ĐỊA LÍ BẾN TRE I MỤC TIÊU CHUNG 1/ Kiến thức HS cần Phân tích được tác động của vị trí địa lý đến việc phát triển KT XH Trình bày được điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, đặc điểm dân cư xã hộ[.]
Trang 1ĐỊA LÍ BẾN TRE
I MỤC TIÊU CHUNG:
1/ Kiến thức: HS cần :
- Phân tích được tác động của vị trí địa lý đến việc phát triển KT - XH
- Trình bày được điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, đặc điểm dân cư xã hội đối với việc phát triển KT – XH của tỉnh.
- Trình bày và đánh giá được những thuận lợi và khó khăn của tự nhiên đối với sự phát triển KT – XH; tình hình phát triển và phân bố một số ngành kinh tế của tỉnh.
2/ Kĩ năng:
- Xác định được vị trí, giới hạn lãnh thổ của tỉnh trên bản đồ.
- Phân tích bản đồ tự nhiên, dân cư, kinh tế, bảng số liệu thống kê để hiểu và trình bày được đặc điểm kinh tế của tỉnh
- Xác định trên bản đồ một số tuyến đường giao thông quan trọng của tỉnh.
3/ Thái độ:
Giáo dục HS tình yêu quê hương đất nước, ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ rừng
và nguồn lợi thuỷ sản, ý thức giữ gìn và bảo vệ các hệ thống giao thông ở địa phương và
sự định hướng nghề nghiệp phục vụ Tổ quốc sau này cho HS.
II NỘI DUNG CHƯƠNG:
Gồm 4 bài được thực hiện trong 3 tiết Trong đó:
o Lý thuyết: 3 tiết (dạy trên lớp)
o Thực hành: giảm tải
III PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Atlat địa lý Việt Nam.
- Bản đồ kinh tế chung VN.
- Bản đồ tự nhiên VN.
- Bản đồ hành chính VN
- Vùng đồng bằng Sông Cửu Long (tự nhiên – kinh tế)
- Một số hình ảnh về tự nhiên – kinh tế của tỉnh.
IV PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Phương pháp chủ lực: Giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan
- Phương pháp kết hợp: phương pháp truyền thống được vận dụng theo hướng tích cực hoá hoạt động của HS.
Trang 2Tuần: 25 NS: 04/3/2023
Tiết: 43 ND: 06/3/2023
ĐỊA LÍ BẾN TRE Bài 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ, ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Nhận biết vị trí địa lí và ý nghĩa của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
- Nêu được giới hạn và diện tích của Bến Tre
- Trình bày được đặc điểm địa hình, khí hậu thủy văn, thổ nhưỡng, tài nguyên sinh vật, khoáng sản của tỉnh
2 Kỹ năng
- Xác định bản đồ, lược đồ vị trí địa lí của tỉnh, các huyện, thành phố của tỉnh
- Phân tích bản đồ, lược đồ, số liệu, hình ảnh, vẽ và phân tích biểu đồ để biết đặc điểm tự nhiên của tỉnh
- Xác lập mối quan hệ tự nhiên và kinh tế
3 Thái độ: Ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường, ý thức ứng phó
với biến đổi khí hậu
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Bản đồ tự nhiên và hành chánh VN
- Bản đồ địa lí tỉnh Bến Tre Các tranh ảnh về cảnh quan của tỉnh Bến Tre
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ: ( không)
3 Bài mới:
a Mở đầu (1’)
Bến Tre ta thuộc vùng kinh tế nào ? Vùng này có đặc điểm gì về tài nguyên thiên nhiên và điều kiện tự nhiên ? Bến Tre có những nét riêng về tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên ? Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu những vấn đề trên
b Hình thành kiến thức (37’)
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS TG NỘI DUNG
GV: Treo bản đồ địa lí tự
nhiên Việt Nam
? Xác định vị trí tỉnh Bến
trên lược đồ
Treo bản đồ hành chính
tỉnh Bến Tre:
? Bến tre giáp với các tỉnh
nào
? Tọa độ địa lí?
? Diện tích?
HĐ 1 Tìm hiểu vị trí địa
lí, phạm vi lãnh thổ và
sự phân chia hành chính
HS xác định trên bản đồ Quan sát
- Phía bắc giáp với Tiền Giang
- Phía tây và nam giáp với Trà Vinh, Vĩnh Long
- Phía đông giáp với biển Đông
- 9o48’B – 10o20’B và
105o57’Đ – 106o48’Đ
- Diện tích: 2361km2
13’ I Vị trí địa lí, phạm vi
lãnh thổ và sự phân chia hành chính
1 Vị trí và phạm vi lãnh thổ
- Nằm vùng đồng bằng sông Cửu Long Tiếp giáp với biển Đông, gần TP
Hồ Chí Minh, giáp với các tỉnh: Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh
- Vị trí: 9o48’B – 10o20’B
và 105o57’Đ – 106o48’Đ
- Diện tích: 2361km2
Trang 3? Nêu ý nghĩa của vị trí địa
lí đối với phát triển kinh tế
- xã hội (thảo luận bàn 2’)
- Sơ lược về quá trình hình
thành TP Bến Tre
? Kể tên các huyện trong
tỉnh
? Mỏ Cày Nam có bao xã
? Nêu đặc điểm địa hình
Bến Tre Gồm những dạng
địa hình nào?
- Cù lao Minh nằm giữa
sông Cổ Chiên và sông
Hàm Luông, gồm các
huyện Mỏ Cày Bắc, Mỏ
Cày Nam, Chợ Lách,
Thạnh Phú
- Cù lao Bảo nằm giữa
sông Hàm Luông và sông
Ba Lai, gồm các huyện: 1
phần Châu Thành, Giồng
Trôm, Ba Tri
- Cù lao An Hóa nằm giữa
sông Ba Lai và sông Mỹ
Tho, gồm các huyện Bình
Đại, Phần còn lại huyện
Châu Thành, TP Bến Tre
- Ngoài ra dọc theo các
sông lớn có rất nhiều cù
lao còn gọi là cồn
? Kể tên các cồn lớn mà
em biết
- Nói thêm về khu du lịch
Cồn Phụng
? Nêu đặc điểm của khí
hậu Bến Tre
- Giao thông vận tải, đánh bắt, nuôi trồng, du lịch, trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp…
- Gồm 8 huyện và 1 thành phố
- 16 xã, 1 thị trấn
HĐ 2 Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
- Thấp và bằng phẳng
- Cho HS xác định các cù lao lớn trên bản đồ
- Kể tên các huyện thuộc các cù lao trên
- Sông Mĩ Tho: Cồn Phụng, cồn Tàu
- Sông Hàm Luông: cồn
Ốc, cồn Linh
- Sông Cổ Chiên: cồn Phú
Đa, cồn Dung
- Có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ cao quanh năm, mưa nhiều, có hai loại gió TN – ĐB
24’
- Ý nghĩa của vị trí địa lí Phát triển về giao thông vận tải, đánh bắt, nuôi trồng, du lịch, trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp…
2 Sự phân chia hành chính
- Gắn với quá trình hình thành và phát triển của vùng hạ lưu đồng bằng sông Cửu Long
- Gồm 8 huyện, 1 thành phố Bến Tre
II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
1 Địa hình
Khá bằng phẳng mang nét đặc trưng của đồng bằng châu thổ
Địa hình chịu sự chia cắt bởi các nhánh sông tạo nên những cù lao lớn, có
3 cù lao lớn: cù lao Minh,
cù lao Bảo, cù lao An Hóa
Một dạng địa hình khá phổ biến giồng cát
Diện tích đất nổi luôn tăng thêm nhờ quá trình bồi tụ ở giữa sông lớn
2 Khí hậu
- Có khí hậu gió mùa cận xích đạo, nhiệt độ cao quanh năm, trung bình
Trang 4GV: Treo bản khí hậu Việt
Nam:
GV: nói thêm: gió Tây
Nam: tháng 5 – 11, gió
Đông Bắc: tháng 12 – 4
? Khí hậu Bến Tre có
những thuận lợi và khó
khăn gì cho phát triển
nông nghiệp
- Giáo dục ý thức ứng phó
về biến đổi khí hậu
? Xác định các sông chảy
qua địa phận Bến Tre
? Nhận xét mạng lưới sông
ngòi của Bến Tre? Hướng?
? Chế độ nước? Lượng
phù sa? Chế độ triều?
? Nước ta nơi nào có chế
độ nhật triều điển hình?
? Do đâu sông ngòi ở đây
có lượng phù sa lớn?
? Nêu vai trò của sông
ngòi đối với đời sống và
sản xuất? Nhận xét trữ
lượng, chất lượng nước
ngầm
? Bến Tre có mấy nhóm
đất? Phân bố? Đặc điểm?
- Phù sa: Chợ Lách, Châu
Thành, thành phố Đất
màu mỡ, độ thoáng cao,
diện tích lớn, thích hợp
trồng lúa, cây lâu năm
- Nhóm đất mặn: Bình
Đại, Ba Tri, Thạnh Phú
gồm nhiễm mặn từng thời
kỳ và nhiễm mặn thường
xuyên
- Đất phèn: ở các huyện
- Đất giồng cát
- Thuận lợi: cây trồng vật nuôi ↑ quanh năm Thời tiết ít biến động ít thiên tai
- Khó khăn: đôi khi diễn biến thời tiết còn thất thường
- HS xác định trên bản đồ các sông : Mĩ Tho, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên
- Dày đặc, chế độ nước dồi dào, chảy theo hướng
TB – ĐN Vịnh Bắc Bộ
Chảy êm đềm
- Nuôi trồng thủy hải sản, thủy lợi, giao thông, du lịch, tưới tiêu…
- Có 4 nhóm đất chính:
đất phù sa, đất giồng cát, đất mặn, đất phèn
- Chủ yếu là rừng ngập mặn
27,30C
- Gió mùa có 2 hướng chính: Tây Nam và Đông Bắc
- Chế độ mưa phù hợp với chế độ gió mùa: 1498mm
- Ít chịu ảnh hưởng của bão
3 Thủy văn
- Có mạng lưới sông ngòi chằng chịt, hướng Tây Bắc – Đông Nam
- Chế độ nước phụ thuộc vào chế độ mưa và chịu tác động sâu sắc của chế
độ thủy triều
- Chế độ: bán nhật triều không đều
- Lượng phù sa lớn
4 Thổ nhưỡng
Có 4 nhóm đất chính: đất phù sa, đất giồng cát, đất mặn, đất phèn Thích hợp trồng các loại cây: lúa, hoa màu, ăn quả, cây công nghiệp
5 Sinh vật
a Tài nguyên rừng ngập mặn
- Thực vật: rừng ngập mặn khá phong phú Là
Trang 5? Cho biết thực vật?
? Kể tên các động vật?
Liên hệ vấn đề bảo vệ
nguồn tài nguyên sinh vật
ở Bến Tre
? Kể tên khoáng sản của
địa phương?
GV: Liên hệ thực tế
Giáo dục: lấy cát trái phép
Động vât phong phú: 27 loài bò sát, 16 loài thú, 60 loài chim, sân chim Vàm
Hồ ở huyện Ba Tri
Cát sông, đất sét, muối
nhân tố quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái
b Tài nguyên động vật
- Động vật: thuộc hệ rừng ngập mặn và động vật dưới nước phong phú
6 Khoáng sản
- Cát sông, đất sét, muối
* Kết luận: Các điều
kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên ở Bến Tre là nguồn lực quan trọng tạo điều kiện cho Bến Tre phát triển kinh tế
- xã hội nhanh chóng và bền vững
c Luyện tập: 4’
Xác định vị trí địa lí của Bến Tre trên bản đồ ? Vị trí địa lí có ý nghĩa như thế nào trong phát triển kinh tế xã hội ?
Đọc tên và xác định và hướng chảy của các sông chính chảy trên địa phận tỉnh Bến Tre
Trình bày diễn biến sự xâm nhập mặn ở Bến Tre Ảnh hưởng của sự xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp Bến Tre ra sao ?
* Chọn ý đúng trong các câu sau:
- Bến Tre gồm có bao nhiêu huyện và thành phố:
A 5 huyện và 1 thành phố B 6 huyện và 1 thành phố
C 7 huyện và 1 thành phố D 8 huyện và 1 thành phố
- Các con sông lớn ở Bến Tre là:
A Đồng Nai, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên
B Mĩ Tho, Ba Lai, Hậu, Cổ Chiên
C Mĩ Tho, Bé, Hàm Luông, Cổ Chiên
D Mĩ Tho, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên
3 Hướng dẫn ở nhà: 3’
- Học bài – xác định bản đồ: cù lao, sông
- Làm bài tập 3 SGK
- Chuẩn bị bài 2 – Địa lí Bến Tre
+ Dân cư và lao động
+ Đặc điểm chung của kinh tế