- 6 giU'a bang Quang va tn,tc trang phlic nlQ.C di sau xuong phia du'oi tQ-O thanh tui cung Dougla.... 6 nay chua dl,ing phAn ngoai phlic m9.C cua cac tf,lng trong ch$.u hong va rn!?t k
Trang 1Chgu hong
Trang 2Mddau
Ch(iu hong n~m (j ben dudi va lien tiep
voi (/ blfng d phia tren Khung ch(iu co th~
coi 18 gam hai philn: ·ch$.u Ion va ch~u be
Ch*u IOn 18 phan khung ch$.u hQp bdi hai
h6' ch(lu trong va gidl h~n d phia truoc bdl
thanh blfng tt1C1ng ling Ch(iu be la phan
khung ch¢u n~m d giua hai gioi h,~m tren va
du:di sau day: Gidi h:;m tren 13 duang t(in
hQp hdl If nh6, cae dzldng kink cung eua hai
xuring ch(iu va btl tren cae xztdng mu, cac
thanh pharr nay gioi h~n m<)t 10 gQi l8
duClng velO eua ch(iu be (aditus pelvis) ho~c
l/; tren ch(lu be ho~c eo tren!; gidi h;;tn duai
gQi la dUdng ra cua ch(iu be (exitus pelvis),
ho~c [0 dUdi chQ,u be ho~c eo duJi, hQp bbi
b6n moe xudng 18 b0 duoi khJp ban d(mg
nw d phia trude, cac lj ng6i d hai ben, va
dinh ntdng C!lt d phia sau; 16 dudi ch$u be
dli0c bit kin b6i cae phftn mem gQi la
day ch(iu
Trong ch¢u be, hoi}.c trong 6' (khoang)
c/uju be chinh thz/c, nglidi ta con rna til mQt
z/j gilta cua chQ.u be, 16 nay niirn trong mQt
m$.t ph5ng niim ngang di qua dot s6ng cung
thl1 ba 6 phia sau, hai gai hong (gai ng6i) d
hai ben va phftn clla mi}.t sau khdp ban
d(Jng mu 16i nhat ra phia sau d phia truac
(16 nay con dU<;lc cac tac gia Phap gQi la
eo giila)
L(i dU:di cua ch(iu be dU<;lc bit kin bdi
.<;an ch(iu be hQp boi hoanh ch(iu va hoanh
ni¢u-dljc (tiet ni~u-sinh d\,lc)
Hoanh ch(iu, giong nhu m9t pheu rat
r(mg ma mi~ng rnd len phia tren; hoanh
nay 6 phi a trlick hQp bai cac cd nang h¢u
man {mu.<;culi levatores ani}, voi cac b6
mu-C\lt (hoQ.c b6 trong) va chQ.u'mu-C\lt (hoi}.c b6
Theo m6 ta ella cac lac gia Philp va mot 50 tai lieu Giai
phau h9C trong nuce, thi eh(1U be (con 99i I'; eh~u h6ng be) Iii
phan duai ella khung ch?u_ Gil'li hi;m tri'm cua ch~u be 18 m¢t
10 c6 chu vi 18 mot vong xl/ong hinh hoi bau dye r¢ng chieu
ngang, goi 18 eo tn'm, va glOI h~n duai 18 m¢t 10 gan hinh thoi
gOI la eo dt/oi Duong hinh cung hOii1c go cung ella xuong
chau con goi It! gd \/6 danh; gilla eo tren va eo duoi con co eo
gliJa (NO)_
ngoai), Va d phia sau bai cac cd ng6i Cljt (musculi coccygei) Hoanh chQ.u barn a phia ngoai, ca hai ben, VaG thanh xudng cua
khung ch(iu va vao m1ilc cd cd bit trong
thong qua m¢t cung gan gQi la cung grin
m{lc cd bit (arcus tendineus fasciae obturatorae), va a phia trong tren dudng giua VaG xUdng qlt thong qua duiJng dan h(iu man-Cl,lt
Niim giua hai cd nang h(iu man co rnQt
khe gQi la khe day ch(iu vai rnQt phftn phia
truac d@ cho ni~u d{lo va am d{lo chui qua
gQi la khe ni~u dl,lc {hiatus urogenitalis} va mQt phftn phia sau co 6'ng h(iu man·trz.tc trang chui qua gQi la khe h(iu man {hiatus analis} Hai khe nay ngan cach voi nhau
bbi trung tam grin cua day ch¢u la mQt
di@m dai chAc nhat a san cua ch¢u be
N&rn d phia duoi phfrn truoc clla hoanh ch¢u la hoanh ni~u-d¥c; hoanh ni~u·d\,lc hinh tam giac, cung hQp bbi hai vung doi xung, giai h1iln khe ni~u-dl,lc qua do co ni¢u
d{lO va am d{lo chui qua ne'u la nu gioi, va
co ni¢u &;zo chui qua neu la nam gioi
Hoanh ni~u-dljc la mQt cau truc cd-can cau t:;Io bai mQt la can (gQi Ia can niqu-d!.JC Carcassone); can nay a phia duai giap vai cd ngang sau day chQ.u (musculus transversus perinei profundus); cd nay d phia trong dan vao tap ao cd cua rim d~LO; 6 phia sau hdn va thuQc lOp nang hdn con c6 cd ngang nang day ch(iu {musculus transversus perinei superficialis}, cac cd nay dan voi nhau tren
dUdng giua, t~o nen duiJng dan h(iu mono hanh ni~u d¥o d nam giai, ho~c duiJng dan h{iu man-am d(Jo d nu giai Phfrn trong va
trudc cua hoanh ni~u-d¥c cung vdi day chdng mu cung (ligamentum arcuatum pubis) t:;IO nen day chdng tntOc-ni¢u d¥o
hoQ.c driy chdng ngang ch(iu be (ligamentum transversum pelvis), day ch&ng nay gidi
h:;In nhung 10, qua d6 cac m~ch mau va day thfrn kinh di tai cac t{lng cudng cua Cd quan sinh dl;lC ngoiii Trong thanh phftn cua hoanh ni¢u-dl;lC con c6 nhung cd thdt bao
xung quanh cae duong ni~u-dvc, d6 la: cd th&t vrin ho~c cd th&t ngoai ni~u d{lo
(sphincter urethrae externus) d narn gioi, va
cd thdt ni¢u d<;to-am d{lo d nu giai, cd nay
l:;ti c6 hai phftn la cd thdt ngoiii ni¢u d{lo
Trang 3(sphincter urethrae externus) va cd thdt am
ar;w (sphincter vaginae)
Can phai n6i r6 ding, hai hoimh chQ,u
va hoanh niqu-dLJc ch6ng len nhau ij phfin
tn10c cua day ch(iu, va ngan cach voi nhau
bdi mQt ngach cua h6' ngo'i-tn tc trang tU
phia sau Ian ra phia tn1ac va duqc gQi la
khoang gian hoanh (spatium
interdia-phramata) Nhu v$.y, hoanh ni~u·dLJc tUC1ng
ung voi tam giac ni~u·dLJc cua day ch(iu, va
tam giue nay c6 hai ldp hoanh chong len
nhau Wc la hoanh ch(iu 0 trEm va hoanh
ni¢u·dw: 0 duai Nguqc 19-i, ij phan sau cua
ariy chQ,u, tam giac h$.u man chi c6 mQt
hounh cluju he, duai hoanh nay la khoang
ch(iu be dl1di da con gQi la h{/ ng6'i-tri!C
trang (fossa ischiorectalis); d lop nong,
khoung nay dut;lc chia thanh hai phan a hai
ben boi cd thdt ngoai hQ,u man, cd nay bam
VaG nMng C/.lt a phfa sau, thong qua dl1iJng
dan hQ,u m6n,c1:lt
Hoanh ch(iu, duqc hinh thanh nhu v<)y,
t,:o nen gioi h,~n duai cua chQ,U be (hoi;l.e cua
khung chi).u n6i chung), e6 vai tro nang da
cac t:~ng trong chQ,u hong, va nhd' cau truc
phue t9-P eua minh, dl}c bi~t la cae Cd thdt,
mi't hoanh nay tham gia VaG hOQ.t dQng cua
d09-n cuoi eung cua eac al1dng tieu hoa va
al1dng tie't ni¢u-sinh dLJc
Cae thanh ben eua ch(iu hong dUQc hinh
thanh bai phan duoi eua khung ch(Lu xl1dng,
tue la phan duai eua hai xl1dng ch(iu va bai
cac cau t9-0 cd·di.n dfnh vao cac thanh ph§:n
cua khung xUdng nay (xem t<)p I) Khung
xlidng gioi .h~n hai ben eua 6' (khoang) ch(iu
be dUQc u~o nen bdi nhilng thanh phAn sau:
d hai hen la phan duai cua ml}t trong hai
x/trlng ch(w, d day ehu yeu la cac la bit, h§.u
nhu' dUQe b!t kin bdi mang bft; a phia truac
la m:).t sau eua cac xl1dng mu va khdp ban
d()nR mu; va a phfa sau Ii'! m~t truoe cua
xl1dng cimg va xl1dng C!J-t
Khoang tr6ng giua hai xl1dng ch(iu va
h6 ben cua Xl1dng cung c6 cac day chdng
clmg-hong, day eh:lng nay phan chia
khoang trong giila xltdng ch@.u va xuC1ng
cung ra thanh hai 10: 10 tren gQi la khuyet
ngdi ldn hoQ,c can gQi la khuye't hong [dn, va
10 ben duoi gqi 103 khuyet ngo'i be hoi;l.c khuyet hong be
C6 hai cd bam VaG moi thanh bEm cua ch<)u hong la cd bit trong (musculus obturator internus) va cd thap (mUl:icu[us piriformis) Cd b,it trang bam vao vang
xudng xung quanh 16 bjt va qul)t ra ngoai
qua khuyet ng6'i be dJ tai bam VaG dftu tren
xudng dui; cd thap thi bam a phfa trong vao
m*t truoc cua xl1dng cung va di ra phfa
ngoai qua khuyet ngolldn cung tdi bam VaG
dau tren xl1dng dui Ngoai ra, can c6 nhilng
cd bam vao cac h6' ch(iu va vao mQ,t ngoai
cua cac xl1dng ch(iu
Trang so cac can, chung tOi k€ wi can cd bit trong che phu mQ.t trong cua cd nay
Vi; hai phfa ben, ch(iu hong c6 nhilng 10, c6 tam quan trQng hC1n, thong v6'i Cae vung ben ngoal, sau day: ZO b,it (foramen obturatum) c6 curIng milch thtln kinh bjt di
qua, khuye't ng6i Mn (incisura ischiadica major) c6 c{le m9-eh mau va day th:in kinh
cho vimg m8ng di qua, cac mQ.ch mau va
day th:in kinh nay hQp thanh hai eU6'ng (b6) (b6 mong tren va mong dl1di)2, ngan
each nhau bai cd thap; khuye't ng6'i be (incisura ischiadica minor) c6 cuong (b6) m(lch thtln kinh th()n trang di qua
1) Phue m~e eua eh*u hong lat m~t trong cac thanh eua chl)u hong, va l<)t len d~ phu 1i'~n eac t?ng nAm trong ff (khoang) ch(iu hong
a nam gidi, phuc mQ.c nay di tit phia truoc
ra phia sau, l:in luqt phu len bang quang va trl1c trang (hl.nh 228,229,237,243)
d bang quang, phuc m?e chi phu ph:in
tren cung clla m*t tru'oc bang quang; can d hai ben, khi bang quang dAy thi phuc m9-c hinh thanh hai tui cung gQi la cac h8' c(lnh-bangquang
~ Con 9qi la b6 mi!lch tMn kinh tren tllap va b6 mi!lch tll[in kinh dl.10i IMp (ND)
Trang 4Mae treo tieu trang
Tleu trang (ruQt non) ~~ ~-h ;:'
M?e n6i Icm - ~ -7 -"
Bang quang
L6 trong n i eu d?o ~ - -;: -"'
CaMnh-x6p ~~~
(ea hanh-hang)
2I<.> ~ ~ r -> : Ko( trang sigma
Day than kinh 56ng cung thu 2 (C2) Day than k i nh 56ng cung t hu 3 (C3) Caeut
""'-:;,, -4 - Cae day than kinh tang eMu hong
OJI · - j'' ~- +_ - 1;0 mu-el,lt
~~z:====~ 8g m~-trl!c trang
~ that ngca i (ea that van)
Mu man
_ _ _ - - B6 nOng t-Ca that ngoai h~u mOn
B65au I
Hinh 228 Cd that ngoai (Cd that van) h~u mon Cs nam giai
B a ng qu a ng ~ "
Elinh bang quang
Khap ban d(Jng mu - '
Ni$u dao ~ "" -:-f :';
Vat hang (eua dLlcrng \i'~t x6p-(cua dLlcrng vi 'l:I = ~ ~ V
H6
trong ni$u d?o
~ 5~ : ~~~~ ~~1:! that trcng hau mOn that ngoai (ea that van) h~u mon
cO t h~u mali va cae xoang h~u mOn Vung h~u mOn-da
Hinh 229 Thiet do dting dQc giii'a qua chau be nam giai
Trang 5l) nho
Cae mCileh buong tr(mg Dong mCileh ehau TInh mCileh eh?u ngo,;; -c
# Bu6ng tn:mg V6i hi eung (6ng dan trung, v6i Fanop)
TiI eung
Bang quang
T ui eung bang quang-tll' eung
PhUe mCile
Amdao Xucrng mu
ii::-=;; ~~ :C:''!': ~-N i eu quan
:".o, - - Tn,re trang
Nep true trang-tlr eung Tui eung true Irang-tlr eung (lui eung Douglas) Gap eung eua trlfe trang
""'"1- - Ni~u quan Irai
Hoanh eh?u be (hoanh day eh~u)
Gap day eMu ella trtle trang
Hinh 230 Ch~u hong n[(giai, be tri eua ph,;e m~e
Day than kinh s6ng eung thlt3 (C3)
Day than kinh song eung IhLr 4 (C4)
Nieu quan
D~ng mCileh hi eung
Oay tiI eung
ThEm tlr eung
T ui eung bang quang-tiI eung
Kh6'p ban dong mu
Ni~u dCilO
La ngoai am dao
Day than kinh hCil vi phai
~"",-'§,-~-I\.-Haeh than kinh g i ao cam eung
?';f-:~."'\-I ,.-Dam r6i than kinh ha vi duo; phai
~~ H?u mon
Hinh 231 Cae day than kinh eua eh~u hong a n[(giai ( Th iet do dung dqc giila)
Trang 66 lrlle trang, phlic mQ-c chi phu mi:i.t
tntoc va hai mi)t ben cua bong tn.!e trang
- 6 giU'a bang Quang va tn,tc trang phlic
nlQ.C di sau xuong phia du'oi tQ-O thanh tui
cung Dougla.<; (lui eung bang quang-tn!e
(rang); d,iy cua tlii cung nay d cach lJ h(ru
man mi)t khoang 7cm; phlic mQ.c n~m giua
hang Quang va tn,J'c trang lQ-i bi day cua cac
h(mg linh d9i lim, do d6 t:;to thanh hai tui
cung thu phat: tlii truoc 18 tui bang
quang-b9ng tinh va tlii sau 13 tui bQng
tinh-tr!tc trang
- GiUa mi)t ben cua tn,J'c trang va thanh
bcn cua ch$.u hong, phuc m:;tc cung hinh
th;\nh hai ht/ cqnh-tn!c trang
d nit giiJi, phuc m:;Lc phu m?,t trEm
bang quang d phia tru'oc va phu m:).t tru'oc
va hai m~t bcn cua tn.!c trang d phia sau
(hinh 230, 231, 232, 250),
~hl.tl1g d giU'a bang Quang va tnjc
tril.ng, phuc rnJ;lc phu len cac m~t cua tii
cung va con keo dai sang hai ben tao nen
hui mqc cluing rf)ng d hai ben cua tii ~ung
Tli cung va hai m(}c ehling ri)ng phan
chia ph:1n phlic mQ-c cua chQ.u hong thanh
hai phal1 nha han: (a) Phan trudc tu'ong ung
d giuu voi tui eung bang quang-tii cung, va
(j hai ben voi cac h6' e(;mh-bang quang v;\ h6'
trliJe-huang tnLng; (b) Phan sau thi d hai
ben t.l1ong ung voi nhU'ng h6'bu6'ng trzlng va
di.e MY cfJ-nh-lr(tc trang, con d giua thi tl.tong
ling v(jj lui cung Douglas hoQ.c tiLi eung tii
cung-tn.!c trang (dity tlii nay a cach 10 h~u
mon khoiing 7 cm cung nhu' d nam gioi, va
lit tniac cua t.lii phu 2cm tren cung cua
tJulnh sau am rlr;w, rai di len tr€m lien tiep
vili phlic mQ-c phu rn{it sau tren cua tii cung
va voi iii sau eua mfle ehling rQng)
2) Tui citng Douglas lit V1 tri thap
nhf!t eua 0" phuc mac, va do d6 lit noi dch tu
eua djch ri viem h'o~e mu khi die dich na~
hinh thanh trong 6 phuc m:;Lc
Tui cling Douglas hinh thanh nEm bai
phuc m~c, va bo tri khac nhau giua hai gioi
nam vii nU'
a nam giiJi, tlii cung Douglas ngan each tn.!e trang voi bang quang, hinh thanh
do Ia phlic m:;Lc phu m¢t trude tn.,tc trang
qul}t len phu day cua cac b9ng finh, nAm d
phia tren day (hol}c nen) cua tuy{/n ti€n li~t
1,5 em, rai sau d6 rnoi phu m¢t sau cua bang quang
Vi c6 cac bQng tinh xen va~ giU'a tn.!c trang va bang quang, nen tlii clIng Douglas
du'<;lc phan ra lam hai tlii thu phat: mQt tlii nha, nong a tru'oc cac bQng tinh (tlli bQng tinh-bang Quang) va m9t tui sau han, r9ng han a sau bQng tinh, la tui eung Douglas thej,f Sf!
Dt1<;lc cau t?O nhu' vf).y, tui cung Douglas rna rQng d ph&n tren, co th@ chua cac quai ru(jt non hol}c ke't trang sigma, nhung d
phan duoi thl h~p han
Tui cung Douglas d nam gioi c6 nhU'ng lien quan quan trQng nh:lt nhu' sau: ve phia tru'oc, lien quan voi tam giae aay bang quang, dOJ;ln cuoi cua cac ni~u quan, cac b9ng tinh, va cac 6'ng linh, ve phia sau lien
quan voi trl/e trang, va do d6 c6 th~ kham tlii cung Douglas qua cach tham tnjc trang bling ng6n tay
a nit giiJi, tlii cung Douglas ngan cach
tii eung voi trz.te trang, dU't,:lc hinh thanh
nhu' sau: phuc rnJ;lC phu a milt sau (m:).t
sau-tren) eua ta eung di xuong duoi d@ phu rnl}t
sau cua vom am a(lo (tlii cung am dJ;lo sau),
va tie'p tl,lC di xuong thap han nua toi muc cach IJ h(tu mon 7 cm ve phia tn~n, rai rnai qu~t len tren va ra sau dJ' phu m$.t tr110C cua phan tren cua bong trz.te trang; d hai
ben thl phuc mQ-c qul}t len phu m~t trong cua thanh eh(iu hong tQ-o nen hai h6' eqnh-trr.,te trang
Th~t ra, phlic mJ;lc 6 day du'<;lc gioi hQ-n d hai ben bai cac ddy ehdng tii cung-eillIg, 16i
len thanh ne'p, va do d6 hinh thanh mQt khoang hinh chU' U md ra phia sau
PhAn du'oi cua tui cung Douglas a nU' gioi, n&m d sau am dQ-o la phan tlj do, con
ph an tren thi c6 th~ ehua cac quai ruM nun,
hoQ.c mQt phon phlj cua tv cung ho$.c tii cung gap ra sau d phl,l nu, c6 thd kham ttii
Trang 7eung Douglas qua each tham am d(1O ho~e
tham tnlc trang b~ng ng6n tay
3) Phuc m~c cua ch*u hong ehia 6
(khoang) eh*u hong thanh hai ph:ln: phan
trong-phue mile va phan duJi-phuc mllc
A) Phtin trong-phuc mgc dUQe gQi la 0'
phuc m{IC ch¢u hong (cavum pelvis
peritoneale) chua dVng phAn trong phlie
m9.e eua cae tf,lng d tron!; eh{lU h6ng, dli(jc
phil a phfa ben tren boi la phlic m::,>e vua mo
tn d tren, cae tl;l-ng nay c6 th~ baa gam: cae
quai ru(Jt non, manh trang va rUQt thila 6 vi
tri thap, kef trang sigma, ong drin trung
ho~c vbi til cung (salpinx), ong nay e6 16 mC1
VIlO trong 6 phue m?e; tui eung Douglas lii
vt tri thap nhat eua 6 phlic m::,>c
B) Phd.n durJi phuc mgc ho(tc 0' ch¢u
be dliai phuc m(lc (cavum pelvis
subperitoneale), dUQc bao quanh bdi cac
thanh cua ehQ.u hong, ben dudi dUQc gjdi
hf,ln bdi san ch(iu hong va bcn trcn bdi 16
phuc ml~C vlia mo tii d tren 6 nay chua
dl,ing phAn ngoai phlic m9.C cua cac tf,lng
trong ch$.u hong va rn!?t khai mo licn ket xd
trong ch$.u hong, kh6i rno lien ket nay th~
hi~n bai rnQt luJi (retinacula) cau t?O nen
bdi nhung y{{u to ket noi giua thanh cua
ch¢u be va phAn dudi phuc ml~C cua cac
t9.ng dUQc la phtic rnf,lc vua mo til d tren che
phu Ludi mo liEm ket nay du'Qc gQi ten
thay dbi thea tUng vi tri eua tf,lng rna n6 c6
lien quan: d phfin tqtc trang thi gQi la ma
cQ.nh-tqtc trang (paraproctium), k6 d lei
sau-tqtc trang; a ph An til cung thl du'Qc gQi
la ma c(tnh til cung (parauterium); d phAn
am &;10 thi dUQc gQi la ma qmh am dllo
(paracolpium), a vung tuy{/n tdn li~t va
bang Quang thi dUQc ~'9"i la ma c(;mh bang
Quang (paracystium), rna nay bao g6m c8
milc ron-tntdc bang quang Tru'dng phai
Gini phfru Rumania dVa tren nhung nghien
cuu eua ricng minh, coi lei sau-tnlc trang va
mllc ran-trudc bang Quang la ket qua cua
qua tdnh dinh lam mat di m9.c treo trvc
trang va cac day ch~ng bang quang, di tkh
cua cac day ch&ng bang quang nay chinh la
day chdng mu-bang Quang a nu gioi ho*c
day chdng mu-tdn li~t a nan gidi
Phan du'di phlic rn?c cua 6 eh(iU hong dLlQc nhung lit mo lien kct-xd gQi 13 la cung-tnlc trang-sinh dl;lc-mu: J
, phan ra lam ba vung khac nhau: mQt vung giiLa va hai viLng ben Lei eilng-tnle trang-sinh dl;lc-mu
18 mQt yeu to phI} thuQc baa eua d¢Jng milch ch¢u trong (dQng rnQ.eh h? YD YE(U to' nay hinh thhnh hai vrich a cQ.nh du'dng giua, keo dai W xUdng mu tdi xudng cung va om lay
hai m<flt ben eua cac t::,>ng cua ch~u be;
trong hai VflCh nay e6 nhung nhanh dc)ng m{\ch di tOi cac t~l.Dg va cae sQi cua dam ra7 thrin kinh h{I vi
Vimg giila la vung nitrn giua hai lei cung-tr!tc trang-sinh dl;lc-mu, t?O nen
khoang {(mg
Hai [)llng Min ntim giua thdnh ben cua
ch$.u hong V<l lei cung-tnle trang-sinh
dl;lc-mu, t::,>o ncn hhoang ehr;iu bi cClnh t(mg
a) Khoang tClng: Ca d nam vii nu gioi, khoang giua nay l~\i du'c)c phan ra lam hai phdn b6i m(it vach dung ngang, a nam gidi, vaeh nay la can tdn li~t-deiy eh(iu (ho*c veich sau-tidn li¢t) con d nil gidi thi vAch ngang nay la m(Ic ni~u dClo-am dr;o (ho(tc vach ni~u dr~IO-6m dqo) Vll mqc sau am d(to
(ho(tc uach tr!tc trang-am d(Io)
- Khoang trudc (truoc-giua): chua cac tf,lng sinh d\lc-tiet ni~u Khoang nay l(ti du'Qc can (m(Ic) ran-trudc bang quang phan
chi a nha nua ra thanh khoang truac-bang Quang (con gQi 13 khoang Retzius) va uung bang quang-tirin lift (trang d6 chua dt;ing
bang quang tuyen ticn li~t, dic eng tinh,
va bQng tinh); khoan!; nay d nU' gioi Ia
vimg am dt;Lo (chua bang quang, tt't cung va
,1m d?o)
- Khoang sau (sau-giua) la khoang tnlc trang chua dVng trlfc trimg, va du'QC ngan
cach voi thanh sau cua ch$.U be bdi lei trudc-cung, 18 nay khep kin khoang sau-tn,1c trang
b) Khoang chr;iu be c(Inh tClng, vi chu
yeu c6 lien q uan voi tn.jc trang, nen con
du'Qc gQi 18 hhoang ch<;iu bi-tnle trang
3 Lil mvc cling-tn!c trang-sinh duc-mu con dLJ'<;IC galla dol cung-mu (NDJ
Trang 8N ieu quan
Day chAng treo bu6ng tning
Bu 6ng trlln ' g -~ I
Day ch~ng rieng bu6ng tnmg
(day chang hi cung·bu6ng tn.mg )
Day chang irOn hi cung
Day chang r 6n ngoai
Day chang r6n gllm
(g'"' bung ) -=
KMp ban dOng mu _ _ _ -+ s "'i
TMn Illcung
l6 ngoal Itt cung
MO l Ian am /l ¢
H6 Ihuy~n
U nho
Than III cung Tui cung II1!C trang-Ill cung
(lui cung Douglas)
VOm am d~o
(lui ciJng am dao )
T ui cling tn,tc trang-til' cung
!rang
MOl sau 16 ngoai c6 ICr cung
l6 ngoai c6 III cung
MOi trul'Jc III ngoa! c6 Ilr cung
L - - - - · - - - - T u l CUl1g bang quang-hi cung
Hinh232 Thiet do dling dQc gilla qua C h~u hong ncr giai
fJawnng chcJ.u be c q.nh-tn!c trang ), vCii
nhung gidi h~n sau day: ve phia tTen la Hi
phuc mQ.C 1(lt til m(\t tru'dC va ben tn!c
trang len cite lQ.ng nAm d phia tru'oe va len
th;lnh ben ella ehf)u be: ve phifl dvdi la m~c
lrcmg c h(w hOllg tuC la tn(l.C SalL eu a day
ehiju phu d m;ilt trim houllh ch(Lu hOllg
hobnh nay nAm ehech tU ngoai vao trong va
xliong d\fdi: ve phfa tl'ong la lei cung-trtlc
trimg-sinh dl:Lc-mu ; va ve phia ngoai la
thanh ben eua chQ.u hong
Cae thanh phan nAm trong khoang
ch~u be ql.l1h tQ.ng vua rna ta a tren gom e6:
bjt , c e n1(1.ch ch¢u trong (hQ vi) voi cae
nhanh cua cac m;,lch nay, d*c bi~t 1a cac
nhanh t;,lng, cae mt;Lch va h(lch b(l.ch huyet dam rd'i than kinh hQ vi dOQ.n ch~u hong
eua ni~u quan va ITIQt vach ngang , vach
Trang 9nily hinh thanh b6i 1<i rna lien ke't ehua eae
m0-ch m,iu va b6i cac mg c lien ke! vai phuc
InQC, trong so nay phai k~ tdi: cio lien he!
cua dong mc;rch chgu trong (h0- vi), din ron
trude bang quang, can tifln li¢t~driy chgu, va
la-sau trrjc trang_
Tntdng phai Giiti phiiu hQe Rumania da
chung minh n1.ng eae eau true sQi xd vita rna
til d tren, vc phudng di~n hinh thai la d~c
di~m cua ngudi, th~ hi~n tinh thich nghi
vdi tu the dung thAng Cac dlU true sQi xd
eua eh~u hong co vai tra nang da cac tl;mg
trong ch,ju hong va la be) ph~n n~m trong
ch~ u hong eua rio ni¢u-dl}c trang rna chung
t6i aft noi tdi 6 chudng trudc (xem ehudng
B~ng), ehung t6i eung dft n6i d.ng mc;rc
ron-triMc bang quang ph\l thue)c ao ni¢u-dlJc
tTOng llliy Ao ni~u dl,le trong co th~ eoi nhu
111e)t vang, va la me)t cau t~o lien ket thong
nhtit dilm bao the' finh tQ.i eua cae to-ng
kh,lc nhau rna ao nay tiep xue, dudi nhU'ng
dicu ki¢l1 thich nghi eua ehue nang eua cae
t<'l.l1g voi tU the dung th.1ng
Bang Quang (Vesica urinaria)
Bo tri eua cae mg c va eua phuc mg,c
Lrong ch¢u htmg dan Wi vi~e hl.nh thanh
m9t t,~ng hinh tui co y nghia d<:ie bi~t ve
lam sang va ngo?i khoa, do la bang quang
1) Hinh th~ va dung tieh eua bang
'luang: Bang quang (vesica urinaria) la
1116t h~ chua co eau true cd-mac; d6 VaG
hang Quang c6 hai ni¢u quan, qua hai ni~u
quAn bi'-tng Quang nh~n nude ti~u tit th(in
hili tie't ra, rai sau d6 moi tong ra ngoai cd
th~, thong qua ni¢u dr;w; nuoe ti~u dUQe
chua (giU' lQ.i) d trong bang Quang giU'a
nhU'ng Jan ti~u ti(m
B,)ng Quang e6 mQt dinh (apex vesicae)
va mc)t day (fundus vesicae), n?l.m i'J phia d6i
di~n voi dinh va Ia ndi khdi dau ella ni¢u
dc;ro Do?n giU'a dinh va day bang Quang gQi
U-I than bang quang (corpus vesica)
Hinh th~ eua bang Quang thay doi tuy thea mve dQ chua nuae ti~u dfty ho:}e rang,
do d6 khi bang quang rang la me)t hinh tU
di~n, voi me)t day huang ra sau va xu6ng
dudi, va me)t dinh d phia trude-tren, dinh bang quang du<;Je noi vai s(Jo ron bdi me)t di
tieh eua ong ni~u-nang d ph6i thai, n?trn trong nep ron gi lta , g9i la day chdng ron giila (ligamentum umbilicale medianuml,
d hai ben nep nay e6 hai day chdng rf/n trong (ligamentum umhilicale mediale) 103
di tich eua cae dQng m?ch ron d ph6i thai dll tiie 10-i va xd hoa Khi bang quang dily thi hinh khoi bau dl,lc vai trvc dQe di ehe'eh thea huang sau-tren (hinh 233)
Dung tich trung binh ella bang Quang
la 250 toi 350 mI, tuy nhien dung tieh nay thay d6i rat nhieu tuy theo tufli, giai, va tinh tr{lng b~nh 15' eua tUng trudng h<;Jp (hinh 238-240)
2) V! tri eua bitng quang: Bang Quang n:1m d trong ch(iu h6ng trong rne)t 6 (khoang) vdi cae thanh gioi h{ln nhu sau: ve phia trude la mgc r6n-tntdc hang quang,
qua m~e nay Ia hai xUdng mu hEm ket vdi
nhau b6i khap ban d(Jng mu; ve phia sau 1a mg,c tie'n li¢t-phuc mg c va vach bang quang-trrjc trang d nam gidi, ho(l.e voeh bang quang-dm dg,o d nU' giai; ve phfa hai
ben Ia cae cd bjt trang va cd nang h¢u mon;
ve phia dudi Ia tuyen tiin li¢t d narn gioi
ho(l.e am dc;ro va hoanh ni¢u-d~c d nU' gidi (can phai noi r5 la d nll gidi thi bang quang
d vi trf thap hdn so vdi nam gioi, va do d6 tiep xue tnje tiep vdi hoanh ni¢u-dlJc); ve
phia tr€m la phuc mr;IC nao quanh hang
Quang co lOp mo lien ket ch¢u hfmg-duJi phuc mr;IC va nhung khoang dudi phue m'.le
(khoang trude-bang quang, khoang sau-bang Quang) nhu da rna ta d phftn tren Bang Quang dUQe co ajnh 6 ben trong 6
(khoang) bang quang: d phia dudi b6i day ch¢u; 6 phia tren bdi phiic mg c, phue mQ.C
nay ket noi bang Quang voi cae t?ng d gan
• Dfly cMng rtin giila la di tich cua 6ng noi ron voi bang quang 0 phoi thai, sau d6 ong nay teo di QQi la 6ng ni,#u r6n
(urachus), do do cac thu$t ngCt day cMng rtin glila 6ng m~u
ron va day IreD bang Quang day chimg rtin-bang Quang giila
coi 18 dong nghTa
Trang 10va "oi cac ddy chang ro'n-bimg Quang giita
('0 frong: d phia trvdc bdi cac day cluing
trong cae day ch~ng nay c6 nhung sqi cd
trdn va bai day chdng mu-tic'n Li~t
(ligamentum puboproslaticum): d phfa sau
bifi mQl nh6m nhung SQi cd trdn n61 bang
ljuung vdi tn!c trang, g{,li la cd tn!c
trang-bi/flg quang (m rectouesicatis) 0 nam gioi,
ho~c n6i vdi tu: t!ung, gQi Ia cd til cung-bang
l!1l(lIIg (m.uteroul!llicaiis) d ntt gioi
3) Lien q lI an ella bang Quang: Thong
qua di.e thanh cua 6 (khoang) bang quang
vva mo ta, bang Quang c6 nhii'ng m6i lien
nhung lien quan nay eung thay d6i toi mQt
mltC' de) nhal d,nh tuy thea bang quang day
ho,~c rong
A) Khi bang Quang r6ng, thl bang
Quang co ba m~t (truoc, sau va duoi), hai bd
ben va I11Qt dinh Lien quan cua bang
quang I,hi r6ng nhv sau:
a) M(t.t tntdc (truoc-dl.tdi); lien quan voi
mgc nfll-Lntdc bung quang khoang Retzius,
C~1t: day chlillg lIlu-bang quang, dam roi
a'lh II/(lch Santorini, cae m~ch b~eh huyet,
ho m~ch lhtin Jei"h b~t va khap ban
dong nw:
b) M(Ll sau (tren-sau): phil hdi phue m~c
va eo lien quan voi m:)t truoc ella trllc trang
() nam gioi ho~c voi tIL cung d nu gioi, voi
cae quai ruijt non v6i ket trang sigma va
doi khi voi ca rUQl thiLa neu rue)t thua d vi
tri ch$u hong
e) M9-t duai (sau-du'oi): con gQi lil day
hang quang (fundus uf!sicae) di tu cf1 brUig
(juang t6i tlii cimg bang quang-trl/c trung a
nam gioi hoi;lc til co bang Quang toi tui ciJ ng
bang quang-lll cung d nil gioi 0 nam giai,
dclY bang quang lien quan voi tuye'n tie'n
fi¢t , cae bQng tinh bong eua 6,W tinh, qua
nhung thanh ph an nay day bang Quang
lien quan voi m~t truoe !rI!e trang a nu
gidi day bang quang lien quan vai c6 ttL
cung va thanh tru'ae ella am d(;w
eI) Cae bi! ben cila bang Quang lien quan
Vdl ciie cd nang h4u mfm va m~t trong ella
cd bit trong: phue m~e phu m~t tren-sau
cua bang Quang khi qu~t len thanh ben cua ch*u hong hinh thanh nen cac ho' ct;Lnh-bung quang, trong cac h6 nay c6 thif co cac
quai rU9t non; d ben duoi cac h6 phuc mJ;lC
nay bang quang lien quan voi khoi ma lien
ket Ch{LU hong dum - pluIc m(lc, va d nam gidi thi trong phftn nay cae ni~u quan bAt
cheo dic ong tinh:
d) Di1nh cua bimg quang co ong ni~u ro'n (day treo bang Quang) bam vuo; con d hai goc sau-dltoi thi c6 hai ni~u quan chui vao thanh biing Quang
8) Khi bang Quang day thi lien quan co phan thay d6i: luc nay, phtlc m~c di tu thanh bl,lng tntoc Wi phll len bang quang (m~t sau-tren) se hinh thunh mQt lui phuc
m(lc lntdc-bang quang, che phii mQt phan tren cua m;;it truoc, trong phAu thu~t IUd
bang quang, phai day tui cling nay Jan caD,
d~ tranh nlioc ti~u chay vilo 6 phuc }l1<;lC
(hinh 243, 244)
.'
L66ng - ~
pMng tinh
Hinh 233 Cau true ella bang Quang va ni~u d~o nam gicii