chẩn đoán và xử trí sốc phản vệ

triệu chứng Ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên hoặc muộn hơn, xuất hiện :  Cảm giác khác th ờng bồn chồn, hốt hoảng, sợ hãi... , tiếp đó xuất hiện triệu chứng ở một hoặc nhiều cơ qu

chÈn ®o¸n vµ xö trÝ

sèc ph¶n vÖ

PGS TS NguyÔn ThÞ Dô

chẩn đoán

 Chẩn đoán d ơng tính: dựa vào

 LS điển hình : sau khi tiếp xúc với dị nguyên vài phút đến vài giờ :

 Mẩn ngứa (58%), phù nề kiểu Quink, phù

họng, phù thanh môn

 Khó thở, nghẹt thở (98,47%)

chÈn ®o¸n

 ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

 Tr¹ng th¸i truþ m¹ch kh«ng râ c¨n nguyªn

 Viªm ® êng h« hÊp trªn

xử trí

 Các biện pháp xử trí khác

 Bảo đảm thông khí là cơ bản nhất : 19/131 thở máy (14,5%)

 Nằm đầu dốc, nghiêng một bên tránh hít phải chất nôn hoặc dịch vị

phác đồ cấp cứu sốc phản vệ

triệu chứng

 Ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên hoặc

muộn hơn, xuất hiện :

 Cảm giác khác th ờng (bồn chồn, hốt hoảng, sợ hãi ), tiếp đó xuất hiện triệu chứng ở một hoặc nhiều cơ quan

 Mẩn ngứa, ban đỏ, mày đay, phù Quincke

triệu chứng

 Ngay sau khi tiếp xúc với dị nguyên hoặc

muộn hơn, xuất hiện :

 Mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt, có khi không đo đ ợc

 Khó thở (kiểu hen, thanh quản), ngẹt thở

 Đau quặn bụng, ỉa đái không tự chủ

Đau đầu, chóng mặt, đôi khi hôn mê

Choáng váng, vật vã, giãy giụa, co giật

xö trÝ

 Ngay t¹i chç:

 Ngõng ngay ® êng tiÕp xóc víi dÞ nguyªn (thuèc

®ang dïng tiªm, uèng, b«i, nhá m¾t, mòi)

 Cho bÖnh nh©n n»m t¹i chç

xử trí

 Thuốc: Adrenalin là thuốc cơ bản để chống sốc phản vệ

 Adrenaline dd 1/1.000 ống 1ml=1mg, tiêm d ới

da, tiêm bắp, ngay sau khi xuất hiện sốc phản vệ với liều nh sau :

xử trí

 Tiếp tục tiêm adrenaline liều nh trên

10-15phút/lần cho đến khi huyết áp trở lại bình th ờng.

 ủ ấm, đầu thấp chân cao, theo dõi huyết áp

xử trí

 Tuỳ theo điều kiện trang thiết bị y tế và trình

độ chuyên môn kỹ thuật của từng tuyến có thể

áp dụng các biện pháp sau:

 Xử trí SHH (Tuỳ theo tình huống và mức độ khó

thở có thể sử dụng các biện pháp sau đây) :

 Thở oxy mũi - thổi ngạt

 Bóp bóng ambu có oxy

 Đặt ống NKQ, TKNT MKQ nếu có phù thanh môn

 Terbutaline 0,5mg, 1 ống d ới da ở ng ời

lớn và 0,2ml/10kg ở TE Tiêm lại sau 6-8 giờ nếu không đỡ khó thở

 Xịt họng terbutaline, salbutamol mỗi lần

4-5 nhát bóp, 4-4-5 lần/ngày

xử trí

 Thiết lập một đ ờng truyền tĩnh mạch

adrenaline để duy trì huyết áp:

 Bắt đầu bằng 0,1 microgam/kg/phút điều chỉnh tốc độ theo huyết áp (khoảng 2mg adrenalin/giờ cho ng ời lớn 55 kg)

xö trÝ

 C¸c thuèc kh¸c :

 Methylprednisolone 1mg/kg/4giê hoÆc

hydrocortisone hemisuccinate 5mg/kg/4giê tiªm t.m hoÆc tiªm b¾p (cã thÓ tiªm b¾p ë

tuyÕn c¬ së) liÒu cao h¬n nÕu sèc nÆng (gÊp 2-5 lÇn)

 Natrichlorua 0,9% 1-2 lÝt ë ng êi lín, kh«ng

qu¸ 20ml/kg ë TE mçi lÇn.

 Promethazine 0.5-1mg/kg tiªm b¾p hoÆc t.m

xử trí

 Điều trị phối hợp :

 Uống than hoạt 1g/kg nếu dị nguyên qua đ

ờng tiêu hoá

 Băng ép chi phía trên chỗ tiêm hoặc đ ờng

vào của nọc độc

chú ý

 Theo dõi BN 24 giờ sau khi HA đã ổn định.

 Sau sơ cứu tận dụng đ ờng tiêm t.m đùi

 Nếu HA vẫn không lên sau khi truyền đủ dịch và adrenaline, có thể truyền thêm huyết t ơng, albumin (hoặc máu nếu mất máu) hoặc dd cao phân tử

 Sử dụng adrenaline d ới da theo phác đồ

 Hỏi kỹ tiền sử dị ứng và chuẩn bị hộp thuốc CC

SPV tr ớc khi dùng thuốc là cần thiết

thuốc cấp cứu chống spv

 Các khoản cần thiết :

 Adrenaline 1mg=1ml : 5 ống

 N ớc cất 10ml : 5 ống

 Bơm, kim tiêm (dùng 1 lần) 10ml : 5 cái

 Hydrocortisone hemisuccinate 100mg hoặc

 Methylprednisolone (Solumedrol 40mg hay

 Ph ơng tiện khử trùng

 Phác đồ cấp cứu SPV

thuèc cÊp cøu chèng spv

 C¸c dông cô kh¸c, nªn cã ë c¸c phßng ®iÒu trÞ

 B¬m xÞt salbutamol hoÆc terbutaline

 Bãng Ambu vµ mÆt n¹

 èng néi khÝ qu¶n

 Than ho¹t

xin c¶m ¬n