Đề cương văn học phương tây hnue

Đề cương văn học Phương Tây của HNUE. Một chiếc đề cương xịn là bước đầu để có một kết quả học tập tốt ở cuối kì. Đừng ngần ngại bỏ ra một chút tiền nhỏ để sở hữu đề cương phục vụ cho ôn tập. Chúc bạn có một kì Full A và học tập tốt nhé

ĐỀ CƯƠNG VĂN HỌC PHƯƠNG TÂY.

Bảng phân chia tác giả theo thời kì

1 Hy Lạp

cổ đại

Karl Marx: “Không có cơ sở văn minh Hy Lạp cổ đại và đế quốc La Mã thì không có châu Âu hiện đại”

- Phong trào tự do + sự ra đời của các thành bang

- Cuộc đấu tranh chống xâm lược, bảo vệ nền dân chủ Athens

- Ý thức tự cường dân tộc trong dựng nước và giữ nước

Mỹ học ra đời, đúc kết và định hướng văn nghệ, đẩy VH

-NT lên thời kỳ đỉnh cao

=> Từ chất liệu thần thoại đẹp đẽ giàu giá trị triết lý, nhân văn,những ca sĩ dân gian đã sáng tác bài ca bất tử về các vị thần,anh hùng thành bang…

Nhà thơ Homer đã kế thừa nguồn tư liệu đó và sáng tạo nên 2

thiên anh hùng ca (sử thi) vĩ đại: Iliad và Odyssee

Nhà thơ Homer - Sử thi

- Sự hưng suy của chế độ phong kiến

- Sự hình thành của quốc gia dân tộc phương Tây

→ chiến tranh nổ ra để chia quốc gia

- Sự lớn mạnh của đạo Cơ Đốc

- Đêm trường:

+ Kéo dài hàng nghìn năm

+ Tính chất đen tối:

● San bằng: phá hủy cung điện, chôn vùi giá trị tinh thần

● Ngu dốt: làm cho dân càng ngu càng tốt → dễcai trị

● Tôn giáo tham gia vào mọi mặt đời sống

Không có

hưng

(TK 16)

4.1 Thế giới quan của triết học Phục hưng

- Chủ nghĩa cá nhân về thực tiễn và lý luận

- Tôn thờ cuộc sống thế tục (giải phóng thân xác)

- Tinh thần thế tục hóa tôn giáo → đa thần giáo

- Giải phóng các quyền uy

- Quan tâm đặc biệt tới quá khứ hoàng kim

- Tập trung vào thẩm mĩ - nghệ thuật

4.2 Tinh thần cốt lõi của văn hóa Phục hưng

- Chủ nghĩa nhân văn:

* Mở đầu: Dante.

* Khép lại:

- William Shakespeace(Anh)

+ Romeo and Juliet + Hamlet (đã thi)

- Cervantes (Tây Ban Nha)+ Don Quixote

+ Dạy làm người (có nhân tính).

+ Đề cao sự tinh tế và nhạy cảm với vạn vật

+ Có khả năng ngôn ngữ, học triết học

- Sống như thế nào: sống như một một con người, có thể làmnhững gì mà họ muốn

- Lấy con người làm trung tâm

+ Văn nghệ phục vụ sự nghiệp thống nhất quốc gia

=> Một màu, bị ép buộc bởi viện hàn lâm

- Nguyên lý Mỹ học cổ điển chủ nghĩa:

+ Tôn sùng lý trí

+ Mô phỏng tự nhiên tâm hồn:

● Hài kịch (giới bình dân, nô lệ)

+ Đề cao trí tuệ → có trí tuệ sẽ có tất cả

+ Tư duy (suy nghĩ bậc cao): có mục đích, hướng giải quyếtvấn đề

+ Tư duy của những TK trước bị áp đặt bởi tôn giáo, tăng lữ,quý tộc và chính bản thân tác giả Vấn đề chính của thời đại làtri thức, tư duy của con người Kiến thức của con người ở TKtrước bị hạn chế, nằm trong khuôn khổ, không được phépphản biện

=> Lật đổ quyền uy của tri thức

=> Phổ cập tri thức đến mọi người

=> Khuyến khích con người có suy nghĩ phản biện

6.3 Văn học

- Văn học mang tính phản phong, chống tôn giáo

- Daniel Defoe (Anh)

+ Robinson Crusoe.

- Goethe (Đức)

+ Faust

- Giải phóng cá nhân khỏi sự gò ép về phương diện chính trị

+ Lãng mạn tiêu cực: đại diện cho hệ ý thức quý tộc, tiếc nuốiquá khứ oanh liệt nay không còn, mong muốn khôi phục chế

- Baudelaire (Mỹ), thơ tượng trưng

- Emily Dickinson (Mĩ), mix các phong cách

=> Tạo nên diện mạo bất an kinh hoàng cho nhân loại

- “Chúa đã chết” - nền tảng đạo đức Thiên chúa giáo đã đổ vỡ,không còn là chỗ dựa vững chắc cho con người Con ngườichỉ có thể dựa vào chính mình

8.2 Văn học

- Đề tài: Hình ảnh con người cô đơn, tha hóa và bất lực

- Nghệ thuật kể chuyện: Không tập trung vào cốt truyện, kểbằng nhiều điểm nhìn, tối đa khách quan hóa trần thuật

- Phong cách: cách tân, đổi mới bút pháp, lạ hóa

- Đó là quá trình chinh phục thiên nhiên kéo dài vô cùng chậm chạp vì trình độ lao

động còn thấp, công cụ lao động thô sơ

- Người Hy Lạp lấy bản thân làm thước đo vũ trụ, dùng trí tưởng tượng để giải thích

tự nhiên và chinh phục thiên nhiên

- Tư tưởng của thần thoại (ý thức hệ) là “chủ nghĩa thần linh”: mọi hiện tượng và vật

thể đều được gán cho thần linh và sức mạnh thần bí

- Mặt khác, thần thoại vẫn đậm màu sắc hiện thực và duy vật thô sơ

- Thần thoại có tư duy cao về hình thức nghệ thuật và nội dung nhân văn, ý nghĩa triết lí:

● Phản ánh một thời đại quan trọng trong lịch sử Hy Lạp - thời đại chuyển tiếp

từ công xã nguyên thủy sang XH có nhà nước

● Các vị thần trong TTHL không phải những lực lượng XH xa vời, có quyền

uy tuyệt đối như các thần ở phương Đông mà là những hình tượng rất gần gũi với con người

● Ảnh hưởng rất quan trọng đối với nền văn minh Hy Lạp nói riêng và văn

minh châu Âu nói chung

2 Phân loại

- Nhóm 1: truyện về các gia hệ thần: phản ánh sự ra đời của các dòng họ thần thánh

đầu tiên Gồm các sự tích của 4 gia hệ thần:

● Gia hệ thần Chaos – sự mở đầu thế giới

● Gia hệ thần Uranus – vũ trụ

● Gia hệ thần Kronos – bầu trời

● Gia hệ thần Zeus (Jupiter) – chúa tể thần linh

- Nhóm 2: truyện về các thành bang và vua chúa

- Nhóm 3: truyện về các anh hùng, nghệ nhân, nghệ sĩ

● Xuất phát từ quan niệm của người Hy Lạp: những người có tài năng xuấtchúng, phẩm chất tuyệt vời, huyền bí chắc hẳn phải mang dòng máu thần linh

● Nhờ ngôn ngữ thi ca, trí tưởng tượng phong phú, lối tư duy đặc sắc, thần thoại

Hy Lạp đã sáng tạo cả một hệ thống với khoảng 3000 nhân vật thần linh và bán thần, người trần: họ đều có ước mơ, khát vọng, tận hưởng đau khổ,

sướng vui, hạnh phúc và sụp đổ giống như con người Hy Lạp

=> Thần thoại Hy Lạp là sự khởi đầu rực rỡ, trở thành nguồn nuôi dưỡng toàn bộ văn học

nghệ thuật Hy Lạp về sau, lại được lan tỏa khắp châu Âu mở ra thời đại Phục Hưng Tây Âu

3 Đặc điểm nội dung

3.1 Thần thoại phản ánh nội dung hiện thực đất nước Hy Lạp thời cổ đại

❖ Nền sản xuất, trình độ sản xuất và công cụ lao động được miêu tả rõ nét trongnhững câu chuyện có vẻ hoang đường về các vị thần:

- Việc trồng trọt mùa màng: nữ thần Detemer

- Nghề trồng nho và nấu rượu nho: thần Dionysos

- Nghề rèn: thần thợ rèn Hephaestus

- Nghề dệt: được miêu tả trong cuộc thi tài của thợ dệt Anken và nữ thần Athena

- Nghề đi biển, thương mại: thần Hermes

- Chuyện các thủy thủ trên tàu Argo: câu chuyện thuần hóa bò rừng thành bò nhà đểkéo cày, gieo hạt

❖ Cuộc đấu tranh chống kẻ thù bốn chân và hai chân

- Truyện thần Apollo tiêu diệt mãng xà vùng Delph

- Truyện sư tử Nemee, bò rừng, chó ngao Xerbe, ác điểu bị Heracles chinh phục hoặctiêu diệt

❖ Sinh hoạt xã hội, phong tục tập quán cũng được miêu tả phong phú

- Nữ thần Rhae đẻ ra Zeus trong một “hang đá xa xôi”, nữ thần Maya đẻ ra Hermesđem đặt vào hang đá Thần Apollo, Dionizote chăn bò, chiều lại lùa bò về hang… đã

chứng minh ngôi nhà đầu tiên của con người là hang đá.

- Chế độ quần hôn, tập hôn, hôn nhân tập đoàn được kể trong nhiều chuyện Nhất là

thần tối cao Zeus trải nhiều cuộc tình không phân biệt gia hệ, Heracles cưới cả nămchục chị em Thần Uranus phối hôn với mẹ Gaia, thần Kronos cưới chị ruột là Rhea,thần Zeus cưới em gái là Hera…

- Những kẻ vi phạm đạo đức như ích kỷ, dối trá cũng bị trừng phạt Đó cũng là

bước đầu hình thành đạo đức (chưa phải là luật pháp) nên câu chuyện thần thoại làmột kiểu tuyên truyền giáo dục có hiệu quả đặc biệt

- Kể từ khi phát sinh chế độ tư hữu, xã hội phân hóa giai cấp dẫn tới quan hệ giữa

người với người ngày càng xấu đi Những cuộc tranh giành của cải cũng chẳng kém

phần quyết liệt Bọn vua chúa, chủ nô tham lam bị thần thoại đả kích thích đáng.

3.2 Thần thoại phản ánh tư tưởng, tình cảm của con người Hy Lạp cổ đại

❖ Chủ nghĩa duy vật thô sơ hình thành

- Dù thần thoại thấm đẫm thế giới quan thần linh nhưng cách giải thích về tự nhiên - xãhội vẫn mang màu sắc hiện thực, duy vật: thần Promete sinh ra từ đất, thần Deucalionsinh ra từ đá, nữ thần Artemis, Venus sinh ra từ bọt biển…

=> Đều do vật chất sinh ra.

- Trong 4 gia hệ thần, người Hy Lạp muốn trình bày sự biến chuyển của thế giới từ

thấp đến cao, từ hoang sơ đến tinh xảo, đẹp đẽ: nhân vật út bao giờ cũng phát triển

thành công hơn những người anh

- Nhân vật chính thay đổi từ thần linh dần dần chuyển sang con người => vai trò của con người ngày càng được khẳng định

- Thần thoại không chỉ là hoang đường mà còn có tính logic: nữ thần mùa xuân

Persephone chỉ ở với mẹ là nữ thần Demeter ¼ năm, còn lại phải về âm phủ sống vớichồng là Hadex

❖ Thần thoại Hy Lạp - bộ thần thoại đậm đà nội dung nhân văn

- Người kể chuyện luôn biểu lộ rõ thái độ ca ngợi các vị thần tích cực và phê phán các thần tiêu cực, từ đó dần phân biệt hai loại thần đối lập

- Tư tưởng đạo lý công bằng được đề cao: trừng phạt và khen thưởng Phần thưởng

cao quý nhất là được trở về đỉnh núi Olympus hào quang chói lọi, sống bất tử cùngthế giới thần linh

- Thái độ trân trọng tất cả những gì có ích cho cuộc sống con người, đặc biệt là thái

độ với thiên nhiên: trân trọng cây cối, hoa trái, trừng phạt kẻ bạc đãi thiên nhiên

- Đề cao tình cảm đạo đức lớn lao:

● Tình yêu quê hương, đất nước, đồng bào, đồng loại

● Tình cảm gia đình, tình mẫu tử, vợ chồng, anh em, cha mẹ thủy chung son sắt

4 Đặc điểm nghệ thuật

Chủ yếu thể hiện ở tính lãng mạn và cái đẹp cổ đại, chất thơ, trí tưởng tượng tràn đầy trong thần thoại Đó là phẩm chất đặc trưng của con người

❖ Tính chất kỳ vĩ, hoành tráng, đồ sộ đóng vai rất quan trọng của sử thi

- Tạo nên bề rộng cho bức tranh hiện thực

- Là sản phẩm của thế giới quan thần linh chủ nghĩa

❖ Lối kể chuyện đạt đến đỉnh cao

- Vừa chấm phá lại vừa đan xen chi tiết rất tỉ mỉ, hấp dẫn và sinh động

- Lối văn so sánh, hình tượng hoá tính cách và hành động nhân vật và cảnh vật giúp

người nghe dễ nhớ và đánh giá, phù hợp với tính truyền miệng của tác phẩm

❖ Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bút pháp hùng tráng sử thi và bút pháp trữ tình

- Bút pháp hùng tráng sử thi tả cảnh hoành tráng, sôi động như: những cuộc chiến

với quái vật, chiến tranh thành Troy

- Bút pháp trữ tình, thấm đẫm cảm xúc như cảnh “Hector từ giã vợ con, đi quyết

chiến với Achille”, “cảnh “Hera lừa Zeus”

❖ Thủ pháp xây dựng nhân vật và tính cách

- VD: Nhân vật chính Achille của Iliad được miêu tả công phu Chàng không có mộtquá trình lai lịch nhưng chỉ cần vài cảnh xuất hiện, đôi đoạn miêu tả đã in dấu ngaycho người đọc Sự dũng mãnh của chàng khác hẳn với một Ulysse (Odyssee) thậntrọng khôn ngoan, tính toán, trí xảo

II TRUYỆN NGẮN CỦA KAFKA VÀ HUYỀN THOẠI THÂN PHẬN CON NGƯỜI

1 Đặc trưng của truyện ngắn

2 Tác giả Kafka.

2.1 Thời đại, bối cảnh.

2.2 Phong cách truyện ngắn Kafka.

+ Kafka là một nhà hiện đại chủ nghĩa và chịu ảnh hưởng mạnh bởi những thể loại khác, nổi bật hơn cả là chủ nghĩa hiện sinh

+ Ông sử dụng những chủ đề nguyên mẫu về sự ghẻ lạnh, sự tàn bạo về thể xác

và tinh thần, mâu thuẫn cha-con, những nhân vật trong những cuộc truy tìmđáng sợ, và những sự biến đổi kỳ bí

+ Giọng văn trắng: giọng kể đều đều, các câu văn được đặt cạnh nhau khô

khốc, rời rạc, các chi tiết bị người kể chuyện lược giản đến tối đa Người kểchuyện thậm chí còn lược bỏ luôn lời chỉ dẫn khi kể lại các đoạn thoại củanhân vật, thậm chí lược bỏ cả chủ thể phát ngôn

+ Chủ nghĩa hiện sinh: là một trào lưu văn học phản ánh triết lý sống tự nhiên,

tự tại, tự do Trong cuộc sống hiện đại, để tồn tại con người nhiều lúc phải tựđánh mất mình, bị đổi ngôi từ “nhân vị” thành “đại từ”, từ “chủ thể” thành

“đối tượng”, từ “tôi” thành “nó” Chung quy là buộc phải tha hóa đúng nhưnhận định của triết gia Nietzsche: “Con người đã chết”

3 Huyền thoại thân phận con người trong truyện ngắn của Kafka.

- Huyền thoại và Huyền thoại thân phận con người:

+ F Kafka là một trong số những nhà văn sớm nhất làm sống lại huyền thoại và tạodựng nên thủ pháp huyền thoại trong văn học Trong sáng tác của ông, huyền thoạivừa là phương thức nghệ thuật, là thủ pháp nghệ thuật đồng thời là một biện pháp đểcảm thụ thế giới đằng sau thủ pháp đó

● Với tư cách là một thủ pháp, huyền thoại là công cụ tổ chức văn bản về mặt

kết cấu, tổ chức nên cách thuật truyện đem lại cho tác phẩm của F Kafka màusắc huyền ảo, kì lạ, thu hút, lôi cuốn người đọc vào tác phẩm nhằm chiếm lĩnhthế giới nghệ thuật của tác phẩm

● Với tư cách là một biện pháp cảm thụ, huyền thoại là công cụ tổ chức văn

bản về mặt ngữ nghĩa, là phương tiện miêu tả ẩn dụ về thế giới, đem tới chongười đọc những cảm nhận hoặc quan niệm về thế giới thực tại của nhà văn.Nói một cách cụ thể, huyền thoại giúp F Kafka thể hiện cảm quan của ông về

sự phi lí, tha hóa, cô đơn, về thân phận trong guồng quay của xã hội hiện đại.+ Như sự tiếp nối dòng tư duy huyền thoại nhân loại, trong thế giới nghệ thuật củaKafka chúng ta có thể bắt gặp sự kế thừa những motif khởi đầu từ tư duy huyền thoại

cổ, đấy là những câu chuyện mà tính chất kì ảo hoang đường xuất hiện ngay trong cấutrúc nội tại của sự vật, sự kiện hoặc những chi tiết, những tình huống có bóng dángcủa huyền thoại tôn giáo: sự biến dạng từ một con người trở thành con vật (Hoá thân),một sự vật vốn bất động có thể đột ngột bay lên (Người cưỡi xô), một con vật biết nói

(Chó sói và người Ả Rập), hình ảnh của vị thần hung dữ mà Brod đã phát hiện, hìnhthức nghi lễ trong hành động của một số nhân vật (hai tên đao phủ hành hình J.K.),một không gian đầy những tranh tượng gợi nhớ đến thế giới của thần linh ma quỷ(nhà thờ, nơi J.K tiếp xúc với cha cố trong Vụ án) Có điều, tất cả những huyềnthoại có mẫu gốc từ thời xa xưa đó bước vào sáng tác của Kafka không còn nguyênvẹn, mà đã bị đứt đoạn hoặc biến dạng, và tất nhiên là gắn với một ý thức thẩm mĩhoàn toàn khác Những yếu tố này xuất hiện trong thế giới nghệ thuật của ông khôngphải để giải thích thế giới, hay để kêu gọi một niềm xác tín, mà là nhằm trình bày mộttrạng thái tồn tại nào đó của con người hay thế giới Sự hoá thân của nhân vật trongtác phẩm của ông không phải là một mắt xích trong quá trình chinh phục một mụctiêu nào đó theo kiểu của cổ tích, mà là một nỗ lực phơi bày tình trạng tha hoá của thếgiới và nỗi cô đơn hiện sinh của con người Nếu trong cổ tích, sự biến dạng thường làmột tình thế bất khả kháng mà nhân vật buộc phải tuân theo, thì trong Hoá thân, ở mộtchừng mực nào đó, việc biến dạng này có thể coi là một hành động tự nguyện, nhưhành động tự thiêu, tuyệt thực hay tương tự, vẫn xảy ra đâu đó trong đời sống Chính

vì thế, quá trình biến dạng của Gregor không được thực hiện như một chu kì, tức làkhông có con đường trở lại với kiếp sống ban đầu (trong cổ tích, motif biến dạngthường theo chu kì người - vật - người, hoặc vật - người - vật, và riêng điều đó đãphản ánh quan niệm về một thế giới tuần hột biểu hiện của việc con người bị trục xuấtkhỏi thế giới, bị triệt tiêu, hoặc là một phản ứng chối bỏ thực tại, hiểu theo cách nàothì đó cũng là một ác mộng Tương tự như vậy, trong cổ tích, thần thoại, khi nhân vậtcưỡi lên một sự vật: tấm thảm, cái chổi (hoặc con vật thần kì: chim, ngựa, sư tử )cũng đồng nghĩa với việc nó có một phương tiện để thực thi nhiệm vụ của mình, xongviệc, thế giới hoàn nguyên, thể hiện một nhận thức ngây thơ về hiện hữu hoặc mộtkhát vọng nào đó, trong cách nhìn về khả năng thông linh của vạn vật trên cơ sở nhìnnhận mối quan hệ hoà hợp giữa con người với tự nhiên, thì đến Kafka, tình hình đãkhác Nhân vật của Kafka cưỡi lên một cái gì đó không nhằm tiếp tục giải quyếtnhững giấc mơ cổ tích, mà đó chỉ là một biểu hiện của việc con người bị trục xuấtkhỏi thế giới, bị triệt tiêu, hoặc là một phản ứng chối bỏ thực tại, hiểu theo cách nàothì đó cũng là một ác mộng

III ANDERSEN: “CÔ BÉ BÁN DIÊM” (đã thi)

IV TRUYỆN NGẮN CỦA O HENRY VÀ TÌNH HUỐNG TRUYỆN

1 Đặc trưng của truyện ngắn (xem II.1)

2 Tác giả O Henry (1862 - 1910)

2.1 Thời đại.

● Lịch sử xã hội:

- Nước Mỹ trải qua cuộc nội chiến 1861 - 1865 và

cuộc chiến thắng lợi trước thực dân Tây Ban Nha

- Sự phát triển chóng mặt của nền công nghiệp, đô

- Tác giả là một người lao động khốn khổ trongthời đại đó Ông phải kiếm sống bằng nhiều nghềkhác nhau, trong đó có viết văn

thị hóa khiến sự phân cách giàu - nghèo trở nên

trầm trọng

● Tư tưởng văn hóa:

- Sự phát triển của xã hội công nghiệp - tiêu thụ

làm nảy sinh trong tâm lý Mỹ chủ nghĩa cá

nhân, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa lạc

quan…

- O’Henry đã thể hiện tâm thức này của người Mỹ

trong tác phẩm của mình, đặc biệt là sự khôi hài với biến tấu đa dạng: trêu đùa vui nhộn, giễu cợt

sâu cay, những trò lừa tinh tế, nghiêm trang,

● Văn học nghệ thuật:

- Cuối XIX- XX: nhiều trào lưu, khuynh hướng

văn chương cùng tồn tại ở Mỹ: chủ nghĩa lãng

mạn, chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự nhiên

=> Sự thật của đời sống Mỹ được miêu tả chân

thực đến trần trụi, khách quan đến lạnh lùng với

cảm hứng phê phán mạnh mẽ

- Ngoài dấu ấn hiện thực, tp của ông vẫn tồn tại

yếu tố lãng mạn Được xem là tác gia “bên cạnh chủ nghĩa hiện thực”, chất hiện thực trong sáng

tác của ông không thuần nhất nhưng rất đậm đà,được biến hóa đa dạng trong những tp mang màusắc lãng mạn, hài hước phiêu lưu

2.2 Cuộc đời

- Sinh ra tại một tiểu bang nhỏ ở Mỹ, mẹ mất sớm, bố nghiện rượu

- Được đi học đến năm 15 tuổi rồi làm nhân viên dược phẩm

- Năm 20 tuổi (1882) phát hiện mắc bệnh lao, chuyển tới Texas sống, làm nhiều nghề

và bắt đầu viết truyện ngắn

- 1896: bị vu oan và bắt vào tù 3 năm Ở trong tù, ông viết truyện bằng cái tên O’Henry

- Ra tù, ông kiếm sống bằng việc viết truyện ngắn đăng báo và nhanh chóng nổi tiếng

- 3 năm cuối đời: sống túng quẫn, nghèo khổ vì bệnh tật đeo bám

=> Cuộc đời nhiều biến động, gian khổ và trớ trêu Đến cuối cùng, ông phải từ giã cõi đời trong bệnh tật, túng thiếu và cô đơn khi tài năng và sức sáng tạo vẫn đang độ phát triển 2.3 Sáng tác

- Tập trung trong hơn 10 năm cuối cuộc đời

- Thể hiện vốn sống phong phú, quan sát nhạy bén, cảm nhận tinh tế, khả năng hư cấutuyệt vời của tác giả

- Gồm hơn 300 truyện ngắn, trong đó tp thành công hơn cả là: Chiếc lá cuối cùng, Món quà giáng sinh, Căn gác xép,

2.4 Phong cách sáng tác.

- O’Henry một nhà hiện thực

=> Tp của ông lấy chất liệu từ cuộc sống, phản ánh và thể hiện cảm thức trước cuộc sống

- Phong cách của ông là phong cách sáng tác của những nhà văn cổ điển Truyện ngắn của ông nhìn chung là khuôn mẫu của thể loại ở TK XIX

- Được coi là “phù thủy về cốt truyện”, bậc thầy sáng tạo tình huống

=> Cốt truyện tài tình, kết hợp với lối tự sự vừa tình cảm, vừa hài hước giễu cợt, châm biếm

chua cay và cái kết bất ngờ

- Truyện của ông thiên về người nghèo, người bất hạnh trong xã hội hiện thực

=> Ông đồng cảm, thấu hiểu nỗi khổ của những con người dưới “đáy xã hội” và đưa họ vào

tác phẩm của mình một cách sinh động, chân thực

3 Tình huống truyện trong truyện ngắn O Henry.

3.1 Khái niệm tình huống truyện.

❖ Khái niệm: Tình huống truyện là cái hoàn cảnh riêng được tạo nên bởi một sự kiện

đặc biệt trong truyện khiến tại đó, cuộc sống hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởngcủa tác giả cũng được bộc lộ sắc nét nhất

❖ Đặc điểm:

- Tình huống truyện được tạo nên bởi một sự kiện đặc biệt có liên quan sâu sắc đến nhân vật trung tâm của truyện.

- Thể hiện dụng công nghệ thuật của tác giả nhằm làm cho cuộc sống trong tác phẩm

hiện lên đậm đặc nhất và ý đồ tư tưởng của tác giả cũng được bộc lộ sắc nét nhất, tínhcách nhân vật cũng bộc lộ chân xác nhất

- Có khi diễn ra rất nhanh, gắn với một thời điểm tức thời của truyện; có khi diễn ra trong cả quá trình vận động của nhân vật

- Không phải tình huống nào cũng dễ nhận ra và hiển hiện rõ trên bề mặt sự kiện tác

phẩm

❖ Phân loại tình huống truyện:

nó, các bình diện khác ít được quan tâm

- Quyết định đến diện mạo toàn truyện: truyện ngắngiàu kịch tính

Tình huống truyện “Vợ nhặt”

của Kim Lân: Tràng tình cờ nhặt được vợ chỉ bằng mấy câu hát, lời bông đùa và bốn bát bánh đúc

- Diện mạo toàn truyện: truyện ngắn trữ tình

Ít gặp !

- Nhân vật bị đẩy tới tình huống bất thường: đối mặt Tình huống truyện “Chiếc

- Diện mạo truyện ngắn nghiêng về triết luận

thuyền ngoài xa” của Nguyễn

Minh Châu”: Tình huống nhận thức trước hiện tượng đầy nghịch lý của cuộc sống:

đối nghịch giữa cảnh chiếcthuyền ngoài xa đẹp như mơ làcảnh bạo hành của gia đìnhlàng chài vừa bước xuống từcon thuyền ấy

❖ Vai trò của tình huống truyện:

- Các sự kiện, biến cố của truyện được phát triển

- Tính cách nhân vật được bộc lộ rõ nét

- Việc giải quyết mâu thuẫn, xung đột trong tình huống truyện sẽ bộc lộ tư tưởng chủ

đề tác phẩm và dụng ý nghệ thuật của tác giả

- Việc sáng tạo tình huống độc đáo thể hiện khả năng quan sát, khám phá bản chất

cuộc sống, bản chất con người của nhà văn

3.2 Tình huống truyện trong truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng”

1) Phân tích về các yếu tố trong truyện ngắn O’Henry

Cốt truyện

- Theo kiểu truyền thống, các sự kiện vận động theo 5 bước: mở đầu, thắt nút, phát triển, đỉnh điểm, kết thúc

Kết thúc truyện

- Thường là kết có hậu, niềm vui, niềm hạnh phúc thuộc về người khốn khổ, tốt

bụng, để lại ý nghĩa nhân sinh cao đẹp

- Thường là “kết thúc đóng”, khép lại câu chuyện, số phận nhân vật

- Dù cốt truyện ở dạng cổ điển nhưng người đọc vẫn tìm thấy sự đan xen nhuần

nhuyễn của các mạch truyện, tạo thành dạng truyện có hai tình huống truyện,

hai chủ đề (Chiếc lá cuối cùng)

2) Đôi nét về tác phẩm

- Xuất xứ: “Chiếc lá cuối cùng” là truyện ngắn đặc sắc bậc nhất của O’Henry, tiêu

biểu cho kiểu kết thúc bất ngờ đặc trưng của ông

- Cốt truyện: Truyện kể về cuộc đời của ba họa sĩ nghèo trong một ngôi nhà ba tầng

tồi tàn với những căn phòng cho thuê giá rẻ: Giôn-xi, Xiu và cụ Bơ-men Giôn-xi

mắc căn bệnh sưng phổi Cô tuyệt vọng, chán nản, thường đếm những chiếc lá thườngxuân và tâm niệm rằng: chỉ cần chiếc lá cuối cùng rơi xuống thì mình cũng kết thúccuộc đời này Cả cụ Bơ-men và Xiu đều lo lắng cho Giôn-xi Trước tình cảnh đó, cụBơ-men trong một đêm mưa tuyết đã âm thầm vẽ một chiếc lá giống hệt chiếc lá trêncây với niềm hy vọng sẽ đem đến nghị lực sống cho Giôn-xi Kiệt tác hoàn thànhcũng là lúc cụ Bơ-men cảm lạnh, sưng phổi và chết Nhìn chiếc lá còn trên cây sauđêm mưa gió, Giôn-xi đã lấy lại nghị lực sống và không hề biết đến câu chuyện đằngsau chiếc lá đó

- Ý nghĩa tác phẩm:

+ Nội dung: Ca ngợi tình yêu thương giữa người với người, nêu cao tinh thần

nhân đạo, tôn vinh sức mạnh và giá trị chân chính của nghệ thuật đem lạinguồn sống cho con người

+ Nghệ thuật: xây dựng cốt truyện, tình huống bất ngờ, cách sắp xếp hàng loạt

các chi tiết vô cùng khéo léo, tài tình gây hứng thú, ấn tượng, xúc động mạnhcho người đọc

3) Phân tích tình huống truyện trong “Chiếc lá cuối cùng”

- Thuộc kiểu tình huống hành động

- Thủ pháp đảo lộn tình huống 2 lần một cách đột ngột nhằm hấp dẫn người đọc và

❖ Tình huống đảo ngược trước tiên diễn ra với nhân vật Giôn–xi Hoàn cảnh túng

thiếu lại ốm nặng, cô luôn tự nói với mình rằng cô sẽ không sống lâu nữa và khi câythường xuân rụng hết lá cô cũng chết Thấy thân cây chỉ còn vài chiếc lá, Giôn-xi vàXiu đều nghĩ rằng ngày mai sẽ chẳng còn chiếc lá nào bám trên cành cây nữa Vì vậy,Xiu cũng đã vô cùng tuyệt vọng Cô không còn gì để khuyên Giôn-xi trước thái độquả quyết của cô ấy Nhưng cũng vào đúng cái lúc người đọc tin rằng lá thường xuânrụng hết thì một tình huống bất ngờ đã làm đảo lộn mọi dự đoán

- Lần thứ nhất, O’Henry viết: “Nhưng ô kìa! Sau trận mưa vùi dập và bao cơn gió phũ

phàng…” “Vẫn còn một chiếc lá thường xuân bám trên bức tường gạch” Có lẽ người vui mừng nhất lúc này là Xiu Giôn-xi nhận ra: “Đó là chiếc lá cuối cùng”, và

khẳng định: “Hôm nay nó sẽ rụng thôi và cùng lúc đó thì em sẽ chết” Sự cố chấp ấy

quả thật đáng chê trách Lại một ngày, một đêm mưa gió trôi qua Sáng hôm sau,Giôn-xi lại ra lệnh kéo mành lên

- Lần thứ hai, cả người trong truyện và người đọc đều vô cùng bất ngờ và sửng sốt vì

chiếc lá thường xuân vẫn còn trụ lại trên cành Chiếc lá đã chiến thắng được thời tiết,

tạo ra thay đổi trong suy nghĩ của Giôn-xi Cuối cùng, cô ấy đã nhận ra sự bi quan

của bản thân mình Chiếc lá cuối cùng đã cứu một mạng người, không còn chán

nản như trước và có thêm khát vọng sống Cô nhận ra: “có một cái gì đấy đã làm cho chiếc lá cuối cùng vẫn còn đó để cho thấy rằng em đã ích kỉ như thế nào” Ngay sau khi làm lại cuộc đời, Giôn-xi bắt đầu mơ ước về tương lai: “Một ngày nào đó em hi vọng sẽ vẽ được vịnh Na-plơ”

=> Vậy là Giôn-xi đã từ cõi chết trở về sự sống

❖ Tình huống đảo ngược thứ hai diễn ra đối với cụ Bơ-men Khác Giôn-xi, lâu nay,

cụ vẫn khỏe mạnh Thế mà, thật bất ngờ, hai ngày sau khi Giôn-xi hồi sinh, cụ lại ra

đi cũng bởi căn bệnh viêm phổi Bơ-men chết, người ta mới hiểu hết tấm lòng cao thượng của người nghệ sĩ đã thất bại trong đường đời.

- Thì ra ngay trong khi làm mẫu cho Xiu, cụ Bơ-men đã có một quyết định sâu sắc Khibắt tay vào công việc, người nghệ sĩ ấy đã âm thầm hành động với ước nguyện thật

cao cả: trả lại niềm tin vào sự sống cho Giôn-xi Để thực hiện giải pháp tình thế ấy,

cụ Bơ-men đã bất chấp thời tiết khắc nghiệt Có lẽ cụ cũng không ngờ đó là bức vẽcuối cùng của đời mình Điều mà cụ Bơ-men quan tâm lúc đó là làm thế nào để Giôn-

xi thôi không bị ám ảnh bởi cái chết; giúp cô tiếp tục vươn lên giữa cuộc đời Giôn-xi

đã thức tỉnh nhờ nhận ra sức sống mãnh liệt của chiếc lá cuối cùng – tác phẩm của

Đọc thêm: Đọc truyện "Chiếc lá cuối cùng", lúc đầu người đọc cứ đinh ninh là Giôn-xi nhất định sẽ chết

vì bệnh viêm phổi Nhưng tình huống đã đảo ngược, giàu kịch tính và kết thúc bất ngờ: chiếc lá cuốicùng sắp rụng, và Giôn-xi sẽ chết

Sau một đêm bão tuyết, chiếc lá cuối cùng đã rụng mà chẳng ai hay, bức vẽ "chiếc lá cuối cùng"vẫn bám chắc cây thường xuân, chính chiếc lá ấy, bức vẽ kì diệu ấy đã cứu sống Giôn-xi Cụ Bơ-men,tác giả bức vẽ ấy đã chết ở tuổi 60, sau hai ngày bị viêm phổi nặng

Kết thúc bất ngờ ấy đã khắc sâu vẻ đẹp tâm hồn của nghệ sĩ già Bơ-men, tô đậm giá trị tư tưởng

và nghệ thuật của truyện Cụ Bơ-men suốt đời chưa chạm tới ‘cái gấu áo’ của nghệ thuật Cụ khao khát

vẽ nên kiệt tác "Chiếc lá cuối cùng" được sáng tạo nên trong gió tuyết lạnh lẽo là kiệt tác mà cụ Bơ-men

để lại cho đời Kiệt tác ấy đã kết tinh bao tình thương của người nghệ sĩ chân chính Kiệt tác ấy đã chỉ

rõ nghệ thuật chân chính luôn hướng tới sự sống và hạnh phúc của con người

Giôn-xi đã bình phục, được cứu sống, nhưng cụ Bơ-men đã chết vì bệnh sưng phổi Lòng nhân

ái, đức hi sinh của cụ Bơ-men tỏa sáng cả trang văn và cuộc đời Cụ đã chết một cách âm thầm, lặng lẽnhưng cao quý Một cái thang, một cái đèn bão, những chiếc bút và mảng màu đó là kỉ vật của cụ Bơ-

men để lại cùng bức tranh "Chiếc lá cuối cùng" mãi mãi đẹp như một bài ca.

V CERVANTES: DON QUIXOTE - NHÀ QUÝ TỘC TÀI BA XỨ MANTRA

1 Đặc trưng thể loại tiểu thuyết

Ở phương Tây:

- Story: truyện ngắn

- Roman: truyện dài

- Novel: các truyện mới lạ, tân kỳ, còn được gọi là tiểu thuyết

Ở Việt Nam: trong tiếng Việt hiện đại, thuật ngữ ‘tiểu thuyết’ dùng để chỉ tác phẩm có quy

mô lớn, cùng nghĩa với tiểu thuyết ở phương Tây (khác với thuật ngữ ‘tiểu thuyết’ của TQ)

1.1 Đặc trưng nội dung tiểu thuyết

❖ Tiểu thuyết miêu tả cuộc sống hiện tại không ngừng biến đổi, sinh thành trên cơ

sở kinh nghiệm của cá nhân nhà văn

❖ Tiểu thuyết là thể loại cao cấp nhất, thuộc phương thức tự sự, tính chất văn xuôi

- Giúp bao chứa toàn vẹn hiện thực, đồng hóa và tái hiện chúng trong chỉnh thể thốngnhất, cho phép tác phẩm phơi bày đến tận cùng sự phức tạp muôn màu của hiện thựcđời sống

- Giúp tái hiện cuộc sống không thi vị hóa, không lãng mạn hóa, không lý tưởng hóa

- Hấp thụ mọi yếu tố ngổn ngang, bộn bề của cuộc đời, bao gồm cái cao cả lẫn cái tầm thường, nghiêm túc và buồn cười, bi và hài, cái lớn lẫn cái nhỏ

❖ Nhân vật tiểu thuyết là con người nếm trải (# sử thi và kịch là nhân vật hành động)

- Nhân vật trong tiểu thuyết là những con người phải nếm trải, cảm nhận, tư duy, chịukhổ đau, dằn vặt của đời

❖ Tiểu thuyết không được tổ chức sít sao như truyện ngắn, truyện vừa

- Tiểu thuyết bao chứa nhiều ‘cái thừa’ so với truyện vừa và truyện ngắn, nhưng đó là

cái chính yếu của nhân vật về thế giới, về đời người:

+ Sự phân tích cặn kẽ các diễn biến tình cảm+ Sự trình bày tường tận các tiền sử của nhân vật về thế giới, về người đời+ Mọi chi tiết về quan hệ giữa người với người, về đồ vật và môi trường

(nói chung là toàn bộ sự tồn tại của nhân vật trong tác phẩm)

❖ Tiểu thuyết hướng về miêu tả hiện thực

❖ Bản chất tổng hợp của tiểu thuyết

- Có thể dung nạp thông qua ngôn từ nghệ thuật những phong cách NT của các thể loại

khác như: thơ (rung động tinh tế), kịch (xung đột xã hội), ký (hiện thực đời sống)

- Ngoài ra, các thủ pháp NT của những loại hình ngoại biên như hội họa (màu sắc), âm nhạc (thanh âm), điêu khắc (sự cân xứng, chi tiết), điện ảnh (khả năng liên kết các

bức màn hiện thực), thậm chí còn cả tâm lý học, phân tâm học, đạo đức học và các bộ

môn KHTN, KH viễn tưởng

1.2 Đặc trưng hình thức của tiểu thuyết

- Được miêu tả về nhiều mặt, tinh tế, chi tiết như con người sống

- Các thuộc tính của nv được miêu tả trong quá trình tổng hòa mọi bình diện, từ ý thức đến vô thức, từ tư tưởng đến bản năng, từ mặt xã hội đến mặt sinh vật

=> sự miêu tả nhân vật đạt đến tính lập thể toàn vẹn

- Không chỉ viết về một số người, mà có thể viết về cả gia tộc, thế hệ, thậm chí nhiều thế

Nhân vật

hệ (500-600 nhân vật)

- Nhân vật tiểu thuyết là con người nếm trải, mặc dù họ không hành động, nhưng với tư

cách của đặc trưng thể loại, nhân vật ấy lại xuất hiện như là con người nếm trải tư duy,chịu khổ đau, dằn vặt của đời

Cốt truyện - Có thể đơn tuyến hoặc nhiều tuyến, đan bện nhiều quãng thời gian

Hoàn cảnh

- Được khắc họa, phân tích rất chi tiết Ngoài việc cung cấp không gian cho nhân vật hoạtđộng, hoàn cảnh còn là phương tiện bộc lộ tính cách, phân tích tâm lý, phân tích xã hội,tạo không khí chung cho tác phẩm

Ngôn từ

- Mang đậm chất văn xuôi: tái hiện cuộc sống một cách không thi vị hóa, lãng mạn hóa

như thơ ca hay sử thi

- Lời trần thuật mang tính chất đối thoại, có nhiều hình thức đa giọng, đa thanh: lời văn

thoại, lời mỉa mai, lời văn nửa trực tiếp,

- Dùng ngôn từ để hướng về miêu tả cái hiện tại, đương thời của người trần thuật Đôi khi

nó cũng nói về quá khứ nhưng nhằm để làm rõ thực tại chứ không với mục đích sáng tạo

2 Tác giả Cervantes.

2.1 Cuộc đời

- Cervantes (1547 - 1616) sinh ra trong một gia đình quý tộc sa sút ở Tây Ban Nha

- Tuổi thơ cơ cực, vất vả Tuổi thiếu niên gia nhập quân đội, từng bị cướp biển tấn công

và nhờ gia đình chuộc thì mới có thể về nước

- Về nước, ông viết sách để kiếm tiền nuôi gia đình nhưng hoàn cảnh vẫn cực nhọc,khó khăn, mãi cho đến khi công bố tiểu thuyết Don Quixote

2.2 Con người

- Cervantes là tiểu thuyết gia bậc thầy của nhân loại:

+ Là nhà văn mang tư tưởng tiến bộ hướng về quyền bình đẳng, tự do

+ Là người khai sinh ra tiểu thuyết hiện đại, đặc biệt là tiểu thuyết phiêu lưu

+ Là người khai sinh ra kiểu nhân vật ‘lưỡng thiện’: vừa điên rồ, vừa sáng suốt

=> Dùng tiếng cười và thủ pháp lạ hóa điêu luyện trong việc bóc trần những thói hư tật xấucủa con người

=> Được tôn vinh là “ông hoàng của sự dí dỏm”

3 Tiểu thuyết “Don Quixote - Nhà quý tộc tài ba xứ mancha”

3.2 Tóm tắt (khá dài, cố gắng đọc hết để hiểu tp nói gì nhé !)

1) Câu chuyện kể về nhà quý tộc nghèo khoảng 50 tuổi người Tây Ban Nha tên Quijada.Thời đó, những câu chuyện hoang đường phi lý về các hiệp sĩ rất thịnh hành Nhà quýtộc Quijada say mê những truyện này đến độ cuồng si, bao nhiêu tiền cũng bỏ ra mua

truyện hết Đầu óc chàng ta lúc nào cũng đầy những ý tưởng về sự mê hoặc, đánh nhau, thách đấu, thương vọng, oán trách, tình tứ, dằn vặt, những người khổng lồ, những lâu đài tráng lệ, những thiếu nữ bị bắt cóc và các cuộc giải cứu người đẹp hào hùng Mọi sự tầm thường trong con mắt và suy nghĩ của chàng trở nên hoành tráng,

mỗi chủ quán là một vị đại thần, mỗi người cưỡi la là một chàng hiệp sĩ, cô gái khỏathân thành công nương, quán trọ là lâu đài tráng lệ

2) Vì danh dự bản thân và vì nhiệm vụ đối với quần chúng, Quijada quyết định trở thànhhiệp sĩ lang thang, chu du khắp bốn phương để cứu khốn phò nguy, diệt trừ yêu quái

và những gã khổng lồ, thiết lập trật tự và công lý, thử thách mình bằng các hiểm nguynhư trong các truyện kiếm hiệp Chàng đổi tên thành Don Quixote de la Mancha (DonQuixote xứ Mancha) rồi nhờ một tên chủ quán, vốn xuất thân từ tầng lớp hạ lưu,phong cho mình là hiệp sĩ Để có tiền đi hành hiệp, Don Quixote bán nhà và vay một

số tiền khổng lồ từ một người bạn Chàng đem bộ áo giáp của ông cha để lại, đã bịhan rỉ và thủng lỗ chỗ ra đánh bóng và đội vào, phong cho con ngựa gầy còm, caolênh khênh của mình là Rocinante (con ngựa mạnh nhất trong các con ngựa), và đểđúng mốt của một hiệp sĩ lang thang phải có người tình xinh đẹp, chàng nghĩ đến mộtphụ nữ nông dân mà chàng thầm yêu từ hồi tuổi trẻ, đặt cho cô ta cái tên Công nươngDulcinea làng Toboso

3) Lần ra đi thứ nhất, Don Quixote nói với những người lái buôn phải khen Dulcinea làngười đẹp nhất trần gian và kết thúc bằng một cuộc giao đấu của chàng với nhữngngười lái buôn, vì họ không chịu thừa nhận Dulcinca là người đẹp nhất trần gian khi

mà họ chưa nhìn thấy nàng Don Quixote bị đánh nát người, được một bác nông dânđưa về nhà chăm sóc Nhưng sau đó Don Quixote lại ra đi, lần này có thêm một giám

mã là bác nông dân cục mịch Sancho Panza Hai thầy trò hiên ngang cất bước, thầy làmột hiệp sĩ cao lênh khênh, cặp mắt mơ màng nghĩ về người tình Dulcinea Trò thì làmột gã lùn tịt, bụng phệ, cưỡi trên lưng con lừa mập lùn tên là Dapple, mộng tưởngkhi thầy công thành danh toại sẽ ban cho cai trị một vài hòn đảo mà ông chiếm được 4) Và từ đây, bắt đầu những ‘chiến công’ hào hùng của hiệp sĩ Don Quixote

- Trên cánh đồng vùng Motiel, chàng giao chiến với những cối xay gió mà trong mắtchàng là bọn người khổng lồ xấu xa

- Gặp đám kỵ binh hộ tống một chiếc xe chở một phu nhân, chàng nghĩ ngay đến mộtnàng công chúa bị bắt cóc đang cần chàng giải cứu

- Gặp một đàn cừu, chàng cho rằng đây là đoàn hùng binh của vị hoàng đế oai quyềnnhất thiên hạ, lập tức chàng kêu Sancho Panza dừng lại tiễn đoàn hùng binh của vịhoàng đế oai quyền nhất thiên hạ

- Chàng gặp một đám tang nhà quý tộc thuộc dòng họ Segovia, bèn nghĩ ngay tới việcmột hiệp sĩ bị tử thương và chàng phải có bổn phận thay mặt đám hiệp sĩ trả thù chobạn Chàng đi theo tiễn đám một đoạn rồi mới đi tiếp

5) Câu chuyện tiếp tục với việc chàng đánh một anh thợ cạo đội chiếc chậu thau bằng

đồng mà chàng tưởng là chiếc mũ bằng vàng của Mambrino Sau ‘chiến thắng’ này,chàng nghỉ chân tại một quán trọ và trong giấc ngủ đầy mộng mị, chàng mơ thấymình tham gia một trận chiến vinh quang nhất đời hiệp sĩ của chàng, với chiếc mũ đỏtrên đầu, tay trái quấn chăn làm mộc đỡ, tay phải cầm kiếm đâm chém lia lịa vàonhững tấm thân phì nộn của bọn khổng lồ, làm máu của chúng tuôn chảy phập phồng.Thật ra, trong cơn mê sảng, chàng đã đâm thủng hàng chục túi rượu nho bằng da dê ởquanh phòng

6) Sau vụ này, Don Quixote bị cha xứ và bác thợ cạo bắt phải trở về, nhưng rồi chàng lạitrốn thoát và tiếp tục những cuộc phiêu lưu mới với những kép hát lang thang, tham

dự đám cưới của ông nhà giàu Camacho, thám hiểm hang sâu của Montesinos, đi trênmột chiếc thuyền màu nhiệm tới thăm hai vị quận công vô danh Cặp vợ chồng nàycho bác giám mã Sancho làm chúa một hòn đảo và sancho tỏ ra rất khôn ngoan trongviệc cai trị

7) Cuối cùng, một người cạnh nhà và người nhà Don Quixote lập mưu để Don Quixote

về nhà Người cạnh nhà hóa trang thành hiệp sĩ để đánh với Don Quixote với điều

kiện “nếu ta đánh thua ta sẽ không làm hiệp sĩ nữa và nếu người thua người không được làm hiệp sĩ nữa” và Don Quixote thua nên chàng phải trở về nhà Đến khi chết,

Don Quixote mới nhận thức được tai hại của những cuốn truyện hiệp sĩ mà mình từngđọc khi viết những dòng di chúc để lại cho đời

3.3 Nhân vật chính

1) Don Quixote (Đôn Ki-hô-tê): là quý tộc nghèo Vì ham mê truyện phiêu lưu, hiệp sĩ

nên muốn trở thành hiệp sĩ trừ gian diệt bạo, cứu người lương thiện Lão lên đường điphiêu lưu, tự phong mình là hiệp sĩ Nhiều lần thất bại, lão vẫn tin mình bị lão pháp sĩFreston phù phép Nhưng cuối cùng, lão bị ốm nặng, lão mới thấy cái nhảm nhí, taihại của truyện hiệp sĩ Lão viết di chúc rồi qua đời

2) Sancho Panza (Xan-chô Pan-xa): là một người nông dân Vì nghe lão hiệp sĩ hứa

nếu lão chiếm được một vùng đất, lão sẽ chia cho bác để bác cai trị Bác thích thú nên

đi theo Trên đường đi, bác cảm thấy truyện phiêu lưu hiệp sĩ coi vậy mà hay, vì bác

đi theo chỉ để ăn uống, say sưa đánh chén, ngủ thật say Nhiều lần bác cứu DonQuixote khỏi kết quả của những hành động điên rồ Bác còn phong cho Don Quixotecác chức danh hiệp sĩ

3) Rocinante (Rô-xi-nan-tê): con ngựa của Don Quixote Là một con ngựa gầy gò, ốm

yếu được lão phong là chiến mã Con ngựa đã theo lão suốt cuộc hành trình, và nó đãchịu khổ rất nhiều vì công việc hiệp sĩ của lão

4) Dulcinea (Đuyn-xi-nê-a): thật sự chỉ là một mụ đàn bà nông dân trước đây lão thầm

yêu, nhưng lão phong là tình nương để lão nhớ nhung Một lần lão về thăm mụ,nhưng chưa đầy 3 phút đã bỏ đi vì mụ không giống những gì lão tưởng tượng

5) Freston: do Don Quixote quá say mê truyện hiệp sĩ nên người quen và người nhà của

lão đã đốt sách Họ bịa chuyện lão pháp sư Freston đã đánh cắp tất cả sách của lão.Tưởng chừng lão quên chuyện hiệp sĩ, nhưng lão vẫn chứng nào tật nấy, cho rằngFreston là kẻ khiến lão gặp nhiều thất bại

3.4 Ý nghĩa tác phẩm

- “Don Quixote” là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất thời đại Phục Hưng, được

đánh giá là tiểu thuyết đầu tiên của châu Âu

- Qua hình tượng Don Quixote, Cervantes phản ánh tính đa diện của con người:

+ Bên cạnh tính gàn dở là sự tế nhị, yêu thương đồng loại, yêu quý tự do và ghétthói xa hoa, ăn bám của bọn quý tộc đương thời, biết trọng đạo lý

- Qua tác phẩm là tiếng nói chế giễu, đả kích sâu cay của Cervantes:

+ Với cách kể chuyện hài hước, tác giả chế giễu những tàn dư của lý tưởng hiệp

sĩ phiêu lưu thời phong kiến, đả kích một thị hiếu tầm thường đang phổ biếntrong công chúng

- Tư tưởng, thái độ tác giả: hướng đến một xã hội hậu PK công bằng và nhân đạo hơn.

4 Phân tích kiểu nhân vật Hiệp sĩ qua nhân vật Don Quixote

4.1 Đặc điểm ngoại diện, tính cách, hành động

❖ Xuất thân: “những nhà quý tộc có ngọn giáo treo trên giá làm cảnh"; ¾ thu nhập

hàng ngày dành cho bữa ăn, phần còn lại dùng cho may mặc; trong nhà có một bàquản gia ngoại tứ tuần và một cô cháu gái chưa đầy đôi mươi và một anh người hầu.Theo lời đồn, mang tên là Quixada

❖ Trước khi trở thành hiệp sĩ:

- Ngoại hình: xấp xỉ ngũ tuần, thể chất tráng kiện, da thịt xắt seo, mặt mũi xương xẩu

- Sở thích: dậy sớm; săn bắn và thích nhất là đọc sách, đọc từ tối đến sáng rồi lại từ

sáng đến tối, do ngủ ít đọc nhiều, “óc chàng teo đi đến nỗi mất cả trí khôn”

❖ Khi muốn trở thành hiệp sĩ:

- Trang phục: Sử dụng áo giáp, vũ khí han gỉ của các cụ tổ để lại, vứt xó từ hàng baothế kỷ

- Ngựa: da bọc xương, biệt hiệu Rocinante

- Tên gọi: Don Quixote xứ Mancha

- Tình nương (một trang hiệp sĩ giang hồ không có người yêu ví như cây không lá không quả, như xác không hồn): Aldonza Lorenzo được gọi là nàng Dulcinea làng

Toboso

- Câu chuyện nhận phong tước hiệp sĩ: tưởng lão chủ quán trọ là quan trấn thành, lão

chủ quán cũng cố ý “trêu" Don, bịa ra một câu chuyện rằng hắn cũng từng làm hiệp sĩ,chu du nhiều nơi rồi quay trở về lâu đài này và sẵn sàng phong tước cho Don nhưngvới ý muốn vòi tiền từ Don nên nói thêm rằng hiệp sĩ luôn mang tiền phòng khi hữu

sự, mang theo cả áo sơ mi và hộp thuốc cao rịt vết thương, tất cả đựng trong chiếc túihai gang của giám mã theo hầu

4.2 Lý tưởng của người hiệp sĩ Don Quixote về tự do - công bằng - bác ái

Khi trở thành hiệp sĩ: Don Quixote sẵn sàng bắt đầu cuộc hành trình của mình ngay lập tức.

1) Người hiệp sĩ yêu tự do, công lý, chính nghĩa: Chàng mong muốn với “cánh tay dũng mãnh" của mình mang lại hạnh phúc, cuộc sống yên vui cho mọi người.

- Trong chuyến đi đầu tiên, thấy một chú bé mình trần bị trói vào cây và bị một lão chủtrại thân hình lực lưỡng, dùng thắt lưng da đánh đập, bạo hành, Don “nổi giận", sẵnsàng đứng ra bênh vực và bảo vệ cho cậu bé, yêu cầu tên chủ trại phải dừng việc đánhđập lại và trả tiền công Cảm thấy mình đã làm tròn nghĩa vụ bênh vực kẻ hèn yếu, lấy

làm hài lòng vô cùng thấy sự nghiệp của mình mở đầu một cách tốt đẹp: trừ bỏ một sựbất công tàn ác nhất đời, ngăn chặn không cho một kẻ vô nhân đạo vô cớ đánh đậpmột đứa bé

- Don Quixote đánh nhau với những tên khổng lồ (là do pháp sư Freston phù phép thành cối xay gió), một cuộc chiến đấu chính đáng, quét sạch cái giống xấu xa này

khỏi trái đất là phụng sự chúa

=> Với tinh thần dũng cảm, không biết sợ, không ngại gian nguy, đơn phương độc mã,

chàng lao vào “cuộc chiến đấu không cân xứng", luôn tin tưởng và lạc quan, mặc dù mỗi

lần lại bị đánh te tua, tơi tả

2) Hiệp sĩ coi khinh những điều tầm thường, thực dụng của con người

- Với thế giới tưởng tượng “điên rồ” của mình, Don Quijote ra đi để tuyên chiến với

nếp sống, nếp nghĩ "tỉnh táo" một cách tầm thường của con người.

- Cao gầy sắt seo

- Cưỡi ngựa

- Trang bị áo giáp, vũ khí toàn thân

- Lý tưởng cao đẹp: dẹp yên mọi bất đẳng, mọi xấu xa, đem

lại công bằng hạnh phúc cho mọi người

- Dù bị thương sau trận chiến, Don vẫn không kêu than, rên

rỉ bởi theo ông, hiệp sĩ giang hồ sẽ chẳng hề gì mấy vết

thương đau đớn thể xác, dù “xổ cả gan ruột ra ngoài”

- Khi gặp phải thử thách lòng thuỷ chung, chàng hiệp sĩ

Don Quixote vẫn kiên định một lòng với nàng Dulcinea,

quyết tâm không lừa dối

- Không lấy việc ăn uống, rượu chè làm thích thú

- Béo phị, lùn tịt

- Cưỡi lừa

- Ung dung trên lưng lừa với bầu rượu

- Chỉ đồng ý nhận lời làm giám mãcho Don vì ước mơ làm chủ hòn đảo

mà một ngày nào đó chủ nhân chiếmđược

4.3 Lý tưởng tốt đẹp nhưng Don Quixote lại chọn đi theo hướng cũ - trở thành hiệp sĩ, đại diện cho giai cấp tăng lữ và giai cấp phong kiến trong xã hội

- Nhân vật Don Quixote:

+ Không được xây dựng như là một người anh hùng vĩ đại (dù có lí tưởng lớn lao) hay người anh hùng đầy rẫy bi kịch (dù gặp nhiều thất bại trong các cuộc chiến), mà

Don Quixote được Cervantes xây dựng như một trong những nhân vật “buồn cườinhất thế gian”

+ Phá vỡ nguyên tắc “lý tưởng hóa” nhân vật trong các tiểu thuyết hiệp sĩ, Don Quixote

của Cervantes xuất thân là một quý tộc nghèo, “xấp xỉ ngũ tuần”, “chàng cho rằng muốn tên tuổi của mình được rạng rỡ và bản thân mình giúp ích được cho nước nhà,

chàng phải làm một hiệp sĩ giang hồ”, vì thế đã tự phong mình thành hiệp sĩ.

+ Chàng tu sửa lại vũ khí, áo giáp đã han gỉ mà các cụ tổ để lại, mang trong mình cái lýtưởng đã cũ kỹ để hành hiệp trượng nghĩa, đã không còn phù hợp với XH bấy giờ

=> Hành trình hành hiệp của Don Quixote được Cervantes mô tả không gì khác hơn là một sự

kế thừa của truyền thống, một sự kế thừa ngây ngô như việc "đánh bóng những vũ khí đã han

rỉ của các cụ để lại, vứt ở xó đường từ bao thế kỷ nay".

Bình luận: Thế giới không còn những gã khổng lồ ngốc nghếch để anh chiến đấu, cũng như những lọ

thuốc thần thánh để chữa lành vết thương cho anh Chàng kị sĩ Don Quixote đã vác ngọn giáo và đâmthẳng mũi giáo vào những cánh quạt cối xay, khiến ngọn giáo tan tành và bản thân Don Quixote cũng bị

thương Đem ngọn giáo đã "han rỉ của các cụ để lại, vứt ở xó đường từ bao thế kỷ nay" để đối đầu với

những chiếc cối xay gió vững chắc - biểu tượng của sự phát triển kỹ thuật lúc bấy giờ Cũng như đem lítưởng đã cũ kỹ ngoan cố của mình để chống lại cái tư tưởng đang hiện hành Người kị sĩ vác ngọn giáo

đã thất bại, còn lịch sử vẫn tiến lên (bánh xe lịch sử vẫn quay)

4.4 Xung đột giữa lý tưởng tốt đẹp và thực tại phũ phàng

Bình luận: Don Quixote là biểu hiện của sự tương phản giữa thực tế phũ phàng với lý tưởng cao đẹp

mà chàng mơ ước và chiến đấu cho nó, là hình ảnh tượng trưng cho cuộc sống đấu tranh giữa thế giớithực tại và thế giới tương lai mà chúng ta vươn tới Cuộc sống phải trút bỏ cái vỏ bên ngoài của nó, trút

bỏ sự giả dối, ích kỉ, bất công và phải mang trong nó những ước mơ và làm cho những ước mơ đó trởthành hiện thực Trong thực tại phũ phàng, Don Quixote tạm thời thất bại, nhưng chàng gieo vào lòngngười khát vọng vươn tới lý tưởng Cuối tác phẩm của Cervantes, Don Quixote qua đời, nhưng nhân vật

Sancho Panza, người thừa kế tinh thần của chàng tuyên bố: “Kẻ thất bại hôm nay sẽ là người chiến thắng ngày mai!”

4.5 Hiệp sĩ Don Quixote đại diện cho phần lý tưởng trong mỗi con người.

- Lý tưởng của con người luôn hướng đến những giá trị lớn lao, cao quý, vượt ra khỏi

Thông qua hình tượng nhân vật hiệp sĩ Don Quixote, tác giả đã:

- Phản ánh lên tính đa diện của con người Không chỉ có sự gàn dở mà bên cạnh đó

nó còn là sự tế nhị, lòng thương yêu đồng loại, yêu sự tự do và ghét thói xa hoa ănbám của bọn quý tộc đương thời và coi trọng đạo lý

- Phản ánh tấm “bi hài kịch” của con người trong xã hội Phục hưng, đó là sự mâu

thuẫn giữa lí tưởng và thực tế Con người có ước mơ, khát khao vượt thoát ra nhữngcái tầm thường tù túng nhưng điều đó không được thực tế chấp nhận, dung hòa Mâuthuẫn với thực tế khiến hành động của con người trở thành trò đùa, trò mua vui, nhiềukhi làm hại mình, hại người

- Chế giễu những tàn dư của lý tưởng hiệp sĩ thời phong kiến, đả kích một thị hiếu

tầm thường đang phổ biến trong xã hội Tây Ban Nha lúc đó, bộc lộ khao khát xã hội

sẽ vươn tới một xã hội phong kiến công bằng và nhân đạo hơn

5.2 Nghệ thuật

● Nghệ thuật xây dựng cốt truyện: Không đi theo những mô-típ cũ của tiểu thuyết

hiệp sĩ đã thịnh hành trước đó, mà là “một lời thóa mạ” đối với tiểu thuyết này.Cervantes đã dựng lên một cuộc hành trình của Don Quixote với nhiều vấn đề cuộcsống nhân sinh

● Nghệ thuật xây dựng nhân vật

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật theo lối lưỡng diện

- Nghệ thuật khắc họa nhân vật thông qua hành động, lời nói, tính cách

VI “ROBINSON” CRUSOE (DANIEL DEFOE) VÀ CON NGƯỜI THỜI ĐẠI KHAI SÁNG

1 Đặc điểm Văn học ánh sáng

● Thuật ngữ Phong trào ánh sáng = Chủ nghĩa khải mông (khải: xua quét; mông = mông muội)

● Đặc điểm:

- Là một phong trào cách mạng do giai cấp tư sản khởi xướng và lãnh đạo, diễn ra

trên khắp châu Âu (đặc biệt là Pháp)

- Là một nền văn học mang tính chất phản phong, chống tôn giáo (đỉnh cao là chống

lại sự xuất hiện tư tưởng vô thần và chủ nghĩa duy vật)

- Các nhà văn ca ngợi tự do chính trị và quyền bình đẳng công dân, giương cao ngọn

cờ Tự do, Bình đẳng, Bác ái để tập hợp và đoàn kết mọi lực lượng

- Chủ nghĩa duy lý được đề cao - “con người dùng đầu để đứng” (tiếp thu lí luận

Descartes)

- Tin tưởng sắt đá vào sự phát triển của xã hội, vào sự tất thắng của giai cấp tư sản

và của đẳng cấp thứ 3 → mang tinh thần lạc quan

- Tin và đề cao giáo dục

● Loại nhân vật:

Con người thích phiêu lưu, mạo

→ sẵn sàng vượt qua thách thức, khó khăn

Con người trí tuệ - Trí tuệ của cá nhân được coi trọng, ngợi ca

Con người đạo đức - Đề cao tình yêu thương con người, yêu thiên nhiên

Con người của ý chí, lạc quan

- Nghị lực phi thường

- Sức mạnh, quyền uy cao cả

→ vượt mọi trở ngại → làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn

2 Robinson Crusoe của Daniel Defoe

2.1 Tác giả: Daniel Defoe

- Là một đại diện ưu tú của văn học Anh

- Ông tham gia nhiều đảng phái chính trị khác nhau

- Được mệnh danh là “cha đẻ của tiểu thuyết anh” nhờ sự thành công của Robinson

Crusoe

2.2 Tiểu thuyết: Robinson Crusoe

● Tiểu thuyết viết năm 1719 Lấy cảm hứng từ một câu chuyện có thật: một thủythủ người Scotland tên là Alexander Selkirk, bị lạc trên hòn đảo hoang gần bờbiển Nam Mỹ ( 1704-1709) Năm 1709, Alexander Selkirk đoàn thám hiểm Woodes Rogers cứu về, khi gần như trở thành dã nhân

● Robinson và con người thời đại khai sáng - (tham khảo phần III ở link này nhá, nó chi tiết hơn Nhóm 8)

a Nội dung

Đặc điểm

nhân vật

Chi tiết thể hiện

Ý chí nghị lực - Thể hiện rõ nét giữa ranh giới sự sống và cái chết (khi tàu sắp đằm,

Robinson cố gắng bơi bằng tất cả sức lực trong khi tất cả thủy thủ khácđều đã chìm)

- Robinson luôn kiên trì làm đi làm lại một công việc nào đó cho đến khi đạt được ước muốn (đóng bè, làm nhà, vạch đường vòng cung)

- Lúc mệt mỏi ốm đau, cũng cần người chăm sóc, bầu bạn - “không lúcnào tôi tha thiết mong có một người bạn bên cạnh như lúc này” → vì hoàn cảnh sống trên đảo hoang nên nghị lực phải được dâng cao

- Luôn cố giữ nếp sống của một con người - không ăn thịt sống, luôn mặc quần áo, xén râu tỉa tóc, nuôi khát vọng trở về đất liền, ghi nhớ ngày tháng của mình trên đảo

- Tự tạo ra cuộc sống hạnh phúc, no đủ - nuôi gia súc, làm các vật dụng đáp ứng nhu cầu cần thiết, xây nhà, làm thuyền, trồng ngũ cốc,

- Coi sự thất bại là bài học: “sự thất bại không làm tôi nản lòng, nó giúp tôi rút ra kinh nghiệm bổ ích”

→ Quá trình tích lũy kinh nghiệm giúp anh làm chủ cuộc sống Trở thành hình tượng mang tính chất mẫu đề về con người vươn lên

trong sáng tạo, vươn lên trong hoàn cảnh

⇒ Con người không chỉ tồn tại được trong bất kì môi trường khốc liệt nhất mà còn có khả năng biến môi trường đó trở nên thân thiện hơn

Con người đạo

đức

- Gắn với tình yêu thiên nhiên, con người+ Dù bỏ trốn nhưng vẫn nghĩ đến những người cùng chuyến đi ấy+ Sự khoan hồng của Robinson trong trận chiến lại tàu cùng thuyền trưởng (cho lựa chọn giữa sống và chết; cho họ lương thực, )

+ Lòng hiếu khách (tiếp đãi bố của Thứ Sáu và người đàn ông Tây Ban Nha)

+ Sử dụng hợp lí tài nguyên, thuần dưỡng động vật,

- Lý tưởng làm giàu:

+ Trong chuyến đi đầu tiên, sau khi được giúp đỡ, Robinson quyết định đến Luân Đôn để phát triển sự nghiệp

+ Thể hiện khi anh sống trên đảo hoang

Là mẫu người điển hình của thời đại ánh sáng, con người thể hiện tình yêu thương, sự bao dung và khát vọng làm giàu cho xã hội

Con người thông

Con người thích

phiêu du

- Xuất thân là con trai thứ ba, được nuông chiều, với những ước mơviển vông, thích thám thú biển, không yên phận mà luôn khát khaokhám phá

+ Kết bạn với thuyền trưởng trong một lần khám phá để thực hiệntiếp một chuyến đi nữa

+ Đi bộ sang Luân Đôn làm giàu chứ không quay lại quê hương+ Khi lưu lạc trên đảo, Robinson quyết định đóng xuồng vượtbiển để chinh phục dải đất phía xa xa ở trước đảo

+ Đi bộ suốt từ đầu này đến đầu kia của đảo để tích lũy kinhnghiệm

để tìm mục đích sống).

Robinson là một con người đại diện tiêu biểu cho những đặc trưng của một xã hội văn minh, con người văn minh mà tác giả đang hướng tới.

b Nghệ thuật

● Nghệ thuật miêu tả diện mạo nhân vật

- Tác giả đã để cho nhân vật hình dung trang phục, diện mạo của chính mình để thuật lại cho người đọc bằng giọng điệu hài hước

- Trang phục của nhân vật → con ngườ i phóng khoáng, hóm hỉnh

- Trang phục tự chế của Robinson → con người hiểu biết, khéo léo, tỉ mỉ, biết cách chăm sóc bản thân

● Miêu tả hành động nhân vật:

- Trong chiến đấu với những cơn sóng dữ

- Khi bị ốm

- Hành động cứu người

- Nuôi gia súc, trồng lương thực

Tác giả đã cho chúng ta thấy sức sống phi thường của nhân vật Đó là hình mẫu lí tưởng của một con người không bao giờ chịu khuất phục trước hoàn cảnh

● Miêu tả ngôn ngữ nhân vật

- Robinson là người tự kể lại cuộc đời mình

- Ngôn ngữ giản dị, lớp từ ngữ bình dân

Tạo ra sự hài hước, dí dỏm và niềm lạc qưan của nhân vạt

⇒

● Nghệ thuật xây dựng không gian, thời gian

- Không gian nghệ thuật

+ Mở đầu tác phẩm với hình ảnh thành phố York nơi Robinson sinh sống với giađình

+ Khi anh bước chân lên tàu, không gian được mở rộng

không miêu tả chi tiết không gian (dù ở quê hương hay trên biển) nhưng vẫn làm hiện rõ sự đối lập giữa không gian bao lao với hình ảnh con người bé nhỏ

- Thời gian nghệ thuật:

+ Thời gian trước và khi khi đến đảo được tác giả thể hiện bằng những mốc thời gian cụ thể tạo cảm giác chân thật cho độc giả điểm nổi bật của tiểu thuyết phiêu lưu

VII HONORE DE BALZAC: “LÃO GORIOT”

VIII VICTOR HUGO: “NHỮNG NGƯỜI KHỐN KHỔ”

XIX HEMINGWAY: “ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ” VÀ NGUYÊN LÍ TẢNG BĂNG TRÔI

1 Nguyên lý “tảng băng trôi”.

1.1 Theo khoa học.

- Là một hiện tượng vật lý, một tảng băng được tách ra từ khối băng lục địa, trôi tự dotrên biển

- Gần 90% thể tích của tảng băng nằm dưới nước

1.2 Theo văn chương

- Đặt ra yêu cầu về sự sáng tạo tích cực của người đọc

- Nhà văn loại bỏ những chi tiết không cần thiết, chỉ giữ lại phần cốt lõi của tác phẩm

1.3 Quan điểm của Hemingway về “tảng băng trôi”.

- “Bảy phần tám chìm xuống nước, một phần tám nổi”

+ Phần nổi: nhan đề, cốt truyện, nhân vật,

+ Phần chìm: không trực tiếp, người đọc tự tìm hiểu những giá trị ẩn sâu

- Là một trong những vấn đề trọng tâm trong sáng tác của Hemingway, tạo nên mạchngầm văn bản Ông chủ trương xây xây dựng tác phẩm với dung lượng ngôn từ tốithiểu nhưng có thể biểu hiện thế giới ở mức tối đa

=> Người đọc phải tiếp cận một cái gì đó chưa hoàn thiện và tự dự đoán

2 Nguyên lý “tảng băng trôi” trong Ông già và biển cả

2.1 Phần nổi (những gì nhìn thấy được: ông lão Santiago ra khơi đánh cá)

* Nhan đề

- Ngắn gọn, súc tích, bao quát nội dung tác phẩm

- Hai hình tượng trung tâm:

+ Nhân vật chính (ông lão)

+ Không gian chính (biển cả)

- Là cuộc chiến của con người với số phận

- Tố cáo xã hội hiện thực (con cá kiếm bị lũ cá mập ăn thịt - những kẻ ăn bám, vô dụng,chà đạp lên người khác vì lợi ích của bản thân)

+ Hành động đuổi theo con cá là hành động thể hiện khát vọng của con người vươn

đến cái đẹp, cái lớn lao hơn mặc cho kết quả lại là 1 bi kịch “Cái tốt đẹp chẳng bao giờ bền lâu”.

=> Câu cá cần sức lực, viết văn cần công lao, mục đích hướng đến 1 bên là câu được cá, kiếm được tiền còn bên kia là phấn đấu hoàn thành tác phẩm tuyệt vời Lão đánh cá kỳ vọng vào 1 con cá lớn, còn nhà văn chờ đợi 1 tác phẩm hay, có giá trị.

2.2.2 Những yếu tố tạo nên nghĩa hàm ẩn

a Hình ảnh ẩn dụ, tượng trưng

* Ông lão Santiago

- Biểu tượng cho vẻ đẹp và sức mạnh con người

+ Santiago suốt cuộc đời lao động cần mẫn cho đến lúc tuổi già vẫn hăng say lao

động Sự khổ nhọc, gian lao của cuộc sống đã hằn in lên thân hình của ông “Ông lão

gầy gò, giơ cả xương, gáy hằn sâu nhiều nếp nhăn Những vết nám vô hại trên làn da