PHÉP CHIA SỐ PHỨC Facebook GV1 soạn bài: Vũ Thị Ngà Facebook GV2 phản biện lần 1: Trương Thị Thanh Facebook GV3 Giáo viên chuẩn hóa: Nguyễn Ngọc Minh - https://www.facebook.com/nnminh52
Trang 1GIẢI TÍCH 12 – CHƯƠNG 4
§3 PHÉP CHIA SỐ PHỨC
Facebook GV1 soạn bài: Vũ Thị Ngà
Facebook GV2 phản biện lần 1: Trương Thị Thanh
Facebook GV3 Giáo viên chuẩn hóa: Nguyễn Ngọc Minh - https://www.facebook.com/nnminh52
A PHẦN KIẾN THỨC CHÍNH
I TỔNG VÀ TÍCH HAI SỐ PHỨC LIÊN HỢP
1 Ví dụ mở đầu:
Liệu rằng 1 2 i z 3 4i có tương đương với
3 4
1 2
i z
i
không? Tính
3 4
1 2
i i
như thế nào?
2 Nhận xét
Tổng của một số phức với số phức liên hợp của nó bằng hai lần phần thực của số phức đó
Tích của một số phức với số phức liên hợp của nó bằng bình phương mô-đun của số phức đó
Vậy tổng, tích của hai số phức liên hợp là một số thực
3 Ví dụ
VD1: Hãy thực hiện các phép toán trong bảng dưới đây:
2
i
3 4 i
Lời giải
2
VD2: Tìm số phức z thỏa mãn:
a) 3 4 i5z b) 1 2 i z 5 i
Lời giải
a) Ta có:
i
Vậy
3 4
5 5
z i
Vậy
3 11
z i
II PHÉP CHIA HAI SỐ PHỨC
1 Định nghĩa:
Chia số phức c di cho số phức a bi khác 0 là tìm số phức z sao cho a bi z c di Số phức z được gọi là thương trong phép chia c di cho a bi và kí hiệu là:
Trang 2c di z
a bi
2 Chú ý:
Trong thực hành, để tính thương
c di
a bi
, ta nhân cả từ và mẫu với số phức liên hợp của
a bi
2
z z
3 Ví dụ
VD3: Thực hiện các phép chia sau đây:
a)
3 4
1 2
i i
1
2 3
i i
Lời giải
a) Ta có:
3 4 1 2
i
b) Ta có:
i
VD4: Kết quả của phép chia
6 3 5
i i
là:
A
3 6
3 6
6 3
6 3
5 5 i.
Lời giải Chọn A
Cách 1:
2
i
Cách 2: Sử dụng máy tính CASIO
B LUYỆN TẬP
I Chữa bài tập SGK
Bài 1 trang 138 – SGK Thực hiện các phép chia sau:
a)
2
3 2
i i
i i
5
2 3
i i
5 2i
i
Lời giải
a) Ta có:
i
b) Ta có:
i
i
Trang 3
c) Ta có:
5 2 3
i
d) Ta có:
2
2 5
i
Bài 2a, 2b trang 138 – SGK Tìm nghịch đảo
1
z của số phức 𝒛, biết:
Lời giải
i
i
Bài 3.a, 3b trang 138 – SGK Thực hiện phép tính sau:
a) 2 3i i 2 4 i b)
1 2 2 3 2
i
Lời giải
a) Ta có: 2 3i i 2 4 i 6i 2 2 4 i 28 4 i
b) Ta có:
1 2 2 3 2 8 16 16 2 32 16
i
Bài 4 trang 138 – SGK Giải các phương trình sau:
a) 3 2 i z 4 5i 7 3i
b) 1 3 i z 2 5 i 2i z
4 3
z
i
Lời giải
a) Ta có: 3 2 i z 4 5i 7 3i 3 2 i z 7 3i 4 5 i 3 2 i z 3 2i z 1 Vậy z 1
b) Ta có:
1 3 i z 2 5 i 2i z 1 3 i 2i z 2 5i
Trang 4 1 2 2 5 2 5 8 9
i
i
Vậy
8 9
5 5
z i
4 3
z
i
Vậy z15 5 i
II Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: [Mức độ 1] Cho số phức z thỏa mãn 1 2 i z 1 2i 2 i
Mô-đun của số phức z
bằng:
Lời giải Chọn C
i
Câu 2: [Mức độ 2] Cho số phức z thỏa mãn 1i z 1 3i Hỏi điểm biểu diễn của z là điểm nào
trong các điểm M N P Q ở hình dưới đây., , ,
Lời giải Chọn A
1
i
i
Do đó, điểm biểu diễn số phức z là điểm M
C BÀI TẬP TỰ LUYỆN
Câu 3: [Mức độ 1] Cho số phức z có số phức liên hợp z 3 2i Khi đó, z z bằng:
Trang 5A 13 B.1 3 C 5 D 5.
Lời giải Chọn B
Ta có z z z2 z 2 32 22 13
Câu 4: [Mức độ 2] Cho số phức z thỏa mãn: z2 i13i1 Tính mô-đun của số phức w z 2i
Lời giải Chọn D
2
i
i
Câu 5: [Mức độ 2] Cho số phức z thỏa mãn:
1 33
1
i z
i
Tìm mô-đun của số phức z iz
Lời giải Chọn C
Ta có
1 33
1
i
i
Câu 6: [Mức độ 3] Cho số phức z thoả mãn
1 i
z
là số thực và z 2 m với m R Gọi m là một0
giá trị của m để có đúng một số phức thoả mãn bài toán Khi đó:
A. 0
1 0;
2
m
1
;1 2
m
3
; 2 2
m
3 1;
2
m
Lời giải Chọn D
Giả sử z a bi ,vì z 0 nên a2b2 0 * .
Đặt:
1 i
w z
1 i 21 2 a b a b i a b2 2 a b2 2i
w là số thực nên: a b 1 Kết hợp * suy ra a b 0.
Mặt khác: a 2bi m a 22b2 m2 2
.(Vì m là mô-đun nên m 0)
Thay 1 vào 2 được: a 22a2 m2 g a 2a2 4a 4 m2 0 3 .
Trang 6Để có đúng một số phức thoả mãn bài toán thì PT 3
phải có nghiệm a 0 duy nhất
Có các khả năng sau :
KN1 : PT 3 có nghiệm kép a 0
2
2
2
m
m
KN2: PT 3 có hai nghiệm phân biệt trong đó có một nghiệm a 0
2
2
2
m
m
Từ đó suy ra tồn tại 0
3 1;
2
m