Giáo án ngữ văn 9 tuần 11 văn bản, ngữ pháp, tập làm văn

Ngµy so¹n 31/10/20 Ngµy d¹y 4/11/20 TuÇn 11 V¨n b¶n TiÕt 51, 52 §oµn thuyÒn ®¸nh c¸ ( huy CËn ) A Môc tiªu 1 KiÕn thøc Gióp häc sinh ThÊy ®­îc nh÷ng hiÓu biÕt b­íc ®Çu cña vÒ t¸c gi¶ Huy CËn vµ hoµn c[.]

1- Kiến thức: Giúp học sinh

- Thấy đợc những hiểu biết bớc đầu của về tác giả Huy Cận vàhoàn cảnh ra đời của bài thơ

- Những xúc cảm của nhà thơ trớc biển cả rộng lớn và cuộc sốnglao động của ng dân trên biển

- Nghệ thuật ẩn dụ , phóng đại , cách tạo những hình ảnh tráng

lệ , lãng mạn

2.Kĩ năng:

- Đọc hiểu mọt tác phẩm thơ hiện đại

- Phân tích đợc mọt số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bàithơ

- Cảm nhận đợc cảm hứng về thiên nhiên vầ cuộc sống lao

động của tác giả đợc đề cập đến trong tác phẩm

3 Thái độ :

- Giáo dục cho học sinh lòng tự hào về sự giàu đẹp của biển trời

đất nớc, giáo dục lòng say mê lao động, công hiến

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Các t liệu, tranh ảnh, hình vẽ về tác giả, tác phẩm.

2.Trò : Đọc kĩ bài và trả lời các câu hỏi

C- Tổ chức dạy và học :

Bớc I : Ôn định tổ chức lớp:

Bứớc III Kiểm tra bài cũ.

H1: Đọc thuộc lòng 1 đoạn thơ mà em thích nhất trong bài thơ về

Tiểu đội xe không kính ? Vì sao em thích đoạn đó ?

H2 : Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

Bớc III : Bài mới.

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế (2phút , thuyết trình )

Trong khói lửa chiến tranh chúng ta bắt gặp những hình ảnh

ng-ời lính với tình đồng chí, tính cách ngang tàng đoàn kết và đầy

nhiệt huyết cứu nớc, thì trong hoà bình chúng ta lại đợc gặp

những con ngời hăng say lao động xây dựng đất nớc Những con ngời ấy đã đợc Huy Cận tái hiện trong bài thơ Đoàn thuyền đánh cárất nổi tiếng của ông

- Sáng tác giữa năm

1958 khi tác giả đi thực

tế ở vùng mỏ Quảng Ninh

- 2-3 học sinh đọc bàithơ

- Bố cục: 3 đoạn : + 2 khổ đầu: Cảnh lên

đờng và tâm trạng củacon ngời

+ 4 khổ tiếp: Cảnh

đánh cá trên biển

+ Khổ cuối: Cảnh trởvề

I- Đọc ,chú thích.

II- Tìm hiểu văn bản:

rỡ lộng lẫy đầy tráng lệ-> Là thời điểm mà mọingời nghỉ ngơi.

- Tâm trạng vui

t-ơi, háo hức-> Hứa hẹn

con thuyền một cáchsống động theo cảmhứng lãng mạn, conthuyền trở lên kỳ vĩ,khổng lồ hoà nhập vớikích thớc rộng lớn của tựnhiên, vũ trụ, làm chủvùng biển, vùng trời

- Nghệ thuật liệt kê,

điệp từ, nhân hoá ->

Biển rất giàu có, nhiềucá Câu nào cũng có từcá

- Công việc đánh cá

đầy vui tơi nhịp nhàng

cùng thiên nhiên (Tởng

chừng vầng trăng trên trời xà xuống cùng hoà nhịp với công việc).

- Lòng biết ơn mẹ biển

- Nhịp điệu lao động

2 Cảnh đánh cá trên biển:

- Hình ảnh conthuyền sống độngkhổng lồ làm chủthiên nhiên

- Công việc đánhcá nặng nhọcthành bài ca đầyniềm vui hoà cùngthiên nhiên

- Bút pháp lãng mạnlàm giàu thêm cáinhìn cuộc sống,những ớc mơ củacon ngời muốnchinh phục thiênnhiên, làm chủthiên nhiên

- Trí tởng tợngchắp cánh chohiện thực trở nênkì ảo

đầy cả.

- Hình ảnh lãng mạn - ẩn

dụ -> sự quý giá của tàinguyên đất nớc -> sựphản chiếu ánh MT

- Thiên nhiên giàu

- Sự lặp lại của các tứthơ làm kết câu thêmchặt chẽ

- Đây là hình ảnh vừathực vừa ảo -> sự giàu

có, kết quả chuyến

đánh cá tốt đẹp -> Vớikết quả tốt đẹp này

đảm bảo cho tơng lai

t-ơng sáng hơn

- Niềm vui, niềm tự hào của con ngời lao động làm chủ thiên nhiên đất nớc, ca ngợi tổ quốc ta giàu đẹp, cuộc sống ấm

no hạnh phúc

- Mang âm hởng khoẻkhoắn sôi nổi, lại vuiphơi phới bay bổng

- Hình ảnh con ngời hiện lên làm chủ thiên nhiên, làm chủ biển khơi

* Ghi nhớ: SGK/42

Nêu nội dung của bài

Hoạt động 5: Củng cố, luyện tập

Thời gian : 5phút

Phơng pháp : Vấn đáp

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản

? HS đọc bài ? Nêu yêu

hiện sự hài hoà giữa

thiên nhiên và ngời lao

- Cho phơng án d

III- Luyện tập:

Bài tập : Viết 1

đoạn văn phân tích khổ thơ

đầu hoặc khổ thơ cuối của bài thơ đoàn

thuyền đánh cá Bài tập trắc nghiệm

- So¹n v¨n b¶n: Bõp löa

* Ghi chó :

-

- Các khái niệm từ tợng thanh, từ tợng hình, phép tu từ vựng; So

sáng, ẩn dụ, nhân hoá, hoán dụ, nói quá, nói giảm, nói tránh, điệp ngữ, chơi chữ)

- Tác dụng của việc sử dụng các từ tợng hình , từ tợng thanhvà phép

tu từ trong các văn bản nghệ thuật

2 Kỹ năng:

- Nhận diện từ tợng hình , từ tợng thanh Phân tích giá trị của các

từ tợng hình , từ tợng thanh trong văn bản

- Nhận diên các phép tu từ , nhân hoá, hoán dụ, nói quá, nói giảm,

nói tránh, điệp ngữ, chơi chữ) trong một văn bản Phân tích tác

dụng của phép tu từ trong văn bản cụ thể

3 Thái độ : Giáo dục cho học sinh lòng tự hào và yêu quý về sự

giàu có, phong phú của tiếng việt

B Chuẩn bị:

1 Thầy : Xem lại các đơn vị kiến thức có liên quan.

2 Trò : Ôn lại các đơn vị kiến thức trong bài đã đợc học ở lớp dới

C- Tổ chức dạy và học:

Bớc I : Ôn định tổ chức :

Bớc II : Kiểm tra bài cũ.( 5phút )

? Nêu các cách phát triển của từ vựng ? Cho ví dụ

Bớc III : B ài mới.

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế ( 2phút , thuyết trình )

Để tiếp tục củng cố cho các em kiến thức về từ vựng, hôm nay chúng ta lại tiếp tục tổng kết về từ vựng về từ tợng thanh, tợng hình và một số phép tu từ vựng đã học

- Là những từ gợi tả

hình ảnh, dáng vẻ,trạng thái của sự vật

I- Từ tợng thanh và từ t- ợng hình.

1 Từ tợng hình

Giáo viên chốt rồi chuyển.

- Thờng là từ láy: ào ào,choang choang, lanhlảnh, lắc l, lảo đảo,ngật ngỡng, ngấtnghểu, lom khom, thớttha

- Tắc kè, tu hú, chèobẻo, quốc, mèo, bắt cô

trói cột, bò cành cạch

- Các từ tợng hình: Lốm

đốm, lê thê, loángthoáng, lồ lộ

- Tác dụng: Miêu tả

đám mây một cách cụthể sinh động

1 Khai niệm:

- Từ tợng thanh

- Từ tợng hình

2 Tên loài vật:

3 Từ tợng hình và giá trị sử dụng

? Thế nào là so sánh, ẩn dụ,

nhân hoá, nói giảm, nói

qúa, nói tránh, điệp ngữ,

chơi chữ, cho ví dụ ?

- Học sinh từ tìm vàlấy ví dụ

a) ẩn dụ:

- Hoa, cánh: TK và cuộc

đời

- Cây, lá: Gia đìnhKiều

-> Mong manh trớc bão

tố cuộc đời

b) So sánh: Miêu tả sinh

động làm rõ hơn cáccung bậc âm thanh ->

Hay tự nhiên

c) Nói quá, Nhân hoá:

Ca ngợi vẻ đẹp, tàinăng của

độc đáo

d) Nói quá: Kiều vàThúc Sinh tuy gần nhau

về khoảng cách địa lýnhng xa nhau về thânthế

e) Chơi chữ:

- Khuôn âm -> Thuậnmiệng ()

- ý nghĩa và tàihiếm “tai” củaKiều cũng nên tai tội

? Đọc và nêu yêu cầu của bài

c) So sánh: Nh tiếnghát sa, nh vẽ

-> Miêu tả không gianthành bình, thơ mộngngay trong lòng thủ

đô kháng chiến

-> Tâm hồn tinh tế,lạc quan

d) ẩn dụ: Mặt trời:

Ng-ời con là ánhsáng ,niềm tin, vật quýcủa ngời mẹ

B

ớc IV   : H ớng dẫn học cà chuẩn bij bài về nhà ( 2phút )

- Nắm đợc nội dung bài tổng kết

- Xem lại các bài tập và hoàn thiện vào vở

- Ôn lại các bài tổng kết về hoàn thiện từ vựng, để chuẩn bị cho tiết sau luyện tập tổng hợp

* Ghi chú :

-

1 Thầy :- Chuẩn bị một số bài thơ tám chữ

2 Trò : - Nghiên cứu trớc bài

- Làm trớc một số bài thơ tám chữ

C Tổ chức dạy và học :

Bớc I ổn định tổ chức lớp:

Bớc II Kiểm tra bài cũ.( 3phút )

? Em hiểu nh thế nào về nghị luận trong văn bản tự sự

Bớc 3 : Bài mới.

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế (1phút )

* Các em đã từng biết một số bài thơ tám chữ tạo vậy thơ tám

chữ có đặc điểm nh thế nào? Cách làm thơ tám chữ ra sao?

Chúng ta hãy vào bài học hôm nay

Thầy Trò Kiến thức cần

đạt Hoạt động 2,3,4 : Tri

- Có khi đợc chia làmnhiều khổ 4 câu 1khổ hoặc có khi viếtliền thành khổ dàikhông hạn định sốcâu.

- Học sinh dựa vào ghinhớ trả lời

? Giáo viên gọi mỗi học

sinh điền 1 câu sau

đó ghép khổ ?

? Nhận xét

? Đọc nêu yêu cầu bài

tập 3

? Giáo viên cho lớp thảo

luận rồi gọi trình

C3: Bát ngátC4: Muôn hoa

Bài 3

Câu 3 Sai vì không

đúng thanh điệu (thăngbằng) và hiệp vần “-

ơng” với câu trên ở chữ

cuối sửa: thân thơng,vào trờng

II.Luyện tâp

Nhận diện thểthơ 8 chữ

Bài 1

học sinh điền ?

? Gọi nhận xét ?

? Dọc và nêu yêu cầu

của bài tập 2 ?

Giáo viên cho học sinh

làm theo nhóm bài

tập ?

? Gọi các nhóm trình

bày

? Gọi nhận xét ?

? Giáo viên yêu cầu các

nhóm công bố các bài

thơ 8 chữ đã chuẩn bị

ở nhà và cho học sinh

bình nh yêu cầu của

bài tập 3

Giáo viên chốt rồi

chuyển

Bài 2: Có thể điền các câu

- Bóng ai kia thấp thoáng giữa màn sơng

- Góc sân trờng đầy kỷ niệm mến thơng

- Thoang thoảng hơng bay dịu ngọt quanh ta

- Những bạn bè vui vẻ

đến quanh ta

- Bằng lăng buồn, rơi

rụng tím quanh ta

- Học sinh công bố các bài thơ 8 chữ đó chuẩn bị ở nhà rồi bình chéo - Bài 3 Bớc IV Hớng dẫn học và chủân bị bài về nhà( 2phút ) - Nắm đợc đặc điểm của thơ 8 chữ ? - Su tầm các bài thơ 8 chữ để hiểu hơn về thể loại này - Tập làm các bài thơ 8 chữ * Ghi chú :

-

-

-

-Ngày soạn : 5/11/20

Ngày giảng:9/11/20

Tiết 55: Trả bài kiểm tra văn

A.- Mục tiêu:

1- Kiến thức:

- Nhằm thông báo kết quả bài làm cho học sinh

- Học sinh rút kinh nghiệm về bài làm của mình: Phát huy những

u điểm và khắc phục những mặt hạn chế của mình

- Cung cấp thêm những tri thức về văn học trung đại cho học sinh

và củng cố những kiến thức đã học

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng tự đánh giá, chữa lối

3 Giáo dục

- Giáo dục cho học sinh lòng trân trọng những tác giả văn học trung

đại, lòng tự hào về văn hoá dân tộc

B Chuẩn bị:

1 Thầy :

- Tổng hợp kết quả

- Tổng hợp những u điểm, khuyết điểm của học sinh

- Bảng phụ ghi bài chữa lỗi

2 Trò :

- Xem lại các kiến thức cho liên quan trong bài kiểm tra

C- Tổ chức dạy và học :

Bớc I ổn định tổ chức lớp:

Bớc II Kiểm tra bài cũ ( 5phút )

? Đọc thuộc lòng 3 khổ thơ mà em thích nhất trong bài “ Đoànthuyền đánh cá” của Huy Cận và cho biết lý do vì sao em thích ?

? Nêu cảm nhận của em về bài “ Bếp lửa” của Bằng Việt ?

Bớc III : Bài mới.

Hoạt động1 : Tạo tâm thế ( 1phút , thuyết trình )

Trong tuần trớc các em đã làm bài kiểm tra về văn học trung đại

Để thông báo cho các em về kết quả bài làm cũng nh giúp các emrút kinh nghiệm về bài viết này hôm nay chúng ta có tiết trả bài Thầy Trò Kiến thức cần đạt

I Đề bài :

* Phần trắc nghiệm

* Phần tự luận :Câu1 Tóm tắt ngắn gọn văn bản “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh’’ Câu 2 Viết 1 đoạn văn trình bàycảm nghĩ của em về tám câu thơcuối trong đoạn trích “ Kiều ở lầuNgng Bích’’ ( trích Truyện Kiềucủa Nguyễn Du )

- HS nêu

- HS trìnhbày

- HS ghi

chữa, ghivào vở

trong phủ Chúa Trịnh , viết đợc

đoạn văn trình bày cảm nghĩ của

em về nội dung và nghệ thuật 8câu thơ cuối trong đoạn trích “Kiều ở Lầu Ngng Bích’’ khá chínhxác, nh Lan, Phơng Anh , Thu Thuý , Nhi , Liên , Hà , Bách ( 9D ) ,Mai ( 9C ) …

2 Nhợc điểm :

- Phần trắc nghiệm một vài bàicòn nhầm lẫn

- Vẫn còn có em tóm tắt văn bảnChuyện cũ trong phủ chúa Trịnhcòn thiếu các sự việc chính , đôichỗ còn lộn xộn nhầm lẫn : Đôn,Phạm Mạnh ,

Phần tự luận ( câu2 ) một số làmcòn thiếu cha nêu đuợc đầy dủnghệ thuật và nội dung chính của

đoạn thơ , thiếu câu chủ đề :Thoa , Hải , Trờng

- Một số em còn lời học bài nên kếtquả rất thấp : Hải , HồngAnh Hoàng Mạnh ( 9D ) , Vũ , Bảo ,Minh , Cúc , Lực , Nam , Nguyên ( 9C) …

III Trả bài , chữa bài

1.Trả bài :

2 Chữa bài :

a Chữa câu :(1 )Thể hiện tâm trạng buồn lo củaThuý Kiểu -> thiếu chủ ngữ

Chữa lại : Thêm chủ ngữ ( Tám câuthơ cuối

Tám câu thơ cuối hể hiện tâmtrạng buồn lo của Thuý Kiểu

b Dùng từ :

Bớc IV : Hớng

dẫn học và

chuẩn bị bài

về nhà :

- Xem lại bài làm

và sửa sai ở nhà

- Viết lại đoạn

văn sau khi đã

sửa

- Soạn bài : Bếp

lửa

(1 ) Kiều ở lầu Ngng Bích cho thấy

cảnh ngộ thơng tâm buồn tủi và

tấm long thuỷ chung , hiếu thảo của Kiều -> Dùng từ cha chính xác

từ “thơng tâm’’ thay bằng từ “ cô

đơn’’

Chữa lại :

- Kiều ở lầu Ngng Bích cho thấy

cảnh ngộ cô đơn buồn tủi và tấm

lòng thuỷ chung , hiếu thảo của Kiều

c Lỗi chính tả :

- Mới xa -> mới sa

- Buồn chông -> buồn trông

- Dầu dầu -> rầu rầu

* Kết quả : Lớp

S ĩ s ố

S ố b ài

0- <

S

L % SL % SL % 9C

9D 28

2 7

2 8 2 7

2

0 70 11

4

3,5 51, 5

1 8 2 2

64, 3 81, 1 Ghi chú :

-

1 Văn bản : Bếp lửa ( 78 phút )

( Bằng Việt ) -

- Liên hệ để thấy đợc nỗi nhớ về ngời bà trong hoàn cảnh tác giả

đang ở xa Tổ quốc có mối liên hệ chặt chẽ với những tình cảm vớiquê hơng đất nớc

3 Thái độ :

- Giáo dục học sinh lòng yêu gia đình , quê hơng đất nớc

B Chuẩn bị :

1.Thày: soạn bài

2.Trò: Chuẩn bị bài theo yêu cầu, su tầm t liệu, tranh ảnh về tácgiả, tác phẩm

C Tổ chức dạy và học:

Bớc I ổn định tổ chức

Bớc II : Kiểm tra bài cũ : ( 5phút )

H : Đọc thuộc lòng bài Đoàn thuyền đánh cá ? Nêu nội dung vànghệ thuật của bài thơ?

Bớc III : Bài mới

Hoạt động 1 : Tạo tâm thế : ( 1phút , thuyết trình )

* Giới thiệu bài:

Các em đã đợc gặp tình cảm bà cháu trong bài thơ “Tiếng gà a”- Xuân Quỳnh

Hôm nay chúng ta lại gặp dòng cảm xúc đó trong bài “Bếp lửa”

Giới thiệu về tác giả

dựa vào sgk I Đọc, chú thích.1 Tác giả:

Trao đổi nhanh –Trả lời.

- Từ hình ảnh bếplửa gợi kỉ niệm tuổithơ - suy ngẫm vềcuộc đời bà

- Bếp lửa chờn sớm:

hình ảnh gần gũi,quên thuộc trong mỗigia đình từ bao đời

“ấp iu” gợi đến bàntay kiên nhẫn, khéoléo và tấm lòng chichút của ngời nhómlửa

Tìm ý trong sgk

2.Tác phẩm:

- Hoàn cảnh ra đời:khi tác giả là sinhviên đang du học tạiLiên Xô và mới bắt

đầu đến với thơ

- Mạch cảm xúc củabài thơ từ hồi tởng -

> hiện tại, từ kỉniệm -> suy ngẫm

2 Đọc :

* Thể thơ tự do :Tám chữ

3 Bố cục: 3 phần

II Tìm văn bản

1 Những hồi tởng

về bà và tình bàcháu

- Sự hồi tởng bắt

đầu từ hình ảnhthân thơng, ấm áp

về bếp lửa, hình

ảnh bếp lửa gắnliền với hình ảnh ng-

ời bà

- Gợi lại thời thơ ấu:tuổi thơ nhiều giankhổ, thiếu thốn,nhọc nhằn

giả thể hiện qua câu

Tại sao nhà thơ lại đa

tiếng chim tu hú vào

dòng hồi tởng?

1- 2 HS trả lời

HS khác gạch chântrong sgk

Cá nhân HS nêu

- Các HS khác nhậnxét, bổ sung

Thảo luận - trả lời

Từ hình ảnh bếp lửa

cụ thể tĩnh tại, tơng

đối khách quan theomạch cảm xúcchuyển thành hình

ảnh : ngọn lửa trừu ợng hơn, chủ quanhơn, nhiều ý tứ hơn -

t-> ngọn lửa tinh thầntrong lòng bà

- Tiếng chim tu húbáo hiệu mùa hè -tiếng chim quenthuộc của nhữngcánh đồng quê cứrâm ran, khắc khoảikêu hoài, kêu mãicàng da diết hơn,trong nỗi nhớ Nhàthơ đang kếtchuyển nh tách hẳn

ra để trò chuyện với

bà

đắm chìm tronghiện tại để tròchuyện với con chimquê hơng, trách nó

=> Câu thơ tựnhiên, cảm độngchân thành

- Kỉ niệm về bà: bà

là ngời nuôi nấng,chăm sóc, dạy bảocháu, tần tảo, thầmlặng lo lắng chămchút cho con cháu vợtqua mọi khó khăn,thử thách

- Hình ảnh ngọn lửa

đợc điệp lại nh 1

điệp khúc- là ngọnlửa của tấm lòng ấm

áp tình yêu thơngcon cháu, ngọn lửacủa niềm tin daidẳng, bền chặt vàotơng lai của cuộckháng chiến

2 Những suy ngẫm

về bà và hình ảnhbếp lửa

- Bà tần tảo, giàu

đức hi sinh, chăm locho cháu

lửa, lại cũng là ngời

giữ cho ngọn lửa luôn

ấm nóng trong và toả

trong mỗi gia đình

- Giống : cùng chunggắn với hành độngnhóm bếp

- Khác:

+ nhóm bếp lửa cóthật, ấp iu nồng đợm

để sởi ấm bà cháutrong cái lạnh của s-

ơng sớm+ nhóm niềm yêu th-

ơng bà truyền chocháu, cháu truyềncho bà tình yêu th-

ơng ruột thịt nồng

đợm trong cái khókhăn của cuộc sống

+ nhóm nồi xôi bà

mở rộng với sự gắn

bó với làng xóm, quêhơng, cùng chia ngọt

sẻ bùi

+ nhóm dây, thứctỉnh tâm hồn và sứcsống thanh xuân củacháu ngay từ nhỏ đểcháu có

- Lòng biết ơn sâunặng đối với bà

III : Tổng kết

-Trao đổi nhanh - trả

lời

Cá nhân HS trả lời

- Tình yêu thơng vàlòng biết ơnbà chính

là một biểu hiện củatình yêu thơng ,gắn bó với gia

đình , quê hơng và

đó cũng là khởi đầucủa tình ngời , tìnhquê hơng

- Bài thơ có ý nghĩatriết lí thầm kín :Những gì thân thiếtnhất của tuổi thơ

mỗi ngời đều có sức

nâng đỡ con ngớiuốttcả cuộc đời

-NT : Bài thơ kết hợpnhuần nhuyễn giữabiểu cảm với miêu tả ,

tự sự và bình luận

- Sự sáng tạo củahình ảnh bếp lửagắn liền với hình

ảnh ngời bà, làm

điểm tựa khơi gợimọi kỉ niệm , cảmxúc và suy nghĩ về

bà và tình bà cháu

2 HS đọc ghi nhớ

*Ghi nhớ: sgk./140

- BÕp löa bµn tay bµ nhãm lªn mçi sím mai lµ nhãm niÒm yªu

th-¬ng , niÒm vui söo Êm , san sÎ

- BÕp löa t×nh bµ nãng Êm , t×nh c¶m b×nh dÞ , th©n thuéc , k×diÖu thiªng liªng

- Tác giả Nguyễn Khoa Điềm và hoàn cảnh ra đời của bài thơ

- Tình cảm bà mẹ Tà- ôi dành cho con gắn chặt với tình yêu quêhơng đất nớc và niềm tin vào sự tất thắng của cách mạng

- Nghệ thuật phóng đại , hình ảnh thơ mang tính biểu tợng , âmhởng của những khúc hát ru thiết tha ngọt ngào

Bớc II Kiểm tra bài cũ.

Bớc III Bài mới ( 2phút )

H: Nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ “ Đoàn thuyền

đánh cá’’ của Huy Cận?

Hoạt động 1: Tạo tâm thế ( 1phút )

Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nớc có sự đóng góp công lao cả về vật chất lẫn tinh thần của rất nhiều ngời trong đó cócả những phụ nữ các dân tộc ít ngời Một trong những bài thơ rất nổi tiếng đã ghi lại sự đóng góp đó chính là bài: “Khúc hát ru

những em bé lớn trên lng mẹ” của Nguyễn Khoa Điềm”

- Sáng tác tại chiến khu

I-Đọc, chú thích

1 Tác giả, tác phẩm

a Tác giả : Nguyễn Khoa

Điềm sinh 1943

b Tác phẩm.

2 Đọc.

3 Bố cục : 3phần

bỉ lao động nuôi bồ

đội

- Mẹ đang tỉa bắp trênnúi

+ Lng núi nhỏ

- Sự gian khổ của mẹgiữa rừng núi, mẹ say

mê lao động sản xuấtgóp phần vào công cuộckháng chiến

- Mẹ chuyển lán, đạprừng, mẹ dìu em đi

để dành cuối (dichuyển lực lợng)

- Trực tiếp, tham giakháng chiến, chiến đấuvới tinh thần quyết tâm

và niềm tin thắng lợi

=> Thể hiện tinh thầnlao động hăng say, sựbền bỉ cũng nh tấmlòng và ý chí quyếttâm kháng chiến ->

II Tìm hiểu văn bản.

- Công việc gian khổ nhng xay x-a

- Mẹ di chuyển lực lợng gia chiến

đấu

- Trực tiếp tham gia chiến đấu vớitinh thần lao

động bền bỉ

- Thắm thiết tình yêu con, buôn làng, quê h-

ơng, độc lập-tự do

- Lòng yêu nớc

mẹ ta ơi ? thắm thiết tình yêu

con yêu thơng buônlàng, quê hơng, bộ đội

? Việc mong con ngủ

ngoan với những giấc

Ước mơ có gạo trắng, ớcmơ con khôn lớn và nớcnhà thống nhất

- Tình thơng yêu conmong con không lớncũng gắn liền với tìnhyêu kháng chiến, đất n-ớc

- Nghệ thuật ẩn dụ con

là nguồn hạnh phúc ấm

áp gần gũi, thiêng liêngcủa mẹ, sởi ấm long tinyêu, ý chí của mẹ

- Lời hát mẹ gửi gắm ớcmong con ngủ ngoannhanh khôn lớn

- Tình cảm và ớc vọngcủa ngời mẹ đợc pháttriển thông qua từngkhúc từ: Hạt gạo trắngngần -> Hạt bắp lên

đều và con mau khônlớn -> con thành ngờilính chiến đấu -> nớcnhà thống nhất ?

- Tình cảm và ớc vọngcủa ngời mẹ ngày cànglớn rộng ngày càng hoàcùng cuộc khàng chiến

2 Những khúc

hát ru và tình cảm ớc vọng của ngời mẹ.

-Mỗi lời ru là một

ớc nguyện khác gắn liền với côngviệc

- - Tình yêu tha thiết của mẹ với con

- Tình yêu con gắn liền với tìnhyêu nớc

3 Sự phát triển

của tình cảm

và ớc vọng ngời mẹ

- Tình cảm và khát vọng ngời

mẹ ngày càng rộng lớn càng hoà cùng cuộc kháng chiến

III Tổng kết :

đó em có nhận xét

gì về nhận thức của

ngời mẹ nói riêng và

ngời dân nói chung

? Nêu nội dung và

nghệ thuật của bài

thơ ?

? Gọi HS đọc ghi nhớ?

gian khổ, anh dũng củaquê hơng, đất nớc-> đócũng là con đờng nhậnthức chung

- Giọng tha thiết, ngọtngào mang đậm chấtdân gian ta - ơi ->

tình cảm trìu mếnsâu nặng

- Điệp ngữ, lặp lại kiểucâu, khúc hát, ẩn dụ

- Tình cảm và tấm lòngcủa ngời mẹ ta ơi ->

Tình yêu con gắn liềnvới yêu kháng chiến yêunớc

- HS đọc

* Ghi nhớ : SGK/155

Hoạt động 5 : Củng cố , luyên tập IV Luyện tập

Câu 2 : Y nào thể hiện đúng nhất nội dung bài thơ Khúc hát r u những em bé lớn trên lng mẹ ?

A Nói về công việc tỉa bắp của mẹ

B Khuyên em bé ngủ ngoan để mẹ tỉa bắp

C.Thể hiện sự vất vả của mẹ

D Tình yêu thơng và ớc vọng củ mẹ đối với con

Bớc IV Hớng dẫn học và chuẩn bị bài về nhà ( 1phút )

- Nắm đợc giá trị của văn bản

- Học thuộc lòng bài thơ, làm các bài tập ở SGK và vở bài tập

- Tìm đọc thêm một số bài thơ khác của Nguyễn Khoa Điềm

- Soạn bài “ánh trăng” của Nguyễn Duy

* Ghi chú :

-