TIỂU LUẬN CUỐI KỲ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG CÔNG CUỘC CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC .. 2 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước 2 1.1.1 Khái niệm hành chính nhà nước 2 1.1.2 Bản chất của nền hành chính 3 1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về cải cách hành chính nhà nước 4 1.2.1 Khái niệm cải cách và cải cách hành chính nhà nước. 4 1.2.2 Vai trò và mục đích của cải cách hành chính nhà nước 4 CHƯƠNG 2: XU HƯỚNG CẢI CÁCH HƯỚNG HÀNH CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI 6 2.1 Xu hướng cải cách hành chính ở các nước phát triển 6 2.2 Vận dụng các kinh nghiệm cải cách hành chính nhà nước của các nước phát triển vào cải cách hành chính ở Việt Nam 6 2.2.1 Sự cần thiết phải cải cách hành chính ở Việt Nam 6 Cải cách hành chính là một trong vấn đề cần thiết hướng tới các mục tiêu sau: . 6 2.2.2 Quá trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam 6 2.2.3 Chương trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam 8 2.3 Một số hạn chế cần khắc phục 13 2.3.1 Hạn chế 13 2.3.2 Giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính nhà nước góp phần đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững đất nước 13 2.4 Trách nhiệm của sinh viên trong việc góp phần trong việc cải cách hành chính của đất nước 15 KẾT LUẬN 16 TÀI LIỆU THAM KHẢO 17 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong xu thế hội nhập nền kinh tế thế giới hiện nay, nước ta đang đã có những định hướng đúng đắn, những mục tiêu để có thể đưa đất nước ngày càng phát triển, ổn định. Nhưng bên cạnh đó vẫn còn có những vấn đề, những khó khăn cần phải vượt qua, loại bỏ những cái tiêu cực. Nước ta là một nhà nước của dân, do dân, vì dân, do đó, mục tiêu hàng đầu của nước nước ta là xây dựng một nền hành chính trong sạch vững mạnh, chuyên nghiệp và hiệu quả. Vì thế ta có thể thấy rằng việc cải cách hành là yêu cầu cần thiết, đảm bảo tính dân chủ để đưa đất nước phát triển và hội nhập. Nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng và cần tìm hiểu, nên nhóm em quyết định chọn chủ đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước và sự vận dụng của Đảng trong công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay” để tìm cùng phân tích, thảo luận. 2. Mục tiêu nghiên cứu Mục đích nghiên cứu là tìm hiểu, phân tích, đánh giá về vấn đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước và sự vận dụng của Đảng trong công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay”. Qua đó, đưa ra nhận xét của nhóm cũng như là tìm hiểu trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là trách nhiệm của học sinh, sinh viên đối với vấn đề cải cách hành chính nhà nước. 3.Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học MácLênin để nghiên cứu đề tài. Ngoài ra còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khác như là : phương pháp lịch sử và phương pháp logic, phương pháp phân tích – tổng hợp lý thuyết, phương pháp nghiên cứu lịch sử thuộc về phương pháp nghiên cứu lý thuyết theo nguyên tắc phương pháp luận của Hồ Chí Minh 1 CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước 1.1.1 Khái niệm hành chính nhà nước Khi nhà nước ra đời thì cũng xuất hiện của quản lý nhà nước, đó là quản lý toàn xã hội. Quản lý nhà nước thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, lịch sử và đặc điểm văn hóa, trình độ phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử. Xét về mặt chức năng, quản lý nhà nước bao gồm 3 chức năng: thứ nhất, chức năng lập pháp do các cơ quan lập pháp thực hiện; thứ hai, chức năng hành pháp (hay chấp hành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm nhiệm; thứ ba, chức năng tư pháp do các cơ quan tư pháp thực hiện. Quản lí nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhà nước thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định và phát triển xã hội theo những mục tiêu mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi. Trong hệ thống xã hội, có nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như: tổ chức chính trị, nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, tổ chức kinh tế, các đoàn thể nhân dân, các hiệp hội.v.v. So với quản lý của các tổ chức khác, thì quản lý nhà nước có những điểm khác biệt: Chủ thể quản lý nhà nước: là các cơ quan, cá nhân trong bộ máy quản lý nhà nước được trao quyền, gồm: cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp; Đối tượng quản lý của nhà nước: là tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống và hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, công dân làm việc bên ngoài lãnh thổ quốc gia. Quản lý toàn diện nhà nước: là quản lí trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao. Tính quyền lực nhà nước: là sử dụng công cụ pháp luật nhà nước, chính sách để quản lý xã hội. Mục tiêu của quản lý nhà nước: là phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của toàn xã hội. Như vậy, có thể hiểu quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của 2 cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Quản lý nhà nước được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm toàn bộ hoạt động của cả bộ máy nhà nước từ lập pháp, hành pháp đến tư pháp vận hành như một thực thể thống nhất. Theo nghĩa hẹp là hướng dẫn chấp pháp, điều hành, quản lý hành chính do cơ quan hành pháp thực hiện bảo đảm bằng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước. Hành chính có những đặc tính như phục vụ người khác thông qua việc chấp hành các quyết định do người đó ban hành và chịu sự kiểm soát của họ; hành chính là điều hành khai thác, huy động và sử dụng các quyền lực (cơ sở vật chất, tài nguyên, nhân lực, tài chính...) theo quy định (luật hoặc điều lệ) nhằm đạt được mục tiêu của hệ thống (tổ chức hoặc nhà nước). Hành chính được hiểu là hoạt động dưới sự lãnh đạo của Bộ máy nhà nước cao nhất là Chính phủ để tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt động thường xuyên, liên tục của các cơ quan nhà nước. Thi hành pháp luật hành chính với mục đích là quản lý, bảo đảm hoạt động thường xuyên, liên tục của cơ quan, đơn vị. Như vậy, hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà nước, đó là hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước trong quản lý xã hội theo khuôn khổ pháp luật nhà nước nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước. Cơ quan hành chính nhà nước gồm 18 Bộ và 4 cơ quan ngang Bộ. Nghiên cứu địa vị pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước nhằm xác định vai trò của cơ quan hành chính nhà nước với tư cách là chủ thể của pháp luật hành chính và là chủ thể của quan hệ pháp luật hành chính. Khi tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính, tùy từng trường hợp cụ thể mà cơ quan hành chính nhà nước được xác định là chủ thể mang quyền lực nhà nước hay chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính.trong hệ thống hành chính nhà nước (Luật Minh Khuê, 2021) 1.1.2 Bản chất của nền hành chính Hành chính nhà nước mang tính chính trị Hành chính nhà nước không tồn tại ngoài môi trường chính trị, nó phục vụ và phục tùng chính trị. Vì vậy, nó mang bản chất chính trị. 3 Hành chính nhà nước thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ do chính trị thiết lập. Nó tham gia vào quá trình lập pháp, là chủ thể thực thi chính sách và ban hành chính sách nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân, lợi ích công cộng. Hành chính nhà nước mang tính pháp lý Hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, theo những chỉ dẫn của nhà nước. Đồng thời chủ thể có trách nhiệm tổ chức thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống xã hội. Hành chính nhà nước là hoạt động quản lý Là một bộ phận của quản lý nhà nước, mang bản chất của quản lý nhà nước và tham gia vào quản lý nhà nước. Hành chính nhà nước còn là chức năng hành pháp của nhà nước. Nó phối hợp với tổ chức, cá nhân nhằm đạt mục tiêu chung nhất. Hành chính nhà nước là một nghề Nghề hành chính là nghề tổng hợp, đòi hỏi một đội ngũ cán bộ, công chức phải có trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ nhất định. Tức là họ phải là những nhà hành chính chuyên nghiệp. Nó còn là 1 nghề lao động trí óc (Luật và hành chính, 2021) 1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về cải cách hành chính nhà nước 1.2.1 Khái niệm cải cách và cải cách hành chính nhà nước. Cải cách hành chính có thể hiểu là một quá trình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tục bao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp và tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước nhằm đạt được sự hợp tác giữa các bộ phận và các cá nhân vì mục đích chung của cộng đồng và phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực và hiệu quả quản lý và chất lượng các sản phẩm (dịch vụ hoặc hàng hoá) phục vụ nhân dân thông qua các phương thức tổ chức và thực hiện quyền lực. Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy nhà nước từ việc: lập kế hoạch; định thể chế; tổ chức; công tác cán bộ; tài chính; chỉ huy; phối hợp; kiểm tra; thông tin; và đánh giá. Cũng có thể hiểu cải cách hành chính là một quá trình thay đổi nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả hành chính, cải tiến tổ chức, chế độ và phương pháp hành chính cũ, xây dựng chế độ và phương thức hành chính mới trong lĩnh vực quản lý của bộ máy hành chính nhà nước. 1.2.2 Vai trò và mục đích của cải cách hành chính nhà nước Hoạt động hành chính nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm trật tự của xã hội, duy trì sự phát triển xã hội theo định hướng của nhà nước, qua đó hiện thực 4 hóa mục tiêu chính trị của Đảng cầm quyền đại diện cho lợi ích của giai cấp cầm quyền trong xã hội. Chính vì vậy, nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước là yêu cầu và mong muốn của mọi quốc gia. Cải cách hành chính nhà nước, xét cho cùng, không có mục đích tự thân mà nhằm tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý của bộ máy hành chính nhà nước trong quá trình quản lý các mặt của đời sống xã hội, trước hết là quản lý, định hướng và điều tiết sự phát triển kinh tế – xã hội và duy trì trật tự của xã hội theo mong muốn của nhà nước. Công cuộc đổi mới do Đảng và nhà nước khởi xướng và lãnh đạo ở nước ta gần 30 năm qua đã tạo nên những thay đổi vượt bậc trong đời sống kinh tế xã hội của đất nước. Nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp đã từng bước vững chắc chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, duy trì được định hướng phát triển xã hội chủ nghĩa. Những thành công kể trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân rất quan trọng là trong toàn bộ tiến trình đổi mới đất nước từ năm 1986 cho đến nay, Đảng và nhà nước ta luôn chú trọng đến cải cách nền hành chính nhà nước. Cải cách hành chính nhà nước đã trở thành một trong những đòi hỏi khách quan của sự phát triển và đổi mới. Khẳng định tầm quan trọng của cải cách hành chính nhà nước với tư cách là một bộ phận không tách rời và quyết định thành công của đổi mới, Đảng và nhà nước ta đã xác định: cải cách hành chính là nội dung trọng tâm của công cuộc đổi mới và cải cách nhà nước theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (Luận án tiến sĩ, 2021) 5 CHƯƠNG 2: XU HƯỚNG CẢI CÁCH HƯỚNG HÀNH CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI 2.1 Xu hướng cải cách hành chính ở các nước phát triển Để thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, cải cách hành chính được các nước trên thế giới quan tâm. Nhầm nâng cao hoạt động của nhà nước. Dựa vào điều kiện phát triển của từng nước có những cải cách hành chính phù hợp xu hướng chung là xây dựng một chính phủ gọn nhẹ, hoạt động linh hoạt hơn. Chuyển dần từ cai trị sang phục vụ, hướng tới các danh nghiệp và người dân. Có những giải pháp chủ yếu sau: Tăng cường tư nhân hoá, giảm bớt về số lượng và quy mô của bộ máy hành chính; kiểm soát kết quả, loại bỏ quy trình thủ tục rườm rà phức tạp; cơ cấu lại bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương; phân quyền cho địa phương tự quyết; cải cách chế độ công vụ công chức; cải cách tài chính công cấp ngân sách theo dự án cụ thể; ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hành chính. 2.2 Vận dụng các kinh nghiệm cải cách hành chính nhà nước của các nước phát triển vào cải cách hành chính ở Việt Nam 2.2.1 Sự cần thiết phải cải cách hành chính ở Việt Nam Cải cách hành chính là một trong vấn đề cần thiết hướng tới các mục tiêu sau: Để quản lý nền kinh tế phát triển ổn định đúng định hướng của nhà nước và giảm thiểu nhược điểm của cơ chế thị trường. Khắc phục những bất cập của bộ máy hành chính còn tồn tại gây ảnh hưởng tiêu cực hoặc chưa đáp ứng được những yêu cầu của người dân. Xác định rõ chức năng nhiệm vụ của các cấp các ngành. Rút ngắn hệ thống hành chính, thủ tục rườm rà phức tạp. Nâng cao phẩm chất, trách nhiệm, năng lực của đội ngũ cán bộ công chức. Chi tiêu ngân sách nhà nước hợp li, tránh lãng phí. Tăng cường hội nhập toàn cầu hoá, nâng cao năng lực bảo vệ đất nước. Ứng dụng công nghệ thông tin vào hệ thống hành chính quốc gia. Xây dựng môi trường văn minh lịch sự an toàn và dân chủ. 2.2.2 Quá trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam Kể từ khi Đảng và nhà nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, có thể chia cải cách hành chính nhà nước thành 4 giai đoạn chủ yếu sau: Giai đoạn 19861995: Xây dựng nền tảng cho cải cách hành chính. Hoạt động 6 cải cách hành chính được quan tâm nhưng vẫn nằm trong cải cách nhà nước nói chung để phục vụ cho quá trình bắt đầu chuyển dịch nền kinh tế. Giai đoạn 19952001: Cùng với Hội nghị trung ương 8 (Khóa VII) năm 1995, xác định là trọng tâm của hoạt động cải cách nhà nước. Vai trò của cải cách hành chính đã được đi vào chiều sâu, tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội, tạo động lực thúc đẩy đổi mới. Giai đoạn 20012010: Để cụ thể hóa định hướng cải cách hành chính của Đảng và nhà nước, ngày 17 tháng 9 năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định 1362001QĐTTg ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 20012010 xác lập khung pháp lý cơ bản cho các hoạt động cải cách hành chính của mọi cấp, mọi ngành trong giai đoạn 20012010. Xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hoá, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo sự lãnh đạo của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Đến năm 2010, hệ thống hành chính về cơ bản được cải cách phù hợp với yêu cầu quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Chương trình tổng thể gồm 9 mục tiêu, 5 nội dung (cải cách thể chế hành chính nhà nước, cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chính công và hiện đại hóa nền hành chính), 7 chương trình hành động và 5 giải pháp và xác định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương các cấp. Nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước trên cả 5 nội dung. Bên cạnh những thành công đạt được, nền hành chính vẫn còn nhiều nhược điểm, chưa đáp ứng các yêu cầu của tiến trình đổi mới có chiều sâu. Vì vậy, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính trong giai đoạn sắp tới là yêu cầu cấp thiết. Giai đoạn từ 2011 đến nay: Chính phủ đã ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 20112020 xác định khung pháp lý cho chiến lược cải cách hành chính trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đảng và nhà nước ta đã xác định cải cách tổ chức và hoạt động của nhà nước là xây dựng một nhà nước Xã hội chủ nghĩa vững mạnh cho công cuộc đổi mới. Với định hướng đó, cải cách hành chính nhà nước là tăng cường chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước trở thành công cụ sắc bén để thực hiện đổi mới. Ba nhiệm vụ trọng 7 tâm là cải cách thể chế hành chính nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công: Xây dựng hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm giải phóng lực lượng sản xuất, huy động và sử dụng có hiệu quả cho phát triển đất nước. Tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch nhằm giảm thiểu chi phí thời gian và kinh phí của các doanh nghiệp mọi thành phần kinh tế trong thủ tục hành chính. Xây dựng hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăng tính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động của Chính phủ và của các cơ quan hành chính nhà nước. Bảo đảm thực hiện trên thực tế quyền dân chủ của nhân dân, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích của dân tộc, đất nước. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức,viên chức có đủ phẩm chất,năng lực và trình độ, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển của đất nước. 2.2.3 Chương trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam Để cải cách hành chính thúc đẩy phát triển đất nước một cách hiệu quả, phù hợp với tình hình kinh tế chính trị hiện nay của nước ta, cần tập trung vào những nội dung chính sau: Cải cách thủ tục hành chính Cải cách quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả quy định thủ tục hành chính liên quan đến người dân, doanh nghiệp; thủ tục hành chính nội bộ giữa cơ quan hành chính nhà nước; rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thành phần hồ sơ và tối ưu hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên cơ sở ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin; bãi bỏ các rào cản hạn chế quyền tự do kinh doanh, cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch; đổi mới và nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính. Đẩy mạnh thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử để người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, trên các phương tiện khác nhau. 8 Cải cách thể chế hành chính nhà nước Cải cách thể chế hành chính nhà nước nhằm tạo ra hệ thống hành lang pháp lý cho hoạt động hành chính nhà nước đầy đủ, chính xác, rõ ràng. Những nhiệm vụ chủ yếu của cải cách thể chế hành chính nhà nước bao gồm: Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật trên cơ sở Hiến pháp được sửa đổi, bổ sung; Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, trước hết là quy trình xây dựng, ban hành luật, pháp lệnh, nghị định, quyết định, thông tư và văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, cụ thể và khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật; Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế, cơ chế, chính sách, trước hết là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm sự công bằng trong phân phối thành quả của đổi mới, của phát triển kinh tế xã hội; Hoàn thiện thể chế về sở hữu, trong đó khẳng định rõ sự tồn tại khách quan, lâu dài của các hình thức sở hữu, trước hết là sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu khác nhau trong nền kinh tế; sửa đổi đồng bộ thể chế hiện hành về sở hữu đất đai, phân định rõ quyền sở hữu đất và quyền sử dụng đất, bảo đảm quyền của người sử dụng đất; Tiếp tục đổi mới thể chế về doanh nghiệp nhà nước mà trọng tâm là xác định rõ vai trò quản lý của nhà nước với vai trò chủ sở hữu tài sản, vốn của nhà nước; tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của nhà nước với chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước; hoàn thiện thể chế về tổ chức và kinh doanh vốn nhà nước; Sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về xã hội hóa theo hướng quy định rõ trách nhiệm của nhà nước trong việc chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia cung ứng các dịch vụ trong môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh; Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế về tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước; sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp; Xây dựng, hoàn thiện quy định của pháp luật về mối quan hệ giữa nhà nước và

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

TP.HCM KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ 

MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG CÔNG CUỘC CẢI CÁCH HÀNH

CHÍNH CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, chúng em xin gửi lời cảm ơn đến khoa Lý luận chính trị, trường Đạihọc Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện cơ cho chúng em họctập và thực hiện đề tài kết thúc môn học này

Chúng em cũng gửi lời cảm ơn chân thành đến Thầy Thái Ngọc Tăng đã tận tìnhhướng dẫn chỉ bảo chúng em trong quá trình thực hiện đề tài Đã giúp chúng em hiểu

rõ hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước và vận dụng của Đảngtrong công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay Các kiến thức này thật sựrất cần thiết đối với mỗi sinh viên

Do chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc thực hiện đề tài cũng như hạn chế vềmặt kiến thức nên trong bài tiểu luận này sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rấtmong nhận được sự góp ý từ thầy để chúng em có thể trang bị các kiến thức về môn tưtưởng Hồ Chí Minh một cách tốt nhất

Cuối cùng, chúng em xin chúc thầy nhiều sức khỏe, thành công và hạnh phúc

DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA VIẾT TIỂU LUẬN

H

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ ĐÁNH GIÁ

VÀ NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

Điểm: ………

KÝ TÊN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 2

1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước 2

1.1.1 Khái niệm hành chính nhà nước 2

1.1.2 Bản chất của nền hành chính 3

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về cải cách hành chính nhà nước 4

1.2.1 Khái niệm cải cách và cải cách hành chính nhà nước 4

1.2.2 Vai trò và mục đích của cải cách hành chính nhà nước 4

CHƯƠNG 2: XU HƯỚNG CẢI CÁCH HƯỚNG HÀNH CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI 6

2.1 Xu hướng cải cách hành chính ở các nước phát triển 6

2.2 Vận dụng các kinh nghiệm cải cách hành chính nhà nước của các nước phát triển vào cải cách hành chính ở Việt Nam 6

2.2.1 Sự cần thiết phải cải cách hành chính ở Việt Nam 6

Cải cách hành chính là một trong vấn đề cần thiết hướng tới các mục tiêu sau: 6 2.2.2 Quá trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam 6

2.2.3 Chương trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam 8

2.3 Một số hạn chế cần khắc phục 13

2.3.1 Hạn chế 13

2.3.2 Giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính nhà nước góp phần đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững đất nước 13

2.4 Trách nhiệm của sinh viên trong việc góp phần trong việc cải cách hành chính của đất nước 15

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong xu thế hội nhập nền kinh tế thế giới hiện nay, nước ta đang đã có những địnhhướng đúng đắn, những mục tiêu để có thể đưa đất nước ngày càng phát triển, ổn định.Nhưng bên cạnh đó vẫn còn có những vấn đề, những khó khăn cần phải vượt qua, loại bỏnhững cái tiêu cực Nước ta là một nhà nước của dân, do dân, vì dân, do đó, mục tiêu hàngđầu của nước nước ta là xây dựng một nền hành chính trong sạch vững mạnh, chuyênnghiệp và hiệu quả Vì thế ta có thể thấy rằng việc cải cách hành là yêu cầu cần thiết, đảmbảo tính dân chủ để đưa đất nước phát triển và hội nhập Nhận thấy đây là một vấn đề

quan trọng và cần tìm hiểu, nên nhóm em quyết định chọn chủ đề “Tư tưởng

Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước và sự vận dụng của Đảng trong công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay” để tìm cùng phân tích, thảo luận.

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu là tìm hiểu, phân tích, đánh giá về vấn đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước và sự vận dụng của Đảng trong công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay” Qua đó, đưa ra nhận xét của nhóm cũng

như là tìm hiểu trách nhiệm của mỗi người, đặc biệt là trách nhiệm của học sinh, sinhviên đối với vấn đề cải cách hành chính nhà nước

3 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duyvật lịch sử của triết học Mác-Lênin để nghiên cứu đề tài

Ngoài ra còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khác như là : phương pháplịch sử và phương pháp logic, phương pháp phân tích – tổng hợp lý thuyết, phươngpháp nghiên cứu lịch sử thuộc về phương pháp nghiên cứu lý thuyết theo nguyên tắcphương pháp luận của Hồ Chí Minh

1

CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỀN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1.1 Quan điểm của Hồ Chí Minh về nền hành chính nhà nước

1.1.1 Khái niệm hành chính nhà nước

Khi nhà nước ra đời thì cũng xuất hiện của quản lý nhà nước, đó là quản lý toàn

xã hội Quản lý nhà nước thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, lịch sử và đặc điểmvăn hóa, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các giai đoạn lịch sử.Xét về mặt chức năng, quản lý nhà nước bao gồm 3 chức năng: thứ nhất, chức nănglập pháp do các cơ quan lập pháp thực hiện; thứ hai, chức năng hành pháp (hay chấphành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm nhiệm; thứ ba, chức năng tưpháp do các cơ quan tư pháp thực hiện

Quản lí nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhànước thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định và phát triển xã hội theo những mụctiêu mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi

Trong hệ thống xã hội, có nhiều chủ thể tham gia quản lý xã hội như: tổ chứcchính trị, nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế, các đoàn thể nhân dân,các hiệp hội.v.v So với quản lý của các tổ chức khác, thì quản lý nhà nước có nhữngđiểm khác biệt:

- Chủ thể quản lý nhà nước: là các cơ quan, cá nhân trong bộ máy quản lý nhà

nước được trao quyền, gồm: cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp, cơ quan tư pháp;

- Đối tượng quản lý của nhà nước: là tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống và

hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, công dân làm việc bên ngoài lãnh thổ quốcgia

- Quản lý toàn diện nhà nước: là quản lí trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã

hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao

- Tính quyền lực nhà nước: là sử dụng công cụ pháp luật nhà nước, chính sách để

quản lý xã hội

- Mục tiêu của quản lý nhà nước: là phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và

phát triển của toàn xã hội

Như vậy, có thể hiểu quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mangtính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của

2

cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhànước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.

Quản lý nhà nước được hiểu theo nghĩa rộng bao gồm toàn bộ hoạt động của cả

bộ máy nhà nước từ lập pháp, hành pháp đến tư pháp vận hành như một thực thể thốngnhất Theo nghĩa hẹp là hướng dẫn chấp pháp, điều hành, quản lý hành chính do cơquan hành pháp thực hiện bảo đảm bằng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước

Hành chính có những đặc tính như phục vụ người khác thông qua việc chấp hànhcác quyết định do người đó ban hành và chịu sự kiểm soát của họ; hành chính là điềuhành - khai thác, huy động và sử dụng các quyền lực (cơ sở vật chất, tài nguyên, nhânlực, tài chính ) theo quy định (luật hoặc điều lệ) nhằm đạt được mục tiêu của hệ thống(tổ chức hoặc nhà nước) Hành chính được hiểu là hoạt động dưới sự lãnh đạo của Bộmáy nhà nước cao nhất là Chính phủ để tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt độngthường xuyên, liên tục của các cơ quan nhà nước Thi hành pháp luật hành chính vớimục đích là quản lý, bảo đảm hoạt động thường xuyên, liên tục của cơ quan, đơn vị.Như vậy, hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhànước, đó là hoạt động chấp hành và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước trongquản lý xã hội theo khuôn khổ pháp luật nhà nước nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự

ổn định và phát triển của xã hội Cơ quan hành chính nhà nước là bộ phận hợp thànhcủa bộ máy nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lý hành chính nhànước Cơ quan hành chính nhà nước gồm 18 Bộ và 4 cơ quan ngang Bộ Nghiên cứuđịa vị pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước nhằm xác định vai trò của

cơ quan hành chính nhà nước với tư cách là chủ thể của pháp luật hành chính và là chủthể của quan hệ pháp luật hành chính Khi tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính,tùy từng trường hợp cụ thể mà cơ quan hành chính nhà nước được xác định là chủ thểmang quyền lực nhà nước hay chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật hànhchính.trong hệ thống hành chính nhà nước (Luật Minh Khuê, 2021)

Hành chính nhà nước thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ do chính trị thiết lập.

Nó tham gia vào quá trình lập pháp, là chủ thể thực thi chính sách và ban hành chínhsách nhằm phục vụ lợi ích của nhân dân, lợi ích công cộng

Hành chính nhà nước mang tính pháp lý

Hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, theo những chỉ dẫn của nhà nước Đồng thờichủ thể có trách nhiệm tổ chức thi hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống xã hội

Hành chính nhà nước là hoạt động quản lý

Là một bộ phận của quản lý nhà nước, mang bản chất của quản lý nhà nước vàtham gia vào quản lý nhà nước Hành chính nhà nước còn là chức năng hành pháp củanhà nước Nó phối hợp với tổ chức, cá nhân nhằm đạt mục tiêu chung nhất

Hành chính nhà nước là một nghề

Nghề hành chính là nghề tổng hợp, đòi hỏi một đội ngũ cán bộ, công chức phải

có trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ nhất định Tức là họ phải là những nhà hành chínhchuyên nghiệp Nó còn là 1 nghề lao động trí óc (Luật và hành chính, 2021)

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về cải cách hành chính nhà nước

1.2.1 Khái niệm cải cách và cải cách hành chính nhà nước.

Cải cách hành chính có thể hiểu là một quá trình thay đổi cơ bản, lâu dài, liên tụcbao gồm cơ cấu của quyền lực hành pháp và tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máynhà nước nhằm đạt được sự hợp tác giữa các bộ phận và các cá nhân vì mục đích chungcủa cộng đồng và phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực và hiệu quả quản lý và chấtlượng các sản phẩm (dịch vụ hoặc hàng hoá) phục vụ nhân dân thông qua các phươngthức tổ chức và thực hiện quyền lực Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là nhữngthay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạtđộng quản lý của bộ máy nhà nước từ việc: lập kế hoạch; định thể chế; tổ chức; công táccán bộ; tài chính; chỉ huy; phối hợp; kiểm tra; thông tin; và đánh giá Cũng có thể hiểu cảicách hành chính là một quá trình thay đổi nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả hành chính,cải tiến tổ chức, chế độ và phương pháp hành chính cũ, xây dựng chế độ và phương thứchành chính mới trong lĩnh vực quản lý của bộ máy hành chính nhà nước

1.2.2 Vai trò và mục đích của cải cách hành chính nhà nước

Hoạt động hành chính nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm trật tựcủa xã hội, duy trì sự phát triển xã hội theo định hướng của nhà nước, qua đó hiện thực

4

hóa mục tiêu chính trị của Đảng cầm quyền đại diện cho lợi ích của giai cấp cầmquyền trong xã hội Chính vì vậy, nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy hànhchính nhà nước là yêu cầu và mong muốn của mọi quốc gia Cải cách hành chính nhànước, xét cho cùng, không có mục đích tự thân mà nhằm tăng cường hiệu lực và hiệuquả quản lý của bộ máy hành chính nhà nước trong quá trình quản lý các mặt của đờisống xã hội, trước hết là quản lý, định hướng và điều tiết sự phát triển kinh tế – xã hội

và duy trì trật tự của xã hội theo mong muốn của nhà nước

Công cuộc đổi mới do Đảng và nhà nước khởi xướng và lãnh đạo ở nước ta gần 30năm qua đã tạo nên những thay đổi vượt bậc trong đời sống kinh tế - xã hội của đất nước.Nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp đã từng bước vững chắc chuyểnsang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Đời sống của nhân dân không ngừng đượccải thiện, duy trì được định hướng phát triển xã hội chủ nghĩa Những thành công kể trên

có nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân rất quan trọng là trong toàn bộ tiếntrình đổi mới đất nước từ năm 1986 cho đến nay, Đảng và nhà nước ta luôn chú trọng đếncải cách nền hành chính nhà nước Cải cách hành chính nhà nước đã trở thành một trongnhững đòi hỏi khách quan của sự phát triển và đổi mới Khẳng định tầm quan trọng củacải cách hành chính nhà nước với tư cách là một bộ phận không tách rời và quyết địnhthành công của đổi mới, Đảng và nhà nước ta đã xác định: cải cách hành chính là nội dungtrọng tâm của công cuộc đổi mới và cải cách nhà nước theo hướng xây dựng nhà nướcpháp quyền xã hội chủ nghĩa (Luận án tiến sĩ, 2021)

5

CHƯƠNG 2: XU HƯỚNG CẢI CÁCH HƯỚNG HÀNH CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI 2.1 Xu hướng cải cách hành chính ở các nước phát triển

Để thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội, cải cách hành chính được các nước trênthế giới quan tâm Nhầm nâng cao hoạt động của nhà nước Dựa vào điều kiện pháttriển của từng nước có những cải cách hành chính phù hợp xu hướng chung là xâydựng một chính phủ gọn nhẹ, hoạt động linh hoạt hơn Chuyển dần từ cai trị sang phục

vụ, hướng tới các danh nghiệp và người dân Có những giải pháp chủ yếu sau: Tăngcường tư nhân hoá, giảm bớt về số lượng và quy mô của bộ máy hành chính; kiểm soátkết quả, loại bỏ quy trình thủ tục rườm rà phức tạp; cơ cấu lại bộ máy hành chính từtrung ương đến địa phương; phân quyền cho địa phương tự quyết; cải cách chế độcông vụ công chức; cải cách tài chính công cấp ngân sách theo dự án cụ thể; ứng dụngcông nghệ thông tin vào quản lý hành chính

2.2 Vận dụng các kinh nghiệm cải cách hành chính nhà nước của các nước phát triển vào cải cách hành chính ở Việt Nam

2.2.1 Sự cần thiết phải cải cách hành chính ở Việt Nam

Cải cách hành chính là một trong vấn đề cần thiết hướng tới các mục tiêu sau:

- Để quản lý nền kinh tế phát triển ổn định đúng định hướng của nhà nước và giảm thiểu nhược điểm của cơ chế thị trường

- Khắc phục những bất cập của bộ máy hành chính còn tồn tại gây ảnh hưởng tiêucực hoặc chưa đáp ứng được những yêu cầu của người dân

- Xác định rõ chức năng nhiệm vụ của các cấp các ngành

- Rút ngắn hệ thống hành chính, thủ tục rườm rà phức tạp

- Nâng cao phẩm chất, trách nhiệm, năng lực của đội ngũ cán bộ công chức

- Chi tiêu ngân sách nhà nước hợp li, tránh lãng phí

- Tăng cường hội nhập toàn cầu hoá, nâng cao năng lực bảo vệ đất nước

- Ứng dụng công nghệ thông tin vào hệ thống hành chính quốc gia

- Xây dựng môi trường văn minh lịch sự an toàn và dân chủ

2.2.2 Quá trình cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam

Kể từ khi Đảng và nhà nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, có thể chia cải cách hành chính nhà nước thành 4 giai đoạn chủ yếu sau:

- Giai đoạn 1986-1995: Xây dựng nền tảng cho cải cách hành chính Hoạt động

6

cải cách hành chính được quan tâm nhưng vẫn nằm trong cải cách nhà nước nói chung

để phục vụ cho quá trình bắt đầu chuyển dịch nền kinh tế

- Giai đoạn 1995-2001: Cùng với Hội nghị trung ương 8 (Khóa VII) năm 1995,

xác định là trọng tâm của hoạt động cải cách nhà nước Vai trò của cải cách hành chính

đã được đi vào chiều sâu, tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội, tạo động lực thúcđẩy đổi mới

- Giai đoạn 2001-2010: Để cụ thể hóa định hướng cải cách hành chính của Đảng

và nhà nước, ngày 17 tháng 9 năm 2001, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định136/2001/QĐ-TTg ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn2001-2010 xác lập khung pháp lý cơ bản cho các hoạt động cải cách hành chính củamọi cấp, mọi ngành trong giai đoạn 2001-2010 Xây dựng một nền hành chính dânchủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hoá, hoạt động có hiệu lực, hiệuquả theo sự lãnh đạo của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất vànăng lực đáp ứng công cuộc xây dựng, phát triển đất nước

Đến năm 2010, hệ thống hành chính về cơ bản được cải cách phù hợp với yêucầu quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Chương trình tổng thểgồm 9 mục tiêu, 5 nội dung (cải cách thể chế hành chính nhà nước, cải cách tổ chức bộmáy hành chính nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; cải cách tài chínhcông và hiện đại hóa nền hành chính), 7 chương trình hành động và 5 giải pháp và xácđịnh rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương các cấp Nâng cao chất lượng hoạtđộng của bộ máy hành chính nhà nước trên cả 5 nội dung Bên cạnh những thành côngđạt được, nền hành chính vẫn còn nhiều nhược điểm, chưa đáp ứng các yêu cầu củatiến trình đổi mới có chiều sâu Vì vậy, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính tronggiai đoạn sắp tới là yêu cầu cấp thiết

- Giai đoạn từ 2011 đến nay: Chính phủ đã ban hành Chương trình tổng thể cải

cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 xác định khung pháp lý cho chiến lược cảicách hành chính trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.Đảng và nhà nước ta đã xác định cải cách tổ chức và hoạt động của nhà nước là xây dựngmột nhà nước Xã hội chủ nghĩa vững mạnh cho công cuộc đổi mới Với định hướng đó,cải cách hành chính nhà nước là tăng cường chất lượng hoạt động của bộ máy hành chínhnhà nước trở thành công cụ sắc bén để thực hiện đổi mới Ba nhiệm vụ trọng

7