tài liệu phát tay Những yêu cầu cơ bản để tham vấn có hiệu quả
1. Có khả năng lắng nghe và giao tiếp với thân chủ một cách rõ ràng, cởi mở, thấu hiểu và có mục đích.
2. Có khả năng thu thập thông tin và xâu chuỗi các sự kiện có liên quan trong quá trình đánh giá vấn đề.
3. Có khả năng thiết lập và duy trì mối quan hệ hỗ trợ mang tính chuyên nghiệp.
4. Có khả năng quan sát và hiểu các hành vi bằng lời và không lời.
5. Có khả năng xây dựng niềm tin đối với thân chủ và khuyến khích chúng nỗ lực giải quyết vấn đề của chính mình.
6. Có khả năng thảo luận những chủ đề nhạy cảm một cách tích cực mà không bối rối hay sợ hãi.
7. Có khả năng sử dụng các nguồn lực một cách sáng tạo trong việc hỗ trợ thân chủ đưa ra các giải pháp sáng kiến đáp ứng nhu cầu của chúng.
8. Có khả năng đánh giá toàn diện các nhu cầu của thân chủ và đặt thứ tự ưu tiên cho các vấn đề cần giải quyết.
9. Có khả năng xác định và chỉ ra những thế mạnh của thân chủ và khuyến khích chúng sử dụng những thế mạnh này để vượt qua các khó khăn.
1. Khả năng lắng nghe tích cực thể hiện ở những điểm sau:
Tư thế hướng về phía thân chủ
Quan sát mọi hành vi cử chỉ, thái độ, lời nói của thân chủ
Ngừng xét đoán hoặc suy nghĩ cách giải quyết vấn đề
Đặt mình vào vị trí, tình huống của thân chủ để hiểu họ, thấu cảm với những gì diễn ra ở thân chủ.
Có sự phản hồi phù hợp: gật đầu, nhắc lại những từ quan trọng, diễn đạt lại và tóm tắt lại câu chuyện để kiểm tra suy nghĩ, cảm xúc của thân chủ.
2. Khả năng khai thác thông tin và xâu chuỗi các sự kiện trong quá trình đánh giá vấn đề
NTV cần tập hợp được các sự kiện quan trọng có liên quan đến nhau khi tìm hiểu vấn đề hay tình huống mà thân chủ gặp phải.
Khả năng khai thác thông tin và xâu chuỗi sự kiện phụ thuộc vào; kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng quan sát, kỹ năng lắng nghe.
3.Khả năng tạo ra và duy trì
các mối quan hệ hỗ trợ chuyên nghiệp
NTV phải thiết lập được mối quan hệ với thân chủ – họ đồng ý tiến hành tham vấn.
Trong suốt quá trình tham vấn, mọi mối quan hệ hỗ trợ phải thực hiện được theo cách chuyên
nghiệp và có trách nhiệm ở mọi thời điểm.
4. Khả năng quan sát và hiểu các hành vi không lời, ngôn ngữ của thân chủ
Quan sát gì?
Quan sát nét mặt, điệu bộ, cử chỉ, lời nói, giọng nói, cách ngắt nhịp, phản ứng nhanh, chậm, không gia giao tiếp…
Mục đích:
Biết thân chủ là ai, thuộc nhóm xã hội nào, vị trí xã hội
Tính cách, khí chất, thái độ của thân chủ…
Trạng thái tâm lý, cảm xúc…
Chú ý: quan sát ngôn ngữ không lời vì nó chỨa đựng nhiều thông tin chân thực.
5. Khả năng xây dựng lòng tin với thân chủ, lôi cuốn thân chủ vào nỗ lực giải quyết vấn đề của chính họ
Khả năng này quan trọng – vì xây dựng được quan hệ tin cậy thì mới gây được ảnh hưởng và tạo
những thay đỏi tích cực trong cuộc sống của thân chủ.
Để thân chủ tin vào bản thân, nỗ lực giải quyết vấn đề thì cần :
+ Khơi gợi tiềm năng, thế mạnh của thân chủ.
+ Giúp thân chủ hiều mình có khả năng đưa ra lựa chọn và quyết định mọt giải pháp tối ưu.
+ Khuyến khích thân chủ sử dụng chính thế mạnh của họ để giải quyết vấn đề.
6. Khả năng thảo luận những chủ đề nhạy cảm một cách tích cực, không bối rỗi hay sợ hãi.
- NTV học cách tiếp nhận những thông tin thân chủ cung cấp một cách tích cực: không bộc lộ sửng sốt, kinh ngạc, lo lắng hoặc không thoải mái nhằm tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến thân chủ, như:
+ Thân chủ thấy không thoải mái, không muốn chia sẻ sự vấn đề.
+ Thân chủ cảm thấy có lỗi vì khiến NTV không thoải mái; có thể nhận thấy mình cần bảo vệ NTV bừng cách giấu đi hoặc giảm thiểu những chi tiết nhất định trong vấn đề của mình - NTV tiếp nhận vấn đề mà không phán xét thân chủ – sự phán xét có thể làm qtrình tham vấn bị gián đoạn
7. Khả năng đánh giá sâu sắc các nhu cầu của thân chủ và đặt thứ tự ưu tiên cho các bước giải quyết vấn đề
NTV phải có khả năng nhận ra những nhu cầu của TC
NTV cần biết sắp xếp thứ tự ưu tiên cho các nhu cầu và mỗi bước giải quyết vấn đề.