Phản ánh và sáng tạo lý luận văn học hnue

PPT Phản Ánh và Sáng Tạo Lý luận văn học. Trong quá trình học môn lý luận văn học, tôi được giao nhiệm vụ nghiên cứu về phản ánh và sáng tạo. Đây là bản ppt tôi đã dùng để thuyết trình trong buổi học tại trường HNUE. Đây là một môn học khá khó và ít thông tin nên tôi đăng tải tài liệu để cho bạn tham khảo.

PHẢN ÁNH VÀ SÁNG

TẠO

BỐ CỤC CỦA BÀI THUYẾT

BIỂU HIỆN CỦA SÁNG TẠO TRONG PHẢN ÁNH HIỆN THỰC TRONG VĂN HỌC

1

2

3

Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu

Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ

Sáng tạo là khả năng tìm ra cái mới, cách giải quyết mới, không

bì gò bó trong những cách thức

có sẵn.

Ví dụ : Cũng là một bản nhạc Trịnh, chúng ta có thể nghe được những âm điệu tuyệt vời – chuẩn đến từng nốt, từng âm giai từ các nhạc công chuyên nghiệp Tuy nhiên, sẽ có những người nghệ sĩ khác chơi nhạc theo cách khác Cũng bài nhạc ấy, cũng những nốt ấy, nhưng giai điệu của họ vượt lên mọi quy luật của âm nhạc, họ chơi theo cảm hứng cảm xúc, đưa người nghe tiếp cận đến các vùng cảm xúc khác mới mẻ và thú vị.

PHẢN ÁNH VÀ THẾ GIỚI HIỆN THỰC

Hiện thực trong văn chương bao gồm cả : hiện thực đời sống và hiện thực của tư tưởng, của tinh thần.

Vì sao văn chương cần phản

ánh hiện thực ?

Văn chương có chức năng nhận thức, giáo dục giúp thay đổi và cải tạo cuộc sống con người Muốn vậy văn học phải cho con người hiểu được cuộc sống diễn ra quanh mình, giúp con người nắm bắt được những vấn đề mà hơi thở thời đại

Hiện thực là nguồn gốc của nhận thức, của ý thức là mảnh đất màu

mỡ nuôi dưỡng nghệ thuật và là chìa khóa giải thích các hiện tượng phức tạp của nghệ thuật

Chỉ khi hướng về hiện thực cuộc sống với đời sống nhân dân, nhà văn mới có thể tìm được cho mình nguồn cảm hứng tôi tạo chất liệu sáng tác đặc sắc đáng giá cũng như cho tài năng và cuộc sống của mình cơ hội trải qua

“lửa thử vàng” để từ đó càng phát triển mạnh mẽ hơn, đặc sắc hơn

Tiểu thuyết Cô Tư

Hồng

Tác giả : Đoàn Trinh Nhất

Vì sao văn chương cần phản

ánh hiện thực một cách

sáng tạo ?

Thứ nhất, sáng tạo là quy luật đặc thù của văn chương, bản thân nghệ thuật là hoạt động của sự sáng tạo mang tính cá thể, không lặp đi lặp lại của người khác và không lặp lại chính mình Nam Cao trong tác phẩm “Đời thừa” đã khẳng định:

“Văn chương không cần đến những người thợ khéo tay, làm theo một vài kiểu mẫu đưa cho Văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi, và sáng tạo những cái gì chưa có"

Ví dụ : Cùng viết về con người những năm 1930 –

1945 nhưng Nam Cao không chỉ nhìn thấy bi kịch của sự đói nghèo qua đôi mắt nhân đạo sâu sắc mà còn xúc động với những tấn bi kịch tinh thần đau đớn (trong Lão Hạc, Chí Phèo, Đời thừa, Sống mòn…) Ở thời kì ấy, Nam Cao đã phát hiện ra những cái chết sâu sắc Nó không đơn giản là cái chết sinh học của Lão Hạc, Chí Phèo mà đó là những “cái chết đòi được sống”

Thứ hai, mục đích cao cả của văn chương là trở thành thứ “khí giới thanh cao và đắc lực” và muốn thực hiện được sứ mệnh của mình văn chương phải tìm được cách thức tác động vào tâm tư tình cảm của người đọc để trở thành sức mạnh tác động trở lại của cuộc sống Người đọc sẽ không thể bị tác động nếu những gì văn học nghệ thuật mang lại chỉ là rập khuôn, đơn điệu, nhàm chán.

Ví dụ : Trong tiêu thuyết Rừng Na Uy của Murakami Haruki có viết rất nhiều

về quan hệ nam nữ và vấn đề tình dục, đôi khi đó là những mối quan hệ trái với tinh thần đạo đức của thời điểm bấy giờ Tuy nhiên, tác phẩm ấy đưa con người đến với nhiều chiều tiếp cận

và suy ngẫm khác nhau Từ Rừng Na

Uy ta có thể nhìn từ góc độ tình cảm, góc độ lịch sử của thời đại hay đi xa hơn là một vấn đề của cả xã hội Nhật Bản thời bấy giờ Đã đưa ra nhiều góc nhìn tới vậy, chứng tỏ tác giả đã dùng cái khí giới thanh cao để đi vào tâm hồn của bạn đọc.

Thứ ba, mỗi nhà văn đều mong muốn tạo ra những đứa con tinh thần mang đậm dấu ấn cá nhân, để sống mãi với thời gian và giành một vị trí đặc biệt trong trái tim độc giả Nếu tác phẩm của anh mãi theo một lối mòn thì sẽ bị quên lãng Đó

là quy luật đào thải tất yếu trong hoạt động sáng tạo nghệ thuật

Ví dụ : bài Hịch thảo phạt Tào

Tháo của Trần Lâm thời Tam

Quốc

Tam Quốc Diên Nghĩa - La

Quán Trung

BIỂU HIỆN CỦA SÁNG TẠO TRONG PHẢN ÁNH HIỆN THỰC TRONG

VĂN HỌC

Hiện thực trong văn chương chấp nhận mọi khả năng mà con người - chủ thể sáng tạo có thể liên tưởng, suy tưởng, tưởng tượng nên Tuy nhiên không bởi vậy mà nó tách rời hiện thực đời sống

Ví dụ: Ở Việt Nam, Hàn Mặc

Tử đã từng kêu lên chiêm bao

là hiện thực, bạn có thấy hai dòng nước mắt của tôi hay không? Đó là những giọt nước mắt chảy từ chiêm bao

từ chất liệu của một cuộc đời nhiều đau khổ Vậy sao lại bảo chiêm bao không thực? Những giấc mơ, những vùng tối, những chân trời lạ lẫm,

ấy là hiện thực mà người nghệ sĩ đã lấy chất liệu từ hiện thực mang về đây dâng tặng.

Chân lý nghệ thuật thống nhất nhưng không đồng nhất với chân lý đời sống Tác phẩm văn học là tấm gương phản ánh hiện thực cuộc sống nhưng phải qua lăng kính chủ quan của nhà văn.

Ví dụ: trong các tác phẩm của Nam Cao, nhất là những tác phẩm viết về người nông dân, bằng cái nhìn tuy lạnh lùng, tỉnh táo nhưng không

“ráo hoảnh”, ông còn phát hiện một quy luật của xã hội cũ Đó là sự hà hiếp, áp bức, bóc lột tận cùng của Giai cấp thống trị đã đẩy những người dân nhỏ bé, tội nghiệp đến sự tha hóa, đánh mất lòng tự trọng, mất lương phẩm

Phản ánh và sáng tạo

có mối quan hệ thống nhất biện chứng.

Sự phản ánh giúp cho sáng tạo không đi trạch hướng, không trở thành những điều hoang tưởng, vô nghĩa và có chiều sâu và gợi ra những giá trị tư tưởng sâu sắc.

Sự sáng tạo giúp cho phản ánh không khó khăn, giáo điều mà trở nên mới mẻ, thu hút, sinh động và giàu sức sống.

KẾT LUẬN

3

CẢM ƠN THẦY

VÀ CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý

LẮNG NGHE