöí biïịn nhíịt, bao göìm

lín hûôu cú, Clo hûôu cú, thuêy ngín hûôu cú, cíịc díîn xuíịt nitro vađ clo

cuêa phenol

2 Caâc thuöịc vö cú: nhû Asenit na tri, aseniat canxi, sulfat ăöìng

(CUSO4)

Sau ăíy chuâng töi chó nïu lïn möơt vađi hoâa chíịt baêo vïơ thûâc víơt

chñnh thûúđng ặúơc sûê duơng nhiïìu úê nûúâc ta Ăoâ lađ hai nhoâm clo hûôu

cú vađ lín hûôu cú

Nhoâm clo hûôu cú: Thuöơc loaơi nađy coâ 2 thûâ thuöịc hay duđng úê

nûúâc ta lađ DDT vađ 666

+ DDT (Dicloro- Diphenyl- Tricloetan): coâ taâc duơng diïơt síu

bïơnh tíịt, duy trò hoaơt tñnh trong vađi thaâng, noâ khaâ bïìn vûông troơng

möi trûúđng bïn ngoađi Vađo cú thïí noâ tñch luôy khaâ líu úê caâc mö múô

vađ gan Coâ ríịt nhiïìu cöng trònh nghiïn cûâu ăöơc tñnh cuêa DDT ăöịi

vúâi ăöơng víơt maâu noâng DDT chó gíy ngöơ ăöơc cho ngûúđi vađ gia suâc

khi qua ặúđng tiïu hoâa

Ăöơ nhaơy caêm cuêa suâc víơt ăöịi vúâi DDT ríịt khaâc nhau (xem

Liïìu gíy chïịt ăöịi vúâi ngûúđi chûa xaâc ắnh ặúơc roô rađng, coâ thïí

noâ úê mûâc ăöơ trung bònh khoaêng 500mg/kg Nhû víơy liïìu gíy ăöơc

ăïịn chïịt coâ thïí nùìm vađo khoaêng tûđ 5g ăïịn 25g DDT cho ngûúđi

trûúêng thađnh Do ăùơc tñnh tñch luôy líu trong cú thïí, nïịu duđng DDT

vúâi liïìu thíịp dađi ngađy cuông coâ thïí gíy ngöơ ăöơc vađ tûê vong Chùỉng

haơn vúâi međo nïịu cho ùn dađi ngađy vúâi liïìu DDT lađ 0 5mg/kg coâ thïí

gíy ngöơ ăöơc vađ vúâi liïìu lmg/kg coâ thïí gíy tûê vong Liïìu lûúơng nađy

ríịt gíìn vúâi lûúơng DDT cođn soât laơi trong lûúng thûơc thûơc phíím ăaô

ặúơc phun DDT 5,5% (xem baêng)

Thûơc phíím coâ phun ĂT 5,5% Lûúơng ĂT cođn soât laơi (mg/kg)

- Taâo 0,5-1

- Nguô cöịc 0,7-0,8

- Su hađo, caêi bùưp, cađ chua, khoai tíy, hađnh laâ 3,6

Nhû víơy, nïịu ngûúđi ùn caâc loaơi lûúng thûơc thûơc phíím ăaô ặúơc

phun DDT vúâi lûúơng cođn soât laơi nhû trïn vađ ùn keâo dađi thò coâ nhiïìu

nguy cú díîn túâi ngöơ ăöơc maôn tñnh Ăoâ lađ ăiïìu ăaâng lo ngaơi buöơc caâc

nhađ chûâc traâch phaêi suy nghô vađ coâ biïơn phaâp tñch cûơc phođng traânh

Nhiïìu cöng trònh nghiïn cûâu gíìn ăíy cho pheâp khùỉng ắnh khaê

nađng ngöơ ăöơc DDT úê nhûông ặâa treê buâ sûôa meơ DDT ặúơc bađi tiïịt ra

ngoađi khöng chó qua ặúđng nûúâc tiïíu vađ phín mađ cođn qua sûôa meơ

úê nûúâc ta, ăaô coâ möơt söị cöng trònh nghiïn cûâu vađ cho kïịt quaê nhíơn

xeât lađ: Tíịt caê caâc bađ meơ duđ coâ tiïịp xuâc hay khöng tiïịp xuâc trûơc tiïịp

vúâi DDT ăïìu coâ lûúơng DDT trong sûôa meơ ríịt cao, vò DDT xím nhíơp

vađo cú thïí chuê ýịu qua ặúđng tiïu hoâa, cao hún ríịt nhiïìu líìn so vúâi

liïìu lûúơng cho pheâp cuêa OMS (0,05ppm), cuêa Liïn Xö (0,14ppm) vađ

cuêa Hungari (0,13ppm)

+ 666: Cöng thûâc C6H6CL6 (Hexacloxyclohecxan)

666 kïịt thađnh böơt khöng hođa tan trong nûúâc, nhûng hođa tan

maơnh trong dung möi hûôu cú Khaâc vúâi DDT, Hexacloran gíy

nhiïîm ăöơc maơnh úê síu boơ vađ ñt gíy ăöơc ăöịi vúâi ăöơng víơt maâu noâng

Liïìu gíy chïịt cho thoê lađ 900 mg/kg Hexacloran sau 1 líìn duđng víîn

cođn töìn taơi trong cú thïí möơt thúđi gian dađi Khi cho thoê ùn 1 liïìu

600mg/kg ngûúđi ta thíịy chíịt (ăöơc víîn cođn töìn taơi trong maâu 11

ngađy sau Nhû víơy caâc hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt thuöơc nhoâm Clo

hûôu cú bao göìm DDT vađ 666 ăïìu coâ tñnh tñch luôy líu trong cú thïí vađ

lađ chíịt gíy ăöơc ăöịi vúâi hïơ thíìn kinh trung ûúng, thûúđng ặúơc tñch

luôy trong caâc mö múô vađ thaêi trûđ ríịt chíơm Noâ ríịt bïìn vûông trong

nûúâc, ăíịt, tûđ ăoâ gíy ö nhiïîm ra ngoaêi möi trûúđng möơt caâch líu dađi

Trong thûơc phíím ăaô phaât hiïơn thíịy dû lûúơng cao hoâa chíịt baêo vïơ

thûơc víơt nhoâm Clo hûôu cú trong sûôa, saên phíím chïị biïịn tûđ sûôa, múô

ăöơng víơt, caâ, trûâng Hiïơn nay nhiïìu nûúâc ăaô cíịm hoùơc haơn chïị sûê

duơng trong úê nûúâc ta DDT vađ 666 khöng cođn ặúơc sûê dûơng trong

saên xuíịt nöng nghiïơp nûôa mađ chó cođn ặúơc duđng trong cöng taâc

phong chöịng dõch nhû diïơt muöîi trong phođng chöịng söịt reât, chöịng

söịt xuíịt huýịt

Nhoâm Lín hûôu cú:

Cuông coâ taâc duơng maơnh ăöịi vúâi cön truđng vađ thûơc víơt coâ haơi

Hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt lín hûôu cú thûúđng ặúơc duđng vúâi nöìng ăöơ

thíịp, thúđi gian töìn taơi trïn cíy tröìng ngùưn vađ ặúơc phín huêy röìi

ăađo thaêi nhanh khoêi cíy tröìng Khi phín huêy, noâ thûúđng taơo ra caâc

saên phíím ñt ăöơc hoùơc khöng ăöơc Ăöịi vúâi ngûúđi vađ gia suâc ñt coâ khaê

nùng tñch luôy Thûúđng ặúơc ăađo thaêi nhanh sau 1-2 tuíìn

Ăiïìu ăaâng chuâ yâ lađ hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt lín hûôu cú coâ tñnh

chuýín hoâa nhanh trong cú thïí ăöơng víơt coâ xûúng söịng nïn noâ

thûúđng gíy taâc duơng ăöơc lïn hïơ thíìn kinh, lađm tï liïơt men axetyl

cholinesteraza vađ gíy ngöơ ăöơc cíịp tñnh

Trong nhoâm Lín hûôu cú hiïơn nay thûúđng ặúơc duđng nhiïìu hún

caê lađ Wolfatox (parathion metyl), Malathion, Diaâzinon, Dimethoate

(Bi 58 )

III BIÏÍU HIÏƠN LÍM SAĐNG CUÊA MÖƠT NGÖƠ ĂÖƠC HOÂA CHÍỊT BAÊO VÏƠ

THÛƠC VÍƠT

Tuđy theo loaơi thuöịc mađ biïíu hiïơn lím sađng coâ khaâc nhau

Thûúđng coâ nhûông höơi chûâng sau ăíy:

1 Höơi chûâng vïì thíìn kinh

Röịi loaơn thíìn kinh trung ûúng, nhûâc ăíìu, míịt nguê, giaêm trñ

nhúâ

Röịi loaơn thíìn kinh thûơc víơt nhû ra möì höi úê mûâc ăöơ nùơng hún

coâ thïí gíy töín thûúng thíìn kinh ngoaơi biïn díîn ăïịn liïơt Nùơng hún

nûôa coâ thïí töín thûúng ăïịn naôo, höơi chûâng nhiïîm ăöơc naôo thûúđng

gùơp nhíịt lađ do thuêy ngín hûôu cú sau ăoâ ăïịn lín hûôu cú vađ clo hûôu

cú

2 Höơi chûâng vïì tim maơch

Co thùưt maơch ngoaơi vi, nhiïîm ăöơc cú tim, röịi loaơn nhõp tim,

nùơng lađ suy tim Thûúđng lađ do nhiïîm ăöơc lín hûôu cú, clo hûôu cú vađ

nicotin

3 Höơi chûâng hö híịp

Viïm ặúđng hö híịp trïn, thúê khođ kheđ, viïm phöíi Nùơng hún coâ

thïí suy hö híịp cíịp, ngûđng thúê Thûúđng lađ do nhiïîm ăöơc laân hûôu cú

vađ clo hûôu cú

4 Höơi chûâng tiïu hoâa - gan míơt

Viïm daơ dađy, viïm gan míơt, co thùưt ặúđng míơt Thûúđng lađ do

nhiïîm ăöơc clo hûôu cú, carbamat, thuöịc vö cú chûâa Cu, S

5 Höơi chûâng vïì maâu

Thiïịu maâu giaêm baơch cíìu, xuíịt huýịt, thûúđng do nhiïîm ăöơc

cho, lín hûôu cú carbamat Ngoađi ra trong maâu coâ sûơ thay ăöíi hoaơt

tñnh cuêa möơt söị men nhû men Axetyl cholinesteza do nhiïîm ăöơc lín

hûôu cú Ngoađi ra coâ thïí thay ăöíi ặúđng maâu Tùng nöìng ăöơ axit

pyruvic trong maâu

Ngoađi 5 höơi chûâng kïí trïn, nhiïîm ăöơc HCBVTV cođn coâ thïí gíy

töín thûúng ăïịn hïơ tiïịt niïơu, nöơi tiïịt vađ tuýịn giaâp

IV BIÏƠN PHAÂP XÛÊ LÑ

- Ăûa ngay naơn nhín ra khoêi khu vûơc bõ nhiïîm ăöơc Cúêi boê

quíìn aâo, lau saơch thuöịc cođn dñnh laơi trïn da nïịu lađ nhiïîm ăöơc qua

da Nïịu nhiïîm ăöơc qua ùn uöịng phaêi cho rûêa daơ dađy ngay, ăïí chíơm

quaâ 2 giúđ thò khöng cođn hiïơu quaê nûôa

- Tiïm atropin liïìu cao l-2mg/1 líìn, tuđy theo nùơng nheơ mađ tiïm

tônh maơch, bùưp, dûúâi da Cûâ 15-30 phuât tiïm nhùưc laơi cho túâi khi

baôo hođa Atropin thò thöi ( bïơnh nhín coâ biïíu hiïơn mùơt höìng, möi

khö, maơch nhanh)

Cho thuöịc lúơi niïơu, thúê öxy

- Nïịu coâ ăiïìu kiïơn thò cho tiïm PAM

(Pyridine-andoxim-iodo-metilat) ăïí höìi phuơc laơi hoaơt ăöơng cuêa men Axetyl Cholinesteraza

Tiïm tônh maơch, tiïm 0, 5-1gam Nïịu chûa ăúô thò tiïm thïm 1 líìn

nûôa Töíng liïìu khöng quaâ 2 gam

Tiïn lûúơng noâi chung cođn tuđy thuöơc vađo lûúơng thuöịc ăaô ùn uöịng

vađo

Coâ 3 khaê nùng:

+ Khoêi hoađn toađn khöng ăïí laơi di chûâng

+ Chuýín sang maôn tñnh ( ñt gùơp hún )

+ Tûê vong ( ñt gùơp hún )

V BIÏƠN PHAÂP PHOĐNG CHÖỊNG

Ăïí chuê ăöơng ăïì phođng ngöơ ăöơc hoâa chíịt baêo vïơ thûơc vùơt, baêo vïơ

möi trûúđng söịng, ăaêm baêo an toađn trong sûê duơng hoâa chíịt baêo vïơ

thûơc víơt cíìn thûơc hiïơn möơt söị biïơn phaâp sau:

1 Tùng cûúđng cöng taâc quaên lyâ hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt chùơt

cheô cuêa ngađnh nöng nghiïơp Chó nhíơp hoùơc saên xuíịt caâc loaơi hoâa

chíịt baêo vïơ thûơc víơt coâ hiïơu quaê cao ăöịi vúâi sinh víơt gíy haơi nhûng

ñt ăöơc ăöịi vúâi ngûúđi vađ ăöơng víơt

2 Tùng cûúđng giaâo duơc vađ huíịn luýơn ngûúđi sûđ duơng hoâa chíịt

baêo vïơ thûơc víơt caâ caâc biïơn phaâp baêo ăaêm an toađn cho baên thín vađ

ngûúđi tiïu duđng: Riïng ăöịi vúâi caâc loaơi rau quaê tûúi sûê duơng ùn

ngay cíìn phaêi thûơc hiïơn nghiïm tuâc caâc biïơn phaâp sau:

- Tön troơng vađ ăaêm baêo thúđi gian caâch ly qui ắnh cho tûđng loaơi

hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt trïn tûđng loaơi rau quaê

- Vúâi rau quaê nghi lađ coâ khaê nùng ăaô bõ phun thuöịc hoâa chíịt

baêo vïơ thûơc víơt cíìn rûêa saơch, ngím nûúâc nhiïìu líìn

- Vúâi loaơi rau quaê coâ voê, víîn phaêi ặúơc rûêa saơch röìi múâi cíịt boê

voê

3 Phöịi húơp chùơt cheô giûôa ngađnh nöng nghiïơp vúâi ngađnh y tïị ăïí

kiïím tra viïơc phín phöịi, sûê duơng hoâa chíịt baêo vïơ thûơc víơt