Giáo án ngữ văn 9 tuần 14 văn bản, ngữ pháp, tập làm văn

Ngµy so¹n 22/11/20 Ngµy d¹y 25/11/11/20 Líp 9C , 9D ( T1) Ngµy d¹y 27/11/20 Líp 9C, 9D ( T2 ) TuÇn 14 TiÕt 66, 67 V¨n b¶n LÆng lÏ sa pa < NguyÔn Thµnh Long > A Môc tiªu cÇn ®¹t 1 KiÕn thøc Gióp HS C¶m[.]

1 Thầy : Soạn bài , tranh ảnh phong cảnh Sa Pa

2 Trò : Đọc kĩ văn bản , trả lời các câu hỏi trong sách giáokhoa

C.Tổ chức dạy và học :

Bớc I ổn định tổ chức :

Bớc II : Kiểm tra bài cũ : ( 5phút )

H1 :Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật ông Hai khi nghe tinlàng chợ Dầu theo giặc ?

H2 : Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản ?

Bớc III : Bài mới: :

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế : ( 1phút , thuyết trình)

Giới thiệu bài: Trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xãhội miền Bắc, có biết bao nhiêu tấm gơng tiêu biểu trong lao

động sản xuất, chiến đấu Họ là những con ngời mới trong thời đạimới Những con ngời nh thế đã đợc Nguyễn Thành Long thể hiệnsâu sắc trong truyện ngắn “Lặng ” )

Thầy Trò Kiến thức cần đạt

- HS trình bày

- Rút từ tập Giữatrong xanh

- Sa Pa một thị trấnnghỉ mát nằm trêndãy Hoàng Liên Sơncao vút

- 2  3 học sinh đọcvăn bản

- Truyện có cốt truyện đơn giản tác giả tạo ra tình huống gặp gỡ để giới thiệu các nhân vật một cách thuận lợi

- Truyện kể chủ yếuqua cái nhìn và cảmnghĩ của các nhânvật

 Tạo ra sự chân thựctrong cảm xúc

I - Đọc , chú thích1.Tác giả :

Nguyễn ThànhLong (1925 - 1991)

ở Duy Xuyên,Quảng Nam viếtvăn từ kháng chiếnchống Pháp có sởtrờng về truyệnngắn và bút ký

2 Tác phẩm : Sáng tác năm 1970trong chuyến điLào Cai của tác giả

3 Đọc

- Cốt truyện vàtình huống truyện

- Cách trần thuật

Hoạt động 3 : Phân tích , cắt nghĩa

( 52 phút , vấn đáp , thảo luận )

anh thanh niên?

? Yêu cầu của công

? Điều gì đã giúp anh

thanh niên vợt qua hoàn

cảnh đặc biệt đó?

? Tìm những chi tiết

- Bác lái xe, ông hoạ sĩ,cô kỹ s và anh thanhniên

- Anh thanh niên lànhân vật chính củatruyện đợc hiện ra qua

sự nhìn nhận, suynghĩ của các nhân vậtkhác

- Một mình trên núicao giữa cây cỏ vàmây núi Sa Pa

- Công việc đo gió, đo

ma, đo nắng, tínhmây, đo chấn độngmặt đất, dự báo thờitiết phục vụ sản xuấtchiến đấu

- Công việc đòi hỏiphải tỉ mỉ, chính xác

có tinh thần tráchnhiệm cao

- Vợt qua sự cô đơn,vắng vẻ quanh nămsuốt tháng một mìnhtrên đỉnh núi caokhông một bóng ngời một hoàn cảnh thật

1 Nhân vậtanh thanh niên

- Hoàn cảnhsống và côngviệc

- Say mê vớinghề nghiệphiểu ý nghĩacông việc và

niềm vui trongcông việc

- Nơi ở: trồnghoa, nhà ngăn

anh thanh niên còn có

niềm đam mê nào

nữa  nó giúp ích gì

cho anh?

? Tìm những chi tiết

khi đi thăm (Vào

trong) nhà anh thanh

niên cô kỹ s và bác hoạ

sĩ già có ấn tợng nh

thế nào?

? Đọc thầm lại những

đoạn đối thoại giữa

anh thanh niên và cô

- "Khi ta làm việc

chết mất"

 Sự gắn bó với côngviệc  coi công việc

nh ngời bạn  có tinhthần trách nhiệm 

đam mê với công việc

- Anh có nguồn vui là

đọc sách  thấy nh lúcnào cũng có ngời bạn

để trò chuyện  làmcuộc sống không cô

đơn, buồn tẻ

- Bị bất ngờ, ngạcnhiên về vờn hoa, vềcác tổ chức sắp xếpcuộc sống 1 mình ởtrạm khí tợng thật ngănnắp, chủ động trồnghoa, nuôi gà, tự học

đọc sách ngoài giờ làmviệc

- Sự cởi mở chânthành, rất quý trọngtình cảm của mọi ng-

ời, khao khát đợc gặp

gỡ trò chuyện tìnhthân với anh lái xe vuimừng, ân cần, chu

đáo với khách

- Cảm thấy công việcmình đóng góp lànhỏ bé  sự khiêm tốn

nắp

- Ham đọcsách tạo niềmvui

- Phong cách:Cởi mở, hiếukhách, khiêmtốn

 Anh thanhniên có nhiềuphẩm chất

mang ve đẹpcủa những ng-

ời lao động

quan điểm về con

ng-ời và nghệ thuật cuả

động

 Bằng những nét pháchoạ nhân vật anhthanh niên hiện lênmang vẻ đẹp của ngờilao động thầm lặngnhng đầy ý nghĩa

- Nhân vật hoạ sĩ cảmthấy xúc động và bốirối khi nghe anh thanhniên kể Bằng sự từngtrải nghề nghiệp vàkhát khao của ngờinghệ sĩ ông cảm nhậnchính anh thanh niên

là nguồn khơi gợi sángtác

- Ông hoạ sĩ muốn ghilại hình ảnh của ngờithanh niên

- Ngời hoạ sĩ có suynghĩ nghiêm túc vềnghề nghiệp, có khát

thầm lặng

nh-ng đầy ýnghĩa

2.- Các nhânvật khác

a) Ngời hoạ sĩ

- Muốn ghi lạihình ảnh ngờithanh niên

- Có suy nghĩnghiêm túc vànghề nghiệp

 Yêu đời say

mê sáng tạo

? Cuộc gặp gỡ của anh

thanh niên đã đẻ lại

trong cô những ấn tợng

và suy nghĩ gì?

? Bác lái xe đã giới

thiệu về anh thanh

niên nh thế nào? Và lời

giới thiệu đó có tác

dụng gì?

? Thái độ của bác lái xe

với ngời thanh niên nh

đẹp đợc nhân lên

 Làm chân dungnhân vật thêm sáng

đẹp và chứa đựngnhững chiều sâu t t-ởng

 Có giá trị về nghệthuật

- Từ bỏ mối tình nhạt nhẽo quyết định lên công tác miền núi

- Đồng cảm với ngờithanh niên

- Hiểu thêm về cuộcsống, cảm nhận về vẻ

đẹp nhân cách củangời thanh niên  Làmbừng dậy những tìnhcảm lớn lao đẹp đẽcủa cuộc sống  Biết

ơn ngời thanh niên Yên tâm hơn về lựachọn

- Gây sự chú ý cho

ng-ời đọc và đón chờ sựxuất hiện của anh

b) Nhân vậtcô kĩ s

c) Nhân vậtngời lái xe vàcác ngời khác

- Bác lái xe

 Hình ảnh đó càngrực rỡ hơn.- ông kỹ s,ngời cán bộ nghiên cứusét  đều hy sinhquyền lợi riêng say mêcông việc, thầm lặngcống hiến.

- Các nhân vật đềukhông có tên kể cả

nhân vật chính  Đó lànhững con ngời vô

danh là bất kì ai đanglặng lẽ cống hiến cho

đời (mọi lứa tuổinghề )

- Chất trữ tình toát lên

là cảnh thiên nhiên

đẹp thơ mộng từnhững câu chuyệncuộc sống và tìnhcảm của những conngời  tạo lên 1 không

- Ông kỹ s

- Ngời cán bộnghiên cứu sét

 Là nhữngcon ngời đã hisinh quyền lợiriêng thầmlặng say mêcống hiến

kết :

1 NT :

2 ND :

* Anh thanh niên là

ng-ời hồn nhiên cởi mở

- Vì truyện viết vềnhững con ngời sống

và làm việc thầm lặngnơi Sa Pa

- Ca ngợi những phẩmchất, tính cách cao

đẹp của những conngời trong Sa Pa lặng

lẽ (Tích hợp với bài "Mùaxuân nho nhỏ")

-HS trình bày-.NT : Tạo tình huốngtruyện tự nhiên , hấpdẫn

- Xây dựng đối thoại

và độc thoại nội tâm

- Nghệ thuật tả cảnhthiên nnhiên đặc sắc;

miêu tả nhân vật vớinhiều điểm nhìn

IV Luyện tập :

Bài tập : Viết

1 đoạn vănngắn ( từ 5

đến 7 câu )nêu cảm nhậncuae em vềnhân vật anhthanh niên ?

đối với những con ngời

có lẽ sống cao đẹp

đang lặng lẽ quênmình cống hiến cho

tổ quốc

- HS đọc bài ? Nêu yêucầu

- 2 học sinh lên bảngviết , dới lớp làm vào vở

- HS đọc lại , nhậnxét , sửa chữa , giáoviên cho điểm bài làmtốt

* Củng cố: ( 2phút )

* BTTN :

1 Giá trị nghệ thuật nổi bật trong truyện ngắn Lặng lẽ

Sa Pa là gì?

A Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật đặc sắc, tinh tế

B Xây dựng tình huống truyện hấp dẫn, giàu kịch tính

C Xây dựng tình huống truyện khá đơn giản nhng hợp lí, lối kể chuyện tự nhiên, giàu chất thơ, đan xen những lời bình luận

D Xây dựng nhân vật có tính cách đa dạng, phức tạp

2 Lặng lẽ Sa Pa đã:

A khắc họa thành công hình ảnh ngời lao động bình thờng với công việc lao động thầm lặng nhng ý nghĩa vô cùng lớn lao

B ca ngợi tình yêu nghệ thuật của con ngời

C ca ngợi tình yêu đôi lứa kín đáo, tế nhị mà vẫn mãnh liệt

D khắc hoạ thành công hình ảnh con ngời mới với những ớc mơ, hoài bão lớn lao, vĩ đại

Bớc IV: Hớng dẫn họcvà chuẩn bị bài về nhà: ( 2phút )

* Học bài:

+ Nắm vững giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản

+ Luyện tập phân tích hình ảnh các nhân vật trong Lặng lẽ

Sa Pa

* Chuẩn bị tiết 68-69: Viết bài tập làm văn số 3.

+ Đọc tham khảo các đề bài SGK/tr191

+ Ôn tập tốt kĩ năng kết hợp nghị luận, miêu tả nội tâm và các hình

Rút kinh nghiệm :

-

-Ngày soạn : 22/11/20

Ngày dạy :30 /11/2009.lớp 9C, 9D

Tiết 68 - 69

Viết bài Tập làm văn số 3

A Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức :

Giúp học sinh :

- Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận

2.Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng diễn đạt , trình bày …

3 Thái độ : Thông qua bài viết giáo dục học sinh lòng yêu quê hơng

đất nớc

B Chuẩn bị :

1 Thầy : Đề bài , đáp án , biểu điểm

2 Trò : Ôn lại cách làm bài văn tự sự

C Tổ chức dạy và học :

I.Đề bài : Hãy tởng tợng mình gặp gỡ và trò chuyện với ngời lính lái xe trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật Viết bài văn kể lại cuộc gặp gỡ và trò chuyện đó

1 Tình huống của đề bài :

Đây là một tình huống giả định , vì vậy ngời viết cần phải sửdụng vốn sống gián tiếp để viết bài văn Đó là các kiến thức đãhọc trong phần đọc - hiểu văn bản ở giờ văn và các tri thức thu lợm

đợc thông qua việc đọc sách, nghe kể chuyện và các phơng tiệnthông tin đại chúng

2 Yêu cầu :

- Giáo viên nêu rõ mục đích, yêu cầu của bài viết và nhấn mạnh:

- Thế loại : Tự sự + miêu tả nội tâm + Nghị luận

- Nội dung : Cuộc gặp gỡ trò chuyện giữa em và ngời lính lái xetrong Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật

- Phải tập trung suy nghĩ, chọn lọc nhân vật, sự việc, các yếu tốmiêu tả nội tâm và yếu tố nghị luận sao cho hài hoà

-Lu ý đây là một văn bản đợc xây dựng bằng phơng thức tự sự làchính, các yếu tố khác chỉ có vai trò bổ trợ ; tránh sa đà vào việcmiêu tả hoặc nghị luận quá mức cần thiết, điều đó có thể sẽ dẫn

* Diễn biến cuộc gặp gỡ và trò chuyện:

- Nội dung nói về những vấn đề gì: chiến tranh, hi sinh, ớc mơ,hoà bình, lời nhắn nhủ…

- Những suy nghĩ, tình cảm của ngời viết về ngời chiến sĩ lái xe,

về cuộc chiến tranh, về tơng lai (miêu tả nội tâm)

- Kể lại đợc đầy dủ nội dung cuộc trò chuyện giữa em và ngời lính lái xe

- Ngôn ngữ trong sáng, đúng chính tả, ngữ pháp

- Trình bày sạch đẹp

* Điểm 7-8: Đủ nội dung; cảm xúc và nghị luận cha sâu sắc

* Điểm 5-6: Đủ cá nội dung chính; đảm bảo bố cục

- Cha có miêu tả nội tâm và nghị luận( hoặc có mà cha đạt hiệu quả)

- Viết đoạn kém, sai một số lỗi diễn đạt( ít)

*Điểm 3-4:

- Đủ nội dung; bố cục không rõ

- Không miêu tả nội tâm và nghị luận

- Sai nhiều lỗi diễn đạt

* Điểm 0-2:

- Nội dung quá yếu hoặc chỉ viêt đợc một đoạn

* GV nhắc nhở học sinh làm bài nghiêm túc ,thu bài về nhà chấm

- Nhận xét giờ viết bài

Bớc IV : Hớng dẫn học và chuẩn bị bài về nhà

- Ôn lai nắm chắc kiểu bài văn tự sự kết hợp với miêu tả nội tâm

và nghị luận

Chuẩn bị bài sau: Tiết 70- Ngời kể chuyện trong văn bản tự sự

*Ghi chú :

-

- Nhận diện ngời kể chuyện trong tác phẩm văn học

- Vận dụng hiểu biết về ngời kể chuyện để đọc – hiểu văn bản

- Thày: Soạn bài, bảng phụ ghi các VD

- Trò : Chuẩn bị bài theo hớng dẫn của GV

C Tổ chức dạy và học:

Bớc I ổn định tổ chức :

Bớc II Kiểm tra bài cũ : ( 5phút )

- Ngôn ngữ nhân vật trong văn bản tự sự gồm những hình thứcnào ? Trình bày hiểu biết về những hình thức đó ? Bài 2 / 179 Bớc III Bài mới

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế : ( 2phút )

Chúng ta đã biết, tự sự là kể lại sự việc, thuật lại diễn biếncủa sự việc Nhng ai là ngời kể chuyện, ngời kể xuất hiện ở ngôinào, xng là gì Có nghĩa là sự việc đó đợc nhìn qua con mắt của

thảo luận 1 HS đọc đoạntrích trong sgk

I Vai trò của ng ời kểchuyện trong vănbản tự sự

1.Ví dụ:

2.Nhận xét:

Hớng dẫn HS tìm

hiểu mục I

G: Yêu cầu HS trao

đổi thảo luận những

câu hỏi trong sgk

-> Ngời kể có thể

kể linh hoạt, tự donhững điều diễn ravới nhân vật trongtoàn bộ câuchuyện; dờng nh cómặt ở tất cả mọinơi, biết tất cả các

sự việc

ở câu nhận xét thứ

2, ngời kể dờng nhnhập thân vàonhân vật anh thanhniên để nói hộ suynghĩ và tình cảmcủa anh ta nhng vẫn

là câu trần thuậtcủa ngời kểchuyện

Nêu ra các căn cứ

- Ngời kể chuyện:

không xuất hiệntrực tiếp trong

đoạn, tức là đứngngoài quan sát

- Các đối tợng đợcmiêu tả 1 cách khách

* Đoạn trích

- Đoạn trích kể vềphút chia tay giữangời hoạ sĩ già, côgái và anh thanhniên

- Ngời kể không xuấthiện, không phải là 1trong 3 nhân vậttrên -> ngời kể vônhân xng

- Kể ở ngôi thứ 3

- Nhận xét của ngời

kể về anh thanhniên và suy nghĩ củaanh ta

- Căn cứ :+ ngời kể chuyện + đối tợng đợc miêutả

+ ngôi kể

+ điểm nhìn và lờivăn

của đoạn trích này

với đoạn trích ở mục I

Thảo luận - tìm ra

sự khác nhau trong 2cách kể chuyện dựavào các câu hỏi gợiý

a Ngời kể chuyệnnhân vật tôi- chúbé

- Ngôi 1

- Ưu điểm: giúp chongời kể đi sâu vàotâm t , tình cảm ,miêu tả đợc nhữngdiễn biến tâm lítinh vi , phức tạp

đang diễn ra trongtâm hồn nhân vật

“tôi “

- Hạn chế : Trongviệc miêu tả baoquát các đối tợngkhách quan , sinh

động , khó tạo ra cái

* Ghi nhớ: sgk/ 193

II Luyện tập.

Bài tập 1/ 193.Bài tập 2/ 193

nhìn nhiều chiều ,

do đó dễ gây nên

sự đơn điệu tronggiọng văn trần thuật

=> Phân biệt cách

kể ở ngôi thứ nhất

và ngôi thứ 3 -> cócách kể cho phù hợp

H : Chọn một trong ba nhân vật ( ông hoạ sĩ , cô kĩ s , anh thanhniên ) là ngời kể chuyện sau đó chuyển đoạn văn thành một đoạnkhác

đến rồi đấy ? Sao nhanh thế? Tôi và chàng trai kia đã nói gì đợc với nhau

đâu? Và cả nhà hoạ sĩ già đáng kính nữa !…

Bỗng chàng trai chạy ra sau nhà, rồi trở lại ngay với một cái làn trên tay Nhà hoạ sĩ già tặc lỡi đứng dậy Tôi cũng đứng lên, chợt cảm thấy lúng túng, bèn đ-

a tay đặt lại chiếc ghế, rồi thong thả đi đến chỗ nhà hoạ sĩ Đúng lúc ấy chàng trai kêu lên:

- Ô ! Cô còn quên chiếc khăn mùi xoa đây này !

Tôi nhẹ nhàng quay klại, nhng dờng nh không muốn để tôi phải khó nhọc trở lại cái bàn, chàng trai đã nhanh chân bớc tới, cầm chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách, đi tới chỗ tôi đang đứng và trả tân tay cho tôi Tôi thực

sự bối rối, mặt nóng bừng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.

Nhà hoạ sĩ già đã bớc tới bậu cửa, bống quay lại chụp lấy tay chàng tra, lắc mạnh :

- Chào anh ! Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại ! Tôi ở với anh ít hôm đợc chứ ?

Tôi cũng lặng lẽ bớc tới chỗ chàng trai, chìa bàn tay của mình ra trớc mặt anh Anh nắm lấy bàn tay của tôi, bóp nhẹ Hình nh anh hơi run thì phải? Và không hiểu sao, tôi cũng cảm thấy lòng mình xốn xang, hồi hộp lạ lùng? Tôi nhìn thẳng vào mắt anh, không nói…Anh cũng im lặng nhìn tôi… Nhng d- ờng nh chúng tôi đã nói với anh tất cả… Tôi bóp nhẹ bàn tay rắn rỏi của anh thì thầm:

- T×m hiÓu vÒ t¸c gi¶.

- Tr¶ lêi nh÷ng c©u hái trong sgk

-

Giúp HS : - Cảm nhận đợcnhân vật , sự kiện, cốt truyện trong một

đoạn truyện Chiếc lợc ngà

- Tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của cha con ôngSáu

- Sự sáng tạo trong nghệ thuật nghệ thuật xây dựng tình huốngtruyện miêu tả tâm lí nhân vật

2 Kĩ năng :

- Rèn kĩ năng đọc – hiểu văn bản truyệ hiện đại sáng tác tròn thời

kỳ chốngMĩ cứu nớc diễn cảm, biết phát hiện những chi tiết nghệ

thuật đáng chú ý trong truyệnngắn

3 Thái độ :

-Giáo dục cho học sinh tình cảm cha con và niềm trân trọngnhững tình cảm đó

.B Chuẩn bị :

1.Thày: Soạn bài, bảng phụ

2.Trò : Chuẩn bị bài theo yêu cầu

C.Tổ chức dạy và học :

Bớc I : ổn định tổ chức:

Bớc II : Kiểm tra bài cũ ( 4 phút )

H : Nêu cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong

“Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long

Bớc III.Bài mới

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế : ( 1phút , thuyết trình )

Tình cảm gia đình, trong đó có tình cha con là tình cảmmuôn thuở bền vững Nhng đặt tình cảm đó trong hoàn cảnh

đó trong cảnh ngộ éo le của chiến tranh và trong cuộc sống nhiềugian khổ hi sinh của ngời cán bộ cách mạng, ta mới cảm thấy tìnhcảm ấy mới đẹp và đáng trân trọng