Tiết: 18: CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP NGỮ VĂN 7 : VĂN BẢN VÀ CÁC TÍNH CHẤT CỦA VĂN BẢN PHẦN I:XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ . A. CƠ SỞ LỰA CHỌN CHỦ ĐỀ . Căn cứ vào “Công văn 3280BGD ĐTGDTrH về việc hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT, ngày 27 tháng 8 năm 2020 để xây dựng chủ đề tích hợp văn bản làm văn trong học kì I. Chủ đề góp phần giúp học sinh học thấy được mối quan hệ giữa học văn bản và làm văntrong nhà trường. Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe nói viết trong mỗi bài học tạo hứng thú học tập cho học sinh. Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấy được mối liên hệ giữa các môn học. Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiến thức đã học vào đòi sống sinh động.
Trang 1Tiết: 1-8:
1
Trang 2CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP NGỮ VĂN 7 : VĂN BẢN VÀ CÁC TÍNH CHẤT CỦA
VĂN BẢN
2
Trang 3PHẦN I:XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ
3
Trang 4A CƠ SỞ LỰA CHỌN CHỦ ĐỀ
4
Trang 5- Căn cứ vào “Công văn 3280/BGD ĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT, ngày 27 tháng 8 năm 2020 để xây dựng chủ
đề tích hợp văn bản - làm văn trong học kì I
5
Trang 6- Chủ đề góp phần giúp học sinh học thấy được mối quan hệ giữa học văn bản và làm
văntrong nhà trường
6
Trang 7-Tích hợp kiến thức đọc hiểu văn bản và kĩ năng thực hành nghe- nói- viết trong mỗibài học tạo hứng thú học tập cho học sinh Các em có cái nhìn hoàn chỉnh và thấyđược mối liên hệ giữa các môn học Từ đó có ý thức tìm tòi, học hỏi và vận dụng kiếnthức đã học vào đòi sống sinh động.
7
Trang 8B THỜI GIAN DỰ KIẾN :
8
Trang 9Tuần Tiết Bài dạy Ghi chú
1 1 Những vấn đề chung về chủ đề
Cổng trường mở ra
2 -Mẹ tôi
2 3.4 -Cuộc chia tay của những con búp bê
5 Liên kết trong văn bản
6 Bố cục trong văn bản
7 - Luyện tập - Tồng kết chủ đề- Kiểm tra đánh giá
8 Tổng kết, kiểm tra đánh giá chủ đề
9
Trang 10C MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ:
10
Trang 11I MỤC TIÊU CHUNG
11
Trang 12-Dạy học theo vấn đề hay chủ đề tích hợp là khai thác sự liên quan, gần gũi ở nội dung kiến
thức và khả năng bổ sung cho nhau giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung Các tiếthọc chủ đề Gv không tổ chức thiết kế kiến thức, thông tin đơn lẻ, mà phải hình thành ởhọc sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đềtrong tình huống có ý nghĩa
12
Trang 13-Thông qua dạy học tích hợp, học sinh có thể vận dụng kiến thức để giải quyết các bàitập hàng ngày, đặt cơ sở nền móng cho quá trình học tập tiếp theo; cao hơn là có thểvận dụng để giải quyết những tình huống có ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày;
13
Trang 14- Thông qua việc hiểu biết về thế giới tự nhiên bằng việc vận dụng kiến thức đã học đểtìm hiểu giúp các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chínhmình, với gia đình, nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tươnglai sau này của các em;
14
Trang 15- Đem lại niềm vui, tạo hứng thú học tập cho học sinh Phát triển ở các em tính tíchcực, tự lập, sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập.
15
Trang 16- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹ năng khácnhau để thực hiện một hoạt động phức hợp.
16
Trang 17- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thực hiện được cáchoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàng ngày, làm cho họcsinh hòa nhập vào thế giới cuộc sống.
17
Trang 18II MỤC TIÊU CỤ THỂ CHỦ ĐỀ
18
Trang 191 Về kiến thức:
19
Trang 20a Đọc- hiểu
20
Trang 21- Hiểu được tính thời sự, tính thiết thực về nội dung của nhóm bài vnhật dụng.Hiểuđược nội dung của ba văn bản nhật dụng trong chủ đề: vai trò của gia đình, nhà trường
và xã hội trong sự phát triển của trẻ thơ
21
Trang 22- Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện, một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu của mỗivăn bản.Nhận biết nghệ thuật sử dụng các phương thức biểu đạt linh hoạt trong vănbản để đạt mục đích giao tiếp.
22
Trang 23- Tìm đọc một số truyện hiện đại có cùng đề tài, chủ đề.Tìm hiểu trách nhiệm mỗi bảnthân với việc thể hiện tình cảm trân quí với những bậc phụ huynh, thầy cô và xã hội.
23
Trang 24b Viết Viết được bài văn tự sự có bộ cục hợp lí, mạch lạc, có liên kết và thể hiện thái
đọ, tình cảm của bản thân
24
Trang 25c Nói và nghe.
25
Trang 26- Nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản.
26
Trang 27- Cảm nhận được phần trình bày của GV và bạn bè
27
Trang 28- Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải phápthống nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởngđược trình bày trong quá trình thảo luận.
28
Trang 292 Về năng lực
29
Trang 30a.Năng lực chung:
30
Trang 31- Năng lực tự chủ và tự học
31
Trang 32- Năng lực giao tiếp và hợp tác
32
Trang 33- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
33
Trang 34b Năng lực đặc thù:
34
Trang 35- Cảm nhận vẻ đẹp của hình ảnh, chi tiết nghệ thuật, Có phương pháp tìm hiểu vẻ
đẹp tư tưởng của các nhân vật trong văn học.Hiểu bức thông điệp mà nhà văn gợi ra từcuộc sống
35
Trang 36- Biết vận dụng kiến thức tiếng Việt cùng với những trải nghiệm và khả năng suy luậncủa bản thân để hiểu văn bản; trình bày dễ hiểu các ý tưởng ;có thái độ tự tin khi nói;
kể lại mạch lạc câu chuyện; biết chia sẻ ý tưởng khi thảo luận ý kiến về bài học
36
Trang 373.Về phẩm chất:
37
Trang 38- Yêu nước: Yêu gia đình, quê hương.
38
Trang 39- Nhân ái: Qua tìm hiểu văn bản, HS biết tôn trọng, yêu thương mọi người xung
quanh, trân trọng và bảo vệ tình gia đình, tình thầy trò, biết sống hiếu thảo, ân nghĩa,
39
Trang 40- Chăm chỉ: Chịu khó học tập bộ môn.
40
Trang 41- Trách nhiệm: trách nhiệm với chính mình, có trách nhiệm với đất nước, dân tộc để
sống hòa hợp với môi trường
41
Trang 42D BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ HỆ THỐNG CÂU HỎI, BÀI TẬP.
42
Trang 431 Bảng mô tả các mức độ nhận thức theo định hương phát triển năng lực
43
Trang 44NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU Vận dụng thấpVẬN DỤNGVận dụng cao
yêu thương, sự quan
tâm của cha mẹ với
từng bước trưởng
thành của con
-Qua bức thư của một
người cha gửi cho
đứa con mắc lỗi với
đêm trước ngàykhai trường
- Hiểu đượcnhững tình cảmcao quý, ý thứctrách nhiệm củagia đình đối vớitrẻ em – tương lainhân loại
- Hiểu được giátrị của nhứnghình thức biểucảm chủ yếutrong một vănbản nhật dụng
- Hiểu được hoàncảnh éo le và tìnhcảm, tâm trạngcủa các nhân vậttrong truyện đểthấy trách nhiệmcủa mỗi thànhviên trong giữgìnhạnh phúc giađình
- Có kĩ năng Đọc– hiểu một vănbản viết dưới hìnhthức một bức thư
- Phân tích một sốchi tiết nghệ thuậtđặc sắc Vận dụng
so sánh một số đặcđiểm của văn bản
- Vận dụng hiểubiết những tìnhhuống liênmôn cơ bản như:
vai trò của nhà
nhiệm của họcsinh
- Đọc – hiểu vănbản truyện, đọcdiễn cảm lời đốithoại phù hợp vớitâm trạng của cácnhân vật
- Kể truyện theo
bố cục hoặc ngôi
kể mới
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm về đềtài gia đình, nhà trường
- Năng lực bày tỏquan điểm về vấn
đề cuộc sống đặt ratrong tác phẩm
- Vận dụng kiếnthức bài học giảiquyết vấn đề trongđời sống Thể hiệntrách nhiệm củabản thân với đấtnước
- Thấy được mốiquan hệ và sứcsống bền vững củanhững giá trị vănhoá truyền thống
- Hiểu về khái niệm
liên kết trong văn
bản.Yêu cầu về liên
- Có những hiểubiết bước đầu vềmạch lạc trongvăn bản và sựcần thiết phảilàm cho văn bản
có mạch lạc
- Hiểu tầm quantrọng và yêu cầucủa bố cục trongvăn bản; trên cơ
- Biết vận dụngnhững hiểu biết vềliên kết vào việcđọc – hiểu và tạolập văn bản
- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết
-Kể miệng đượcmột sự việc hoặcbài văn ngắn giớithiệu về bản thân,gia đình, bạn bè
- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào
- Viết được đoạnvăn tự sự về một sựviệc mang tình thờisự
-Viết được bài văn
tự sự theo hệ thống
sự việc hợp lý
- Vận dụng kiếnthức về bố cụctrong việc đọc –hiểu văn bản, xâydựng bố cục chomột văn bản nói(viết) cụ thể
44
Trang 45sở đó, có ý thứcxây dựng bố cụckhi tạo lập vănbản.
đọc – hiểu văn bản
và thực tiến tạo lập văn bản viết, nói
45
Trang 462.Tiêu chí đánh giá được xác định ở 4 mức độ theo định hướng phát triển năng lực
46
Trang 47NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU VẬN DỤNG
-Từ văn “ Cổngtrường mở ra”, emthấy vai trò của nhàtrường với cuộc đờicủa mỗi con ngườinhư thế nào?
a. -Xác định nội dungchính và đặt nhan đềcho mỗi đoạn văntrên
-Nội dung hai đoạnvăn có gì giống vớivăn bản Cổngtrường mở ra của LýLan ?
Các bạn trong nhómcùng nhau xây dựngđoạn văn với nộidung: Điều emmong muốn về giađình của mình.?Chỉrõ: đoạn văn đã đảmbảo tính liên kết vềnội dung và hìnhthức như thế nào?
-Hãy sắp xếp cáccâu văn sau theo thứ
tự hợp lí để tạothành một đoạn vănhoàn chỉnh
Sự sắp đặt nội dungcác phần trong vănbản theo một trình
tự, một hệ thốngrành mạch và hợp líđược gọi là bố cục
Theo em, vì sao khixây dựng văn bản,
-Em hiểu thế nào vềhình ảnh “thế giới kìdiệu” trong câu nóicủa người mẹ “Đi đicon, hãy can đảm lên,thế giới này là củacon, bước qua cánhcổng trường là một thếgiới kì diệu sẽ mởra”?
-Viết đoạn văn có câu
chủ đề: Con phải hiểu
việc học có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người và sự phát triển của nhân loại.
1. -Tìm đọc và chép lạimột bài thơ/ đoạn thơhoặc một đoặn vănhay viết về ngày khaitrường.? Cùng trao đổivới bạn bè về cái haycủa bài thơ/ đoạn thơ/
đoạn văn đó
-Theo em, khi tạo lậpvăn bản để đảm bảotính mạch lạc cần lưu
ý những gì?
-Rút ra những bài học
và liên hệ, vận dụngvào thực tiễn cuộcsống của bảnthân
-Câu chuyện Cuộc
chia tay của những con búp bê đã cho
chúng ta thấy tình cảmanh em chân thành,thắm thiết Em hãytìm hiểu và kể lại mộtcâu chuyện trong thực
tế cuộc sống về tìnhcảm sâu nặng này
-Kết nối: Nêu suynghĩ của bản thân khinhận được sự quantâm, chăm sóc của gia
1. -Viết một đoạnvăn ngắn (từ 3-5câu) đảm bảo tínhliên kết với chủ đề
“Mẹ tôi”
-Qua câu chuyệnnày, tác giả đã đềcập đến những nộidung nào vềquyền của trẻ em?
- Tìm đọc nhữngthông tin nói vềquyền trẻ em.Cùng bình luậnvới người thân/bạn bè về quyềnthực hiện quyềntrẻ em
-Hãy sưu tầm vàphân tích một ví
dụ thực tế để thấyrằng nếu trong khinói và viết, chúng
ta không chú ýđến tính mạch lạccủa văn bản thìngười nghe, ngườiđọc sẽ khôngthuận lợi trongviệc theo dõi, tiếpnhận nội dung củavăn bản
-Các nhóm chuẩn
bị bài nói: Nêucảm nhận củanhóm em khi đọc
xong truyện Cuộc
chia tay của những con búp bê.
- Vẽ tranh, sángtác thơ,… theochủ đề của truyện
- Nhập vai En
-ni-cô viết thư chobố
47
Trang 48đình và được sự họctập, vui chơi dưới máitrường.
- Xây dựng đượcnhân vật trong văn tựsự
-Xây dựng được hệthống sự việc cho bàivăn tự sự
- Phân tích được tình
huống; phát hiện được vấn đề đặt ra của tình huống liên quan.
- Lập kế hoạch để giải
quyết tình huống GV đặt ra.
- Đề xuất được
giải pháp giải quyết tình huống
đề ra.
- Thực hiện giải
pháp giải quyết tình huống và nhận ra sự phù hợp hay không phù hợp của giải pháp thực hiện.
48
Trang 49- Câu hỏi định tính và định lượng:Câu tự luận trả lời ngắn, Phiếu làm việc nhóm
49
Trang 50- Các bài tập thực hành:Hồ sơ (tập hợp các sản phẩm thực hành).
50
Trang 51Bài trình bày (thuyết trình, đóng vai, đọc diễn cảm, …)
51
Trang 52PHẦN II.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
52
Trang 5353
Trang 54Ngày soạn:
54
Trang 55Ngày dạy:
55
Trang 56Tiết 1: Đọc- Hiểu văn bản: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
56
Trang 57(Theo LÝ Lan - Báo tuổi trẻ )
57
Trang 5858
Trang 59I Mục tiêu:
59
Trang 601 Về kiến thức:
60
Trang 61a Đọc- hiểu
61
Trang 62- HS cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ đối vớicon cái từ tâm trạng của mẹ trước ngày khai giảng của con
62
Trang 63- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người
63
Trang 64b Viết.
64
Trang 65- Viết được đoạn văn phân tích hình ảnh tiêu biểu trong tác phẩm
65
Trang 66- Viết bài văn bày tỏ suy nghĩ của mình về tác phẩm
66
Trang 67c Nói và nghe.
67
Trang 68- Nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật của văn bản.
68
Trang 69- Cảm nhận được phần trình bày của GV và bạn bè
69
Trang 70- Biết tham gia thảo luận trong nhóm nhỏ về một vấn đề cần có giải pháp thốngnhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởng đượctrình bày trong quá trình thảo luận.
70
Trang 712 Về năng lực
71
Trang 72a.Năng lực chung:
72
Trang 73- Năng lực tự chủ và tự học
73
Trang 74- Năng lực giao tiếp và hợp tác
74
Trang 75- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
75
Trang 76b Năng lực đặc thù:
76
Trang 77- Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật ký của người mẹ.
77
Trang 78- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bịcho ngày khai trường đầu tiên của con.
78
Trang 79- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm.
79
Trang 803.Về phẩm chất:
80
Trang 81- Yêu nước: Yêu gia đình, quê hương.
81
Trang 82- Nhân ái: Yêu mọi người xung quanh.
82
Trang 83- Chăm chỉ: Chịu khó học tập bộ môn.
83
Trang 84- Trách nhiệm: Biết trân trọng những gì gia đình – nhà trường – xã hội dành cho mình
Hiểu thấy rõ được ý nghĩa của ngày khai trường- nâng niu trân trọng những kỉ niệm của tuổi đến trường
84
Trang 85II Thiết bị dạy học và học liệu.
85
Trang 86- Học liệu: Ngữ liệu/Sách giáo khoa, phiếu học tập.
86
Trang 87- Thiết bị: Máy tính, máy chiếu.
87
Trang 88III Tiến trình dạy học.
88
Trang 89*Tổ chức:
89
Trang 9090
Trang 9191
Trang 92*Bài mới:
92
Trang 931 Hoạt động 1: Mở đầu
93
Trang 94a) Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh; tạo vấn đề vào chủ đề
94
Trang 95b) Nội dung hoạt động: HS trả lời câu hỏi.
95
Trang 96c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng ngôn ngữ
96
Trang 97d) Tổ chứchoạt động:
97
Trang 98* Chuyển giao nhiệm vụ: Gv cho hs nghe bài hát “ Ngày đầu tiên đi học”
98
Trang 99? Cảm xúc của em khi nghe lời bài hát?
99
Trang 100* Thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu hỏi
100
Trang 101* Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả (cá nhân).
101
Trang 102* Đánh giá nhận xét, dẫn vào bài: Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội
của toàn dân Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mongđợi trước mắt các em Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng
ta Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ?Bài Cổng trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó
102
Trang 1032 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
103
Trang 104A.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ
104
Trang 105Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
- GV giới thiệu chương trình chủ đề
(3) Nhớ lại kiến thức về văn bản
nhật dụng và cho biết mỗi văn bản
- Chủ đề tích hơp văn bản- Làm văn: là khai thác sự liên
quan, gần gũi ở nội dung và khả năng bổ sung cho nhau
giữa các bài học cho mục tiêu giáo dục chung
- Thông qua chủ đề: HS biết quan sát thường xuyên
những gì đang xảy ra xung quanh,khám phá có hướng dẫntình huống liên quan đến bài học như ảnh hưởng của con người đến thế giới tự nhiên,xã hội
-Văn bản nhật dụng có nội dung đề cập đến các vấn đềnóng, bức thiết với đời sống xã hội: Gia đình, nhàtrường, quyền trẻ em,
=>Các em ý thức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình, nhà trường
và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau này của các em;
105
Trang 106B VĂN BẢN: CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
106
Trang 107a) Mục tiêu:
107
Trang 108- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm cao đẹp của người mẹ đối với con nhânngày khai trường.
108
Trang 109- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người.
109
Trang 110b) Nội dung hoạt động:
110
Trang 111- Tìm hiểu chung về tác giả và văn bản
111
Trang 112- Đọc và tìm hiểu khái quát về văn bản
112
Trang 113- Đọc và phân tích giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bài.
113
Trang 114- Tổng kết về văn bản
114
Trang 115c) Sản phẩm học tập:
115
Trang 116- Những nét khái quát về tác giả và văn bản.
116
Trang 117- Những giá trị nghệ thuật và nội dung của văn bản.
117
Trang 118d) Tổ chức thực hiện:
118
Trang 119* Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
119
Trang 120- GV phát phiếu học tập, hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin.
120
Trang 121* Thực hiện nhiệm vụ:
121
Trang 122- Học sinh đọc ngữ liệu văn bản.
122
Trang 123- HS hoạt động cá nhân, cặp đôi, nhóm, thảo luận, thống nhất kết quả ghi vàophiếu bài tập.
123
Trang 124- GV quan sát, hỗ trợ HS.
124
Trang 125* Báo cáo kết quả:- HS trình bày kết quả (cá nhân/đại diện nhóm).
125
Trang 126* Đánh giá nhận xét:
126
Trang 127- HS khác khác theo dõi, đánh giá, nhận xét, bổ sung.
127