Atlas giải phẫu người - Phần chậu hông (Phần 3) ppt

BQng tinh lien quan ve phfa truac voi day bang Quang; ve phfa sau voi phan b6ng clla rng linh; va ve phia ben ngoai vai dam rot {inh mr;zch tiin li¢t.. Day clla cac bQng tinh lien qua

- Cac m(lch bflCh huye't dftn b~eh huyet

til tuyen tien li~t ve eae hqch ch¢u ngoai va

ch(iu trong va cae h(lch cung

- Cac day than kinh den tuyen til dam

rot than kinh ti€n Ii~t, 1a mQt nhanh eua

dam rot than kinh h(l vi, bao gam cac sqi

th:1n kinh giao cam va ph6 giao cam

Cae b\mg tinh (Cae tuye'n b9n9)

(Vesiculae seminales sive glandulae

vesiculosae)

Co hai b9ng tinh, cac bQng nay mQt rn~t

dong vai tro san xuat ra dieh che tiet d@

gop ph~n vaG ca'u t~o tinh dich, va m~t

khac lit nhl1ng b~ chua nhl1ng san phAm

clla dic dudng tinh M6i bQng tinh co hlnh

non, vai be m;ii.t ngoai kh6ng phimg nh§.n

rna uon v~n, bQng tinh n~rn chech til' tren

xuong dlidi va vao tr"ong, a tr€m day ella

tuye'n tie'n Ii~t, gil1a bang Quang va trrJc

trang (hinh 236, 241, 242)

BQng tinh lien quan ve phfa truac voi

day bang Quang; ve phfa sau voi phan b6ng

clla (rng linh; va ve phia ben ngoai vai dam

rot {inh mr;zch tiin li¢t Day clla cac bQng

tinh lien quan voi tlii cung trl!c trang-bang

Quang (tili cung Douglas), cO ni~u quan

cung ben ehSlY vong qua (truac khi chui vao

thanh bang quang); dinh clla bQng tinh lien

tiep voi iJ'ng bai xu{[t (ductus excretorius)9,

ang nay hqp nhat voi rIng tinh d~ hlnh

thanh 6ng ph6ng tinh Be rn;ii.t ben trong

clla bQng tinh nhieu ngoc ngach do co nhi€u

nep niem m:;tc xen Ian voi nhl1ng tili phinh

BQng tinh cau t:;to bai nhung ldp: ao lien

ket xd a ngoai cung, ao cd a gifi'a, t:;to n€m

bai nhung sqi ed dQc d nang va sqi cd vang a

sau, ao niern mQ.c (tunica mucosa) diu t~o

bdi cac te bao che tiet

9 Vi bong tinh vua la mol lUI chua vua la m911uyen che liet,

nen dng di tlt b9ng linh ra cOng dllo;:tc goi la 6ng bai xuat

Cac m1;l.ch mall va day thiln kinh

ella b9ng tinh BQng tinh duqc cap mau bai nhanh clla

dQng mQ,ch bang Quang dUdi va clla dl?ng mflch tn!c trang giita; cae nnh m:;tch d5 vao dam rot tlnh mt;Lch bang Quang va tUn li¢t;

Cae m~ch b~eh huyet dim b:;teh huyet ve cach h(Ich ch¢u trong; cac day thAn kinh

chi phoi bQng tinh xuat philt til' eac dam rOL th6.n kinh ht;L vi, bang quang, va tie'n Ii~t

(Urethra)

Ni¢u dt;Lo nam gioi b&t dAu til' I6 ni~u

dg,o clla bang quang ho$.c 16 ni¢u dr;zo trong (ori{tcium urethrae internun), va t<1tn he't d

I6 ni¢u d(Io ngoai (orificiurn urethrae

externum)lO n§.m a dAu tll do cua quy dau dudng v(it Ni~u d~o nam duqc phan bi~t

thanh b5n dOl;ln khilc nhau: dO<;ln thanh bang quang, rdt ng&n, nllm a day bang Quang (c5 bang quang), dOfln tie'n li~t (pars prostatica) dai khoang 3 em, di xuyen qua tuy€n ti~n li¢t; dor;zn mang (pars membranacea), chui qua hoanh ni¢u-dltlc;

va dO<;ln xop, nam trong v¢t x6p cua dUdng

v¢t (hinh 240-242)

1) Dogn tien lift, co lien quan thay d5i

vai tuye'n tUn li~t Ni~u d:;to chui qua tuye'n, dao thanh rnQt dlldng hAm a trong tuye'n rdt gAn voi m$.t trllClc clla tuyen, th~m chi

co tntdng hqp if phfa trlldc ni~u d:;to khong

eo nhu rna tuyen

2) Dogn mang, do~n nay dllQc gQi ten nhu v$.y, vi thanh cua ni~u d~o dOliln nay dllqc bao quanh bbi cd that van ngoai ni?u d(IO va m(Ic day Ch(LU, va lien quan b phia

truoc voi ddy chdng ngang clla day ch(iU,

va vdi dam r6t tlnh m<;lch bang quang-tdn

li~t, can phfa sau thi lien quan voi eac

tuye'n hdnh-ni~u dQ,o va trung tam gan clLa day ch(iu

10 l!) nifilu df;1o ngoai con 99i It! ItJ sao

-N'!, d~ (doon mang)

Hinh 241 Tuyen lien li~1 dii ph"u lieh

va eae bQng linh (nhln tlr phia sau)

BQng Ilflh

- T,"" ~n I~I

N~udao Hinh 242 Tuyen l i en 1i~1 va cae bQng linh

3} Doq.n x6 p : nAm kin a trong uc,it x6p

cun dUl1ng uQ,t Ni~u d~o chui vao v(it xop

tli m{it tren, a each dau sau eua vl)t nay

khoang 0,5·1 em ve phia trude

296

Hinh th~ cua ni~u d~o nam thay d6i tuy

thea tin'h tr(lng chuc n~ng va blnb anh ch~p dUQc bAng cac phuong phap kham Xquang hO{lc d\mg c\) Ni~u d~o rong, trong

giai do~n gilta nhung lfin ti~u ti~n, chi nlnt rnQt khe ao, vi cac lhanh eua ni~u d~o nAm sal vdi nhau.va neu kham thi se thay c6 nhilng khuc h~p Trang tinh tr~ng blnh

thuong, ni~u d~o nam co nhung chieu cong t~o thanh binh chu S Chieu cong a phia

sau lorn ra phia tnloc, do ni¢u dl).o om lify khap mu khi di tit trim xuong dudi va tit

sau ra tnldc; con chicu cong d phia tnlac thl thi If;li loi ra tnloe vi ni~u d~o n ~ m trong phan ru xuong cua dUdng v~t, philn nay treo 0: duoi khdp mu Tuy nhiem, nhung

d~c di~m hlnh thai cua ni~u d~o cling phl,l

thuQc VaG kfeh ea cua ni~u dfJ,o Nhu vi),y khi ni(!u d~~o r8ng thi cae thanh cua no sat lfJ,i vdi nhau, con khi ni~u dfJ,o co day nuoc

ti~u, thi eo b6n phon hE;P sau diiy: chB h~p (1

L6 ni~u dc;o ngodi, (1 doq.1l trong vq.t :cop eua dudng vi).t toi goc tnloc mu, d dO(ln miing do

co cd th~t van bao xung Quanh, va a Lo ni~u

d(lo trang Giua cae phan h~p nay In nhung phon gian to hdn, trong do co vung trong

tuye'n tier/ li~t

Vi co nhung phan h~p va phan gian

fqng nhu tren, nen hinh th~ trong cua ni~u d~o cling thay dbi thea tung dOf.\n (J do~n ni~u dfJ,o tien li~t, co ciie mao ni~u d(lo (crista urethralis) nAm a thanh sau eua ni~ll d~o va to ra a phan giua, gqi In I,l nui

ho~e do'i tinh (colliclls seminalis) , trim dinh

cua do " i linh ( I,l nui) co 10 mo cua lui tUIl li~t

ho~c lui b&.u df!.c tUn li~t (utriculus prostaticus) tui tien li~t In m9t ong tit, di

Sall VaG tuyen tien 1i~t va 1A di tich cua eng Muller a phoi thai; a hat bEm eua {L ruii co hai [0 ong ph6ng linh rnd voo niQu d~o tien

li~t, k~ til' do~n nay eua ni~u d~o nam giai

dLtdllg dan tinh vA dLtdng tiel ni ~ u hqp nhat

lam m9t gQi la dLtdng ni~u·tinh Cfin phai

neu len rang I,l nui (verumontanum) gioi

htln (1 hai ben mqt so he 16m thea chieu dQc, gQi 1A cac xoang tien li~t (sinus pro st aticus),

chinh trang nhung xoang nay co ld ong ph6ng linh, va khoang 10 10 nhc hdn cua

El~ng mach ch~u trong (ha vi)

OOng mach chau g6c (eMu chul)9)

Cae m(lch Ilnh

On9 mach bang Quang Iren

6ngtinh ~ ~ ~~

DQng m<;lch r6n

TM va day TK bit

~ -:i l== ""'-Cae day than kinh ~ng rung

Bang Quang _~ ~

""il;.'':i' - True trang

Hinh 243 Thanh ben ella eh~u hong i'I nam gici'i

cae ong do 20-30 tuyen cua tuyen tien li~t

hdp nhat tao nen d6 vtlO

Trong dOf.l.n mang eua ni~u d~o thi c6 16

eua cae tuye'n ni~u d<;lo md vao

d doan xop, thi c6 10 cua tuytn himh·

nieu da~ (tuyell Cowper) va co cae h6'

M~rgag'ni ho~c h6' ni~u dt;lo (lacunae

urelhrafes), nflm a phia sau hanh eua v4t

.r6p (corpus spongiosum) Day 18 nhun~

:wollg frill (foramina: 10 to) va xoang nho

(jorominula: 10 nhc) cua niem mf.l.c, va dtlc;lc

gioi h~n bdi cae nep niem m~c, trong day

cun cae xoang nay co nhung 10 eua tuye'n

IIICU dao (tuyen Littre) rna vao 0 each 10

ni~u d~o ngoai khoang 1·2 em co rnc)t nep

niem mac n~m ngang, hlnh fiem, gQi la van

11(/ th u;€n (valvula fossae navicularis)

(Ciuerin) nep nay n6i len tit thanh sau ella

ho thuyen Khi thong ni~u d~o thi phai chu

y toi nhung chi tiet hlnh thai nay clla

thanh nieu dao, va phai th1.Jc hi~n thong

mQt cach th<).t th*n trQng

Ve mat cau truc, nu~u d~o cau t:;to boi mot lOp ~iem m~c va mc)t lop cd 0 do~n tiin Iiet, thanh clla ni~u d~o ket nOl voi nhu m6 tuyen, va a do~n xop thi cling ket

nm ch~t che voi cau truc coa v(lt xop coa dUdng v*t

Lop niem m~c cau t~o boi bi~u mo dUang tiet ni~u k6 tir L6 lrong ni~u d(lo tOi ~

nui roi tit day toi h(/ thuye'n thi lqp boi bieu

mo tru tang; tir h6' thuye'n Wi L6 ni~u dg.o

ngoai "thi bi~u mo l<1p thuQc ki~u lat tling, voi mot lop mo lien ket d~m giau s<1i xd· chun ~a m~ch mau, trong do co dam rai tinh mach voi nhung ho mau.Trang lop niEhn mac co chua nhieu nhung tuye'n ni~u

dt:;Lo (g1~nduLae urethrale~), thuQc ki~u

nang·6ng nhm 0 trong bieu rna va trong niem mac; cac tuyen nay ch€ tiet d~ch nhay baa ve ~iem mac ni~u d~o khoi b~ tr<1t loet

do tinh cMit aci"d coa nliCic ti~u thay d5i tuy theo ch€ do an uang

Nieu quan - _ _

D~m9 mach enau ngoai

Dong mach rnO chau sau

Day chang r6n ngoai

DOng mach lI1uun\b"ri(~~~~ ~~~

E>~ng m~ch bang

N6i ti~p giCra dOng mach

vi durn va dOng mach bit

Bong tinh

~1i:fL=-E>Ong m~ch cUng giua

DOng m~ch eMu g6c (eMu chung) D6ng mi;lch eMu-thaI h.rng

09n9 mach ch~u trong (ha vi)

e r- - Dong mach mOng tr~n

~4< DOng mach cUng ben (ngoai)

~vvo" mach mOng durn (dOng mach ng6i)

DOng mach bit

d l- - D¢ng m~ch bang Quang durn

1t;j1:= = DQng mach tn!e trang giO'a ., DOng mach th~n trong

True trang

Hinh 244 D(lng m~ch ch~u trong (h~ vi) i'I nam g;iJ;

DOng mach eMu g6c

(ehau chung) phai

D¢ng mi;lch ch~u goc (ch~u chung) (rai

DOng mi;lch cung giO'a

DOng mach chiiu-that lung

DOng mach chau trong (ha vi)

DOng mach m6ng tr(!on

Dong mach Iii cung

£long mach then trong

OOng mach mOng duOi (£1M ng6i)

OOng ~ch cung ~n (ngoai)

£lOng mach we lIang ,/'"

Tr!!c trang

DOng mach ctlu bung

-"'\l~ Bu6ng tn1ng

DOng mach bu6ng tr(mg DOng mach eMu ngoai 06ng mach bang Quang Iren Day chling r6n ngoai

Tu eung Cae dOng mach lil eung

~ ~ - Bang Quang

Amd<\lo

Hinh 245 Dc?ng m~ch ch~u trong (h~ vi) i'I n(lg;iJ;

298

Ldp cd co chua nhung sdi cd trdn va cd

vfl.11 Nhung sqi cd trdn s£p ~e'p theo huong

dQc thi lien tiep voi ldp cd rOl clla bang

quang, nhi1ng sQi cd vong t~o thanh lop ben

ngo8.i va 6 vung b~t dtiu clla nieu dao thi

hinh th,)nh nen cd thdt bang q'uang tren

(sphincter vesicae superior) ho$.c cd th&t

n(W1 ngay trong tuyen tien li~t Nhung sQi

cd vim t~o nen cd th&t van nieu dau

(r~ahdosphincter), nfom d ben ngoai tuy~n

tien li~t, i'J do~n ni9u dc;w mang, va con du'Qc

gQi lit cd thdt bemg Quang dudi (,~phincter

ves.i(·ue inferior), cd nay do nhanh ella day

than hinh thf!n chi phoi

eua ni~u df!o

_ Ni$u d~o tien li~t dUQe dip mau bdi

nh:inh eua dQng mr;tch tn!c trang giUa, va

nhanh cua d(Jng mr;teh bang Quang dudi;

ni~u clQ.o mang duqc eap mau bai dQng

mqch hanh dudng v4t; eon ni~u d:;l.0 xop thi

do dQng mqch ni9u dqo va dQng mq,ch mu

d/idng v(it cap mau

_ Cac tlnh mr;tch dfrn mau tu ni€m dao

tien li~t v& dam ro'i tlnh mach tUn iiet tu

ni$u d<'.lo mang v& tlnh mq,ch thfn tro~g: va

til ni$u dQ.o xop v& tlnh mq,ch mu dudng

v(it, euoi cung mau tu cae dam roi va eac

tlnh m:~eh nay l~i d6 ve tlnh mach chtlu

_ Br;tch huyet tU nieu dao ti&n liet va

ni~lI d::).O mang dUde d~n h.1u v& eae 'hach

b~"L W ni~u d~o x6p thi dUQc dan ve 'cae

hll-eh ch(iu ngoai

Cae eo quan sinh dye trong

? '- '

eua nil glol

C~e cd quan sinh dlj.c trong eua nu gidi

dell nam d tron.?" ch(W be; ve phudng dl~n

dinh khu co the dUQC eoi la tQ.o nen vung

t(Lng sinh dl,lc trong eua nll gioi

Vung nay du:qe gioi h~n d phia truoe bdi

uimg bang quang-ni~u d(Lo, ve phia sau bdi uimg tn!c trang, v& phai hai ben bal thanh ch¢u hong va Ian rQng xuong dudi toi t$-n

am hr? Gioi h~n tren eua vung t~ng sinh dVe trong eua nu tU:dng ung g:in dung voi mi;it phAng eua la tren ch¢u be (eo tren)

Tuy nhien, gioi hsln nay co thay d6i ra't nhi&u, ca trong nhung di&u ki$n sinh ly (thai nghen) Hin b~nh lY Vung tqng sinh dlJc trong eua nu co th~ phan chia thanh cae vung la vung am dr;to, tUdng ling voi am

d~o, vung tu cung tudng ling voi tv eung, va uimg ubi tu Cung-bu6ng trung tudng ung voi

hai cd quan nay (hinh 246, 247)

Vung am dao

Am d~o (Koipos)

D~ ph\lC V\l m\le dieh giang dQ.Y, a phan nay chung tai se rna ta toan bo am dao

1) Hinh th~ vi tri va kich thuoc: Am d(Lo IS mQt ong cd-m<,le hinh trv co gian, dan hiji, gill vai tro trong giao h~p, tieh ehua tinh trung d gan e6 til eung, va la dUdng thai nhi ra ngoai khi sinh, va rau thai ra ngoai sall khi de

Am d<,lo hlnh tr\l b mQt ph:in ba tren,

d~t theo huang truoc-sau d mQt phtin ba giua va d~t thea ehi&u ngang d mQt phan ba duoi Thanh truoc va thanh sau eua am dao

Kieh thuoe ella am d~o thay d6i, ehieu dai trung binh la 8-9 em; thiinh sau dili hdn thanh truoe, VI thanh nay d phi a tren bam vao co' tu cung a mue eao hdn

Am dlil-0 eilng nhU ni~u d<,lo nfom che'ch t~ tr~n xuong duoi va tU sau ra truoe, hQp Vdl W cung m9t goe gQi 18 g6c tu cung-am dc;to, goe nay md ra truoc, ve phia khrJp ban dQng mu So voi dUdng nAm ngang, am d~o t~o thanh mQt gae khoang 60°

Hinh 246 Hinh anh ch~p X quang litcung· voi Ittcung

'fran dttdng di, am d~o chui qua khe

!lieu-due eua hotmh Ch(lU, hoimh nay chia

d~(mg "di eua am d~o thanh hai do(}.n: dog,n

chou be a phia tn1n hoanh, nArn trong 6 am

da~, va phan day chiju, dinh voi cd ngang

chgu giiia

300

Phon chciu be ella am d~o nAm trong

dtictc giai han d phia tn.tClc boi bang Quang

va 'nieu da~' d phia sau bbi In!c trang; a

phia trim bbi ttl' cung; va a phia dlloi thi 6

am daa dUde dong kin boi cae thanh eua am

d~o d"eu di~h vao day ch~u Gilla thanh eua

V6i Ilr cung

(6ng dan Irl1ng v6i Fallop)

Loa v6i Ilr cung

(ph~u v6i II! cung)

Nieu quan phai

Bu6ng lrung -_ _ _

Day chAng n~ng bullng tn:mg

( day cnang IIi cung-bl!6n9 tning)

Day chang Iron Iii cung "<

Amdao

L6 ngoai nieu dao L6 ngoai am dao

DOng mach lhan Tinh maCh than

Nieu quan Irai

Tii cung

Bang quang Day treo bang Quang (6ng nieu nang) NiE!U quan

Nieu dao Quy dau am vat Tru am val Hanh lien dinh Cae luy~n IOn cua tien dmh (Iuy~n Bartholin) Hinh 247 B(> may tiet ni~u - sinh d~c c u a nil gidi (SCI do nhin chung )

alii dew va thanh eua 6 am d~o co uitng

('(1Il1! am dgo (paracolpium) 1ft mQt lOp mn

lien kct Am dl~o co th~ di ehuy~n de dang

nhC! clt) long leo eua 1110 lien ket baa xung

qllanh vii theo s~ di ehlly&n eua e6 ttl Cling,

('hI c6 dau dl1di am d~o la co djnh vi dfnh

lien vno (Itl), eh{tu Am d~o dttqe treo giu t~i

('ho nhd b(lm vilO c6 ' tiL cung, nhd khoi mo

liell I~el c/uiu be·duai phiic m(IC dong d(ie If;li

( ' j xung quanh die m~eh mau (t~o thanh lei

1119C cilng-tn!c triillg-sinh dl,lc-mu), nhd ket

noi giua am d<;lo voi ni~u d::lO, bang Quang

va tr~e trang Am d~o con dU<;1e do d ben

dudi hili trung lam gan eua day ch4u (cae cd

nang h9-u man m~lc dO khong bam tl'l,tc tiep

\'ao ,im dlw nhl1ng om ch{l.t lilY thanh sau

,im d:.lO nhu' mQt bl1y)

Voi hinh th~ eua mQt ong hinh tn:l, am

dl;lO e6 m¢t dau tren va mQt dau duai, m<)t

m(it ben ngoai va mQt mijt ben trong (hinh

247-249,251)

Dau tren am dl).o bam vao ehu vi co'tit

cung d vitng noi tiep giua mQt phiin ba giua

vdi mQt phan ba dl1di eua e6 til: eung VOl

vong bam nhl1 v*y, cae thanh cua am d~o

hinh thanh In<)t ranh vong tron d xung quanh CC> ttl cung, gqi la vom am d~o Vom

am d~o dl1<;1C phan ra thanh b6n tui cung

am dg o, ttldng ung voi nhung thanh eua am

d~o, la liii cimg ho~e uom IrUGC (fornix

anterior), tui cting ho~c vom sau (fornix

poslerior) va hai tui cung ho<),c vam ben

phdi vil bell lrai (fornix lateralis dexter et

sinister) Vi am d~o bam a m$.t sau c6 tv

cung cao hon so voi m?t tn1oc, n€m lu i ciutg

sau l:\ tlii cung sau nhat (20-25 mm), tui

dl1lg trudc co khi chi 1a mQt ranh nang

Thal/h sau am d<:J.o dUQc che phu bai phue

mq.c tqtc trang-til cung (tuc tlii cling

Douglas), tui nay xu6ng thap hon lui cung

(valli) sau am dao, nen co th~ kham tui

Douglas qua cach tham am d~o bAng ng6n

thay hm~c thl.jc hi¢n dan luu dich ho$.c mu

d lui Douglas qua am d~o Cac tui cung

(v(lm) am rl~o hai ben lien quan voi mo lien

h(/t cq nh til cung va voi cae m«ch til cung,

trlQeh am cl{1o va dam r6t than kinh h(1 vj

lru'de Cling Vk)Y, cac tui cung (vom) am d~o

hai ben lien quan voi cae ni¢u quan, di qua

Vlll1g nay a giua am d~o va bang quang,

tn_toc khi chui vao thanh bang quang

Dau dl1Ji cua am dr;w (phan day ch~u)

nhm trong lop sau eua day eh(iu, hQp hai

mo xo-co, it dan hoi va la phan gian rQng

Mad~m

kern nhElt cua toan b(> am d~o Dau dlirJi am

dr;w lien quan a phia truck voi ni~u d(1.o va a phla sau voi 6'ng h(i.u mon, va each vai 6ng h(lU man bai tam giac tnlc trang-am dr;w: a

dinh cua tam giac nay, am d~o dUQc ket n6i vai trl.jC trang bai ed tn!e trang-am dr;w

2) Lien quan eua a m d<:t0

Am d~o c6 nhung lien quan sau day: a) M(it lrfide (pars anterior) lien quan khac nhau tu tren xu6ng duai: Phan tren lien quan voi vung lam giac day bang

Quang (tam giae Lieutaud) va do~n duoi ella ni~u d(1.o; tam giac bang Quang lien quan vch tam giae am d«o Pawlick (tam

giae nay Ja m(>t di¢n a trong am d~o gidi h~n hai cQt am d~o truoc che d6i va mQt nep nga:ng)

Day chang ri~ng

buong tn.mg (day chang cung-bu6ng trimg)

(rna lien ket) treo v6i tll' cung cua bu6ng tflIng 6ng ea quan hinh l !Joc (ea quan RosenmUiler)

Amd(jo

:102

cung Mac chang r(ing Day chang Iron ti't cung

loa (pheu) v6i

t ll' cung va cae tua Cae mach bu6ng trlIng M£u co cuong buong trimg

L-.- Mau cO cuong phu

Th~ trang Nang trung co hOc (thu- phat)

- The vang (hoang the)

MOl sau 16

ngotli cO Iii cung

L6 ngoai cO Iii cung

MOi tnroc 16

ngOOl cO '

Amdao

MO dem (mO lien k~l) cua b06,,, t,"',,~

Day ch~ng neng "_" "",,,

(d:Jy cMng Iii cung-bu6ng

r Mae Ireo v6i Iv cung

Co quan RosenmUiler

TMlrang

, BOng vOl Iii cung

bOng vOi tit cung)

loa (pheu) vOl Iii

a.ng va die lua loa

·Cae mach bu6r.g tnmg

00 cu6ng bu6ng tnmg

cu6ng phiJ

L cae nang tnmg 00 hOC (nang thll phill)

Thli vang (hoang 1M)

lap nlem mac am dao

Day chang trdn lit cung Mac chang r~mg

Hinh 249 8{> may sinh dye nllgioi (Cd Illeung va am d~o)

N~u quim

Cae mach bu6ng In:mg

Day chang Ireo bu6ng tn:mg

VOi\l.icu~

(Ong dan tn:mg voi Fallop)

Mac chang r6ng

Day chang Iron Iii cung

.;-

Tn.rc Irang

TUI Cling tnrc trang-hi cung

(lui CiJng Douglas)

Mac chang r(lng Tli cung

Day chang IrOn lit cung

Bang Quang

Day !reo bang quang

Hinh 250 Ch~u hong nll gioi , nhin lit phia Iren (cae day chang eua III eung)

b) Miit sau cua am d~o d do~n tren

tUdng ling voi tui cung Douglas (tui nay

nftm xen vao giua vom am d~o sau va tn,iC

trilng); dOl;ln giua mQ.t sau am diilO hEm

quan vai ml)t truac tn,ie trang va do~n duai

thi ke't noi vai trl):C trang bai mot vung hinh

tam giac, gQi la tam gicic tr/!c trang-am dc;w

(trigonum rectovaginale), c6 day d phia duai

va di'nh d phia tren

c) Hai m¢it ben cua am d~o lien quan a

mc)t phfrn ba tren vai day cua mq,c chling

r~Jn{.f, voi nhung m~eh mau va day than

kinh n~m trong day cua m~c chhng Day

(We In eac dam rot finh mq,ch bang Quang

vii lit cung-am dq,o, cac di}ng mq,ch c6' tit

cung-am d(lo, d(jng mq,ch tit cung, nhung

nhtmh cua dam rOl than kinh hq, vf), d m9t

phan ba giua, m(lt ben am d?-o lien quan

voi c(in (mc;rc) day ch(Lu va cac cd nang h(iu

mOn, cd nay In ye'u to' da va giu am dQ,o

quan trQng, a phan ba duai, thanh bEm am

dl;lO lien quan voi hoanh ni~u-d(lc,

3) Hinh th~ hEm trong va cau true:

),J'jem ml}-c phu ml).t trong eua am d~o co

m9t so nep ngang va tren dudng giua eua

moi thanh sau va truoe co mgt nep tron,

dung dQc, gQi In cae ci}t am dC;lO trudc va sau

(columna rugarum anterior et posterior), Ve

phia dudi, ci}t am dc;ro trudc t*n cung d phia

trude l6 ngodi am dc;w bal mQt cho day 15i

len gQi la Cll nif-u dc;w cua am dc;ro (carina

urethralis vaginae), cu nay nAm ngay 0

phia duai cua lo sao (16 ngoai ni~u d;;to), Ve

phia tren, thi C9t am dq,o trudc liili tach ra

thanh hai che, hai ehe nay giai h~n eung

voi m9t ne'p ngang a mue 16 ngoai cei ttl

cung m9t tam giae gQi la tam giac Pawlick,

tudng ung vai tam giac Lieutaud cua day

bang quang, NhUng ne'p nay ro net hdn a

con gal va cac doi tu~ng con trinh nguyen:

(hinh 251)

Ve ml}t ea'u true, am dQ.o e6 ba Idp : Idp

ngoai la ldp ma lien ke't (ao Xd) do mo lien ket

chun tQ.o thanh; ldp cd (tunica muscularris)

cau t~o bai eac sQi Cd trdn va mo lien ket

chun, cae s<;Ji cd trdn nay a dfru duoi cua am

d~o tl}-o nEm cd thAt trdn am d~o; ltJp niem

mc;rc (tunica mucosa) lc;!p boi bi~u mo lat tilng

kh6ng co tuyen va lop dE;!m

304

4) Cae mach mau va day thlin kinh cua am d.t;lo

- Am dQ.o ph§.n Ian dUQc dip mau bal di.e

d9ng mflch am d(lo, cac d(>ng m~ch nay ll}-i

18 nhimh cua dqng mIlch tit cung, Ngoal ra,

am dl;lO con nh~n cac nhanh cua d9ng mIlch

bang Quang dltdi, di}ng mq,ch tnlc trang giUa, va di}ng mflch thffn trong,

- Cac tlnh mq,ch xuat ph at W cac lOp niem m~c va lap cd, hinh thanh cac dam rot

tlnh mIlch am dc;ro (plexus venosus vaginalis), d$.e bi~t phat tri~n d hai thanh ben Mau W d,e dam roi nay dUQc dan v~

dam rol finh mg,ch tit cung d~ db va~ tfnh

mg,ch tit cung, v~ tlnh mc;rch bang Quang d@

db va~ tlnh m(Lch bang quang-tim dc;ro, va v~ dam r6l tnlc trang d~ db vao d,e finh mg,ch tnlc trang Tat ca cae tInh m~eh nay euoi cung db vao tlnh mIlch chrlu trang,

- Cac mg,ch bc;rch huytt a philn tren am

d~o dan b~eh huyet v~ cae h(Lch ch(iu trong,

a phfin duai am dl}-o thi db v~ cae hg,ch cung

va hg,ch bqn n6ng (hinh 258), Cae ml;lch b~ch huyet eua am d~o noi tiep voi m~ch b;;tch huyet cua c6 t-i'1: cung va am h(>; nhilng m~ch chl}-y 0 phan sau am QI}-o thi noi tiep v6i cac mQ.ch b~ch huyet cua tr1.,1C trang,

- Cae sQ'i than kinh thl/c v¢t chi phO'i am

d;;to xuat phat W dam rOl than kinh hq, vi

dudi va dam rc/i tit cung-am dg,o, Cac

nhanh than kinh than (soma) - nhanh v~n dQng, cam giac khong thugc hE;! thvc v~t thi den W dam rol than kinh cung thong qua

day than kinh t."1t?n trang,

Vung til cung

Vung tit cung chua dVng mQt t,!ng

chinh IS tit cung (uterus, hysteron),

Vung t-i'1: cung hEm quan v~ phia tru6c voi bang quang, v~ phia sau voi trl/c trang,

ve phia hai ben vai cac vbi tit cung (5ng dAn trung) va bu6ng tritng, ve phia duoi v6i am