Thương mại điện tử e-commerce là hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động khác được tiến hành một phần hoặc toàn bộ bằng phương tiện
Trang 1QUẢN LÝ LOGISTICS
GV: TS Vũ Minh Tuấn BM: Cảng-Đường thủy Add: R407, A1-HUCE Mb: 0834 280 019;
Email: tuanvm@huce.edu.vn
Trang 2TỬ VÀ TOÀN CẦU HÓA
• 7.1 Tổng quan về thương mại điện tử và các mô hình
thương mại điện tử
• 7.2 Logistics trong thương mại điện tử
• 7.3 Khái quát về logistics đầu ra trong thương mại điện tử
• 7.4 Khái quát về logistics đầu vào trong thương mại điện tử
• 7.5 Toàn cầu hóa và các công ty đa quốc gia
Trang 3đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động khác nhằm mục đích sinh lời hoặc mục đích chính sách xã hội
Thương mại điện tử (e-commerce) là hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu
tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động khác được tiến hành một phần hoặc toàn bộ
bằng phương tiện điện tử có kết nối với mạng internet, mạng viễn thông di động hoặc các mạng mở khác nhằm mục đích sinh lời hoặc mục đích chính sách xã hội
Trang 4Commerce)
E-commerce là quá trình mua bán, trao đổi hàng hoá, dịch vụ thông qua Internet
E-business là hoạt động thương mại ứng dụng công nghệ để: Xây dựng những gian hàng
online; Quản lý, chăm sóc khách hàng; Thực hiện các chiến dịch marketing; Mở rộng các hình thức thanh toán, giao hàng online; Hợp tác, kết nối với các đối tác thông qua nền tảng Internet; Đào tạo trực tuyến từ xa,…
Trang 5 Hình thức giao dịch thương mại trong thương mại điện tử hoàn
toàn thực hiện qua mạng internet và mạng viễn thông di động
Phạm vi giao dịch diễn ra rộng khắp trên toàn cầu và không có
biên giới
chế tự động hóa các quy trình thương mại điện tử mọi lúc khi có
đủ các điều kiện, phương tiện điển tử như máy tính, điện thoại di
động thông minh, internet (giao dịch thương mại diễn ra 27/7/365)
cao so với thương mại truyền thống
Giao dịch của một số mặt hàng, dịch vụ tăng lên nhanh chóng
thông qua thương mại điện tử hoặc nhờ thương mại điện tử mà
hiệu quả cao hơn rất nhiều
Trang 7 B2B là hoạt động mua bán, trao đổi sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, hoặc thông tin giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp như: nhà sản xuất bán cho nhà phân phối, bán buôn cho các nhà bán lẻ hoặc công ty cung cấp dịch vụ cho các công ty khác
thiệp tối thiểu của con người do các doanh nghiệp tích hợp hệ thống trong thương mại điện tử
Trang 8 B2C (doanh nghiệp-người tiêu dùng) là mô hình trong đó các giao dịch diễn ra giữa một doanh nghiệp và người tiêu dùng
Doanh nghiệp bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ cho người tiêudùng hoặc bán lẻ một phần hàng hóa trên Internet
nhận hàng hóa
Trang 9 C2C là TMĐT giữa các cá nhân và người tiêu
dùng với nhau, không phải là doanh nghiệp
nhất trong mô hình này là hoạt động đấu giá
(mua hàng); Giao dịch trao đổi (không sử
dụng tiền tệ); Giao dịch hỗ trợ (bảo trì, thanh
toán trung gian…); Bán tài sản ảo (điển hình
nhất là game online)
nhất theo mô hình này là website đấu giá
eBay Việt Nam có các website hoạt động
giaodich24h.net; chotot.com;
Trang 10 Giao dịch thương mại điện tử diễn ra giữa các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước
cấp hàng hóa/dịch vụ
những thông tin về nhu cầu mua hàng của cơ quan mình và tiến hành việc mua sắm hàng hóa, lựa chọn nhà cung cấp trên web
Ví dụ như đấu thầu điện tử (hệ thống đấu thầu qua mạng quốc gia: muasamcong.mpi.gov.vn), mua bán trái phiếu chính phủ, tín phiếu khoa bạc, trao đổi thông tin cũng được tiến hành qua các phương tiện điện tử
Trang 11 Mô hình G2C chủ yếu đề cập tới các giao dịch
mang tính hành chính và dịch vụ công giữa cơ
quan nhà nước với các cá nhân
cầu hoặc các cung ứng về dịch vụ công liên quan
tới các cá nhân
Các cá nhân sẽ trao đổi tương tác và tiếp nhận
dịch vụ công trực tiếp với các cơ quan này thông
qua các trang web do cơ quan nhà nước thiết lập
Trang 12 Mở rộng thị trường: có thể tiếp cận, giao dịch thương mại với
nhiều khách hàng và các nhà cung cấp trên khắp thế giới
Giảm chi phí: doanh nghiệp có thể giảm được nhiều chi phí liên
quan đến sản xuất và bán hàng
Cải thiện hệ thống phân phối: Tái cấu trúc lại hệ thống kho hàng
cho sự thích ứng với thương mại điện tử qua đó giảm lượng hàng
lưu kho và độ trễ trong phân phối hàng
Phá vỡ giới hạn về thời gian: Doanh nghiệp không bị giới hạn bởi
thời gian làm việc hành chính trong hoạt động thương mại
năng tương tác trực tiếp và nhanh chóng với khách hàng
Tăng cường sự hài lòng của khách hàng và nhà cung cấp:
Trang 13 Phá vỡ giới hạn về không gian và thời gian trong mua
hàng: cho phép khách hàng thực hiện việc mua bán hàng ở mọi lúc
và mọi nơi trên khắp thế giới
Có nhiều lựa chọn về sản phẩm và dịch vụ chất lƣợng: cho
phép người mua có nhiều sự lựa chọn hơn khi họ tiếp cận được
nhiều nhà cung cấp hơn trên toàn cầu cũng như có nhiều thông tin
để quyết định mua được hàng hóa, dịch vụ chất lượng
Giá cả thấp hơn: có thể chọn được nhà cung cấp với giá mua phù
hợp với nhu cầu và có thể hưởng được nhiều ưu đãi chiết khấu bán
hàng do nắm bắt được cơ hội khuyến mại của các nhà cung cấp
sản phẩm số hóa được như phim, nhạc, sách, phần mềm,…
Trang 14 Kết nối thị trường toàn cầu
Tăng cường sự cạnh tranh lành mạnh của thị
trường
nước của các cơ quan chính phủ trên cơ sở không
còn giới hạn về không gian và thời gian trong giao
dịch thương mại
Giảm chi phí cơ hội của nhà cung cấp và người
tiêu dùng
Trang 15 Shopee
Lazada
Tiki
Sendo
Trang 16 Shopee
Shopee thuộc sở hữu của tập đoàn SEA Ltd ra mắt tại Singapore
năm 2015 Cho tới nay Shopee đã có mặt tại nhiều quốc gia như:
Malaysia, Thái Lan, Việt Nam Đài Loan, Indonesia, Philippines và
Brazil
Ban đầu Shoppe phát triển theo mô hình thương mại điện tử C2C
nhưng nay đã có thêm mô hình B2C, tiếp cận được đại đa số
Shopee hiện nay đang là sàn thương mại điện tử số 1 tại Việt
Nam và có lượng người dùng truy cập hàng tháng cực kỳ lớn
đa dạng các loại sản phẩm, giá cả cạnh tranh, xử lý đơn hàng
nhanh và thường xuyên tổ chức các chương trình khuyến mãi
giảm sốc và quảng bá ở nhiều trên kênh online, Facebook, Tivi …
Trang 17 Lazada
Alibaba Group của tỉ phú Jack Ma Ngoài Việt Nam, Lazada cũng đã có chi nhánh ở
Singapore, Thái Lan, Indonesia, Philippin, Malaysia …
Lazada cũng bán nhiều mặt hàng phong phú, có bán cả sản phẩm mới lẫn cũ
Trong đó, Lazada Mall, nơi chỉ bán các mặt hàng chính hãng của những thương
hiệu lớn
Lazada cũng thường xuyên quảng cáo, tổ chức các sự kiện âm nhạc phát sóng
trực tuyến trên Tivi cùng nhiều khuyến mãi hấp dẫn người tiêu dùng
Trang 18 Tiki
của từ tiết kiệm thể hiện tôn chỉ mà sàn này hướng đến
Thời gian ban đầu, Tiki chỉ bán sách và văn phòng phẩm Sau đó Tiki đã mổ rộng sang rất
nhiều mặt hàng như thời trang, giày dép, gia dụng, điện tử, điện thoại, mỹ phẩm, sản phẩm mẹ
và bé, bách hóa, nhà cửa …
ràng nên nhanh chóng nhận được sự tin dùng của khách hàng và Tiki đã trở thành một trong
các sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam
Trang 19 Sendo
Sendo được thành lập vào tháng 9/2012 và là thương hiệu con thuộc tập đoàn phần mềm
FPT
Phật và của đồng quê Việt Nam
hơn 12 triệu khách hàng và hơn 400,000 nhà bán hàng toàn quốc
Trang 20 e-commerce logistics là toàn bộ các hoạt động nhằm hỗ trợ việc di chuyển hàng hóa từ nơi cung ứng đến nơi tiêu dùng qua các giao dịch mua bán điện tử
thông tin trong sản xuất, kinh doanh dựa trên cơ sở ứng dụng thành tựu internet, công nghệ thông
tin và truyền thông trong logistics nhằm thực hiện các giao dịch thương mại điện tử
Trang 21 Thứ nhất, logistics thương mại điện tử bao gồm đầy đủ các đặc điểm của logistics truyền thống
Thứ hai, logistics thương mại điện tử ứng dụng internet, công nghệ thông tin và truyền thông vào thực hiện các hoạt động logistics
Thứ ba, quy mô, loại hình và chất lượng của dịch vụ logistics được tăng lên trong mô hình thương mại điện tử
Trang 22 Thứ nhất, logistics thương mại điện tử bao gồm đầy đủ các đặc điểm của logistics truyền thống
được chuyển tới khách hàng
phẩm
Gắn liền với tất cả các khâu của quá trình sản xuất, marketing và phân phối
dùng cuối cùng, dòng logistics ngược
Sự phát triển cao, hoàn chỉnh của dịch vụ giao nhận vận tải
Tổng hợp các hoạt động của doanh nghiệp trên ba khía cạnh của logistics sinh tồn, logistics hoạt động và logistics hệ thống
Trang 23 Thứ hai, logistics thương mại điện tử ứng dụng internet, công nghệ thông tin và truyền thông vào thực hiện các hoạt động logistics
giữa các hoạt động chính trong logistics như hạ tầng thiết bị cho tiếp nhận và xử lý tự động đơn hàng, quản trị kho hàng, xử lý dự trữ, mạng lưới vận tải, dây chuyền chia tách, đóng gói các kiện hàng tự động
Cụ thể các phần mềm như: Trao đổi dữ liệu trực tuyến (EDI: Electronic Data Interchange) trực tiếp với web thương mại điện tử; Theo dõi tình trạng thực của đơn hàng trực tuyến (Tracking Online), ở
mức độ cao là giải pháp tracking real-time qua SMS (tự theo dõi hành trình của vận đơn thông qua
(Transportation management system); phần mềm quản lý kho hàng
Trang 24 Thứ ba, quy mô, loại hình và chất lượng của dịch vụ logistics được tăng lên trong mô hình thương mại điện tử
Quy mô nhu cầu logistics tăng lên nhanh chóng khi triển khai thương mại điện tử Đặc thù của mô hình thương mại điện tử (e-commerce) là có độ phủ thị trường rộng, độ phân tán hàng hóa cao,
chóng, miễn phí và thu tiền tận địa điểm người tiêu dùng chỉ định
Nhiều loại hình mới về dịch vụ logistics phát triển, cụ thể: dịch vụ chuyển phát nhanh, giao hàng nhanh; phương thức giao hàng tại địa chỉ người mua (Buy online, ship to store); hình thức giao hàng bỏ qua khâu vận chuyển (Dropshipping); Giao hàng tại kho của người bán (Buy online, pick-
up in-store)
Chất lượng dịch vụ tăng lên: Bên cạnh yêu cầu của khách hàng đối với logistics truyền thống, thì khách hàng cũng yêu cầu cao hơn trong kiểm soát, theo dõi thời gian thực, tình trạng thực của đơn hàng trong quá trình xử lý đơn hàng, lưu kho, vận chuyển đến khách hàng, sự chính xác về
Trang 25 E-commerce logistics dựa trên công nghệ thông tin và internet đã giúp doanh nghiệp đối với trong xây dựng mạng lưới gom hàng hóa tối ưu, chi phí tồn kho tối thiểu, giảm tối đa lượng hàng tồn kho, nâng cao lợi thế cho các đơn hàng điện tử và dịch vụ giao hàng chặng cuối và quan tâm đến giải pháp gom hàng và cross-docking
E-commerce logistics là giải pháp hoàn hảo cho đảm bảo thực hiện hiệu quả mục tiêu đặt ra trong
mô hình B2C với việc đáp ứng nhu cầu hàng loạt các nhà bán lẻ hiện đại trong bán hàng tới người tiêu dùng cuối cùng
thể; quản lý tình trạng đặt hàng trực tuyến; áp dụng hệ thống tài liệu công văn và hóa đơn điện tử
và trực tuyến; tự động nhắc nhở thanh toán; hệ thống thông tin báo cáo về phân tích dữ liệu trong quá khứ, lịch sử phân phối, v.v…
E-commerce logistics là giải pháp đảm bảo các lợi ích cho chủ hàng, khách hàng và nhà cung cấp
dịch vụ như Giao tiếp đã cải thiện theo xu hướng trực tuyến; minh bạch trong chuối cung ứng trên
Trang 26 Logistics đầu vào (Inbound logistics) là quản lý các hoạt động thu mua và cung ứng một cách tối
ưu các đầu vào từ các nhà cung ứng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm: thu mua nguyên, nhiên vật liệu, máy móc thiết bị, công cụ, quản lý hàng tồn kho tối ưu và quản lý kho hàng liên quan đến đầu vào của doanh nghiệp
ứng trực tiếp một cách tối ưu (cả về vị trí, thời gian, chất lượng và chi phí) các đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm: thu mua nguyên liệu trực tuyến; đấu thầu trực tuyến để mua nguyên liệu; kết nối ERP (Enterprise resource plan) giữa các công ty và các nhà cung cấp; chia sẻ thông tin nguyên liệu sản xuất cho nhà cung cấp thông qua mô hình B2B, C2B, quản lý tối ưu hàng tồn kho và quản lý kho hàng trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, internet
và công nghệ viễn thông
Trang 27 Mục tiêu logistics đầu vào trong thương mại điện tử là đảm bảo nguồn cung đầu vào cho sản xuất,
phí trên cơ sở ứng dụng internet, công nghệ thông tin và công nghệ viễn thông
vật liệu, máy móc thiết bị, phụ tùng phục vụ cho đầu vào sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
yếu tố đầu vào; thu mua là hoạt động chính yếu của logistics đầu vào
Hai là, logistics đầu vào ứng dụng internet, công nghệ thông tin và công nghệ viễn thông vào thực
hiện các hoạt động chính, như: mua hàng trực tuyến, đấu thầu trực tuyến, đấu giá trực tuyến, ứng dụng phần mềm công nghệ vào quản lý tối ưu tồn kho hàng hóa, nguyên liệu (ứng dụng chính công nghệ thời gian thực (JIT) trong quản lý kho hàng), các phần mềm quản lý tự động kho hàng,
hệ thống tự động di chuyển chia tách hàng hóa, nguyên liệu, bán thành phẩm trong kho hàng,…
Trang 28 Một là, tối thiểu hóa chi phí đầu vào trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và viễn thông trong quản lý thu mua, quản lý hàng tồn kho (thực hiện công nghệ JIT) và quản lý kho hàng
cung đầu vào trên phạm vi toàn cầu và tham gia thu mua đầu vào trên các sàn giao dịch trực tuyến
có sự kiểm soát chặt chẽ đối với các nhà cung ứng và khách hàng
Ba là, tăng cường sự hiểu biết giữa doanh nghiệp và nhà cung ứng, sự hài lòng của khách hàng
cung ứng trên cơ sở lưu lại dữ liệu các giao dịch trực tuyến và sự kiểm soát của các sàn giao dịch trực tuyến
Trang 29 Logistics đầu vào trong thương mại điện tử thực hiện các hoạt động chính của logistics thương
mại điện tử, bao gồm thu mua điện tử (e-procurement), quản trị hàng tồn kho (inventory
ưu, bền vững cho hoạt động sản xuất hoặc kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 37 Qui mô thị trường và doanh số bán hàng: Qui mô thị trường lớn, doanh số bán hàng cao thường
thích hợp với việc ứng dụng mô hình truyền thống
nguồn khác nhau và mạng lưới cung ứng phân tán thì mô hình đáp ứng truyền thống sẽ giải quyết hiệu quả hơn và có chất lượng dịch vụ cao hơn cho quá trình logistics đầu ra
nhà bán buôn thường không sẵn lòng và cũng không có đủ cơ sở vật chất kĩ thuật để đáp ứng các đơn hàng trực tuyến nhỏ Họ chỉ có khả năng đáp ứng các đơn hàng có qui mô lớn và cơ cấu đơn hàng không phức tạp Trong trường hợp này mô hình bán hàng truyền thống sẽ phù hợp hơn
buôn cùng lúc đáp ứng đơn hàng của nhiều nhà bán lẻ sẽ tránh được rủi ro từ mức độ biến động của thị trường
thường có xu hướng áp dụng mô hình đáp ứng trực tuyến, với sự hợp tác của các nhà cung ứng
Trang 38 Giao hàng tại kho của người bán (Buy online, pick-up in-store)
Dropshipping
Trang 39 Giao hàng tại kho của người bán (Buy online, pick-up in-store) hay mua hàng online, khách đến lấy
hàng tại cửa hàng là phương thức sơ khai nhất của B2C
• Xu hướng bán lẻ mới và đang được rất nhiều thương hiệu bán lẻ hàng đầu thế giới áp dụng: Walmart, Armani Exchange, Gap, ngay cả đến Apple cũng dùng đến
• Lợi ích cho doanh nghiệp bán lẻ: Nhiều lựa chọn để giữ người tiêu dùng tham gia; Giảm chi phí vận chuyển; Loại bỏ rủi ro giao hàng ở dặm cuối; Giảm thời gian vận chuyển
• Lợi ích của khách hàng: sự lựa chọn đa dạng và sự linh hoạt trong đặt hàng, thanh toán hoặc trả hàng nhanh chóng và hiệu quả