phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại sở y tế thành phố hồ chí minh năm 2016

Với mục đích khảo sát tỷ lệ thuốc trúng thầu so với mời thầu, tìm hiểumột sốnguyên nhân thuốc không trúng thầu và cơ cấu danh mục thuốc trúngthầu tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 20

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

TRƯƠNG MINH QUANG

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ

CHÍ MINH NĂM 2016 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI 2019

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

TRƯƠNG MINH QUANG

PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU THUỐC TẠI SỞ Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ

CHÍ MINH NĂM 2016

CHUYÊN NGÀNH: Tổ chức quản lý dược

MÃ SỐ: CK 60 72 04 12

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

Người hướng dẫn khoa học: GS TS NGUYỄN THANH BÌNH

Thời gian thực hiện: Từ 6/2018 – 10/2018

HÀ NỘI 2019

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận văn này, trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi xin chân thành cảm ơn đến các thầy, cô giáo, gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã luôn đồng hành và hỗ trợ tôi

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các Thầy, cô giáo, cán bộ Phòng Sau Đại học, Bộ môn Quản lý Kinh tế Dược - Trường Đại học Dược Hà Nội

đã luôn giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Trường

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới Thầy GS TS Nguyễn Thanh Bình –Hiệu trưởng Trường Đại học Dược Hà Nội, người thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi từng bước hoàn thành Luận văn này

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã chia sẻ, động viên tôi vượt qua những khó khăn, trở ngại để tôi có thêm quyết tâm, vững vàng trong suốt thời gian học tập và thực hiện Luận văn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 07 tháng 11 năm 2018

Học viên

TRƯƠNG MINH QUANG

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3

1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC 3

1.1.1 Khái niệm về đấu thầu 3

1.1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 6

1.1.3 Phương thức lựa chọn nhà thầu 7

1.1.4 Các hình thức tổ chức thực hiện 8

1.1.5 Quy trình đấu thầu thuốc 9

1.2 THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC TẠI VIỆT NAM 13

1.2.1 Thực trạng giá và chất lượng thuốc trên thị trường 13

1.2.2 Thực trạng đấu thầu thuốc trên cả nước 15

1.2.3 Thực trạng đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh 19

1.2.4 Tính cấp thiết của đề tài 21

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 22

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22

2.2.1 Biến số nghiên cứu 22

2.2.2 Thiết kế nghiên cứu 24

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 24

2.2.4 Mẫu nghiên cứu 25

2.2.5 Xử lý và phân tích số liệu 25

2.3.6 Trình bày và báo cáo kết quả 25

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 26

3.1 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU TẠI SỞ Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2016 26

3.1.1 Cơ cấu trúng thầu 26

3.1.2 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 27

3.1.3 Cơ cấu trúng thầu theo nhà thầu gói Biệt dược 28

3.1.4 Cơ cấu trúng thầu theo nhà thầu gói Generic 30

3.2 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG TẠI CÁC BỆNH VIỆN THUỘC SỞ Y TẾ TP HCM 32

3.2.1 Tỷ lệ sử dụng thuốc trúng thầu 32

3.2.2 Tỷ lệ sử dụng thuốc trúng thầu theo Hạng bệnh viện 33

3.2.3 Tỷ lệ sử dụng thuốc ở một số bệnh viện 35

3.2.4 Một số thuốc có tỷ lệ sử dụng cao hơn số lượng dự trù 36

3.2.5 Một số thuốc có tỷ lệ sử dụng thấp hơn số lượng dự trù 40

CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN 43

4.1 PHÂN TÍCH CƠ CẤU DANH MỤC THUỐC TRÚNG THẦU TẠI SỞ Y TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2016 43

4.1.1 Về cơ cấu trúng thầu 43

4.1.2 Về cơ cấu trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 43

4.1.3 Về cơ cấu trúng thầu theo nhà thầu 44

4.2 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG TẠI CÁC BỆNH

VIỆN THUỘC SỞ Y TẾ TP HCM 45

4.2.1 Về tỷ lệ sử dụng thuốc theo Hạng bệnh viện 45

4.2.2 Về tỷ lệ sử dụng thuốc trúng thầu được phân bổ ở một số bệnh viện 45

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 47

KẾT LUẬN 47

1 Phân tích danh mục thuốc trúng thầu 47

2 Phân tích việc thực hiện hợp đồng tại các bệnh viện 47

KIẾN NGHỊ 48 TÀILIỆUTHAMKHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

STT Từ viết

tắt Tiếng Anh Tiếng Việt

4 EMA European Medicines

Thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc

7 GMP Good Manufacturing

Practices Thực hành tốt sản xuất thuốc

12 ICH

Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng ký dược phẩm sử dụng cho con người

STT Từ viết

tắt Tiếng Anh Tiếng Việt

17 PIC/S

Pharmaceutical Inspection Co-operation Scheme

Hệ thống hợp tác về thanh tra Dược phẩm

22 WHO World Health

Organization Tổ chức Y tế thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 6

Bảng 1.2 Các phương thức lựa chọn nhà thầu 7

Bảng 1.3 Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu 8

Bảng 2.1 Các biến số nghiên cứu 22

Bảng 3.1 Cơ cấu trúng thầu theo gói thầu 26

Bảng 3.2 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 27

Bảng 3.3 Xếp hạng giá trị trúng thầu gói Biệt dược theo nhà thầu 28

Bảng 3.4 Xếp hạng giá trị trúng thầu gói Generic theo 10 nhà thầu có giá trị trúng thầu cao nhất 30

Bảng 3.5 Tỷ lệ sử dụng thuốc theo gói thầu 32

Bảng 3.6 Tỷ lệ sử dụng thuốc theo Hạng bệnh viện ở gói Biệt dược 33

Bảng 3.7 Tỷ lệ sử dụng thuốc theo Hạng bệnh viện ở gói Generic 34

Bảng 3.8 Tỷ lệ sử dụng thuốc ở một số bệnh viện Hạng 36

Bảng 3.9 Tỷ lệ sử dụng thuốc ở một số bệnh viện Hạng 2 37

Bảng 3.10 Tỷ lệ sử dụng thuốc ở một số bệnh viện Hạng 3 38

Bảng 3.11 Một số thuốc có tỷ lệ sử dụng vượt quá dự trù 39

Bảng 3.12 Một số thuốc có tỷ lệ sử dụng thấp so với dự trù 40

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc 10Hình 1.2 Quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu 11Hình 1.3 Sơ đồ tổ chức Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh 20

đề nan giải cho việc lựa chọn thuốc có chất lượng, hiệu quả và giá thành phải chăng cho hệ thống y tế nhất là các cơ sở y tế công lập vốn có nguồn tài chính hạn chế

Trong những năm gần đây, đa số các cơ sở y tế trong cả nước đều thực hiện mua sắm thuốc bằng hình thức đầu thầu Hình thức đấu thầu thuốc giúp cho các bệnh viện và cơ sở y tế có nhiều cơ hội lựa chọn được thuốc đảm bảo chất lượng, đúng yêu cầu đặt ra, đáp ứng về giá cả và đủ thuốc trong thời gian dài, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho người dân ngày càng nâng cao hơn Đồng thời, qua đấu thầu thuốc giúp các cơ quan chức năng nắm bắt chặt chẽ và sát sao trong quá trình quản lý, chỉ đạo, thanh toán và thanh kiểm tra công tác khám chữa bệnh Cả nước hiện có 119 hội đồng đấu thầu thuốc và phương thức đấu thầu được sử dụng chủ yếu ở nước

ta trong giai đoạn hiện nay là đấu thầu rộng rãi [10]

Về thực chất, đấu thầu thuốc là một trường hợp đặc biêt của đấu thầu mua bán hàng hóa, trong đó bên mua là các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và bên bán là các cơ sở cung ứng thuốc (cung ứng dược phẩm) Hệ thống văn bản pháp quy về hoạt động đấu thầu ngày càng được hoàn thiện và nâng cao

từ đó tạo bộ khung đầy đủ cho hoạt động đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế Năm 2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định 63 quy định chi tiết thi hành

Với mục đích khảo sát tỷ lệ thuốc trúng thầu so với mời thầu, tìm hiểumột sốnguyên nhân thuốc không trúng thầu và cơ cấu danh mục thuốc trúngthầu tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016, đồng thời làm căn cứ tham mưu cho lãnhđạo Sở Y tế về phương án đấu thầu nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng côngtác đấu thầu mua thuốctrong những năm tiếp theo tại Sở Y tế

Thành phố Hồ Chí Minhđề tài “Phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y

tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016” được thực hiện vớicác mục tiêu sau:

1 Phân tích cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh năm2016

2 Khảo sát kết quả thực hiện hợp đồng tại một số bệnh viện thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh năm2016

3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU THUỐC

1.1.1 Khái niệm về đấu thầu

Luật đấu thầu số 43 định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà

thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế”[18]

Thuốc là một hàng hóa đặc biệt có liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người nên cần một hệ thống các văn bản quy định chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng thuốc an toàn trong khám và điều trị cho người bệnh Đấu thầu thuốc hiện nay được các cơ sở y tế thực hiện dựa trên các văn bản luật, thông tư và nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn đầy đủ về đấu thầu thuốc do Bộ Y tế ban hành và liên tục sửa đổi Đấu thầu nói chung và đấu thầu thuốc nói riêng là một lĩnh vực mới, nên trên cơ sở tham khảo các quy định theo thông lệ chung của Quốc tế và thực tiễn quản lý của Việt Nam chúng ta vừa thực hiện vừa phải nghiên cứu ban hành và chỉnh sửa các qui định về đấu thầu để ngày càng hoàn thiện và sát thực hơn Về thực chất, đấu thầu thuốc là một trường hợp đặc biết của đấu thầu mua bán hàng hóa, trong

đó bên mua là các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và bên bán là các cơ sở cung ứng thuốc (cung ứng dược phẩm)

Sau khi Luật đấu thầu số 43 và Nghị định 63 ra đời, nhiều địa phương trên cả nước đã dễ dàng hơn trong việc lựa chọn nhà thầu, tiếp đó Bộ Y tế ban hành các Thông tư hướng dẫn việc đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế với những quy định cụ thể về quy trình đấu thầu mua thuốc, xây dựng kế hoạch đấu thầu và xét duyệt trúng thầu thuốc tại các cơ sở y tế như Thông tư hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế thông qua Thông tư số 01

số 36, thuốc đấu thầu được chia làm 3 gói: gói thầu thuốc theo tên biệt dược, gói thầu thuốc theo tên generic và gói thuốc đông y, thuốc từ dược liệu

Thuốc biệt dược gốc: là thuốc được cấp phép lưu hành lần đầu tiên,

trên cơ sở đã có đầy đủ các số liệu về chất lượng, an toàn và hiệu quả

Thuốc generic: là thuốc thành phẩm nhằm thay thế một thuốc phát

minh được sản xuất không có giấy phép nhượng quyền của công ty phát minh

và được đưa ra thị trường sau khi bằng phát minh và các độc quyền đã hết hạn [2][17] Trong đó, gói thầu thuốc theo tên generic được chia thành 5 nhóm, tương ứng với 5 nhóm tiêu chuẩn của nhà sản xuất như sau:

a) Nhóm 1:

- Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/sGMP thuộc nước tham gia ICH;

- Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do

Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận và được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước tham gia ICH cấp phép lưu hành

Cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP là cơ sở sản xuất thuốc được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước tham gia Cơ quan quản lí dược Châu Âu (EMA) hoặc nước tham gia Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng kí dược phẩm sử dụng cho con người (ICH) hoặc nước tham gia hệ thống hợp tác về thanh tra dược phẩm (PIC/s) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP hoặc tương đương

c) Nhóm 3: thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO-GMP được Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận

d) Nhóm 4: thuốc có chứng minh tương đương sinh học do Bộ Y tế công bố Tương đương sinh học: Hai thuốc được coi là tương đương sinh học nếu chúng là những thuốc tương đương bào chế hay là thế phẩm bào chế và sinh khả dụng của chúng sau khi dùng cùng một mức liều trong cùng điều kiện thử nghiệm là tương tự nhau dẫn đến hiệu quả điều trị của chúng về cơ bản được coi là sẽ tương đương nhau

e) Nhóm 5: thuốc không đáp ứng tiêu chí phân nhóm quy định tại Điểm

a, b, c và d

Các thuốc được đưa vào gói thầu thuốc theo tên biệt dược gồm:

- Thuốc biệt dược gốc hoặc thuốc có tương đương điều trị với thuốc biệt dược gốc do Bộ Y tế công bố

- Thuốc thuộc danh mục thuốc hiếm do Bộ Y tế ban hành

Thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được phân chia thành 2 nhóm theo

tiêu chí kỹ thuật và công nghệ được cấp phép như sau:

- Nhóm 1: thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được sản xuất tại cơ sở đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận

6

- Nhóm 2: thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được sản xuất tại cơ sở chưa được Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn WHO-GMP [2]

1.1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu

Có 6 hình thức lựa chọn nhà thầu bao gồm: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp và đàm phán giá[2][3][7] Chi tiết các hình thức được trình bày như bảng 1.1

- Không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự

3 Chỉ định

thầu

- Áp dụng trong trường hợp đặc biệt: Mua thuốc triển khai phòng chống dịch bệnh trong trường hợp cấp bách, thiên tai …

- Gói thầu có giá trị không quá 01 tỷ đồng

4 Chào hàng

cạnh tranh

- Giá trị của gói thầu không quá 05 tỷ đồng;

- Thuốc thuộc danh mục thuốc thiết yếu do Bộ Y tế ban

hành hoặc những thuốc thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật, chất lượng thuốc đã được tiêu chuẩn hóa và tương đương về chất lượng

5 Mua sắm

- Nhà thầu đã trúng thầu cung cấp thuốc thông qua đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế và đã ký hợp đồng thực hiện gói thầu trước đó;

- Gói thầu có các thuốc tương tự và quy mô nhỏ hơn

trực tiếp 130% so với gói thầu đã ký hợp đồng trước đó;

- Đơn giá của các thuốc thuộc gói thầu áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp không được vượt đơn giá của các thuốc tương ứng thuộc gói thầu đã ký hợp đồng trước đó, đồng thời phải phù hợp với giá thuốc trúng thầu được công bố tại thời điểm thương thảo hợp đồng

6 Đàm phán

giá

Áp dụng cho gói thầu mua thuốc chỉ từ một đến hai nhà sản xuất, thuốc biệt dược gốc, thuốc hiếm, thuốc trong thời gian còn bản quyền và các trường hợp đặc thù

1.1.3 Phương thức lựa chọn nhà thầu

Các phương thức lựa chọn nhà thầu bao gồm: Một giai đoạn một túi hồ

sơ và một giai đoạn hai túi hồ sơ, hai giai đoạn một túi hồ sơ và hai giai đoạn hai túi hồ sơ [18][8] Chi tiết trình bày như bảng 1.2

Bảng 1.2 Các phương thức lựa chọn nhà thầu

- Gói thầu mua thuốc theo hình thức chào hàng cạnh tranh

- Gói thầu mua thuốc theo hình thức mua sắm trực tiếp

- Gói thầu mua thuốc theo hình thức chỉ định thầu thôngthường

2 Một giai đoạn

hai túi hồ sơ

- Gói thầu mua thuốc theo hình thức đấu thầu rộng rãi,đấu thầu hạn chế có giá trị gói thầu trên 10 tỷ đồng

- Gói thầu mua thuốc theo hình thức đấu thầu rộng

8

rãi,đấu thầu hạn chế có giá gói thầu không quá 10 tỷ đồngnhưng thuốc đó cần được lựa chọn trên cơ sở kết hợpgiữa chất lượng và giá

3 Hai giai đoạn

một túi hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế cho gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, gói thầu EPC có quy mô lớn, phức tạp

4 Hai giai đoạn

hai túi hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp có tính đặc thù

Trong giai đoạn hiện nay, đấu thầu mua thuốc được thực hiện chủ yếu theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ Nhà thầu trong cùng thời điểm trước khi đóng thầu phải nộp hai túi hồ sơ: Túi HSĐXKT và Túi HSĐXTC Chủ đầu tư/bên mời thầu đánh giá Túi HSĐXKT trước, nhà thầu nào đạt yêu cầu mới được tiếp tục đánh giá Túi HSĐXTC

1.1.4 Các hình thức tổ chức thực hiện

Theo Thông tư 01 việc đấu thầu mua thuốc cho các cơ sở y tế sẽ thực hiện ba hình thức: đấu thầu tập trung, đấu thầu đại diện và đấu thầu riêng lẻ[2] Chi tiết được trình bày như bảng 1.3

Bảng 1.3.Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu STT Hình thức Nội dung

1 Tập trung

Sở Y tế tổ chức đấu thầu tập trung cho tất cả các cơ sở

y tế trên địa bàn Các cơ sở y tế căn cứ vào kết quả thông báo trúng thầu của Sở Y tế để thương thảo, ký hợp đồng cung ứng thuốc theo nhu cầu trong năm

2 Đại diện

Một trong các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh tổ chức đấu thầu hàng năm Các đơn vị khác trên địa bàn áp dụng kết quả lựa chọn nhà thầu của bệnh viện đó để mua thuốc theo hình thức mua sắm trực tiếp

3 Riêng lẻ Các CSYT tự tổ chức đấu thầu theo nhu cầu sử dụng

thuốc của đơn vị mình

9

Hình thức đấu thầu tập trung là hình thức đấu thầu được Bộ Y tế khuyến khích và được các tỉnh thành trên toàn quốc áp dụng rộng rãi Hình thức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế đã đem lại nhiều ưu điểm, thuận lợi hơn so với hình thức đấu thầu riêng lẻ tại từng bệnh viện như:

- Nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả đấu thầu vì cơ quan, đơn vị chủ đầu tư đã có nhiều kinh nghiệm, đội ngũ nhân lực lựa chọn tham gia có chuyên môn cao

- Thuận tiện trong công tác quản lí, giám sát công tác đấu thầu, đặc biệt

là quản lí cấp cao Do đó đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, công khai, minh bạch, hạn chế được những sai phạm trong quá trình đấu thầu

- Dễ dàng trong kiểm soát giá thuốc, thống nhất giá thuốc trúng thầu và giá trên thị trường, góp phần bình ổn giá và thống nhất giá thuốc trên địa bàn tỉnh, thành phố

- Giảm thiểu chi phí, tránh lãng phí thời gian và nguồn nhân lực phục

vụ công tác đấu thầu

Tuy nhiên bên cạnh đó, hình thức đấu thầu thuốc tập trung vẫn còn tồn tại một số hạn chế:

- Danh mục thuốc đấu thầu của SYT không bao quát được toàn bộ danh mục thuốc của các đơn vị y tế trực thuộc

- Luôn có một danh mục thuốc trượt thầu do vậy gây khó khăn cho các đơn vị mua sắm bổ sung thuốc

- Khó khăn trong việc quản lý lượng thuốc mua sử dụng thực tế tại các đơn vị y tế trên cơ sở lượng thuốc trúng thầu [15]

1.1.5 Quy trình đấu thầu thuốc

Thông báo mời thầu

Ký thỏa thuận khung + Thương thảo, ký hợp đồng

Hình 1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc

11

chuẩn đánh giá HSDT nói chung và đối với riêng mặt hàng thuốc [4][6][8]

Tiêu chuẩn đánh giá HSDT bao gồm 2 bước đánh giá:

- Đánh giá về kỹ thuật: năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu, tiêu chuẩn

kỹ thuật đối với hang hóa dự thầu

- Đánh giá về tài chính: tiêu chuẩn đánh giá về giá thuốc từ đó xác định tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp

Nghị định số 63 qui định rõ các tiêu chuẩn đánh giá HSDT nói chung

và tiêu chuẩn đánh giá HSDT của thuốc được trình bày như hình 1.2

Hình 1.2.Quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu

12

A) Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm

Sử dụng tiêu chí “đạt”, “không đạt” để đánh giá từng nội dung về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu Cụ thể:

- Điều kiện tiên quyết của nhà thầu: tư cách nhà thầu, đảm bảo dự thầu,

vi phạm trong kinh doanh,

- Kinh nghiệm của nhà thầu trong việc cung ứng các mặt hàng tương tự;

- Năng lực của nhà thầu: năng lực tài chính, năng lực sản xuất kinh doanh

- Nhà thầu đạt tất cả nội dung nêu trên được đánh giá đáp ứng yêu cầu

về năng lực và kinh nghiệm

B) Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật

Sử dụng phương pháp chấm điểm để đánh giá theo thang điểm 100, cụ thể như sau:

- Tỷ trọng đánh giá về chất lượng thuốc: từ 60% đến 80% tổng số điểm;

- Tỷ trọng đánh giá về đóng gói, bảo quản, giao hàng, từ 20% đến 40% tổng số điểm;

- Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật được đánh giá đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật khi có điểm về kỹ thuật không thấp hơn 80% tổng số điểm và điểm của từng nội dung không thấp hơn 60% điểm tối đa của nội dung đó

C) Tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp

Bước 1: Xác định điểm giá

Sử dụng thang điểm 100 Điểm giá được xác định như sau:

Điểm giá đang xét = Giá thấp nhất X 100 / Giá đang xét

Trong đó:

Điểm giá đang xét: điểm giá của sản phẩm của nhà thầu đang xét

Giá thấp nhất: giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp nhất trong số các giá của các nhà thầu tham gia chào

Điểm tổng hợp được xác định theo công thức sau đây:

Điểm tổng hợp đang xét = K x Điểm kỹ thuật đang xét + G x Điểm giá đang xét, trong đó:

- Điểm kỹ thuật đang xét: là số điểm được xác định tại bước đánh giá

về kỹ thuật;

- Điểm giá đang xét: là số điểm được xác định tại bước đánh giá về giá;

- K: tỷ trọng điểm về kỹ thuật quy định, trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ lệ 30%;

- G: tỷ trọng điểm về giá quy định trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ

lệ 70%;

- K + G = 100%

D) Tiêu chuẩn xét duyệt thuốc trúng thầu

- Mặt hàng có giá dự thầu không cao hơn giá kế hoạch và không cao hơn giá bán buôn kê khai/kê khai lại còn hiệu lực tại thời điểm chấm thầu;

- Mỗi nhóm thuốc chỉ được xét trúng thầu 01 mặt hàng thuốc đạt các yêu cầu về kỹ thuật và chất lượng theo quy định và có điểm tổng hợp cao nhất

1.2 THỰC TRẠNG ĐẤU THẦU THUỐC TẠI VIỆT NAM

1.2.1 Thực trạng giá và chất lượng thuốc trên thị trường

Trước đây, tỷ lệ thuốc trong tổng chi phí khám bệnh do BHYT chi trả chiếm từ 55 - 60% tổng chi phí KCB BHYT Nhưng trong những năm gần đây, tỷ lệ chi cho thuốc đã có nhiều thay đổi, liên tục giảm qua các năm Năm

2016, chi phí thuốc BHYT giảm xuống còn 43% tổng chi KCB BHYT Tiếp

đó, năm 2017, tỷ lệ chi cho thuốc là 36,1% tổng chi KCB BHYT[1].Công tác

14

quản lí giá thuốc trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả nhất định, song tuy nhiên có thể thấy giá thuốc ở Việt Nam vẫn còn ở mức cao so với các nước trong khu vực và quốc tế Giá thuốc trúng thầu vẫn còn khá chênh lệch giữa các bệnh viện và cơ sở y tế trong cả nước Theo một nghiên cứu năm 2012, giá trúng thầu của thuốc Cefotaxim 1g/1lọ của cùng một nhà sản xuất, cùng hàm lượng, dạng dùng nhưng có sự chênh lệch khá lớn về giá Giá bình quân của loại thuốc này ở khu vực đồng bằng sông Hồng là 16.897,5 đồng, trong khi giá bình quân ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc là 21.188,9 đồng Ngay trong cùng một khu vực là đồng bằng sông Hồng, giá của loại thuốc này từ 11.000 đồng/1lọ tại tỉnh Nam Định đến 27.090 đồng tại tỉnh Bắc Ninh Một ví dụ khác là thuốc Tienam 1g/1lọ của nhà sản xuất Merck – Mỹ, giá của loại thuốc này giữa các địa phương chênh lệch khá nhiều, từ 2% tại Hải Phòng đến 20% tại Bến Tre, Hòa Bình so với giá bình quân [15] Từ khi thực hiện công tác đấu thầu, giá thuốc trúng thầu theo quy định mới về đấu thầu đã ổn định và giúp tiết kiệm 35% chi phí mua thuốc tại các cơ sở y tế trên cả nước [5]

Đi kèm với giá, chất lượng thuốc là tiêu chí hàng đầu cần được quan tâm hiện nay Trong thời gian qua, thuốc nhập từ Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan chất lượng không hơn gì thuốc Việt Nam nhưng vẫn trúng thầu rất nhiều vì giá rẻ,thậm chí không phải đấu thầu chung với thuốc Việt Nam Theo một thống kê của Cục quản lí dược cho thấy, kết quả trúng thầu thuốc tại 9 tỉnh, thành phố có 2211 loại thuốc nhập khẩu, trong đó Ấn Độ dẫn đầu về danh sách[20] do các thuốc có giá rất rẻ nên tỉ lệ thuốc trúng thầu của những thuốc này khá cao Về vấn đề vi phạm chất lượng của thuốc nhập khẩu, theo báo cáo của Cục Quản lý Dược, từ năm 2011 đến tháng 7/2014, hai quốc gia

Ấn Độ và Hàn Quốc có tỷ lệ thuốc vi phạm chất lượng nhiều nhất (chiếm 73,78% và 11,59% tổng số 164 lô thuốc nhập khẩu vi phạm chất lượng) Các thuốc nước ngoài nhập khẩu vào Việt Nam vi phạm chất lượng cũng bao gồm

15

một số mặt hàng thuốc của các quốc gia có nền công nghiệp dược phát triển như Pháp, Đức, Mỹ, Canada và Australia [11] Các nhóm thuốc nhập khẩu vi phạm chất lượng xuất xứ từ Hàn Quốc và Ấn Độ có tỷ trọng cao trong tổng số

lô thuốc vi phạm chất lượng của hai quốc gia này là nhóm kháng sinh; thuốc tiêu hóa; thuốc tim mạch, giảm đau hạ sốt chống viêm và thuốc chống dị ứng Các hoạt chất xuất xứ từ Ấn Độ và Hàn Quốc có tỷ trọng vi phạm chất lượng cao nhất là các kháng sinh thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 3 (cefpodoxim, cefixim, cefoperazone & sulbactam) và kháng sinh nhóm quinolon (ciprofloxacin, ofloxacin), thuốc giảm đau hạ sốt, hạ sốt và chống viêm (diclofenac, piroxicam, meloxicam), các thuốc ức chế bơm proton (omeprazole, pantoprazole, lansoprazole), thuốc tim mạch (amlodipin, captopril) và thuốc chống dị ứng (fexofenadin, cetirizin, loratadin, desloratadin) [12]

Chất lượng thuốc sản xuất trong nước ngày càng đáp ứng về giá cả và chất lượng Tuy vẫn còn nhiều điểm chưa thể sánh bằng về chất lượng so với thuốc sản xuất ở các nước tham gia ICH hay Australia nhưng so với các nước trong khu vực, chất lượng và giá cả của các thuốc sản xuất trong nước vẫn có nhiều ưu điểm có thể cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu của người bệnh Do đó, chúng ta nên khuyến khích và ưu tiên dùng thuốc sản xuất trong nước đảm bảo đạt tiêu chuẩn GMP-WHO do Bộ Y tế công bố, kiểm soát nguồn nguyên liệu sản xuất thuốc, thực hiện tốt chương trình: “Người Việt ưu tiên dùng thuốc Việt” do Bộ Chính trị và Bộ Y tế phát động

1.2.2 Thực trạng đấu thầu thuốc trên cả nước

Suốt thời gian dài, giá thuốc tại Việt Nam cao hơn mặt bằng chung so với các nước trong khu vực, dẫn đến số tiền mà Quỹ bảo hiểm y tế chi trả cho các loại thuốc hàng năm rất cao Đơn cử, năm 2016, chỉ riêng về thuốc, Quỹ bảo hiểm y tế chi trả 31.000 tỷ đồng, chiếm 41% tổng chi bảo hiểm y tế [10]

Đấu thầu thuốc tập trung quốc gia được lựa chọn và đây cũng là xu

16

hướng mà nhiều nước trên thế giới áp dụng Kinh nghiệm thực tế của nhiều quốc gia cho thấy, việc đấu thầu thuốc tập trung giúp giảm được 50% giá thuốc biệt dược gốc sắp hết hạn bảo hộ độc quyền, bên cạnh nhiều loại thuốc generic cũng giảm rất nhiều Có thể thấy hình thức đâu thầu tập trung đang được phần lớn các địa phương lựa chọn.Trong thời gian vừa qua đã có một số

đề tài nghiên cứu về kết quả đấu thầu thuốc tại một số địa phương trên cả nước Đa số các nghiên cứu đánh giá cao hình thức đấu thầu tập trung, từ kết quả của những nghiên cứu này ta có thể đưa ra một số nhận xét như sau đối với hình thức đấu thầu tập trung:

Ưu điểm:

- Đấu thầu tập trung sẽ giúp mua được thuốc với giá rẻ nhất, tiết kiệm tối

đa cho ngân sách Giá thuốc đồng đều giữa các cơ sở y tế giúp Chính phủ kiểm soát tốt giá thuốc trên thị trường, giảm tối đa chi phí hành chính trong đấu thầu mua sắm thuốc, góp phần phòng chống lãng phí, thất thoát, thiếu minh bạch trong cung ứng thuốc…

- Thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát, thanh tra kiểm tra trong đấu thầu Thủ tục đấu thầu công khai, quy trình minh bạch, đảm bảo đúng tiến độ, nhanh chóng đáp ứng kịp thời cung ứng thuốc đầy đủ, thường xuyên cho cơ

sở KCB

- Thống nhất về thời gian, chủng loại, giá thuốc trúng thầu đối với tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn, góp phần bình ổn giá thuốc trên thị trường, quản lý chặt chẽ nguồn quỹ KCB BHYT, đảm bảo quyền lợi của bệnh nhân BHYT

- Hạn chế được tỷ lệ trượt thầu đối với các thuốc hiếm, đặc trị do tổng hợp

sẽ được số lượng lớn hơn nhiều so với đấu thầu riêng lẻ

- Thu hút nhiều nhà thầu tham gia nên có tính cạnh tranh cao, đồng thời có nhiều khả năng lựa chọn/ thuốc theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật quy định

- Nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả đấu thầu, giảm bớt thời gian và chi phí phục vụ cho công tác đấu thầu

- Các cơ sở y tế đang sử dụng nhiều loại mã hóa khác nhau cho cùng một loại thuốc trúng thầu Điều này vô hình chung khiến cho việc thanh toán của

cơ quan Bảo hiểm xã hội gặp nhiều khó khăn và nhiều địa phương bị xuất toán “oan” Bên cạnh đó, việc điều chuyển thuốc giữa các bệnh viện, các địa phương phải thông qua sự điều phối của Trung tâm mua sắm tập trung thuốc quốc gia sẽ làm chậm quá trình này, gây ảnh hưởng đến việc điều trị cho người bệnh

- Quy trình đấu thầu trải qua nhiều công đoạn, phụ thuộc vào nhiều cơ quan cùng thực hiện nên cơ quan tổ chức đấu thầu không chủ động được thời gian, tiến độ thực hiện

- Các quy định về đấu thầu mới chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn cách thức tổ chức thực hiện, hầu hết các cơ sở y tế đều lúng túng trong việc triển khai hoạt động đấu thầu thuốc

- Tiến độ đấu thầu có thể bị chậm do việc tổng hợp danh mục từ các cơ sở còn gặp rất nhiều khó khăn như các đơn vị gửi dự trù muộn, số lượng dự trù không sát với nhu cầu thực tế sử dụng của đơn vị,việc xây dựng số lượng làm

kế hoạch thường dựa vào số lượng sử dụng của năm trước và mô hình bệnh tật của địa phương do đó không thể chính xác mà chỉ mang tính chất tương đối trong khi đó nhu cầu sử dụng thuốc của các địa phương thay đổi theo thời gian, cơ cấu bệnh tật, điều này dẫn đến chênh lệch lớn giữa thực tế và kế

18

hoạch

- Giá thuốc cũng là vấn đề cần được quan tâm Một số nghiên cứu cho thấy

dù tốc độ gia tăng giá thuốc đã được kiềm chế nhưng giá thuốc ở Việt Nam vẫn còn ở mức cao so với các nước trong khu vực và quốc tế [15], do nhiều nguyên nhân nên xuất hiện tình trạng giá thuốc trúng thầu cao hơn giá thuốc trên thị trường Điều này tạo gánh nặng lớn về chi phí lên bệnh nhân và cơ sở khám chữa bệnh Bên cạnh đó vấn đề hài hòa giữa chất lượng, hiệu quả và giá

cả của thuốc trong quá trình xét thầu cũng là một vấn đề cần được chú ý Hiện nay, hệ thống tiêu chuẩn của thuốc được quy định trong hồ sơ mời thầu đều là các tiêu chuẩn mang tính chất định tính do đó việc đánh giá chất lượng thuốc

và hiệu quả điều trị thực của thuốc trong việc xét thầu là một yêu cầu rất khó khăn

- Theo đánh giá của Bộ Y tế, chi phí tiền thuốc trúng thầu đã được tiết giảm khoảng 35,5% từ khi sửa đổi Thông tư liên tịch số 01/2012/TT-BYT-BTC ngày 19/01/2012 so với quy định cũ.Trong đó, tỷ lệ sử dụng biệt dược gốc có xu hướng giảm từ 26,98% năm 2013 xuống còn 18,32% năm 2018 (theo trị giá) Các thuốc Nhóm 5 (thuốc có xuất xứ từ Ấn Độ, Pakistan, Trung Quốc, ) có xu hướng giảm mạnh, cụ thể giảm từ 17,14% năm 2013 xuống còn 6,51% năm 2018 Cùng với đó, tỷ trọng thuốc trong nước đã tăng lên đáng kể, năm 2013 tỷ lệ thuốc trong nước chiếm 15,61% đến 2018 đã tăng lên 33,89% (theo trị giá).Đặc biệt, năm 2017 là năm đầu tiên Bộ Y tế và BHXH Việt Nam triển khai thí điểm ĐTTT thuốc cấp quốc gia đối với 10 hoạt chất (42 mặt hàng thuốc), giá thuốc giảm khoảng 17,4% - 21,12%, tương ứng với tổng số tiền tiết kiệm được là gần 730 tỷ đồng Về triển khai đấu thầu thuốc cấp quốc gia trong năm 2018, Danh mục thuốc ĐTTT cấp quốc gia năm 2018 của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia bổ sung thêm 25 thuốc; của BHXH Việt Nam là 20 thuốc Dự kiến, kết quả ĐTTT thuốc cấp quốc gia sẽ lần lượt được công bố vào cuối năm 2018 và đầu năm 2019 Không chỉ dừng

19

lại ở mặt hàng thuốc, Bộ Y tế đang thực hiện Đề án Mua sắm tập trung một số vật tư y tế đối với các cơ sở KCB trực thuộc Bộ Y tế giai đoạn 2019 - 2020 Mục đích của việc thí điểm là nhằm tăng cường kiểm soát giá và chi phí, vật

tư y tế để góp phần tăng khả năng cân đối Quỹ BHYT, bảo đảm quyền lợi cho người bệnh [1]

- Về kết quả đấu thầu thuốc tại một số Sở Y tế cũng thu được các kết quả tích cực, đáp ứng đủ nhu cầu thuốc tại địa phương Năm 2017, tỷ trúng số khoản trúng thầu so với danh mục kế hoạch tại Sở Y tế Bắc Kạn đạt 87,9%, trong đó gói thầu số 4 đạt tỷ lệ trúng thầu lên đến 98,29% so với danh mục kế hoạch [16] Năm 2015, tỷ lệ thuốc trúng thầu so với mời thầu của Sở Y tế Nam Định là 77,4% [13]và của Sở Y tế Hà Nội là 71,73% [14] Theo báo cáo của Tổng cục thống kê, có trên 50% giá trị các mặt hàng thuốc nhập khẩu vào thị trường Việt Nam chủ yếu từ các nước Ấn Độ, Thụy Sĩ, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Hungari, Hoa Kỳ Năm 2009, giá trị thuốc nhập khẩu đạt hơn 1 tỷ USD Điều này tạo điều kiện cho các đơn vị khám chữa bệnh có nhiều cơ hội lựa chọn thuốc trong điều trị phù hợp với mô hình bệnh tật cũng như nguồn ngân sách của mình Mặt khác, khi đấu thầu tập trung, số lượng nhà thầu tham gia đấu thầu tăng lên rất nhiều, việc này làm tăng tính cạnh tranh trong đấu thầu, giúp lựa chọn được thuốc phong phú hơn, giá thành thấp hơn

1.2.3 Thực trạng đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh 1.2.3.1 Giới thiệu về Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố lớn nhất Việt Nam, đồng thời cũng là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa và giáo dục quan trọng nhất của Việt Nam Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố trực thuộc Trung ương được xếp loại đô thị loại đặc biệt của Việt Nam, cùng với thủ đô Hà Nội Về mặt hành chính, thành phố được chia thành 19 quận và 5 huyện Sở Y tế TP HCM hoạt động dưới sự chỉ đạo và hướng dẫn của UBND TP HCM và Bộ Y tế

20

Các đơn vị dưới sự lãnh đạo và quản lý của Sở Y tế TP HCMđã đạt nhiều thành tựu trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân Hiện nay Sở Y tế TP HCM bao gồm 2 chi cục, 101 Bệnh viện đa khoa và chuyên khoa, 24 Phòng y tế, 11 Trung tâm chức năng, 25 Trung tâm y tế dự phòng và

321 Trạm y tế[19]

Về bộ máy tổ chức, đứng đầu Sở Y tế là Giám đốc, dưới là các Phó Giám đốc và các đơn vị chuyên môn nghiệp vụ, các Bệnh viện đa khoa, Bệnh viện chuyên khoa, Phòng y tế, Trung tâm chức năng, Trung tâm Y tế Dự phòng và các Trạm Y tế

1.2.3.2 Thực trạng đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên trong cả nước thực

vụ Y

Phòng Quản lý Dịch vụ

y tế

Phòng kế hoạch – Tài chính

Phòng

Tổ chức cán bộ

Phòng nghiệp

vụ Dược

Các bệnh viện đa khoa

Phòng y tế; Trung tâm chức năng

Các bệnh viện chuyên khoa

Trung tâm

Y tế dự phòng;

Trạm Y tế

Chi cục vệ sinh an toàn

thực phẩm

Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình

21

hiện đấu thầu thuốc tập trung từ năm 2013 đến nay Với nguồn nhân lực có trình độ, chuyên môn cao trong công tác đấu thầu, Sở Y tế TP HCM đã dành được những thành công bước đầu trong việc quản lí giá thuốc, mua và sử dụng thuốc, chất lượng thuốc của các đơn vị trực thuộc Do vậy, đấu thầu thuốc tập trung đã giúp Sở Y tế TP HCM trong công tác quản lí toàn diện các đơn vị, đồng bộ xử lí khi phát hiện các thuốc không đạt yêu cầu về chất lượng cũng như việc cung ứng thuốc của các nhà thầu

1.2.4 Tính cấp thiết của đề tài

Danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016 được sử dụng cho tất cả các Bệnh viện từ bệnh viện đa khoa cho đến bệnh viện chuyên khoa, từ bệnh viện Hạng 1 đến Bệnh viện hạng 3 do đó kết quả thuốc trúng thầu ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu điều trị của các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố Việc phân tích kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y tế TP HCM năm

2016 là hoàn toàn cần thiết nhằm xác định cơ cấu danh mục thuốc trúng thầu, phân tích việc thực hiện hợp đồng tại các cơ sở y tế, để từ đó điều có phương

án điều chỉnh danh mục thuốc và thực hiện hợp đồng cho phù hợp với tình hình thực tế thành phố cho những năm tiếp theo

Xuất phát từ thực tế đó, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài để có thể đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu thuốc, đề xuất những kiến nghị cho nhà quản lý trong hoạt động đấu thầu thuốc nhằm đảm bảo đủ thuốc phục vụ nhu cầu điều trị của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn

TP HCM trong những năm tiếp theo

22

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu là kết quả đấu thầu thuốc tại Sở Y tế TP HCM năm 2016, bao gồm:

- Danh mục thuốc theo kết quả lựa chọn nhà thầu năm 2016

- Báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu năm 2016 của 58 cơ sở y tế trực thuộc SYT TP HCM

Thời gian nghiên cứu: từ tháng 6/2018 đến tháng 10/2018

Địa điểm nghiên cứu: Sở Y tế TP HCM

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.2.5 2.2.1 Biến số nghiên cứu

Các biến số nghiên cứu trong đề tài được tổng hợp và trình bày như bảng 2.4

Bảng 2.1.Các biến số nghiên cứu

STT Biến số

nghiên cứu Định nghĩa Phân

loại biến Cách thu thập

1 Gói thầu

Gói thầu số 1: thuốc biệt

dược Gói thầu số 2: thuốc theo

tên generic

Biến phân loại

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Biến dạng số

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

TP HCM năm

2016

23

STT Biến số

nghiên cứu Định nghĩa Phân

loại biến Cách thu thập

4 Nhóm thầu Nhóm thầu số 1, 2, 3, 4, 5

trong gói Generic

Biến phân loại

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Biến dạng số

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

trị trúng thầu

Biến dạng số

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

2016

Biến dạng số

Dự trù của dơn vịvà Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

Biến dạng số

Báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả

24

STT Biến số

nghiên cứu Định nghĩa Phân

loại biến Cách thu thập

có kết quả lựa chọn nhà thầu năm 2016

lựa chọn nhà thầu năm 2016

11 Tỷ lệ giá trị

sử dụng

Bằng tỷ số giữa giá trị sử dụng thuốc so với giá trị thuốc phân bổ

Biến dạng số

Báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu năm 2016

12 Hạng bệnh

viện

Bệnh viện Hạng 1, 2, 3 theo công bố trên Trang thông tin điện tử chính thức của SYT TP HCM

Biến phân loại

Kết quả xếp hạng bệnh viện năm 2016

13 Tổng số

bệnh viện

Tổng số các bệnh viện trong cùng một phân nhóm nghiên cứu

Biến dạng số

Dữ liệu về bệnh viện của

Biến phân loại

Dữ liệu về bệnh viện của

Sở Y tế

15 Bệnh viện

Bệnh viện trực thuộc SYT TP HCM được phân

bổ thuốc trúng thầu tại SYT TP HCM 2016

Biến phân loại

Danh mục thuốc trúng thầu của SYT

TP HCM năm

2016

1.2.6 2.2.2 Thiết kế nghiên cứu

Phương pháp mô tả hồi cứu: Mô tả các cơ cấu thuốc trong danh mục trúng thầu, giá thuốc trúng thầu, báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016

1.2.7 2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu

- Thu thập các tài liệu, báo cáo, các thông tin lưu trữ trong hoạt động đấu thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016

1.2.8 - Thu thập dữ liệu thuốc trong danh mục trúng thầu và báo cáo sử

25

dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016, bao gồm các chỉ tiêu: tên thuốc, tên hoạt chất, hàm lượng, đơn giá trúng thầu, số lượng trúng thầu, nhóm thầu, gói thầu, nguồn gốc xuất

xứ, nhà sản xuất, công ty trúng thầu

1.2.9 2.2.4 Mẫu nghiên cứu

Toàn bộ thuốc trúng thầu và báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016

1.2.10 2.2.5 Xử lý và phân tích số liệu

Các số liệu nghiên cứu được nhập và xử lý trên phần mềm Microsoft Excel 2010, Microsoft Word 2010, phần mềm báo cáo số lượng thuốc sử dụng hàng tháng

Mục tiêu: Phân tích kết quả trúng thầu thuốc tại SYT TP HCM năm

2016

- Tổng hợp danh mục thuốc trúng thầu và báo cáo sử dụng thuốc sau khi có kết quả lựa chọn nhà thầu của SYT và của các đơn vị y tế công lập trực thuộc SYT: tên hoạt chất, nồng độ, hàm lượng, số lượng, đơn giá, nhà sản xuất, nước sản xuất, nhà thầu, nhóm thầu, phân nhóm,

- Sắp xếp theo các chỉ tiêu nghiên cứu: gói thầu, nhóm thầu, nhà thầu, xuất xứ,

- Tính giá trị, số lượng, tỉ lệ theo các chỉ tiêu nghiên cứu

- Kẻ bảng, vẽ biểu đồ, so sánh, nhận xét

1.2.11 2.3.6 Trình bày và báo cáo kết quả

Các kết quả nghiên cứu được trình bày bằng phần mềm Microsoft Word 2010 dưới dạng: bảng biểu, đồ thị và sơ đồ

26

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 PHÂN TÍCH KẾT QUẢ ĐẤU THẦU TẠI SỞ Y TẾ THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH NĂM 2016

1.2.12 3.1.1 Cơ cấu trúng thầu

Phân tích danh mục thuốc trúng thầu tại Sở Y tế TP HCM năm 2016,

đề tài thu được kết quả như bảng 3.5

Bảng 3.1 Cơ cấu trúng thầu theo gói thầu

Gói thầu Số khoản

mục

Giá trị trúng thầu (Đơn vị: tỷ đồng)

Tỷ lệ giá trị trúng thầu (%) Biệt Dược 504 3.723 49,36

Số khoản trúng thầu của gói Biệt dược gốc là 504 khoản ứng với số tiền trúng thầu là 3.723 tỷ đồng trong khi số khoản trúng thầu của gói Generic là 1.812 khoản ứng với số tiền trúng thầu là 3.819 tỷ đồng Tổng cộng sô khoản trúng thầu của 2 gói là 2.316 khoản với giá trị trúng thầu là 7.542 tỷ đồng Trong cơ cấu trúng thầu của gói Generic, số khoản và giá trị trúng thầu cao nhất đều ở nhóm 3 với số khoản trúng thầu là 798 ứng với giá trị trúng thầu là 1.441 tỷ đồng; tiếp theo là nhóm 1 với số khoản trúng thầu ghi nhận là 523 ứng với giá trị 1.342 tỷ đồng Số khoản trúng thầu thấp nhất ở nhóm 4 với 78 khoản trong khi giá trị trúng thầu thấp nhất ở nhóm 5 với giá trị trúng thầu ở

27

nhóm này ghi nhận là 170 tỷ đồng

Số khoản trúng thầu của gói Generic gấp 3 lần số khoản trúng thầu so với gói Biệt dược (76,40% so với 23,60%) nhưng giá trị trúng thầu của 2 gói xấp xỉ nhau (50,64% so với 49,36%) Điều đó cho thấy các thuốc Biệt dược

có giá khá cao so với thuốc Generic, kết luận này hoàn toàn phù hợp với thực

tế khi giá thành thuốc Biệt dược thường cao hơn nhiều lần so với các thuốc Generic, gây trở ngại và khó khăn cho nguồn tài chính có hạn của hệ thống y

tế và người bệnh

1.2.13 3.1.2 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ

Phân tích kết quả trúng thầu gói Biệt dược và gói Generic tại Sở Y tế

TP HCM năm 2016, đề tài thu được kết quả và trình bày trong bảng 3.6

Bảng 3.2 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ

Gói thầu Nguồn gốc

xuất xứ Số khoản

Giá trị trúng thầu (tỷ đồng)

Tỷ lệ giá trị trúng thầu (%)

Gói Biệt dược Trong nước 7 8 0,21

Tổng số khoản thuốc trúng thầu có nguồn gốc trong nước là 978 khoản ứng với giá trị trúng thầu là 1.840 tỷ đồng trong khi tổng số khoản thuốc trúng thầu có nguồn gốc nhập khẩu là 1.338 khoản ứng với giá trị trúng thầu là 5.701 tỷ đồng Giá trị thuốc có nguồn gốc nhập khẩu gấp hơn 3 lần so với giá trị thuốc có nguồn gốc trong nước, điều này cho thấy thuốc sản xuất trong