chẩn đoán và điều trị ngộ độc cấp phospho hữu cơ

Chuyên đề tiến sĩChẩn đoán và điều trị ngộ độc cấp phospho hữu cơ Thực hiện : NCS Phạm Duệ Hướng dẫn: GS Vũ Văn Đính... − Huyết tương, chất trắng, tụy, tim− Biến đổi nhiều và nhanh − P

Chuyên đề tiến sĩ

Chẩn đoán và điều trị ngộ độc cấp phospho hữu cơ

Thực hiện : NCS Phạm Duệ Hướng dẫn: GS Vũ Văn Đính

PhÇn I

ChÈn ®o¸n N§C PHC

PHC: §Þnh nghÜa vµ cÊu tróc

R1 O (hoÆc S)

P

R2 X

-          Khám: SHH, lồng ngực kém di động, RRPN gi ảm,

ran ẩm, đôi khi ran rít Tim mạch nhịp chậm xoang,

giảm dẫn truyền nhĩ thất, rối loạn nhịp thất.

Triệu chứng lâm sàng NĐC PHC

2 Hội chứng Nicotin:

-          TKC: giật cơ, máy cơ, co cứng cơ, liệt cơ

-         TK giao c ảm: da lạnh, xanh tái M nhanh, HA tăng, vã mồ hôi, dãn đồng tử.

3 Hội chứng thần kinh trung ương :

-          RL ý thức, nhược cơ toàn thân, hôn mê

Nặng: ức chế trung tâm hô hấp và tuần hoàn →

SHH, trụy mạch, co giật, hôn mê sâu

Héi chøng trung gian:

− §Æc ®iÓm: liÖt gèc chi, c¬ HH…

− DiÔn biÕn: 1 - 3 tuÇn

− C¬ chÕ: kiÖt N

TriÖu chøng l©m sµng N§C PHC

HC bÖnh lý TK ngo¹i vi muén

− §Æc ®iÓm: ngän chi, RL c/g, teo c¬

− DiÔn biÕn: kÐo dµi, di chøng

− C¬ chÕ: “ chÕt ” sîi trôc

TriÖu chøng l©m sµng N§C PHC

DIễN BIếN

-          HC cường cholin xảy ra sớm (<12 giờ), HH: vài giây, tiêu hóa: vài phút - vài giờ; da: muộn hơn

-          M: sớm nhất, HC trung thành nhất

− Huyết tương, chất trắng, tụy, tim

− Biến đổi nhiều và nhanh

− Phục hồi nhanh

Xét nghiệm

Xét nghiệm tìm độc chất

- SKLM: định tính

- SKK: định tính và định lượng paranitrrophenol ≥ 4 mg%

máu: không có ý nghĩa thực tế

Xét nghiệm

∆ (+) - ¸p dông thùc tÕ

- BÖnh sö tiÕp xóc TTS

- HC CCL (chñ yÕu M) C¸c yÕu tè hç trî:

Ch/đoán mức độ ngộ độc PHC theo ChE

C/đoán mức độ nĐc PHC dựa trên các h/chứng lâm sàng

CĐ mức độ ngộ độc tại BV Bạch Mai

- Nhẹ : 1 h/c M

ChE < 10% GTBT

- TB: 2 h/c M + N hoặc M + TKTƯ ChE = 10 - 20% GTBT

- Nặng: 3 h/c M + N + TKTƯ

ChE < 10% GTBT

Tiêu chuẩn chẩn đoán

PhÇn II

§iÒu trÞ N®C PHC

C¸c nguyªn t¾c ®iÒu trÞ Phèi hîp HS vµ C§

¦u tiªn: atropin + HS h« hÊp Pralidoxim: cÇn vµ cã hiÖu qu¶

Các biện pháp chống độc

Hạn chế hấp thu độc chất

Đường hô hấp

Đường da, niêm mạc

Đường tiêu hóa

Điều trị

Tăng đào thải độc chất

Có 3 pp tăng đào thải PHC

- Lọc máu bằng cột lọc có than hoạt

- Kiềm hóa nước tiểu

- Than hoạt đa liều + nhuận tràng

Điều trị - Các biện pháp chống độc

Thuốc giải độc

Atropin

- Cơ chế: đối kháng t/dụng M

Tranh chấp - phụ thuộc liều lượng

- Mục đích đt: hc M (co thắt, tăng tiết PQ)

Điều trị - Các biện pháp chống độc

Hồng, ấm

3 – 5 mm

100 – 120 lần/phút Không tăng tiết, không

co thắt còn đờm dãi lỏng

Kích thích nhẹ

Long lanh Mềm bình thường Không có

Vật vã la hét, chạy lung tung hoặc li bì

Khô

Chướng, gõ trong Căng

Pralidoxim

Liều lượng - cách dùng:

Người lớn: 1-2g/tiêm TM 15-30ph

Nhắc lại nếu cầnTrẻ em: 20-40 mg/kg tiêm TM 15-30ph

→ truyền 10-20 mg/kg/giờ

BN nặng NL: truyền 0,5g/giờ → hết dấu hiệu

LS và không tái phát

Điều trị - Các biện pháp chống độc

Liều lượng PAM - cách dùng ở BV Bạch Mai

Điều chỉnh liều PAM theo ChE hoặc liều Atropin

- Atropin>5mg/h - ChE<10%: PAM 0,5g/h

- Atropin 2-5 mg/h - ChE 10-20%: PAM 0,25g/h

- Atropin 1/4-2mg/h - ChE 20-50%: PAM 0,125g/h

Ngừng PAM: atropin < 2mg/24h và ChE ≥ 50%

thường sau 4 ngày điều trị

Điều trị - Các biện pháp chống độc

C¸c biÖn ph¸p ®iÒu trÞ håi søc

Bảo đảm tuần hoàn

− HA↓: truyền dịch + vận mạch

− Theo dõi nhịp tim, điện tim

Bảo đảm cân bằng nước, điện giải Chống co giật: seduxen

xin tr©n träng c¶m ¬n