Xuất phát từ các lý do trên, tôi đã chọn đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả việc tuân thủ quy trình an toàn phẫu thuật tại Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang” làm chuyên đề báo cáo của mình Qua chuyên đề giải pháp nâng cao hiệu quả việc tuân thủ quy trình an toàn phẫu thuật tại Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang từ đó đánh giá được thực trạng việc tuân thủ quy trình ATPT và đề xuất ra một số giải pháp nâng cao tỷ lệ tuân thủ bảng kiểm ATPT góp phần nâng cao chất lượng bệnh viện.
Trang 1BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ
CHUYÊN ĐỀ BÁO CÁO GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC TUÂN THỦ QUY TRÌNH AN TOÀN PHẪU THUẬT TẠI KHOA PHẪU THUẬT - GÂY MÊ HỒI SỨC THUỘC BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KIÊN GIANG
HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: ……….
LỚP BỒI DƯỠNG CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP VIÊN CHỨC Y TẾ
……….
Cần Thơ
Trang 2-MỤC LỤC
Danh mục viết tắt
Danh mục bảng, biểu, sơ đồ
I Đặt vấn đề 1
II Mục đích 2
III Nội dung 2
3.1 Giới thiệu các luận điểm chính 2
3.2 Cơ sở thực tiễn 9
3.3 Bàn luận 11
IV Kết luận và khuyến nghị 13
4.1 Kết luận 13
4.2 Khuyến nghị 13
V Tài liệu tham khảo 15
Trang 3DANH MỤC VIẾT TẮT
Trang 4DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
Hình 3.1 Bảng kiểm an toàn phẫu thuật do WHO ban hành 2009 8
Trang 5I ĐẶT VẤN ĐỀ
An toàn người bệnh ngày nay đã trở thành một trong những thách thức lớn nhấttrong lĩnh vực y tế Đảm bảo an toàn cho bệnh nhân trong phòng mổ bắt đầu trước khibệnh nhân vào phòng phẫu thuật và chú ý đến tất cả các loại lỗi y tế có thể phòng ngừađược (ví dụ như lỗi thuốc), nhưng lỗi phẫu thuật là duy nhất đối với môi trường này Cácbước để ngăn chặn sai vị trí, sai người, sai quy trình hoặc giữ dị vật đã được đề xuất, bắtđầu bằng giao tiếp có cấu trúc giữa bệnh nhân, bác sĩ phẫu thuật và các thành viên kháccủa nhóm chăm sóc sức khỏe Phòng ngừa các lỗi phẫu thuật đòi hỏi sự chú ý của tất cảcác nhân viên liên quan đến chăm sóc bệnh nhân
Tai biến điều trị là sự cố gây nguy hại cho BN ngoài ý muốn, xảy ra trong quátrình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, điều trị BN Dù tai biến xảy ra ở bất cứ mức độ vànguyên nhân nào cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và thể chấtcủa người bệnh, đặc biệt với những BN lớn tuổi, thường kèm theo nhiều bệnh phối hợp[1] Tai biến trong điều trị do rất nhiều nguyên nhân khác nhau Nhiều quốc gia trên thếgiới công bố số lượng BN bị các tai biến rất lớn, ước tính cứ 10 BN nhập viện thì có 01
BN bị tai biến điều trị, theo hiệp hội quốc tế Joint Commission chỉ tính riêng năm 2008tại Mỹ đã có 116 trường hợp mổ nhầm vị trí
Từ tháng 10/2007 đến tháng 9/2008, nhóm chuyên gia xây dựng bảng kiểm antoàn trong phẫu thuật của WHO đã tiến hành thử nghiệm bảng kiểm tại 8 bệnh viện thuộc
8 thành phố: Toronto, Canada; New Delhi, Ấn Độ; Amman, Jordan; Auckland, NewZealand; Manila, Philippines; Ifakara, Tanzania; Luân Đôn, Vương quốc Anh và Seattle,Hoa Kỳ Đây là những bệnh viện đại diện cho các hệ thống y tế khác nhau trên thế giới,
có hoàn cảnh kinh tế khác nhau và đều có nguồn bệnh nhân cần phẫu thuật rất đa dạng
Dữ liệu được thu thập từ 3.955 bệnh nhân sau khi bảng kiểmđược thực hiện, kết quả củanghiên cứu thử nghiệm được công bố trên Tạp chí Y học New England vào tháng 1/2009
và kết quả đã chứng minh những cải thiện đáng kể về an toàn người bệnh trong phẫuthuật
Việc sử dụng bảng kiểm của WHO đã làm giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng phẫuthuật của hơn một phần ba số trường hợp trên tất cả 8 bệnh viện được chọn triển khai thíđiểm Tỷ lệ các biến chứng giảm từ 11% xuống còn 7% và tỷ lệ tử vong giảm từ 1,5%xuống 0,8%
Ở Việt Nam, thực hiện Quyết định 7482/QĐ-BYT ngày 18/12/2018 về “Bộ tiêuchí chất lượng đánh giá mức độ an toàn phẫu thuật” cũng đang diễn ra tại các Bệnh viện
Trang 6trên toàn quốc Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang hàng năm số lượng người bệnhcần điều trị phẫu thuật ngày càng tăng lên năm 2018 có khoảng 30.000 trường hợp nênvấn đề ATPT càng trở thành vấn đề cấp yếu, để cụ thể hóa quy trình của Bộ Y tế tại KhoaPhẫu thuật – Gây mê hồi sức; Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang cũng đã triển khai thựchiện bảng kiểm ATPT Nhằm đánh giá việc tuân thủ về thực hành đúng qui trình ATPTcủa nhân viên y tế tại Khoa Phẫu thuật – Gây mê hồi sức và đề xuất các giải pháp nângcao tỷ lệ tuân thủ bảng kiểm ATPT Xuất phát từ các lý do trên, tôi đã chọn đề
tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả việc tuân thủ quy trình an toàn phẫu thuật tại Khoa
Phẫu thuật - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang” làm chuyên đề
báo cáo của mình
II MỤC ĐÍCH
Qua chuyên đề giải pháp nâng cao hiệu quả việc tuân thủ quy trình an toàn phẫuthuật tại Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang từ đóđánh giá được thực trạng việc tuân thủ quy trình ATPT và đề xuất ra một số giải phápnâng cao tỷ lệ tuân thủ bảng kiểm ATPT góp phần nâng cao chất lượng bệnh viện
III NỘI DUNG
3.1 Giới thiệu các luận điểm chính
3.1.1 Các khái niệm cơ bản
Sức khỏe là trạng thái khỏe mạnh về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không chỉ làkhông mắc bệnh hoặc ốm yếu Chăm sóc sức khỏe là các dịch vụ mà cá nhân và cộngđồng nhận được để nâng cao, duy trì, giám sát hoặc phục hồi sức khỏe
An toàn người bệnh là sự phòng ngừa các sai sót có thể gây nguy hại cho ngườibệnh trong quá trình điều trị và chăm sóc An toàn người bệnh là một chuyên ngành tronglĩnh vực y tế, áp dụng các phương pháp an toàn nhằm hướng đến mục đích xây dựng một
hệ thống cung ứng dịch vụ y tế đáng tin cậy An toàn người bệnh còn là một thuộc tínhcủa ngành y tế, nó tối thiểu hóa các sự cố và tối đa hóa sự phục hồi từ các sự cố An toànngười bệnh ngày nay được xem là một môn học trong khoa học quản lý bao gồm cácnguyên lý chính về ATNB như sau, cách tiếp cận hệ thống, văn hóa không buộc tội, tưduy yếu tố con người vào môi trường làm việc tạo nên một hệ thống khó mắc lỗi vàVHATNB
Sự cố y khoa: là các tình huống không mong muốn xảy ra trongquá trình chẩn đoán, chăm sóc và điều trị do các yếu tố khách quan,
Trang 7chủ quan mà không phải do diễn biến bệnh lý hoặc cơ địa người bệnh,tác động đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh Tình huống có nguy
cơ gây ra sự cố: là tình huống đã xảy ra nhưng chưa gây hậu quả hoặcgần như xảy ra nhưng được phát hiện và ngăn chặn kịp thời, chưa gâytổn thương đến sức khỏe của người bệnh Nguyên nhân gốc: là nguyênnhân ban đầu có mối quan hệ nhân quả trực tiếp dẫn đến việc xảy ra
sự cố y khoa, nguyên nhân gốc có thể khắc phục được để phòng ngừa
sự cố y khoa
Thuật ngữ phẫu thuật sai vị trí được sử dụng để chỉ bất kỳ quy trình phẫu thuật nàođược thực hiện trên bệnh nhân sai, phần cơ thể sai, bên sai của cơ thể hoặc ở cấp độ saicủa vị trí giải phẫu được xác định chính xác Các thuật ngữ sau đây có thể được sử dụng
để mô tả các lỗi cụ thể khác nhau: Phẫu thuật sai bệnh nhân mô tả một quy trình phẫuthuật được thực hiện trên một bệnh nhân khác với phương pháp dự định nhận phẫu thuật;Phẫu thuật sai bên cho thấy một quy trình phẫu thuật được thực hiện trên tứ chi hoặc bêntrái của cơ thể bệnh nhân (ví dụ, buồng trứng trái chứ không phải buồng trứng phải);Phẫu thuật sai cấp độ và phẫu thuật sai phần được sử dụng để chỉ ra các thủ tục phẫuthuật được thực hiện tại vị trí phẫu thuật chính xác, nhưng ở cấp độ sai hoặc một phầncủa lĩnh vực phẫu thuật hoặc giải phẫu bệnh nhân
3.1.2 An toàn người bệnh trong phẫu thuật
Các lỗi phẫu thuật có thể phòng ngừa được đã nhận được sự chú ý ngày càng tăngtrong những năm gần đây, mặc dù chúng dường như xảy ra tương đối không thườngxuyên so với các loại lỗi y tế khác Ủy ban hỗn hợp đã thu thập dữ liệu về các sự kiệntrọng tâm được báo cáo từ năm 1995 với phẫu thuật tại chỗ sai liên tục được xếp hạng là
lý do được trích dẫn thường xuyên nhất
Trong năm 2008, năm mà dữ liệu gần đây nhất có sẵn, đã có 116 sự kiện trọng tâmphẫu thuật sai vị trí được xem xét Mặc dù số liệu thống kê cụ thể về chuyên khoa khôngđược đưa vào trang web của Ủy ban hỗn hợp, nhưng không có chuyên khoa phẫu thuậtnào miễn nhiễm với các lỗi phẫu thuật Các ví dụ kinh điển trong chuyên khoa sản phụkhoa bao gồm các quy trình sai, chẳng hạn như thắt ống dẫn trứng mà không có sự đồngý
3.1.3 Phương pháp tiếp cận hệ thống
Trang 8Đặc biệt vì khả năng gây hại nghiêm trọng từ các lỗi phẫu thuật, cần có những nỗlực mạnh mẽ để loại bỏ hoặc giảm tần suất của chúng Ngăn chặn một lỗi phẫu thuậtdường như có thể tuân theo cách tiếp cận hệ thống liên quan đến nỗ lực nhóm của tất cảcác cá nhân tham gia vào quá trình phẫu thuật Mặc dù tất cả các thành viên của nhómphẫu thuật chia sẻ trách nhiệm này, bác sĩ phẫu thuật chính nên giám sát những nỗ lựcnày Ủy ban hỗn hợp đã xác định các yếu tố sau đây có thể góp phần làm tăng nguy cơphẫu thuật sai vị trí: Nhiều bác sĩ phẫu thuật liên quan đến vụ án; Nhiều thủ tục trong mộtlần phẫu thuật; Áp lực thời gian bất thường để bắt đầu hoặc hoàn thành thủ tục; Đặc điểmthể chất bất thường, bao gồm cả bệnh béo phì hoặc dị dạng.
Một chủ đề phổ biến trong các trường hợp phẫu thuật tại chỗ sai liên quan đếngiao tiếp thất bại giữa (các) bác sĩ phẫu thuật, các thành viên khác của nhóm chăm sócsức khỏe và bệnh nhân.Giao tiếp là rất quan trọng trong suốt quá trình phẫu thuật, đặcbiệt là trong quá trình đánh giá trước phẫu thuật của bệnh nhân và các thủ tục được sửdụng để xác minh vị trí phẫu thuật.Đánh giá bệnh nhân trước phẫu thuật hiệu quả baogồm xem xét hồ sơ y tế hoặc nghiên cứu hình ảnh ngay trước khi bắt đầu phẫu thuật Đểtạo điều kiện cho bước này, tất cả các nguồn thông tin liên quan, được xác minh bởi danhsách kiểm tra định trước, nên có sẵn trong phòng phẫu thuật và được kiểm tra lại bởi toàn
bộ đội phẫu thuật trước khi bắt đầu phẫu thuật Một cuộc họp ngắn là quan trọng để phâncông vai trò thiết yếu và thiết lập kỳ vọng Giới thiệu mỗi người trong phòng điều hànhtheo tên và vai trò, ngay cả khi các thành viên trong nhóm quen thuộc, được khuyến nghị
để cải thiện giao tiếp Bất cứ khi nào có thể, bệnh nhân (hoặc người được chỉ định củabệnh nhân) nên tham gia vào quá trình xác định vị trí phẫu thuật chính xác, cả trong quátrình đồng ý và trong hành động vật lý đánh dấu vị trí phẫu thuật dự định trong khu vựctrước phẫu thuật Một thủ tục chính thức để xác nhận cuối cùng về vị trí phẫu thuật vàbệnh nhân chính xác (một thời gian ra khỏi phạm vi trực tiếp), đòi hỏi sự tham gia của tất
cả các thành viên của nhóm phẫu thuật có thể hữu ích Thời gian chờ có thể bao gồmkhông chỉ xác minh bệnh nhân và vị trí phẫu thuật, mà còn có tiền sử bệnh lý liên quan,
dị ứng, sử dụng kháng sinh trước phẫu thuật thích hợp và điều trị dự phòng huyết khốitĩnh mạch sâu
3.1.4 Cải thiện sự an toàn của bệnh nhân trong môi trường phẫu thuật
Năm 2003, Ủy ban hỗn hợp đã công bố Nghị định thư phổ cập về phòng chống sailầm, thủ tục sai và phẫu thuật sai người Giao thức phổ quát, hiện được bao gồm trong
Trang 9chương về các mục tiêu an toàn cho bệnh nhân quốc gia trong sổ tay công nhận của Ủyban hỗn hợp, liên quan đến việc hoàn thành ba thành phần chính trước khi bắt đầu bất kỳthủ tục phẫu thuật nào.
Chuẩn bị trước phẫu thuật
Đội ngũ chăm sóc sức khỏe đảm bảo rằng tất cả các tài liệu liên quan và thông tin
hoặc thiết bị liên quan đều: Có sẵn trước khi bắt đầu thủ tục; Xác định chính xác, dán
nhãn và khớp với định danh của bệnh nhân; Được xem xét và phù hợp với mong đợi củabệnh nhân và với sự hiểu biết của nhóm về bệnh nhân, thủ tục và trang web dự định
Nhóm chuẩn bịphải giải quyết thông tin còn thiếu hoặc sự khác biệt trước khi bắtđầu phẫu thuật
Đánh dấu vị trí phẫu thuật:
Các quy trình yêu cầu đánh dấu vị trí vết mổ hoặc vị trí chèn bao gồm những nơi
có nhiều hơn một vị trí có thể cho quy trình hoặc khi thực hiện quy trình sẽ ảnh hưởngtiêu cực đến chất lượng hoặc an toàn Theo Ủy ban hỗn hợp, trang web không cần phảiđược đánh dấu trong trường hợp cấu trúc song phương (như buồng trứng) bị loại bỏ
Kiểm tra an toàn phẫu thuật theo Bảng kiểm của Tổ chức Y tế Thế giới
Một công cụ hữu ích khác để thúc đẩy sự an toàn của bệnh nhân trong môi trườngphẫu thuật là danh sách kiểm tra an toàn phẫu thuật do Tổ chức Y tế Thế giới công bố.Danh sách kiểm tra dựa trên chương trình quốc tế thành công Cứu sống phẫu thuật antoàn, cuộc sống kết hợp các danh sách kiểm tra hợp lệ để xem xét bởi đội ngũ phẫu thuậttrước khi gây mê, trước khi rạch da và trước khi bệnh nhân rời phòng phẫu thuật Khôngphù hợp để đặt sự phụ thuộc hoàn toàn vào bác sĩ phẫu thuật để xác định vị trí phẫu thuậtchính xác hoặc cho rằng bác sĩ phẫu thuật không bao giờ nên được hỏi Nguy cơ lỗi cóthể được giảm bằng cách liên quan đến toàn bộ nhóm phẫu thuật trong quy trình xácminh trang web và khuyến khích bất kỳ thành viên nào trong nhóm đó chỉ ra một lỗi cóthể xảy ra mà không sợ bị chế giễu hay khiển trách
Một yếu tố tương đối mới nhưng thiết yếu của quá trình tổng thể là sự nhập ngũchính thức của bệnh nhân trong nỗ lực ngăn chặn các lỗi trong lĩnh vực phẫu thuật Liênquan đến bệnh nhân theo cách này đòi hỏi nỗ lực cá nhân của bác sĩ phẫu thuật để giáodục bệnh nhân trong quá trình đánh giá trước phẫu thuật Bệnh nhân, người có cổ phầnlớn nhất trong việc tránh sai sót, do đó tham gia toàn diện vào việc giúp đảm bảo tránhđược lỗi
Trang 10Các kỹ thuật mới và thiết bị mới là các thành phần quan trọng để phát triển vàcung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng tốt nhất trong phòng mổ, nhưng chúng cũng đạidiện cho các nguồn lỗi phẫu thuật tiềm ẩn Bất cứ khi nào có thể, một bác sĩ phẫu thuậtkết hợp một kỹ thuật phẫu thuật mới nên được giám sát hoặc giám sát bởi một đồngnghiệp có kinh nghiệm hơn về kỹ thuật này cho đến khi năng lực được thể hiện thỏađáng Tuy nhiên, trong một số trường hợp, một kỹ thuật có thể đổi mới đến mức không
có bác sĩ phẫu thuật nào tại cơ sở đó có thêm kinh nghiệm Trong những tình huống nhưvậy, có thể cần phải yêu cầu giám sát đối ứng tại một bệnh viện khác hoặc cấp các đặcquyền tạm thời cho một người nào đó từ bệnh viện khác để giám sát người nộp đơn.Bác
sĩ phẫu thuật thực hiện thủ thuật nên đã ghi lại các kỹ năng và kinh nghiệm trong lĩnh vựcphẫu thuật liên quan
Khi thiết bị mới được giới thiệu, tất cả các thành viên của đội phẫu thuật phảiđược đào tạo và thực hành với thiết bị mới phù hợp với mức độ liên quan của họ và tất cảnhân viên tham gia phải nhận thức được tất cả các tính năng an toàn, cảnh báo và báođộng của thiết bị Bất cứ khi nào có thể, bộ phận kỹ thuật y tế của tổ chức nên kiểm trathiết bị và xác minh rằng nó hoạt động đúng trước khi thiết bị được đưa vào sử dụng lâmsàng Bất kỳ tài liệu thông tin nào (ví dụ: hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn vận hành) donhà sản xuất thiết bị cung cấp phải được xem xét cẩn thận bởi người dùng chính và nênquen thuộc với bất kỳ ai sử dụng thiết bị Các nhãn được gắn vào thiết bị hoặc thẻ nhựahướng dẫn tóm tắt để sử dụng đúng cách có thể hữu ích cho đến khi mọi người tham giađều cảm thấy thoải mái với thiết bị mới.Tất cả các bộ điều hợp, phụ kiện và vật tư cầnthiết phải có sẵn trong phòng hoặc có sẵn trước khi bắt đầu phẫu thuật với thiết bị mới.Bất kỳ thiết bị bảo vệ được đề nghị nào, chẳng hạn như tấm che mắt hoặc vật liệu làmkhô đặc biệt, nên được sử dụng cho sự an toàn của tất cả các bên liên quan Bác sĩ phẫuthuật chính sử dụng thiết bị mới phải thể hiện được năng lực trong việc sử dụng thiết bị,dẫn đến việc cấp các đặc quyền.Lãnh đạo của mỗi bộ phận phẫu thuật sẽ xác định các yêucầu cụ thể để cấp đặc quyền cho các thành viên của họ để sử dụng các kỹ thuật hoặc thiết
bị mới Nó không bao giờ thích hợp cho các cá nhân không có kinh nghiệm, không cócăn cứ, chẳng hạn như đại diện của ngành, để thực hiện phẫu thuật thực tế Những cánhân như vậy nên được loại trừ khỏi phòng mổ nếu sự hiện diện của họ sẽ gây mất tậptrung hoặc khó chịu cho bất kỳ thành viên nào trong nhóm điều hành thiết yếu.Thông tin
bổ sung về các yêu cầu cho các đặc quyền mới có thể được tìm thấy trong Chất lượng vàATNB Phụ nữ, phiên bản 2
