chẩn đoán và xử trí ban đầu chấn thương cột sống cổ

 Kết quả điều trị phụ thuộc một phần vào khả năng... Thang điểm vận động ASIA... Phân độ theo Frankel 1969 Loại A Liệt hoàn toàn: không có bất cứ cảm giác hay vận động nào d ới mức tổn

ChÈn ®o¸n vµ xö trÝ ban

®Çu ChÊn th ¬ng cét sèng

cæ

Đại c ơng

 CTCS tiên l ợng tồi, tiên l ợng gần đây khá hơn nhờ trình độ quản lý, khả năng điều trị

 35 -40% CTCS có kèm th ơng tổn thần kinh, ở Việt nam là 70%, vấn đề xử trí và sơ cứu ban đầu ch a

đúng.

 Kết quả điều trị phụ thuộc một phần vào khả năng

 LiÖt cøng hay liÖt mÒm

 LiÖt hoµn toµn hay kh«ng hoµn toµn

 Kh¸m c¶m gi¸c

 Rèi lo¹n c¬ trßn

Kh¸m l©m sµng TK

Kh¸m l©m sµng TK

Thang điểm vận động ( ASIA)

Phân độ theo Frankel (1969 )

Loại A Liệt hoàn toàn: không có bất cứ cảm giác

hay vận động nào d ới mức tổn th ơng

Loại B Liệt không hoàn toàn: còn cảm giác + mất

Ph©n lo¹i l©m sµng

 Sèc tñy

 Tæn th ¬ng rÔ

 Tæn th ¬ng tñy kh«ng hoµn toµn

 Héi chøng Brown- Sequard

 Héi chøng tñy trung t©m

 Héi chøng tñy tr íc

 Tæn th ¬ng tñy hoµn toµn

 Håi phôc sau 24- 48 giê hoÆc h¬n

 Ph¶n x¹ håi phôc ®Çu tiªn: Ph¶n x¹ hµnh hang

 Cßn c¸c ph¶n x¹ vïng cïng côt

 C¶m gi¸c quanh hËu m«n

 Ph¶n x¹ c¬ th¾t hËu m«n

 GÊp ngãn c¸i

Hội chứng Brow- Sequard

cảm giác đau, nhiệt bên đối

diện

Tæn th ¬ng tñy trung t©m

 Th êng gÆp

 Cßn c¸c ph¶n x¹ vïng cïng côt

 LiÖt tay nhiÒu h¬n ch©n

 Håi phôc 75%

 Håi­phôc­10%

C¸c ph ¬ng ph¸p CLS

 XQuang tiªu chuÈn: Th¼ng, nghiªng, chÕch 3/4 t×m

th ¬ng tæn x ¬ng Chôp t thÕ måm h¸ nÕu nghi ngê g·y mám nha ( C 2)

Các yếu tố tiên l ợng

 Hồi phục thần kinh: Phụ thuộc tình trạng th ơng tổn thần kinh ban đầu

 Mất hoàn toàn vận động, cảm giác: ít cơ hội

 Mất vận động, còn cảm giác: Có thể hồi phục nh ng

không hoàn toàn

 Còn vận động: Khả năng hồi phục cao

 Thời gian hồi phục: Chủ yếu với loại th ơng tổn tủy không hoàn toàn, th ờng trong năm đầu và kéo dài

Các yếu tố tiên l ợng

 Xác định tổn th ơng tủy hoàn toàn

 Liệt vận động hoàn toàn, mất cảm giác d ới th ơng tổn

 Liệt mềm

 Mất phản xạ cơ thắt hậu môn, c ơng cứng d ơng vật

 Giai đoạn sau có tự động tủy

 Thang điểm đánh giá sự hồi phục: Thang điểm Frankel

ChiÕn l îc ®iÒu trÞ

 H¹n chÕ th ¬ng tæn thø ph¸t vµ t¸i t¹o thÇn kinh

 Steroid: Methylprednisolone (Solumedrol)

 Thêi gian cöa sæ: 8 giê ®Çu

 C¸ch dïng: TruyÒn tÜnh m¹ch

 Solumedrol kh«ng cã t¸c dông víi VT tñy vµ chÊn th ¬ng kÝn vïng ®u«i ngùa, ng îc l¹i t¨ng nguy c¬ nhiÔm trïng vµ ch¶y m¸u d¹ dµy

Chiến l ợc điều trị

 Kiểm soát huyết động

 Hạ huyết áp do mất máu và dãn mạch vì rối lọan TKTV

 Duy trì HA từ 110-140 mmhg để bảo đảm l u l ợng tuần hoàn tủy

 Phẫu thuật giảm ép và cố định: tùy theo mục đích để chọn đ ờng mổ và thời gian mổ Xu h ớng mổ sớm

trong 6-24h đầu.

 X«ng tiÓu tr¸nh bµng quang c¨ng vµ suy thËn

 Phßng nhiÔm trïng BQ vµ Héi chøng BQ bÐ: Thay x«ng

vµ kÑp x«ng ng¾t qu·ng tËp ph¶n x¹

Xử trí cấp cứu

Sơ cứu: Bất động

Xử trí chấn th ơng cột sống cổ

Sơ cứu

 Khám nhanh lâm sàng phát hiện th ơng tổn

 Hồi sức

 Hô hấp: Ôxy, hô hấp hỗ trợ nếu liệt cơ hô hấp

 Tuần hoàn: Truyền đủ dịch, Atropin tĩnh mạch

(điều trị dãn mạch), trợ tim

 Thân nhiệt: Tránh hạ thân nhiệt, sốt

Thêi gian mæ

 Thêi gian cöa sæ: !2 giê ®Çu

 Tæn th ¬ng tñy kh«ng hoµn toµn

 Mæ cµng sím cµng tèt

 Tæn th ¬ng tñy hoµn toµn

 Tæn th ¬ng cao ( trªn C4): Mæ sau 72 giê

 Tæn th ¬ng thÊp: Mæ sím