Bài Giảng - THAM VẤN TÂM LÝ ( combo full slides 3 bài )

Trang 1

BÀI GIẢNG THAM VẤN

Trang 2

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THAM VẤN

BÀI 2: CÁC NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC TRONG THAM VẤN BÀI 3: KIẾN THỨC, KỸ NĂNG VÀ THÁI ĐỘ THAM VẤN

NỘI DUNG

Trang 3

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THAM VẤN

1 Tham vấn, phân biệt tham vấn với cố vấn, công

tác xã hội?

2 Mô hình tham vấn 5 giai đoạn

3 Phân loại tham vấn

Trang 4

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THAM

Trang 5

Là một quá trình vì nó bao gồm: Tiếp cận TC, hướng họ đến

các giải pháp

B1: Thiết lập mối quan hệ giữa NTV với TC

B2: Thu thập thông tin, xác định vấn đề mà TC gặp phải.

B3: Xác định mục tiêu, xác định kế hoạch

- Xác định với TC xem họ mong muốn điều gì

- Gợi mở các giải pháp cho TC tự lựa chọn

- Phân tích những giải pháp cho TC để lựa chọn

B4: Làm việc để tìm kiếm và thực hiện các giải pháp

B5: Đánh giá kết quả, kết thúc tham vấn hoặc theo dõi hoặc lên

kế hoạch tiếp theo.

VẤN

Trang 6

Nhà tham vấn:

- Phải có kỹ năng, có chuyên môn được pháp luật công nhận bảo vệ lợi ích của thân chủ

- Lắng nghe thân chủ

- Sử dụng các kỹ năng giao tiếp để khai thác thân chủ

- Thể hiện sự thông cảm, thấu hiểu với thân chủ

- Giúp thân chủ tái hiện quá khứ có liên quan đến hiện tại

- Giúp thân chủ phân loại các vấn đề gặp phải

- Giúp thân chủ bày tỏ cảm xúc của họ.

VẤN

Trang 7

Đối tượng của tham vấn là Thân chủ và vấn đề của thân chủ.

TC là người/ nhóm người bình thường, có vấn đề, người mất cân bằng hoặc người có rối loạn tâm trí Một cá nhân trở thành TC khi: Biết mình có vấn đề và nhận thức được vấn đề của mình Biết rằng mình không tự giải quyết được vấn đề đó Chấp nhận sự giúp đỡ chuyên môn, chấp nhận nói ra vấn đề của mình, sẵn sàng thay đổi hành vi, cách sống mới, nếu cần Chấp nhận sự tốn kém thời gian, tiền bạc.

Trang 8

Vấn đề của TC: là những vấn đề gây xáo trộn cuộc sống cá nhân Cá nhân không hài lòng

vì một mối quan hệ nào đó Thường gây bất bình với người xung quanh xuất hiện cá tính hiếm thấy: buồn chán, lo âu, căng thẳng, nói nhiều và luôn cảm thấy không hài lòng; nhận thức phi lý không thích nghi hoặc khó thích nghi.

Trang 10

Những vấn đề chú ý đối với NTV

hoặc các quan điểm riêng.

gian từ vài tuần đến vài tháng

hoặc một quan hệ bằng hữu

Trang 11

VẤN

THAM VẤN ĐƯỢC TẬP TRUNG TRONG 4 CHỮ

Trang 12

1.2 Phân biệt tham vấn và

cố vấn

Tham vấn không đưa ra lời khuyên

Trang 13

Tham vấn Cố vấn

Là cuộc nói chuyện giưa nhà tham vấn với một hoặc một vài người đang cần

sự hỗ trợ để đối mặt với khó khan hoặc thách thức trong cuộc sống Tham

vấn khác nói chuyện ở chỗ trọng tâm của cuộc tham vấn nhằm vào người

nhận tham vấn.

Là một cuộc nói chuyện giữa một “chuyên gia” về một lĩnh vực nhất định với một hoặc nhièu người đang cần lời khuyên hay chỉ dẫn về lĩnh vực đó.

Nhà tham vấn hỗ trợ thân chủ ra quyết định bằng cách giúp họ xác định và

làm sáng tỏ vấn đề, xem xét tất cả các khả năng và đưa ra lựa chọn tối ưu

nhất cho chính họ sau khi xem xét kỹ lưỡng các quan điểm khác nhau

Nhà cố vấn giúp thân chủ ra quyết định bằng cách đưa ra những lời khuyên

“mang tính chuyên môn” cho thân chủ.

Mối quan hệ tham vấn quyết định kết quả đạt được của quá trình tham vấn;

nhà tham vấn phải xây dựng lòng tin với thân chủ và thể hiện thái độ thừa

nhận, thông cảm và không phán xét.

Mối quan hệ giữa nhà cố vấn và thân chủ không quyết định kết quả cố vấn bằng kiến thức và sự hiểu biết của nhà cố vấn về lĩnh vực mà thân chủ đang cần cố vấn.

Tham vấn là một quá trình gồm nhiều cuộc nói chuyện hoặc gặp gỡ liên tục

(bởi vì những vấn đề của mỗi người hình thành và phát triển trong một

khoảng thời gian, do đó cũng cần có thời gian để giải quyết chúng).

Quá trình cố vấn có thể chỉ diễn ra trong một lần gặp gỡ giữa thân chủ và nhà

cố vấn Kết quả cố vấn không lâu bền; vấn đề sẽ lặp lại vì các nguyên nhân sâu

xa của vấn đề chưa được giải quyết.

Nhà tham vấn thể hiện sự tin tưởng vào khả năng tự ra các quyết định tốt

nhất của thân chủ; vai trò của nhà tham vấn chỉ là để “lái” cho thân chủ tới

những hướng lành mạnh nhất.

Nhà cố vấn nói với thân chủ về những quyết định họ cho là phù hợp nhất đối với tinh huống của thân chủ thay vì tăng cường khả năng cho thân chủ.

Nhà tham vấn có kiến thức về hành vi và sự phát triển của con người Họ có

các kỹ năng nghe và giao tiếp, có khả năng khai thác những vấn đề và cảm

xúc của thân chủ.

Nhà cố vấn có kiến thức về những lĩnh vực cụ thể và có khả năng truyền đạt những kiến thức đó đến người cần hỗ trợ hay hướng dẫn trong lĩnh vực đó (chẳng hạn quản lý tài chính).

Nhà tham vấn giúp thân chủ nhận ra và sử dụng những khả năng và thế

mạnh riêng của họ Tập trung vào thế mạnh của thân chủ không phải là xu hướng chung của cố vấn.

Nhà tham vấn phải thông cảm và chấp nhận vô điều kiện với những cảm xúc

và tình cảm của thân chủ Nhà cố vấn đưa ra những lời khuyên, họ không quan tâm đến việc thể hiện sự thông cảm hay chấp nhận thân chủ

Thân chủ làm chủ cuộc nói chuyện; nhà tham vấn lắng nghe, phản hồi, tổng

kết và đặt câu hỏi.

Sau khi thân chủ trình bày vấn đề, nhà cố vấn làm chủ cuộc nói chuyện và đưa

ra những lời khuyên. 13

Trang 14

VẤN

1.3 Phân biệt tham vấn và công tác

xã hội

Trang 15

Thường được định nghĩa như một khoa học thực tiễn

nhằm giúp đỡ mọi người vượt qua những khó khăn của họ

và đạt tới một mức thích hợp về khả năng hoạt động độc lập trong xã hội

Một “nghề giúp đỡ” người khác giúp chính bản thân họ

Thực hành công tác xã hội có thể bao gồm:

./ Cung cấp dịch vụ tham vấn cho cá nhân, gia đình, hoặc các nhóm;

./ Giúp mọi người tiếp cận các dịch vụ;

./ Hỗ trợ cộng đồng hoặc các nhóm cung cấp các dịch vụ

xã hội;

./ Tham gia vào việc thay đổi hoặc cải thiện pháp luật và các chương trình ảnh hưởng đến việc cung cấp các dịch

vụ hoặc tác động đến chất lượng cuộc sống của con người

VẤN

Trang 16

2 MÔ HÌNH THAM VẤN 5 GIAI ĐOẠN

Bước 1: Thiết lập mối quan hệ giữa nhà tham vấn và thân chủ

Bước 2: Thu thập thông tin, xác định vấn đề mà thân chủ gặp phải

Bước 3: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch

Bước 4: Làm việc để tìm kiếm và thực hiện các giải pháp Bước 5: Đánh giá kết quả, kết thúc tham vấn hoặc theo dõi hoặc lên kế hoạch tiếp theo.

VẤN

Trang 17

1 Thiết lập mối quan hệ.

- Xây dựng sự hợp tác và giúp thân chủ cảm thấy

thoải mái khi làm việc với nhà tham vấn.

- Giải thích cho thân chủ những gì sẽ xẩy ra trong

cuộc tham vấn.

- Với một số thân chủ việc xây dựng mối quan hệ và

lòng tin có thể mất một thời gian dài.

- Việc tạo dựng quan hệ với thân chủ nên thực hiện

theo cách riêng của bạn.

Mô hình tham vấn 5 giai đoạn

VẤN

Trang 18

2 Tập hợp thông tin, xác định vấn đề và nhận ra thế mạnh của thân chủ

- Khám phá những vấn đề, cảm xúc và mối quan tâm của thân chủ.

- Xác định những mặt mạnh và hạn chế tác động đến khả năng giải quyết vấn đề của thân chủ

VẤN

Trang 20

4 Tìm kiếm và đề ra các giải pháp thay thế.

- Giai đoạn dài nhất trong quá trình tham vấn.

- Tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề của thân

chủ.

Chú ý: Càng nhiều giải pháp lựa chọn càng tốt.

- Hãy lắng nghe và để thân chủ dẫn dắt quá trình.

- Giúp thân chủ tưởng tượng về tương lai và các kết quả về mặt tinh thần của các giải pháp thay thế.

VẤN

Trang 21

5 Đánh giá và kiểm soát.

- Cần đảm bảo thân chủ có các mục tiêu cụ thể,

rõ ràng để theo đuổi.

- Giúp thân chủ vạch ra được mục tiêu cụ thể cần đạt được cho đến lần tham vấn tới khi kết thúc buổi tham vấn.

VẤN

Trang 22

Bước 3: Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch

Bước 4: Làm việc để tìm kiếm và thực hiện các giải pháp Bước 5: Đánh giá kết quả, kết thúc tham vấn hoặc theo dõi hoặc lên kế hoạch tiếp theo.

Một sinh viên nữ có hành cảnh gia đình khó khăn Em làm thêm ở một Karaoke để lấy tiền ăn học Một lần, khách

hàng trẻ đòi em phải “làm vui lòng” anh ta Em Từ chối Sau

đó anh ta và toán bạn chặn đường, đánh em một trận, lấy hết tiền Người yêu em biết chuyện lại lảng tránh, xa lánh em;

bạn bè cũng nhìn em với ánh mắt khác thường Em thấy chán nản, muốn bỏ học, không biết phải tiếp tục sống như thế nào

Trang 23

3 Phân loại tham vấn

3.1 Căn cứ vào đối tượng được tham

- Tham vấn gián tiếp

VẤN

Trang 24

Kiến thức về cơ sở xã hội, văn hoá

Kiến thức phát triển nghề nghiệp và lối sống Học thực hành các kỹ năng

VẤN

Trang 25

Tham vấn là một nghề khó, vì:

Là một nghề đòi hỏi phải có chuyên môn, tuân thủ

nguyên tắc…

Sự thành công của tham vấn phụ thuộc nhiều vào

chính thân chủ: họ phải tự ra quyết định giải quyết vấn đề của mình.nâng cao năng lực sống

Thân chủ có thể không hợp tác hoặc cố tình gây khó khăn.

Thời gian giải quyết một trường hợp có thể kéo dài

Đòi hỏi nhà tham vấn phải kiên trì và những phẩm

chất của người trợ giúp.

Nhiều nhà tham vấn mong muốn giải quyết toàn diện vấn đề của thân chủ.

Tham vấn khó khi liên quan đến tôn giáo,chính trị,

văn hoá

Những vấn đề nhạy cảm về pháp luật

VẤN

Trang 26

BÀI 2: CÁC NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC TRONG THAM VẤN

Trang 27

1 Khái niệm đạo đức, nguyên tắc đạo đức:

1.1 Khái niệm đạo đức:

Là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được dư luận xã hội

thừa nhận, quy định hành vi và quan hệ của con

người đối với nhau, đối với xã hội, hay phẩm chất tốt đẹp của con người do tu dưỡng theo tiêu chuẩn đạo đức mà có.

2 Nguyên tắc đạo đức:

Là những điều cơ bản được định ra, nhất thiết phải

làm theo trong một loạt những vấn đề thuộc về

đạo đức

Trang 28

1 Bảo vệ khách hàng và vị thế của các tổ chức

tham vấn chuyên nghiệp

2 Phương tiện truyền bá sự hiện diện của chuyên

ngành tham vấn; giúp phân biệt tham vấn với nghề khác

3 Chỉ đạo nhà tham vấn hướng đến hành vi được

kiểm soát

4 Giúp xây dựng và duy trì lòng tin với thân chủ.

5 Tạo môi trường pháp lý để có thể quy định

những tình thế đạo đức và chuyên môn khó

khăn, nhạy cảm

2 Mục đích xây dựng nguyên tắc đạo đức trong tham vấn BÀI 2: CÁC NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC TRONG THAM VẤN

Trang 29

Trong tham vấn, cần có các nguyên tắc đạo đức cơ

bản nào?

Trang 30

Nguyên tắc 1: Tôn trọng thân chủ

Biểu hiện:

 Cho phép thân chủ là thân chủ – có quyền

là chính bản thân mình, có quan điểm, ý

nghĩ, cảm xúc riêng

 Không phán xét thân chủ

 Được quyền tiếp nhận dịch vụ trợ giúp

không phân biệt vì bất kỳ lý do gì.

 Tin tưởng vào khả năng tự giải quyết vấn

đề của thân chủ

3 Các nguyên tắc đạo đức trong tham vấn

Trang 31

Nguyên tắc 2: Mỗi người đều có quyền lựa chọn và chịu trách nhiệm về các quyết định của mình (Tin tưởng vào khả năng tự giải quyết vấn đề của thân chủ)

Biểu hiện tuân thủ nguyên tắc:

Làm việc cùng nhau với TC để tìm ra kế hoạch, biện pháp cải thiện cuộc sống

Tôn trọng TC, có thể hướng dẫn hay “lái” TC theo các hướng tích cực hơn nhưng không áp đặt hoặc buộc họ ra quyết định.

“Thân chủ là chuyên gia giỏi nhất về vấn đề của mình chứ không phải nhà tham vấn”

Khi thân chủ có biểu hiện lệ thuộc vào nhà tham vấn – cần xây dựng

cho họ niềm tin, năng lực và sức mạnh nội tâm để họ tự giải quyết

vấn đề của mình.

“Không có thân chủ lệ thuộc, chỉ có nhà tham vấn không xây

dựng được lòng tin ở thân chủ”

Trang 32

Nguyên tắc 3: Đảm bảo sự bí mật riêng tư

 Sự tin tưởng: “nói viết trong sự tin tưởng… gửi gắm những bí mật…”

Do đó: Mỗi cá nhân đều có quyền có sự riêng tư và

có quyền trông đợi một mối quan hệ giữa thân chủ

và nhà tham vấn dựa trên các chuẩn mực đạo đức

về sự tin tưởng

Trang 33

- Mỗi cá nhân có quyền sở hữu những vấn đề thuộc về bản thân mình, vì vậy thông tin của thân chủ nói ra cho nhà tham vấn phải được đảm bảo giữ bí mật

và thân chủ có quyền trông đợi một mối quan hệ tin tưởng giữa thân chủ và nhà tham vấn dựa trên các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp Việc giữ bí mật cho thân chủ thê hiện sự tôn trọng tính riêng

tư, sự bảo vệ và ủng hộ thân chủ Sự bảo mật khuyến khích thân chủ tin tưởng vào mối quan hệ tham vân, do đó

sẽ chia sẻ nhiều hơn vấn đề của mình

Trang 34

Bạn phải truyền đạt như thế nào để TC hiểu rõ mục đích của việc bảo mật Đóng thời giúp họ hiểu đây là vấn đề thuộc về luật nghề nghiệp?

Trang 35

Bài tập:

Thảo luận trường hợp Nhà tham vấn có được phép nói với thân chủ là: tôi sẽ giữ bí mật này cho bạn

“Hãy giải thích vì 'sao có hoặc không? Những loại thông tin nào bạn sẽ cho thân chủ biết là khó có thể đảm bảo được tính bí mật?

Trang 36

Để đảm bảo được bí mật vấn đề của thân chủ, nhà tham vấn phải thực hiện các bước sau:

1 Cuộc tham vẫn được bố trí ở nơi kín đáo, người khác không nghe thấy và không quấy rây.

2 Lưu giữ hồ sơ thân chủ an toàn Tránh để mất dữ liệu hoặc rò dữ liệu trên máy tính Những thông tin

về thân chủ không liên quan đến mục đích tham vấn thì không lưu.

3 Giải thích cho thân chủ ngay từ đầu cuộc tham vấn những thủ tục và quy trình tham vấn, vấn đê giữ bí mật và những ngoại lệ liên quan đến tính bảo mật.



Trang 37

Trong Tiêu chuẩn Đạo đức của Hiệp hội Tham vân và Phát triển Hoa Kỳ (AACD), Phần G Điều 10 có ghi: "Ngay khi bắt đầu đặt mối quan hệ tham vấn thì nhà tham vấn phải thông báo rõ ràng cho thân chủ biết những giới hạn nào trong việc đảm bảo tính bí thật của quan hệ tham vấn

Trang 38

Thảo luận trường hợp Bạn có nghĩ rằng tất cả các cánh thức của quan hệ hai chiếu giữa thân chủ và nhà tham vân trong quan hệ tham vấn là không đúng với đạo đức? Bạn

sẽ làm gì nếu quan hệ cá nhân hai chiều này chắc chắn xảy ra

và không thể dừng lại được?

Trang 39

Nguyên tắc 4: Nhà tham vấn không gắn mình vào

mối quan hệ nhiều tuyến với thân chủ Nguyên tắc 5: Nhà tham vấn không làm hại thân chủBÀI 2: CÁC NGUYÊN TẮC ĐẠO ĐỨC TRONG THAM VẤN

Trang 40

• Bảo vệ lợi ích cho thân chủ

• Tôn trọng quyền của cha mẹ và những người giám hộ

• Ghi chép

• Hỏi ý kiến chuyên gia

Trang 41

 Mỗi người đều có quyền tôn trọng nhân cách của mình một con người độc lập và tiếp cận các dịch

vụ tham vấn không thành kiến về con người, tính cách, tôn giáo hoặc tập tục…

 Mỗi người đều có quyền lựa chọn và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

 Mỗi người đều có quyền có sự riêng tư, do đó có quyền trông đợi một mối quan hệ giữa thân chủ

và nhà tham vấn dựa trên các chuẩn mực đạo

đức về sự tin tưởng.

 Nhà tham vấn không gắn mình vào mối quan hệ

“nhiều tuyến” với thân chủ.

 Nhà tham vấn không gây hại cho thân chủ

Trang 42

Tài liệu phát tay 1.5 (Các nguyên tắc đạo đức cơ bản trong tham vấn)

Xử lý Tình huống

1 Một cô gái hỏi bạn rằng liệu cô ta có thể ở lại nhà bạn tối nay không vì

cô ta không còn chỗ nào để về Bạn đáp lại như thế nào?

2 Một thân chủ nói rằng muốn tự tử Bạn xử lý tình huống như thế nào?

3 Một chị bạn nhờ tham vấn cho con gái chị ta Cô gái đó là bạn của con trai bạn Bạn sẽ làm gì?

4 Một cô gái kể đã có quan hệ tình dục không an toàn với nhiều người Bạn đáp lại tình huống này như thế nào?

5 Một trẻ hỏi xin tiền bạn? Bạn sẽ nói gì?

6 Một trẻ hỏi bạn nhiều câu hỏi riêng tư Bạn xử lý tình huống như thế nào?

7 Một thân chủ khác giới nói bạn rất hấp dẫn Bạn sẽ xử lý tình huống như thế nào?

8 Bạn không thích và thiếu thông cảm với một thân chủ, nghĩ rằng khó

có thể làm việc lâu dài để giúp đỡ họ Bạn nên làm gì?

9 Một bà mẹ đến trung tâm tham vấn đòi hỏi bạn cung cấp những thông tin về con gái chị ta Cháu đang là thân chủ của bạn Bạn làm gì?

10.Nếu nhà tham vấn có tình cảm riêng tư với thân chủ Có nên nói ra

không, giải thích?

Tiêu đề	Tham Vấn
Thể loại	Bài Giảng

Định dạng
Số trang	130
Dung lượng	901 KB

Bài Giảng - THAM VẤN TÂM LÝ ( combo full slides 3 bài )

KỸ NĂNG GIAO TIẾP KHÔNG LỜI (tiếp)

KỸ NĂNG LẮNG NGHE TÍCH CỰC