Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại sở y tế tỉnh savannakhet (lào) năm 2022 và so sánh quy định về đấu thầu thuốc của việt nam và lào

Với mục đích so sánh quy định đấu thầu thuốc tại Việt Nam và Lào, phân tích tỷ lệ thuốc trúng thầu so với thuốc mời thầu, đồng thời làm căn cứ tham mưu cho lãnh đạo Sở Y tế về phương án

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ

ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

HANSANA PHETALIYA

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ TỈNH SAVANNAKHET (LÀO) NĂM 2022

VÀ SO SÁNH QUY ĐỊNH VỀ ĐẤU THẦU THUỐC

CỦA VIỆT NAM VÀ LÀO

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

MÃ SỐ: 8720412

LUẬN VĂN THẠC SĨ DƯỢC HỌC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS PHẠM ĐÌNH LUYẾN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, mọi

số liệu có trong luận văn đều có nguồn gốc rõ ràng Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thưc, khách quan, chưa có ai công bố trước đây.

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 09 tháng 12 năm 2022

Tác giả luận văn

Hansana Phetaliya

Luận văn Thạc sĩ – Khóa 2020 – 2022 Chuyên nghành: Tổ chức Quản lý dược PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ TỈNH SAVANNAKHET (LÀO) NĂM 2022 VÀ SO SÁNH QUY ĐỊNH VỀ ĐẤU

THẦU THUỐC CỦA VIỆT NAM VÀ LÀO

Hansana Phetaliya Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Đình Luyến

Mở đầu: Tại Việt Nam và Lào việc mua sắm thuốc ở hầu hết các đơn vị khám chữa

bệnh trong cả nước đều được thực hiện bằng hình thức đấu thầu Đấu thầu thuốc nhằm đảm bảo các yêu cầu chất lượng, kinh tế, giá cả, công khai, minh bạch để cung ứng thuốc đáp ứng tốt nhất công tác khám chữa bệnh của các cơ sở y tế công lập trong điều kiện kinh phí có hạn chế Với mục đích so sánh quy định đấu thầu thuốc tại Việt Nam và Lào, phân tích tỷ lệ thuốc trúng thầu so với thuốc mời thầu, đồng thời làm căn cứ tham mưu cho lãnh đạo Sở Y tế về phương án đấu thầu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác đấu thầu mua thuốc trong những năm tiếp theo.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Danh mục thuốc kế hoạch và kết quả thuốc trúng thầu tại

Sở Y tế tỉnh Savannakhet, Lào năm 2022 và các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu thuốc của Việt Nam và Lào.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu dữ liệu về tỷ lệ thuốc trúng thầu so

với thuốc mời thầu, các cơ cấu trong danh mục kế hoạch, danh mục trúng thầu, giá thuốc trúng thầu tại Sở Y tế tỉnh Savannakhet, Lào và nghiên cứu tiến hành xử lý và phân tích dữ liệu trên phần mềm Microsoft Excel Nghiên cứu mô tả cắt ngang các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu thuốc của Việt Nam và Lào.

Kết quả: Phân tích được danh mục thuốc đấu thầu tập trung năm 2022 là 424 thuốc

trúng thầu/481 danh mục kế hoạch đã được phê duyệt chiếm 88,15% về số lượng và

98,58% về giá trị trúng thầu theo mã ATC, theo nhóm tác dụng dược lý, phân tích đơn vị trúng thầu, thuốc biệt dược gốc, nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn, thoe nguồn gốc xuất xứ; công tác thực hiện đấu thầu thuốc tại Lào dựa vào luật đấu thầu và luật dược là chủ yếu nhưng chưa có các văn bạn quy phạm pháp luật riêng quy định việc đấu thầu thuốc.

Kết luận: Hiện nay, việc thực hiện đấu thầu thuốc tại Lào còn gặp nhiều khó khăn,

tỷ lệ thuốc nước ngoài trúng thầu cao hơn thuốc trong nước Sở Y tế tỉnh Savannakhet cần tuân thủ chặt chẽ các quy định về đấu thầu thuốc, tăng cường kiểm tra giám sát việc thực hiện kết quả đấu thầu tại các cơ sở y tế trực thuộc.

Từ khóa: Đấu thầu thuốc; Đấu thầu thuốc tập trung; Sở Y tế tỉnh Savannakhet

Specialized Pharmacist of Master thesis – Academy course 2020 – 2022

Speciality: Pharmaceutical Management Organization ANALYSIS OF DRUG PROCUREMENT RESULTS AT SAVANNAKHET DEPARTMENT OF HEALTH (LAOS) IN 2022 AND COMPARISON OF REGULATIONS ON DRUG PROCURMENTS OF VIETNAM AND LAOS

Hansana Phetaliya Supervisor: Assoc.Prof Pham Dinh Luyen Introduction: In Vietnam and Laos, medication procurement at most public health

facilities in the country is done by bidding Drug bidding aims to ensure the requirements of quality, economy, price, publicity and transparency to provide drug for the best response to the medical exmination and treatment of public health facilities in limited budget For the purpose of regulations on drug procurments of vietnam and laos, analyze ratio of drugs in bid and bid winning At the same time as

a basis to advise the Department of Health on bidding plans to improve efficiency and the quality of drug procurement auctions in the following years.

Subjects and Methodology

Subjects: List of the procurments of drugs by Savannakhet Department of Health

with centralized bidding and regulations on drug procurments of Vietnam and Laos.

Methodology: Retrospective study of data on the ratio of winning drugs compared

to bidding drugs, the structure of the list of plans, the list of winning bids, the price

of winning drugs at Savannakhet Department of Health, Laos Process and analyze data on Microsoft Excel, cross-sectional descriptive study of regulations on drug procurments of Vietnam and Laos.

Results: Phân tích được danh mục thuốc đấu thầu tập trung năm 2022 là 424 thuốc

trúng thầu/481 danh mục kế hoạch đã được phê duyệt chiếm 88,15% về số lượng và 98,58% về giá trị trúng thầu An Analyze of drugs centralized biding in 2022, there were 424 winning drugs/481 approved bids, compared to the total planned value,

accounted for 88,15% of value and 98,58% of price, by ATC code, by group pf pharmacological effects, by analysis of winning units, by brand name drugs, by group of anti-infective drug, by origin and nation; the implementation of drug bidding in Laos is mainly based on the procurement law, but there are no separate legal documents regulating the procurement of drugs.

Conclusion: Currently, the implementation of drug bidding in Laos is still facing

many difficulties, the rate of import drugs winning the bid is higher than the domestic drugs Savannakhet Department of Health needs to strictly comply with regulations on drug bidding, strengthen inspection and supervision of the implementation of drug bidding results at its affiliated public health facilities.

Keywords: Drug bidding; centralized bidding; Savannakhet Department of Health

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT I DANH MỤC CÁC BẢNG II DANH MỤC HÌNH IV

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 3

1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI VIỆT NAM 3

1.1.1 Đấu thầu thuốc tại Việt Nam 3

1.1.2 Đấu thầu thuốc tập trung tại Việt Nam 10

1.2 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI LÀO 14

1.2.1 Đấu thầu tại Lào 14

1.2.2 Phân loại thuốc theo mã giải phẫu - điều trị - hóa học mã ATC

(Anatomical therapeutic chemical code) 18

1.2.3 Đấu thầu thuốc tập trung tại Lào 20

1.3 TỈNH SAVANNAKHET 23

1.3.1 Vài nét về tỉnh Savannakhet 23

1.3.2 Vài nét về Sở Y tế tỉnh Savannakhet 24

1.4 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN 25

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

2.1 ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU28

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 28

2.1.2 Thời gian nghiên cứu 28

2.1.3 Địa điểm nghiên cứu 28

2.2.1 Nội dung nghiên cứu 29

2.2.3 Biến số nghiên cứu 30

2.2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 32

2.3 CÁC CHỈ SỐ VÀ CÁCH TÍNH TOÁN: 33

2.4 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 35

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 36

3.1 KẾT QUẢ TRÚNG THẦU VỚI KẾ HOẠCH PHÊ DUYỆT TẠI SỞ Y TẾ TỈNH SAVANNAKHET NĂM 2022 36

3.1.1 Danh mục thuốc kế hoạch đấu thầu năm 2022 36

3.1.2 Kết quả trúng thầu năm 2022 40

3.1.3 Kết quả trúng thầu so với kế hoạch đấu thầu thuốc 51

3.2 SO SÁNH QUY ĐỊNH ĐẤU THẦU THUỐC TẠI VIỆT NAM VÀ LÀO.

60

3.2.1 Các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu thuốc và quy trình đấu

thầu thuốc tập trung giữa Việt Nam và Lào. 60

3.2.2 So sánh các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu thuốc giữa Việt

CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN 71

4.1 VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TRÚNG THẦU VỚI KẾ HOẠCH ĐÃ ĐƯỢC PHÊ DUYỆT NĂM 202271

4.2 SO SÁNH QUY TRÌNH ĐẤU THẦU THUỐC TẬP TRUNG QUỐC GIA

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

ICH International Conference on

Harmonization

Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng ký dược phẩm sử dụng cho con người

KQĐT Kết quả đấu thầu

SRA Stringent Regulatory Agency Cơ quan quản lý dược nghiêm

ngắt SXTN Sản xuất trong nước

YCKT Yêu cầu kỹ thuật

WHO World Health Organization Tổ chức Y tế thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Hình thức chọn nhà thầu (Việt Nam) 7

Bảng 1.2 Quy trình đấu thầu thuốc 13

Bảng 1.3 Phân chia nhóm thuốc theo tác dụng dược lý 15

Bảng 1.4 Hình thức chọn nhà thầu (Lào) 17

Bảng 1.5 Phân loại thuốc theo mã giải phẫu – điều trị - hóa học mã ATC 19

Bảng 1.6 Các bước trong quy trình đấu thầu thuốc tại Lào 22

Bảng 1.7 Các công trình nghiên cứu liên quan 25

Bảng 2.1 Các biến số trong nghiên cứu 30

Bảng 2.2 Các chỉ số và cách tính toán 33

Bảng 3.1 Các số khoản mục thuốc kế hoạch theo phân loại mã ATC 36

Bảng 3.2 Giá trị danh mục thuốc kế hoạch phân loại theo phân loại mã ATC37 Bảng 3.3 Cơ cấu về số lượng thuốc và giá trị kế hoạch danh mục đấu thầu thuốc 38

Bảng 3.4 Các số khoản mục thuốc trúng thầu theo phân loại mã ATC 40

Bảng 3.5 Cơ cấu về giá trị SKM trúng thầu theo phân loại mã ATC 41

Bảng 3.6 Cơ cấu về số lượng và giá trị kết quả thuốc trúng thầu 42

Bảng 3.7 Đơn vị trúng thầu so với 01 số khoản mục 44

Bảng 3.8 Tỷ lệ phân bố giá trị của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất có 02 đơn vị được trúng thầu 45

Bảng 3.9 Tỷ lệ phân bố số lượng của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất có 02 đơn vị được trúng thầu 46

Bảng 3.10 Tỷ lệ phân bố giá trị của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất có 03 đơn vị được trúng thầu 48

Bảng 3.11 Tỷ lệ phân bố giá trị của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất trong

nhóm có 03 đơn vị được trúng thầu 49

Bảng 3.12 Cơ cấu về các số khoản mục theo phân loại mã ATC 51

Bảng 3.13 Cơ cấu giá trị thuốc trúng thầu theo phân loại mã ATC 52

Bảng 3.14 Cơ cấu về số lượng thuốc trúng thầu và giá trị trúng thầu 53

Bảng 3.15 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo Biệt dược gốc/Generic 53

Bảng 3.16 Tỷ lệ thuốc trúng thầu so với thuốc kế hoạch theo nhóm TDDL 54

Bảng 3.17 Cơ cấu nhóm thuốc chống nhiễm khuẩn 56

Bảng 3.18 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 58

Bảng 3.19 Cơ cấu thuốc nhập khẩu trúng thầu theo quốc gia gồm nhóm 01, 02 và 03 đơn vị 58

Bảng 3.20 Quy trình đấu thầu thuốc tập trung tại Việt Nam 61

Bảng 3.21 Quy trình đấu thầu thuốc tập trung tại Lào 62

Bảng 3.22 Các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu thuốc 63

Bảng 3.23 Các hình thức lựa chọn nhà thầu đối với đấu thầu thuốc 65

Bảng 3.24 Quy trình đấu thầu thuốc hình thức mua sắm trực tiếp Việt Nam.67 Bảng 3.25 Quy trình đấu thầu thuốc hình thức mua sắm trực tiếp Lào 68

Bảng 3.26 Các bước thực hiện trong quy trình đấu thầu thuốc tập trung giữa Việt Nam và Lào 69

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Quy trình nghiên cứu 35 Hình 3.1 Tỷ lệ số lượng và giá trị của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất trong nhóm có 02 đơn vị được trúng thầu 47 Hình 3.2 Tỷ lệ số lượng và giá trị của 10 số khoản mục có giá trị lớn nhất trong nhóm có 03 đơn vị được trúng thầu 50

Hình 3.3 Cơ cấu nhóm thuốc kháng sinh về số lượng SKM 57

MỞ ĐẦU

Chi tiêu toàn cầu cho thuốc men dự kiến sẽ tăng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 3-6% đến năm 2025 và đạt khoảng 1,6 nghìn tỷ đô la Mỹ vào năm 2025, không bao gồm chi tiêu cho vắc xin COVID-19 1 Chi tiêu toàn cầu về chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, các nhà hoạch định chính sách ở các nước thực hiện đưa ra một số chương trình, chính sách và thỏa thuận về giá dược phẩm để kiểm soát chi phí, nhằm xây dựng và mở rộng hệ thống chăm sóc sức khỏe Cung ứng mua thuốc

là một trong những quy trình trong quản lý dược phẩm Mục tiêu là cung cấp cho các đơn vị khám chữa bệnh lựa chọn đúng loại thuốc, đúng số lượng, đúng thời gian, giá cả hợp lý và đạt tiêu chuẩn 2 Vì vậy, để hỗ trợ sử dụng hiệu quả nhất nguồn tài chính có hạn, đấu thầu thuốc thường được triển khai để giảm và cố định giá mua trong thời hạn hợp đồng 3.

Tại Việt Nam và Lào việc mua sắm thuốc ở hầu hết các đơn vị khám chữa bệnh trong cả nước đều được thực hiện bằng hình thức đấu thầu Việc thực hiện quá trình đấu thầu thuốc đúng quy định của pháp luật, minh bạch, cạnh tranh công bằng

sẽ giúp cho các đơn vị khám chữa bệnh có nhiều cơ hội lựa chọn được thuốc đảm bảo chất lượng, đúng yêu cầu tiêu chuẩn đặt ra, đảm bảo ổn định về giá và đủ thuốc trong thời gian dài, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho người dân ngày càng tốt hơn Đồng thời, qua đấu thầu thuốc giúp các cơ quan chức năng nắm bắt chặt chẽ và sát sao trong quá trình quản lý, chỉ đạo, thanh toán và thanh kiểm tra công tác khám chữa bệnh.

Trên toàn cầu, đấu thầu thuốc tập trung tiết kiệm thành công chi phí thuốc4,5. Đấu thầu thuốc tập trung tại Sở Y tế ỉnh Savannakhet sẽ giúp tiết kiệm thời gian, đảm bảo giá thuốc hợp lý, công bằng; tuy nhiên, công tác đấu thầu thuốc tập trung còn bộc lộ nhiều hạn chế do nhiều quá trình thực hiện, thời gian hoàn tất một đợt đấu thầu kéo dài dẫn đến một số trường hợp là thiếu thuốc phục vụ điều trị trong giai đoạn đầu; danh mục thuốc tuyến tỉnh đôi khi không phù hợp khi áp dụng cho các bệnh viện tuyến huyện, do phân tuyến kỹ thuật quy định cũng như mô hình

bệnh tật ở mỗi nơi mỗi khác; một số gói thầu không có nhà thầu tham gia hoặc vượt giá kế hoạch.

Với mục đích so sánh quy định đấu thầu thuốc tại Việt Nam và Lào, phân tích tỷ lệ thuốc trúng thầu so với thuốc mời thầu, tìm hiểu cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế tỉnh Savannakhet 2022, đồng thời làm căn cứ tham mưu cho lãnh đạo Sở Y tế về phương án đấu thầu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác đấu thầu mua thuốc trong những năm tiếp theo tại Sở Y tế tỉnh Savannakhet,

“Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y tế tỉnh Savannakhet (Lào) năm 2022 và

so sánh quy định về đấu thầu thuốc của Việt Nam và Lào” sẽ tiến hành với mục tiêu

Chương 1 TỔNG QUAN

1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI VIỆT NAM

1.1.1 Đấu thầu thuốc tại Việt Nam

1.1.1.1 Một số khái niệm

Theo quy định tại Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26 tháng 11 năm

2013 của Quốc Hội 13 định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký

kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng, dự án đầu

tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” 6.

Đấu thầu là một hoạt động quan trọng được nhiều quốc gia sử dụng để quản

lý và cung ứng sản phẩm hiệu quả Một quy trình đấu thầu thuốc hiệu quả giúp đảm bảo sự sẵn có của các sản phẩm phù hợp với số lượng, đảm bảo về chất lượng và giá

cả hợp lý7.

Đấu thầu là một phương thức vừa có tính khoa học vừa có tính pháp quy, khách quan mang lại hiệu quả cao, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh và hợp pháp trên thị trường Trước những bất cập của một số vấn đề hiện nay về công tác đấu thầu thì việc nghiên cứu và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp quy về hướng dẫn công tác đấu thầu tại Viêt Nam là một vấn đề hết sức quan trọng Sau khi Luật đấu thầu số

43 (còn hiệu lực từ ngày 26 tháng 11 năm 2013) và Nghị định 63/2014/NĐ-CP (còn hiệu lực ngày 26 tháng 06 năm 2014) ra đời, nhiều địa phương trên cả nước đã dễ dàng hơn trong việc lựa chọn nhà thầu, tiếp đó Bộ Y tế ban hành các Thông tư hướng dẫn việc đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế với những quy định cụ thể

về quy trình đấu thầu mua thuốc, xây dựng kế hoạch đấu thầu và xét duyệt trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế thông qua Thông tư 01/2012/TTLTBYT-BTC và Thông tư 36/2013/TTLTBYT-BTC (hiện nay 02 thông tư này đã hết hiệu lực) Năm

2016, Thông tư 11/2016/TT-BYT (đã hết hiệu lực) quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập ra đời thay thế cho thông tư 01/2012/TTLTBYT-BTC và thông tư 36/2013/TTLTBYT-BTC Tuy vậy các Thông tư này vẫn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục Đến năm 2019, Thông tư 15/2019/TT-BYT quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập được ban hành ngày 01/7/2016 (vẫn còn hiệu lực) để thay thế các Thông tư kể trên và có Thông tư 29/2020/TT-BYT sửa đổi bổ sung và bãi bỏ một số điều của Thông tư 15/2019/TT-BYT.

Đấu thầu là một hoạt động quan trọng được nhiều quốc gia sử dụng để quản

lý và cung ứng sản phẩm hiệu quả Một quy trình đấu thầu thuốc hiệu quả giúp đảm bảo sự sẵn có của các sản phẩm phù hợp với số lượng, đảm bảo về chất lượng và giá

cả hợp lý.

Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt vì có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng Theo Luật Dược số 105/2016/QH13 ban hành ngày 06 tháng

04 năm 2016 quy định: “Thuốc là chế phẩm có chứa dược chất hoặc dược liệu dùng

cho người nhằm mục đích phòng bệnh, chẩn đoán bệnh, chữa bệnh, điều trị bệnh, giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người bao gồm thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, vắc xin và sinh phẩm” 6.

Đấu thầu thuốc được áp dụng với những đơn vị có sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước, nguồn quỹ bảo hiểm y tế cũng như các nguồn thu hợp pháp nhằm phục vụ công tác khám bệnh và chữa bệnh Ngoài ra những đơn vị hay cơ quan khác theo quy định hiện hành cũng được tham gia đấu thầu thuốc.

1.1.1.2 Cách phân chia gói thầu

Theo Thông tư 15/2019/TT-BYT và Thông tư 29/2020/TT-BYT, cách phân chia gói thầu, nhóm thầu trong đấu thầu thuốc được thực hiện như sau:

A Gói thầu thuốc generic:

Gói thầu thuốc generic có thể có một hoặc nhiều thuốc generic, mỗi danh mục thuốc generic phải được phân chia thành các nhóm, mỗi thuốc generic trong một nhóm thuốc là một phần của gói thầu Việc phân chia các nhóm thuốc dựa trên tiêu chí kỹ thuật và tiêu chuẩn công nghệ được cấp phép như sau:

* Phân chia 05 nhóm thuốc:

- Nhóm 1: Thuốc đáp ứng 01 trong 03 các tiêu chí sau:

a Thuốc sản xuất đạt EU-GMP hoặc tương đương EU-GMP tại nước thuộc danh sách SRA.

b Thuốc sản xuất toàn bộ tại Việt Nam và phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí:

 Quy trình sản xuất đạt EU-GMP hoặc tương đương EU-GMP.

 Được cơ quan quản lý của nước thuộc danh sách SRA cấp phép lưu hành.

 Thuốc lưu hành tại Việt Nam có cùng công thức bào chế, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, dược chất, tá dược, …

c Thuốc thuộc danh mục thuốc biệt dược gốc hoặc sinh phẩm tham chiếu.

- Nhóm 2: Thuốc đáp ứng 01 trong 02 tiêu chí sau:

a Thuốc sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương EU-GMP.

b Thuốc sản xuất đạt tiêu chuẩn PIC/s-GMP tại nước là thành viên PIC/s đồng thời là thành viên ICH.

- Nhóm 3: Các thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép nhập khẩu để lưu hành tại Việt Nam và có báo cáo nghiên cứu tương đương sinh học được Cục Quản lý Dược công bố.

- Nhóm 4: Thuốc sản xuất toàn bộ tại Việt Nam, được cơ quản lý Việt Nam đánh giá đạt WHO-GMP.

- Nhóm 5:   Các thuốc được cấp giấy đăng ký lưu hành hoặc được cấp giấy phép nhập khẩu để lưu hành tại Việt Nam.

Trong gói thầu thuốc generic, nhà thầu có thuốc đáp ứng tiêu chí kỹ thuật của nhóm nào thì được dự thầu vào nhóm đó Trường hợp thuốc đáp ứng tiêu chí của nhiều nhóm thì nhà thầu được dự thầu vào một hoặc nhiều nhóm mà thuốc đó đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật và phải có giá chào thống nhất trong tất cả các nhóm mà nhà thầu dự thầu.

Gói thuốc generic: đối với Thuốc gia công, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam đã đáp ứng đủ các điều kiện theo thông tư 15/2019/TT-BYT ngoài dự thầu vào các nhóm theo quy định còn có thể dự thầu với nhóm 4.

B Gói thầu thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương điều trị:

Thuốc đáp ứng đồng thời 02 tiêu chí sau:

-Thuộc danh mục thuốc biệt dược gốc, thuốc tương đương điều trị với biệt dược gốc và sinh phẩm tham chiếu do Bộ Y tế công bố.

-Được sản xuất toàn bộ tại các nước thuộc danh sách SRA, hoặc sản xuất một hoặc nhiều công đoạn tại Việt Nam.

C Gói thầu thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu: được phân chia thành 03 nhóm:

-Nhóm 1: Thuốc được sản xuất toàn bộ từ dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP

và được sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc tại Việt Nam được Bộ Y tế đánh giá đạt GMP.

-Nhóm 2: Thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc tại Việt Nam được Bộ Y tế đánh giá đạt GMP -Nhóm 3: gồm các thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu không đáp ứng tiêu chí tại nhóm 1, nhóm 2.

D Gói thầu vị thuốc cổ truyền được phân chia thành 03 nhóm:

-Nhóm 1: Được sản xuất toàn bộ từ dược liệu đạt tiêu chuẩn GACP và được sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc tại Việt Nam được

Bộ Y tế đánh giá đạt GMP cho vị thuốc cổ truyền.

-Nhóm 2: Thuốc sản xuất toàn bộ trên dây chuyền sản xuất thuốc tại Việt Nam được Bộ Y tế đánh giá đạt GMP cho vị thuốc cổ truyền.

-Nhóm 3: gồm các thuốc không đáp ứng tiêu chí tại nhóm 1, nhóm 2

E Gói thầu dược liệu: được phân chia thành 03 nhóm:

-Nhóm 1: Dược liệu được trồng trọt và thu hái đạt tiêu chuẩn GACP;

-Nhóm 2: Bán thành phẩm dược liệu (cao, cốm, bột, dịch chiết, tinh dầu, nhựa, gôm, thạch đã tiêu chuẩn hóa) được sản xuất tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn GMP cho nguyên liệu làm thuốc từ dược liệu.

- Nhóm 3: Không đáp ứng tiêu chí tại nhóm 1, nhóm 2

1.1.1.3 Căn cứ kế hoạch lựa chọn nhà thầu

Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được lập hàng năm hoặc đột xuất khi có yêu cầu theo các nguồn ngân sách nhà nước, nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh và nguồn thu do cơ quan Bảo hiểm xã hội thanh toán và Đối với thuốc mua từ nguồn thu hợp pháp khác của đơn vị Cơ sở y tế đã tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng những nhu cầu sử dụng vượt quá 20% số lượng trong hợp đồng đã ký 8.

1.1.1.4 Các hình thức lựa chọn nhà thầu

Tùy vào quy mô gói thầu và tính cấp thiết của việc mua sắm mà chủ đầu tư

có thể lựa chọn các hình thức lựa chọn nhà thầu, theo Luật đấu thầu 43 có 08 hình thức nhưng đối với đấu thầu thuốc thì gồm có các hình thức lựa chọn được trình bày trên bảng 1.1.

Bảng 1.1 Hình thức chọn nhà thầu (Việt Nam)

STT Hình thức

1 Đấu thầu rộng rãi

- Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự.

- Đấu thầu rộng rãi được áp dụng cho tất cả các gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư 15/2019/TT-BYT.

2 Đấu thầu hạn chế Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong trường hợp

mua thuốc phải kiểm soát đặc biệt thuộc danh mục

do Bộ Y tế ban hành và thuốc có tính đặc thù mà chỉ

có một số nhà thầu đáp ứng được yêu cầu của gói

Là hình thức lựa chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu để thương thảo và ký kết hợp đồng Nhà thầu được lựa chọn có những điều kiện nhất định mà những nhà thầu khác không đáp ứng được Điều kiện áp dụng:

- Nhỏ hơn 01 tỷ gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, mua thuốc, vật tư y tế sản phẩm công;

- Nhỏ hơn 500 triệu gói tư vấn; dịch vụ công

- Nhỏ hơn 100 triệu gói chi thường xuyên

4 Chào hàng cạnh

tranh

- Giá trị của gói thầu không quá 05 tỷ đồng

- Thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu do Bộ Y tế ban hành hoặc những thuốc thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật, chất lượng thuốc đã được tiêu chuẩn hóa và tương đương về chất lượng

- Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được người có thẩm quyền phê duyệt

5 Mua sắm trực tiếp - Nhà thầu đã trúng thầu cung cấp thuốc thông qua

đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế và đã ký hợp đồng thực hiện gói thầu trước đó

- Gói thầu có nội dung, tính chất tương tự và quy mô nhỏ hơn 130% so với gói thầu đã ký hợp đồng trước đó

- Đơn giá của các thuốc thuộc gói thầu áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp không được vượt đơn giá của các thuốc tương ứng thuộc gói thầu đã ký hợp đồng trước đó, đồng thời phải phù hợp với giá thuốc trúng

STT Hình thức

thầu được công bố tại thời điểm phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

1.1.1.5 Các phương thức đấu thầu

Về các phương thức đấu thầu bao gồm:

- Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

- Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ.

- Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ.

- Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ.

Tùy theo tính chất quy mô gói thầu mà bên mời thầu lựa chọn phương thức đấu thầu phù hợp Thông thường trong đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế chủ yếu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi và áp dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ

sơ đối với gói thầu quy mô nhỏ, phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ đối với gói thầu quy mô lớn.

Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ

đề xuất gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ được áp dụng chủ yếu trong đấu thầu mua thuốc hiện nay: Nhà thầu nộp đồng thời HSĐX về kỹ thuật và HSĐX về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của HSMT Việc mở thầu được tiến hành hai lần HSĐX về kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ được mở HSĐX về tài chính để đánh giá Với quy định này giúp cho quy trình tổ chức đấu thầu được chặt chẽ hơn cũng như bảo mật thông tin.

1.1.1.6 Đánh giá hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất

Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và các yêu cầu khác trong hồ sơ mời thầu, căn cứ vào hồ sơ dự thầu đã nộp, các tài liệu giải thích, làm rõ hồ sơ dự thầu của nhà thầu để bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm, có giải pháp khả thi để thực hiện gói thầu.

1.1.2 Đấu thầu thuốc tập trung tại Việt Nam

1.1.2.1 Đấu thầu thuốc tập trung

Đấu thầu tập trung được xem là một cách tổ chức đấu thầu rộng rãi để lựa chọn nhà thầu phù hợp Nhờ đó có thể tiết kiệm được chi phí, thời gian cũng như việc tổ chức đấu thầu 9 Tăng cường tính chuyên nghiệp và hiệu quả kinh tế cao Đấu thầu tập trung thường được áp dụng đối với các loại hàng hóa hay dịch vụ được mua với số lượng lớn, đa dạng chủng loại ở một hoặc nhiều cơ quan, doanh nghiệp,

cá nhân, tổ chức hay nhà đầu tư Việc mua sắm tập trung phải được thực hiện thông qua đơn vị mua sắm tập trung thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, doanh nghiệp Trường hợp đơn vị mua sắm tập trung không đủ năng lực thì đơn vị mua sắm tập trung thuê

tổ chức đấu thầu chuyên nghiệp thực hiện việc lựa chọn nhà thầu 10.

Lợi ích quan trọng trong đấu thầu tập trung là tăng khả năng cung cấp hàng hóa thiết yếu đáp ứng nhu cầu của người dân Mục đích quan trọng nhất đối với đấu thầu tập trung là giảm được đơn vị về giá cả nhưng không phải làm giảm tổng chi tiêu Các quỹ tiết kiệm được từ việc giảm giá sẽ được đầu tư vào việc cung cấp hàng hóa với số lượng lớn hơn và giảm được lượng hàng tồn kho 11 Sự tác động của đấu thầu thuốc tập trung lên giá của thuốc tham dự thầu phụ thuộc vào nhu cầu thị trường về thuốc và sự đậm đà trong môi trường cạnh tranh của các nhà dự thầu Thực hiện đấu thầu thuốc tập trung có mục đích chính là tạo điều kiện cho bên mời thầu được thương thảo về giá cả của dược phẩm nhằm giảm được các chi phí trong quá trình mua sắm dược phẩm 12 Một số nhà thầu chiếm tỷ trọng số khoản mục và giá trị trúng thầu cao, đều là những Công ty có năng lực và thâm niên đấu thầu thuốc tại địa phương đó trong những năm gần đây 13 Vì vậy, có thể dẫn đến nhiều công ty sản xuất ưu tiên lựa chọn giảm thiểu giá dược phẩm để dành được vị trí cao trong đấu thầu Như vậy, nhiều công ty sản xuất cần phải tiết kiệm nguồn vốn trong việc sản xuất mà có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, nguồn lực trong quá trình nghiên cứu và phát triển Ngoài ra, đấu thầu thuốc tập trung đòi hỏi bên tham dự

thầu phải đủ khả năng trong cung cấp dược phẩm với số lượng lớn, có thể gây khó khăn đối với nhà cung cấp có quy mô nhỏ trong môi trường cạnh tranh đặc biệt là những công ty sản xuất dược phẩm trong nước Do đó, đấu thầu thuốc tập trung có thể cản trợ chiến lược Marketing và sự tăng trưởng của ngành công nghiệp dược trong tương lai.

Hình thức đấu thầu tập trung là hình thức đấu thầu được Bộ Y tế khuyến khích, và được các tỉnh thành phố trên toàn quốc áp dụng rộng rãi, đến năm 2012 đã

có khoảng 71,5% các tỉnh áp dụng hình thức này 14 Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Y tế tổ chức đấu thầu tập trung những loại thuốc có nhu cầu sử dụng thường xuyên, ổn định và có số lượng lớn cho tất cả các cơ sở y tế công lập thuộc địa phương Các cơ sở y tế công lập ở địa phương căn cứ vào kết quả đấu thầu này

để ký kết hợp đồng mua thuốc theo nhu cầu ngay trong năm.

 Huy động được đông đảo lực lượng cán bộ tham mưu chuyên môn trong ngành tham gia công tác đấu thầu, tập trung được nhân lực có kinh nghiệm.

 Thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát, thanh tra kiểm tra trong đấu thầu Thủ tục đấu thầu công khai, quy trình minh bạch, đảm bảo đúng tiến độ, nhanh chóng đáp ứng kịp thời cung ứng thuốc đầy đủ, thường xuyên cho cơ sở KCB.

 Thống nhất về thời gian, chủng loại, giá thuốc trúng thầu đối với tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn, góp phần bình ổn thị trường giá trên địa bàn, quản lý nguồn quỹ KCB BHYT cũng được chặt chẽ, đảm bảo quyền lợi của bệnh nhân BHYT.

 Thói quen sử dụng thuốc ở các đơn vị khác nhau là không đồng đều, dẫn đến hiện tượng một số thuốc trúng thầu được sử dụng tại đơn vị này, song lại không được sử dụng ở đơn vị khác 15.

Trong hai năm 2015 - 2016, cả nước có 56 địa phương đấu thầu thuốc tập trung, 03 địa phương đấu thầu đại diện và 04 địa phương đấu thầu đơn lẻ Cả nước

có 199 hội đồng đấu thầu thuốc Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia là một đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Y tế được thành lập theo nghị quyết số 112/NQ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2016, việc đấu thầu tập trung quốc gia là giải pháp có tính quyết định, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, tăng khả năng cân đối quỹ cũng như bảo đảm tốt hơn quyền lợi người bệnh bảo hiểm y tế 16.

1.1.2.2 Quy trình đấu thầu thuốc

Quy trình đấu thầu thuốc có các bước thực hiện theo quy định TT 15/2019/TT-BYT:

Bảng 1.2 Quy trình đấu thầu thuốc

Chủ đầu tư/bên mời

Thông báo KQĐT

Mở thầu TC Đánh

giá và trình duyệt KQLCNT

Thẩm định kết quả

dự kiến

Thương thảo hợp đồng

Chuẩn bị và nộp

Hồ sơ mời thầu

Thẩm định KQKT Phê duyệt KQKT

Thông báo mời thầu

Bán hồ sơ mời thầu

Tiếp nhận và quản lý HSDT

Mở thầu KT và đánh giá KT

Lập, trình duyệt KHLCNT, HSMT Thẩm định, phê

duyệt KHLCNT, HSMT

1.2 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI LÀO

1.2.1 Đấu thầu tại Lào

1.2.1.1 Một số khái niệm

Năm 2017 Luật mua sắm công, sữa chữa và dịch vụ của vốn nhà nước đã được ban hành vào ngày 02/11/2017 Quốc hội VIII, NCHDCND Lào Trong đó gồm có các định nghĩa và các quy định liện quan đến Đấu thấu, được xem là luật đấu thầu tại Lào mới nhất hiện nay.

Luật Mua sắm công 2017/QH8-Lào có định nghĩa : “Đấu thầu là quá trình

lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện các gói thầu trên cơ sở bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” 17.

Năm 2019 Bộ tài chính có ban hành Thông tư số 0477/TT-BTC ngày 13/02/2019, Quy định về việc hướng dẫn thực hiện Quản lý, sử dụng, mua sắm tài sản công, Quy định về việc đấu thầu và căn cứ pháp lý khác về đấu thầu có quy định rõ các hình thức lựa chọn nhà thầu và điều kiện áp dụng đối với mỗi hình thức; yêu cầu phải cung cấp thông tin về hoạt động đấu thầu trên Tờ báo về đấu thầu và trang thông tin điện tử về đấu thầu; tăng quyền cho Chủ đầu tư (phê duyệt hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, kết quả lựa chọn nhà thầu, giải quyết tình huống trong đấu thầu) hay quy định cụ thể về thanh tra, kiểm tra trong đấu thầu Thông tư 2179/TT- BKHĐT của Bộ kế hoạc và đầu tư ban hành ngày 19/09/2019 quy định về việc hướng dẫn thực hiện đầu tư của tài sản công, trong đó có các quy định về mức giá liên quan đến việc đấu thầu 18.

Công tác thực hiện đấu thầu thuốc tại Lào cũng dựa vào các văn bản quy phạm pháp luật trên là chủ yếu, hiện nay chưa có các văn bạn quy phạm pháp luật riêng quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập.

Trong những năm gần đây, Lào đã đạt được những tiến bộ trong việc phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe của mình Tuy nhiên, tỷ lệ tổng chi y tế so với GDP chỉ là 2,81% con số này vẫn còn thấp so với các nước trong khu vực 19 Ngành

y tế ở Lào được tài trợ thông qua ba nguồn chính, đó là chi từ tiền túi (OOP) (chiếm 48% tổng chi y tế), các tổ chức phi chính phủ hoặc các nhà tài trợ (chiếm 32%), và 20% cuối cùng do ngân sách chính phủ (Bộ Tài chính phân bổ ) 20 Chính phủ tích cực nỗ lục hỗ trợ ngành y tế, nhân viên y tế để nâng cao chất lượng dịch vụ, khoảng 87% hộ gia đình cho biết chất lượng dịch vụ y tế được cung cấp và cài thiện 21.

Đấu thầu trong mua sắm thuốc luôn là vấn đề nóng hổi, rất được sự quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là vấn đề kiểm soát giá thuốc và quản lý chất lượng thuốc.

1.2.1.2 Cách phân chia nhóm thầu

Ở Lào không có phân chia gói thầu vì đấu thầu theo từng khoản mục, 1 công

ty có thể tham dự thầu vào nhiều số khoản mục Tuy nhiên, để dễ dàng trong việc tổng hợp, đấu thầu thuốc được phân chia theo nhóm tác dụng dược lý bao gồm 29 nhóm như trên bảng 1.3.

Bảng 1.3 Phân chia nhóm thuốc theo tác dụng dược lý ST

T

3

Thuốc giảm đau, hạ sốt; chống viêm không

Steroid; thuốc điều trị gút và các bệnh xương

khớp

Analgesics, Antipyretics, steroidal anti inflammatory medicines and medicine used to treat gout

non-4 Thuốc chống dị ứng và dùng trong các trường

T

11

Thuốc chống ung thư, ức chế miễn dịch và

dùng trong các trường hợp giảm nhẹ các triệu

chứng

Antineoplastic, Immunosuppressive and medicines used in palliative care

12 Thuốc ảnh hưởng đến máu Medicines affecting the blood

13 Các phế phẩm máu và dung dịch thay thế

huyết tương

Blood product and Plasma substitutes

22 Thuốc kích thích và ức chế co thắt cơ trơn tử

cung

Oxytocics and Antioxytocics

23 Dung dịch thanh lọc máu và thẩm phân phúc

mô

intraperitoneal dialysis solution

24 Thuốc tác dụng trên đường hô hấp Medicines used on respiratiory

tract 25

Dung dịch điều chỉnh nước, điện giải, cân bằng

acid-base

Solution correcting water, electrolyte and acid-base disturbances

27 Thuốc điều trị tai mũi họng Otorhinolaryngological

medicines

28 Thuốc đông y, thuốc từ dược liệu Medicinal Plant Products

T

1.2.1.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu

Theo Luật Mua sắm công 17 và Thông tư 0477 22 các hình thức lựa chọn nhà thầu tại Lào gồm có 04 hình thức như : Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh và mua sắm trực tiếp (Bảng 1.5).

Bảng 1.4 Hình thức chọn nhà thầu (Lào) ST

T

Hình thức lựa chọn nhà thầu

Phạm vi áp dụng

1 Đấu thầu rộng rãi

- Quy trình chính thức được dùng qua đó bất kỳ nhà cung cấp nào đều được mời đấu thầu trên cơ sở địa phương hoặc quốc tế dựa theo quy định và điều kiện được ghi trong lời mời đấu thầu.

2 Đấu thầu hạn chế

- Các nhà cung cấp phải được thông qua và chấp nhận trước, thường thông qua một quá trình để duyệt các hoạt động sản xuất, chất lượng cung cấp trong quá khứ, vị trí tài chính, và các yếu tố liên quan khác.

- Bất kỳ nhà cung cấp nào cũng có thể tham gia vào quá trình duyệt trên.

3

Chào hàng cạnh tranh (đấu thầu so sánh

giá)

- Gói thầu có giá trị trong hạn, các hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng tương đương nhau về chất lượng.

- Bên mời thầu gửi trực tiếp bản yêu cầu báo giá cho tối thiểu 03 nhà thầu có khả năng thực hiện gói thầu

4 Mua sắm trực tiếp - Những sản phẩm của một nhà cung cấp có liên quan

T

Hình thức lựa chọn nhà thầu

đó không quá 20% của gói thầu đã ký hợp đồng

- Áp dụng trong trường hợp đặc biệt trường hợp cấp bách, thiên tai …

- Trường hợp gói thầu, dự án xuất hiện các điều kiện đặc thù, riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức lựa chọn nhà thầu

Theo quy định hiện nay việc đấu thầu mua thuốc cho các cơ sở y tế sẽ thực hiện hai hình thức:

- Đấu thầu tập trung bao gồm cấp quốc gia, cấp địa phương và đấu thầu riêng lẻ tại các cơ sở khám chữa bệnh.

- Mua sắm trực tiếp.

1.2.2 Phân loại thuốc theo mã giải phẫu - điều trị - hóa học mã ATC

(Anatomical therapeutic chemical code)

Với quan điểm thống nhất mã thuốc phục vụ cho công tác thống kê báo cáo

và nhằm đánh giá thị trường tiêu dùng thuốc, từ năm 1981 Tổ chức Y tế thế giới đã xây dựng hệ thống phân loại thuốc theo hệ thống giải phẫu - điều trị - hoá học (gọi tắt là hệ thống phân loại theo mã ATC) cho những thuốc đã được tổ chức Y tế thế giới công nhận và khuyến khích các nước trên thế giới cùng sử dụng.

Trong hệ thống phân loại theo mã ATC, thuốc được phân loại theo các nhóm khác nhau dựa trên các đặc trưng: Bộ phận cơ thể hoặc hệ thống cơ quan trong đó thuốc có tác dụng, đặc tính điều trị của thuốc và nhóm công thức hóa học của thuốc.

Mã ATC giúp cho các bác sĩ, dược sĩ trước khi chỉ định hoặc phân phối thuốc hiểu một cách tổng quát tác dụng của thuốc tác động vào hệ thống cơ quan trong cơ thể, tác dụng điều trị và nhóm công thức hóa học của thuốc để định hướng việc sử dụng thuốc trong điều trị cho người bệnh, tăng cường hiệu quả và tránh nhầm lẫn.

Bảng 1.5 Phân loại thuốc theo mã giải phẫu – điều trị - hóa học mã ATC

1 A Alimentary tract & metabolism Bộ máy tiêu hóa và chuyển hóa

2 B Blood & blood forming organs Máu và các cơ quan tạo máu

5 G Genito urinary system & sex

hormones

Hệ Niệu-Sinh dục và hormon sinh học

6 H Systemic hormonal preparations Các chế phẩm nội tiết tác dụng

toàn thân (trừ hormon sinh dục)

7 J Antiinfectives for systemic use Các chất kháng khuẩn cho sự

11 P Antiparasitic products Các sản phẩm diệt ký sinh trùng

12 R Respiratory system Hệ hô hấp

Nhóm ký hiệu thứ hai: Là một nhóm hai chữ số, bắt đầu từ số 01 nhằm để

chỉ chi tiết hơn về giải phẫu và định hướng một phần về điều trị Như trong nhóm các thuốc tác động trên hệ thần kinh (N) thì N01 là các thuốc tê mê, N02 là các thuốc giảm đau, hạ nhiệt, N03 là các thuốc chữa động kinh.

Nhóm ký hiệu thứ ba: Là một chữ cái bắt đầu từ chữ A, phân nhóm tác

dụng điều trị/dược lý của thuốc Ví dụ: Trong nhóm N01 thì N01A là thuốc gây mê toàn thân, N01B là thuốc gây tê tại chỗ, N02A là các thuốc nhóm opioid.

Nhóm ký hiệu thứ tư: Là một chữ cái bắt đầu từ A, phân nhóm tác dụng

điều trị/dược lý/hoá học của thuốc Ví dụ: Trong N01A là thuốc gây mê toàn thân,

có N01A A là các thuốc gây mê toàn thân thuộc nhóm ether, N01A B là các thuốc gây mê toàn thân thuộc nhóm halogen, N01A F là các thuốc gây mê toàn thân thuộc nhóm bacbiturat.

Nhóm ký hiệu thứ năm: Là nhóm gồm hai chữ số bắt đầu từ 01, nhằm chỉ

tên thuốc cụ thể ứng với công thức hóa học, tác dụng điều trị đối với hệ thống cơ quan cụ thể trong cơ thể Ví dụ N02B E01 là paracetamol có công thức hóa học thuộc nhóm anilid, có tác dụng điều trị giảm đau, hạ nhiệt.

1.2.3 Đấu thầu thuốc tập trung tại Lào

1.2.3.1 Khái quát về đấu thầu thuốc tập trung tại Lào

Trung tâm cung cấp thuốc và trang thiết bị y tế là một đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Y tế được thành lập theo nghị quyết số 1193/NQ-CP ngày 22 tháng 05 năm 2004 23.

Trung tâm có chức năng tổ chức đấu thầu mua sắm thuốc thuộc danh mục thuốc mua sắm tập trung cấp quốc gia do Bộ Y tế ban hành và là đơn vị thường trực giúp việc Hội đồng đàm phán giá thuốc trong quá trình đàm phán mua thuốc thuộc Danh mục thuốc đàm phán giá do Bộ Y tế ban hành 24.

Về mối quan hệ với các Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế, trung tâm chịu sự hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của Vụ Kế hoạch- Tài chính trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về đấu thầu, mua sắm và quản lý tài chính, tài sản Trung tâm chịu sự hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của Cục Quản lý Dược trong việc tổng hợp, thẩm định nhu cầu về danh mục, số lượng thuốc thuộc Danh mục đấu thầu tập trung.

Năm 2008 đây là lần đầu tiên của ngành Y tế Lào tổ chức thực hiện cung ứng thuốc bằng hình thức đấu thầu thuốc tập trung đầu tiên gồm 04 Bệnh viện Trung ương (Bệnh viện Mahosod, Bệnh viện Mittapharp, Bệnh viện Sethathirat và Bệnh viện Sản Nhi) tại Trung tâm cung cấp thuốc và trang thiết bị y tế, thủ đô Viêng Chăn.

Năm 2013 ngoài danh mục thuốc còn có danh mục vật tư y tế tiêu hao và danh mục hóa chất xét nghiệm được thêm vào trong đấu thầu thuốc tập trung và được gọi là đấu thầu tập trung thuốc, vật tư y tế tiêu hao và hóa chất xét nghiệm (sau đây xin gọi tắt là đấu thầu thuốc tập trung).

Năm 2015 có sự tham gia của Biện viện Nhi Hàn Quốc và 3 Trung tâm Y tế (Trung tâm Phục hồi chức năng thể chất, Trung tâm da liễu và Trung tâm khám và chữa biện Mắt) trong việc đấu thầu thuốc tập trung ngoài 04 Bệnh viện Trung ương.

Năm 2017 bắt đầu mở rộng việc đấu thầu thuốc tập trung trên các vùng khác toàn Quốc như: Tổ chức thực hiện đấu thầu thuốc tập trung khu vực có 04 tỉnh miền Nam (tỉnh Champasak, tỉnh Saravan, tỉnh Sekong và tỉnh Attapue) tại Sở Y tế tỉnh Sekong.

Năm 2018 mở rộng đấu thầu thuốc tập trung khu vực gồm có 06 tỉnh miền Trung và miền Nam (tỉnh Khammuan, tỉnh Savannakhet, tỉnh Champasak, tỉnh Saravan, tỉnh Sekong và tỉnh Attapue) tại Sở Y tế tỉnh Champasak.

Năm 2019 bắt đầu đấu thầu thuốc tập trung 15 tỉnh: gồm 06 tỉnh miền Trung

và miền Nam và 09 tỉnh miền Bắc (tỉnh Xaiyabuly, tỉnh Luangprabang, tỉnh Luangnamtha, tỉnh Oudomxay, tỉnh Bokeo, tỉnh Huaphan, tỉnh Phongsaly, tỉnh

Xiengkhoang, tỉnh Xaysombun ) tại Trung tâm Cung cấp thuốc và Trang thiết bị y

tế, thủ đô Viêng Chăn.

Năm 2020, lần đầu tiên Trung tâm Cung cấp thuốc và Trang thiết bị y tế tiến hành thực hiện tổ chức đấu thầu thuốc tập trung cấp Quốc gia dựa trên thông tư 1146/TT-BYT và Luật Thuốc và Sản phẩm Y tế để cung ứng thuốc cho các cơ sở y

tế trên toàn quốc, trong đó bao gồm các danh mục về thuốc, vật tư y tế tiêu hao, hóa chất xét nghiệm và khí oxy y tế 25, 26.

1.2.3.2 Quy trình đấu thầu thuốc tập trung Quốc gia tại Lào

Trung tâm Cung cấp thuốc và Trang thiết bị y tế là cơ quan tổ chức thực hiện quy trình đấu thầu thuốc tập trung quốc gia trực thuộc Cục quản lý dược Lào, quy trình đấu thầu thuốc tập trung quốc gia bao gồm các bước như sau (Bảng 1.6):

Bảng 1.6 Các bước trong quy trình đấu thầu thuốc tại Lào

1 Tổng hợp các nhu cầu sử dụng và số lượng của từng

khoản mục các danh mục

5 Đánh giá TC, KT và giá của danh mục thuốc 3 ngày

6 Đánh giá TC, KT và giá của danh mục hóa chất xét

nghiệm

3 ngày

7 Đánh giá TC, KT và giá của vật tư y tế tiêu hao 3 ngày

9 Phê duyệt kết quả đánh giá TC, KT và giá của thuốc, hóa

chất xét nghiệm, vật tư y tế tiêu hao

1 ngày

10 Văn bản xác nhận phê duyệt kết quả đấu thầu 3 ngày

11 Họp Ban chỉ đạo, Ủy ban đấu thầu

STT Nội dung Thời gian

15 Ban tổ chức của trung tâm cung ứng thuốc tổng hợp lại và

Một số nghiên cứu cho thấy, giá trúng thầu của Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia thấp hơn rất nhiều so với giá trúng thầu lớn nhất trong danh mục thuốc trúng thầu của các Sở Y tế, bệnh viện trung ương cùng hoạt chất, hàm lượng, nhóm tiêu chí kỹ thuật, cá biệt có những thuốc có giá chỉ bằng 6,7% 27.

1.3 TỈNH SAVANNAKHET

1.3.1 Vài nét về tỉnh Savannakhet

Tỉnh Savannakhet nằm cách thủ đô Viêng Chăn 487 km về phía Nam, thuộc vùng Trung Lào, Savannakhet là tỉnh lớn thứ hai và được xem như thủ phủ kinh tế của Lào với diện tích 21.774 km²; phía Bắc giáp với tỉnh Khammuan, phía Nam giáp tỉnh Saravan, phía Đông giáp tỉnh Quảng Trị của Việt Nam và phía Tây giáp tỉnh Mukdahan của Thái Lan.

Về mặt hành chánh, tỉnh Savannakhet ngày nay được phân bố thành 14 huyện, 01 thành phố; trong đó thành phố Kaysone Phomvihan là thành phố lớn thứ hai của Lào sau thủ đô Viên Chăn, các huyện khác là Atsaphanthong, Atsaphone, Champhone, Nong, Outhoumphone, Phine, Seponh, Songkhone, Thapanthong, Thaphalanxay, Virabuly, Xayboury, Xayphouthong, Xonbury.

Theo thống kê năm 2021, dân số cả nước CHDCND Lào khoảng 7.338.000 người, trong đó dân số tỉnh Savannakhet khoảng 1.086.000 người, chiếm hơn

14,8% tổng số dân số Lào, gồm nhiều bộ tộc trong đó nhóm Lào -Thái đông nhất chiếm đến 72,85% (Lào: 52,20%, Phou-thay: 20,65%), nhóm Môn-Khmer chiếm 19,63% (Katang: 7,57%, Mang-kong: 6,29%, Tri: 3,25%, Pa-kô: 1,45%, Tà-ôi: 0,66%, La-vè: 0,41% cùng một số bộ tộc nhỏ khác như La-vi, Suôi, Brou, Ta-liêng, Ka-tou, Ka-long, hơn 5.000 người Việt Nam 28.

Về kinh tế, sau khi thực hiện chính sách kinh tế thi trường (năm 1978), Chính phủ Lào và Chính quyền tỉnh đã có nhiều chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư có điều kiện cạnh tranh với khu vực và quốc tế một cách hiệu quả theo xu thế phát triển của thế giới và khu vực Đầu tư trong nước và nước ngoài liên tục tăng làm cho thương mại và sản xuất tăng; kinh tế dịch vụ ngày càng tăng.

Trong những năm gần đây kinh tế của tỉnh Savannakhet luôn giữ được nhịp

độ tăng trưởng đều ổn định Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng hàng năm từ 10,34% -12%, trong đó nông nghiệp chiếm 31,6% (tăng 7,48%), công nghiệp - thủ công nghiệp chiếm 35,1% (tăng 13,73%) và dịch vụ khác chiếm 33,27% (tăng 14,66%-16,45%) GDP bình quân đầu người đạt 2.000 USD/năm Sản phẩm lúa gạo đạt khoảng 1 triệu tấn, không những đủ tiêu dùng mà còn bán ra các địa phương khác và xuất khẩu.

Về y tế, ngoài việc nâng cao chất lượng dịch vụ, chăm sóc sức khỏe đối với các bệnh viện cấp tỉnh, cấp huyện (Bệnh viện Đa khoa của tỉnh có hơn 300 giường bệnh, với phương tiện khám chữa bệnh tiên tiến Tại Thành phố Kaysone Phomvihane, ngoài Bệnh viên Đa khoa của tỉnh còn có bệnh viện của Thành phố cùng hơn 20 phòng khám và trung tâm y tế, khám chữa bệnh của tư nhân.

Thị trường dược phẩm Lào năm 2020 đang được định giá khoảng 31,67 triệu USD Trong đó, thị trường dược phẩm tỉnh Savannakhet chiếm 15-17% của cả nước29.

1.3.2 Vài nét về Sở Y tế tỉnh Savannakhet

Sở Y tế tỉnh Savannakhet được thành lập từ trước năm 1975 Sở Y tế là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân tỉnh có chức năng tham mưu, giúp ủy ban

nhân dân thành phố quản lý nhà nước về y tế, bao gồm: y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược

cổ truyền; trang thiết bị y tế; dược; mỹ phẩm; bảo hiểm y tế; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản và công tác y tế khác trên địa bàn thành phố theo quy định của pháp luật.

Cơ cấu tổ chức của sở y tế tỉnh Savannakhet bao gồm: văn phòng sở y tế, phòng tổ chức – cán bộ, thanh tra sở y tế, phòng kế hoạch và hợp tác, phòng tài chính, phòng vệ sinh và nâng cao sức khỏe, phòng chống kiểm soát bệnh truyền nhiễm, phòng nghiệp vụ y, phòng quản lý thực phẩm và dược phẩm và phòng bảo hiểm y tế Ngoài ra, còn có các đơn vị tổ chức chuyên môn như: bệnh viện trung ương, bệnh viện tỉnh, trường y khoa và nghiệp vụ y, trung tâm đào tạo y tế trực thuộc tổ chức hoạt động của Sở y tế tỉnh Savannakhet.

Mạng lưới Y tế tỉnh Savannakhet: tuyến tỉnh bao gồm 1 bệnh viện đa khoa tỉnh; tuyến huyện gồm 15 bệnh viện là trung tâm y tế của 15 huyện; 1158 Trạm Y tế

xã, phường, thị trấn trên địa bàn huyện, thành phố là đơn vị y tế thuộc Trung tâm Y

tế huyện, thành phố.

1.4 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

Các công trình nghiên cứu liên quan được trình bày trong bảng 1.7.

Bảng 1.7 Các công trình nghiên cứu liên quan

STT Tên tác giả Năm Địa

điểm Tên đề tài Tóm tắt kết quả

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y

- Phân tích danh mục thuốc trúng thầu tại Sở

Y tế Nghệ An năm 2016

2 Phan Hữu Lợi 13 2017 Sở Y tế Phân tích kết quả đấu - So sánh danh mục

STT Tên tác giả Năm Địa

điểm Tên đề tài Tóm tắt kết quả

tỉnh Bắc Kạn

thầu thuốc tại Sở Y

tế tỉnh Bắc Kạn năm

2017, luận văn dược

sĩ chuyên khoa cấp I, Trường Đại học Dược Hà Nội

thuốc trúng thầu với danh mục thuốc mời thầu tại Sở Y tế Bắc Kạn năm 2017

- Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Bắc Kạn năm 2017

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y

tế tỉnh Bình Thuận

năm 2017, luận văn

dược sĩ chuyên khoa cấp I, Trường Đại học Dược Hà Nội

- Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Bình Thuận năm 2017.

- Phân tích danh mục thuốc trúng thầu tại Sở

Y tế Bình Thuận năm 2017.

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y

tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016, luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I, Trường Đại học Dược Hà Nội

- Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Thành phố

Hồ Chí Minh năm 2016

- Khảo sát kết quả thực hiện hợp đồng tại một

số bệnh viện thuộc Sở

Y tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016

Hà Nội

Nghiên cứu thực trạng đấu thầu mua thuốc BHYT cho các

cơ sở khám, chữa bệnh công lập ở Việt

- Thực trạng đấu thầu mua thuốc BHYT 2006 – 2010.

- Đánh giá các phương thức đấu thầu mua sắm

STT Tên tác giả Năm Địa

điểm Tên đề tài Tóm tắt kết quả

Nam, Luận án tiến sỹ Dược học, Trường Đại học Dược Hà Nội

thuốc 2006 - 2010.

6

Trần Thị Quế 27 2019 Trường

Đại học Dược

Hà Nội

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc của Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017, Luận văn thạc sĩ Dược học, Trường Đại học Dược Hà Nội

- Phân tích cơ cấu thuốc trúng thầu của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017.

- Phân tích giá thuốc trúng thầu của Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017

Hà Nội năm 2016, Luận văn thạc sĩ dược học, Trường Đại học

- Phân tích cơ cấu thuốc trúng thầu theo hình thức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế Hà Nội năm 2016

- Phân tích thực trang việc thực hiện kết quả trúng thầu theo hình thức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế Hà Nội năm 2016

8

Châu Thục Oanh 33

2021 Sở Y tế

Thành phố Hồ Chí

Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tập trung tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh

- Danh mục thuốc trúng thầu tập trung giai đoạn 2014-2019

- Khảo sát sự thay đổi