Tuần 13 Tiết PPCT 24 Ngày soạn Ngày 7 tháng 11 năm 2014 Ngày dạy /11/2014 Bài 14 BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG NGUYÊN(THẾ KỈ XIII) I Mục tiêu 1 Về kiến thức Biết được sức mạnh quân sự củ[.]
Trang 1Tuần: 13
Tiết PPCT: 24 - Ngày soạn: Ngày 7 tháng 11 năm 2014 - Ngày dạy: …… /11/2014
Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG - NGUYÊN(THẾ KỈ XIII)
I Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Biết được sức mạnh quân sự của quân Mông – Nguyên và quyết tâm
xâm lược Đại Việt của chúng qua những tư liệu lịch sử cụ thể
- Trình bày được những nét chính về diễn biến của lần kháng chiến chống
quân xâm lược Mông – Nguyên của quân dân nhà Trần
2 Về kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ trong khi nghe giảng và trả lời câu hỏi, khi tự học ở
nhà
- Biết phân tích, so sánh, đối chiếu diễn biến giữa ba lần kháng chiến
3 Về thái độ:
- Giáo dục ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí, dũng cảm của quân và
dân ta trong cuộc kháng chiến
- Giáo dục lòng căm thù quân xâm lược, niềm tự hào về truyền thống
đánh giặc, biết ơn các anh hùng dân tộc
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên
+ SGK, SGV, Chuẩn KTKN
+ Tranh ảnh, tư liệu lịch sử thời Trần
- Học sinh
+ Tập ghi
+ Sách giáo khoa
III Phương pháp
Trực quan, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm
IV Tiến trình giờ dạy - Giáo dục
1 Ổn định lớp
Kiểm tra vệ sinh, sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Bộ máy nhà nước thời Trần có gì khác so với thời Lý?
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề:
Thế kỉ XIII, quân Mông Cổ ở phía Bắc ngày càng mạnh mẽ và phát triển
rộng lớn Chúng tiến hành xâm lược các nước xung quanh để mở rộng bờ cõi
năm 1257 vua Mông Cổ quyết định tấn công vào Nam Tông chúng lấy cớ mượn
nước ta để làm bàn đạp xâm lược Nam Tống Vua Trần đã huy động cả nước
Trang 23.2 Nội dung bài giảng:
Hoạt động của Thầy - Trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1: Tìm hiểu âm mưu xâm lược
Đại Việt của quân Mông Cổ
- GV: Vì sao chúng cho quân xâm lược Đại
Việt trước?
- HS: 1257, 3 vạn quân Mông Cổ xâm lược
nước ta để làm bàn đạp tấn công lên Nam
Tống
- GV: Trước khi kéo vào nước ta, quân
Mông Cổ đã làm gì?
- HS: Trước khi đem quân xâm lược Đại Việt
chúng cho sứ giả đem thư dụ vua Trần đầu
hàng
- GV: Vua Trần đã làm gì khi các sứ giả
Mông Cổ đến?
- HS: Bắt tống giam vào ngục
- GV: Em có suy nghĩ gì về thái độ của vua
Trần qua hành động này?
- HS: Tỏ thái độ kiên quyết đánh giặc, không
hề run sợ trước kẻ thù dù rất mạnh
Hoạt động 2: Tìm hiểu sự chuẩn bị và tiến
hành kháng chiến chống quân Mông Cổ
- GV: Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược
nước ta vua Trần đã làm gì?
- HS: Chuẩn bị
- GV: Nhà Trần đã ở vào tư thế như thế
nào?
- HS: Hoàn toàn chủ động
- GV: Dùng lược đồ giới thiệu các kí hiệu,
- GV: Em hãy thuật lại diễn biến trận đánh
trên lược đồ.
- HS: Tường thuật theo sgk.
I CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG
CỔ (1258)
1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của quân Mông Cổ.
1257, 3 vạn quân Mông Cổ xâm lược nước ta để làm bàn đạp tấn công lên Nam Tống
2 Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ.
a) Nhà Trần chuẩn bị:
- Vua Trần ban lệnh sắm sửa vũ khí, quân đội ngày đêm luyện tập
b) Diễn biến:
- 1/1258, 3 vạn quân Mông -> xâm lược nước ta
Trang 3- GV: Em hiểu như thế nào về câu nói của
thái sư Trần Thủ Độ?
- HS : Ý chí quyết tâm đánh giặc, làm an tâm
vua Trần
- GV : Vì sao quân Mông Cổ mạnh mẽ vẫn bị
ta đánh bại?
- HS: Vì ta đoàn kết, quyết tâm cách đánh
thông minh tránh mạnh đánh chỗ yếu, chớp
thời cơ
- GV : Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến.
- HS : Trình bày theo sgk
- Giặc mạnh ta rút khỏi Thăng Long, thực hiên “vườn không nhà trống”
- Ta phản công lớn ở Đông Bộ Đầu
- 29/1/1258, quân Mông Cổ thua trận phải rút chạy về nước
->Kháng chiến kết thúc
4 Củng cố
- Em hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên
- Em có suy nghĩ gì về cuộc kháng chiến lần thớ nhất?
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị bài sau
Về nhà học bài và chuẩn bị bài 14 Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên
V Rút kinh nghiệm
…
………
……….…
………
……… …… ………
……… ………
Trang 4Tuần: 13
Tiết PPCT: 25 - Ngày soạn: Ngày 7 tháng 11 năm 2014 - Ngày dạy: …… /11/2014
Bài 14: BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG - NGUYÊN(THẾ KỈ XIII)
I Mục tiêu
1 Về kiến thức:
- Biết được sức mạnh quân sự của quân Mông – Nguyên và quyết tâm
xâm lược Đại Việt của chúng qua những tư liệu lịch sử cụ thể
- Những nét chính về diễn biến của lần kháng chiến chống quân xâm lược
Mông – Nguyên của quân dân nhà Trần lần II
2 Về kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ trong khi nghe giảng và trả lời câu hỏi, khi tự học ở
nhà
- Biết phân tích, so sánh, đối chiếu diễn biến giữa ba lần kháng chiến
3 Về thái độ:
- Giáo dục ý chí kiên cường, bất khuất, mưu trí, dũng cảm của quân và
dân ta trong cuộc kháng chiến
- Giáo dục lòng căm thù quân xâm lược, niềm tự hào về truyền thống
đánh giặc, biết ơn các anh hùng dân tộc
II Chuẩn bị của GV và HS
- Giáo viên
+ SGK, SGV, Chuẩn KTKN
+ Tranh ảnh, tư liệu lịch sử thời Trần
- Học sinh
+ Tập ghi
+ Sách giáo khoa
III Phương pháp
Trực quan, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm
IV Tiến trình giờ dạy - Giáo dục
1 Ổn định lớp
Kiểm tra vệ sinh, sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Bộ máy nhà nước thời Trần có gì khác so với thời Lý?
3 Giảng bài mới
3.1 Đặt vấn đề:
Thế kỉ XIII, quân Mông Cổ ở phía Bắc ngày càng mạnh mẽ và phát triển
rộng lớn Chúng tiến hành xâm lược các nước xung quanh để mở rộng bờ cõi
năm 1257 vua Mông Cổ quyết định tấn công vào Nam Tông chúng lấy cớ mượn
nước ta để làm bàn đạp xâm lược Nam Tống Vua Trần đã huy động cả nước
Trang 53.2 Nội dung bài giảng:
Hoạt động của Thầy - Trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1:
Tìm hiểu âm mưu xâm lược Cham-Pa và
Đại Việt của nhà Nguyên.
GV: Vua Nguyên ráo riết xâm lược Cham
-Pa và Đại Việt nhằm mục đích gì?
- HS: Làm cầu nối thôn tính các nước phía
nam TQ
- GV: Vì sao nhà Nguyên lại đánh Cham - Pa
trước khi đánh Đại Việt?
- HS: Làm bàn đạp tấn công vào Đại Việt
- GV: Kế họach của giặc có thực hiện được
không? Vì sao?
- HS: Trình bày theo sgk
- GV: Sơ kết chuyển ý
* Hoạt động 2:
Tìm hiểu sự chuẩn bị kháng chiến của nhà
Trần
- HS: Đọc sgk
- GV: Biết tin vua Nguyên đánh Cham-Pa
làm bàn đạp tấn công Đại Việt- vua Trần đã
làm gì?
- GV: Y/c HS chú ý vào đoạn in nghiêng
- HS: Đọc nội dung tư liệu
- GV: Em có suy nghĩ gì về tấm gương yêu
nước của Hoài Văn Hầu- Trần Quốc Toản?
- HS: Tuổi trẻ, trí lớn, lòng yêu nước quyết
tâm bảo vệ Tổ quốc
- GV đọc đoạn"Hịch tướng sĩ"
“Ta cùng các ngươi ”
“Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối,
ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa chỉ căm
tức rằng chưa xả thịt, lột da, nuốt gan, uống
máu quân thù”
II CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN (1285)
1 Âm mưu xâm lược Cham-Pa
và Đại Việt của nhà Nguyên.
- Làm cầu nối thôn tính các nước
ở phía nam Trung Quốc
- Đánh Cham - Pa là để phối hợp thực hiện kế hoạch “gọng kìm”, nhanh chóng đánh bại Đại Việt
2 Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Vua Trần triệu tập hội nghị Bình Than bàn kế đánh giặc
- Trần Quốc Tuấn - chỉ huy cuộc kháng chiến và soạn “Hịch tướng sĩ” để động viên tinh thần chiến đấu
Trang 6- GV: Qua đoạn trích trên em thấy Hịch
Tướng Sĩ có ý nghĩa gì?
Ông là một trong 10 đại nguyên soái quân sự
của thế giới do Hoàng Gia Anh công bố
1984, ông là bậc tướng trụ cột của triều đình
gồm đủ đức tài “nhân, nghĩa, trí, tín, dũng”
Trước khi mất vua Anh Tông đến hỏi thăm
ông trăng trối “thời bình phải khoan thư sức
dân làm kê sâu dễ bền gốc, đó là thượng sách
giữ nước”
Ngày 20/8/1300 ông qua đời thi hài ông
được hoả táng thu vào bình đồng chôn trong
khu vườn An Lộc đất san phẳng Triều đình
phong ông là “Hưng đạo Đại Vương” lập đền
thờ ở Vạn Kiếp- Chí Linh
- GV: Hội nghị Diên Hồng có tác dụng gì cho
cuộc kháng chiến?
- HS: Là hội nghị thẻ hiện ý chí tập trung của
nhân dân Đại Việt
- GV: Việc thích 2 chữ "Sát thát" có ý nghĩa
gì?
- HS: Quyết tâm giết giặc Mông Cổ
- GV: Dùng lược đổ gt
- GV: Em có liên hệ gì với câu nói của Trần
Thủ Độ ?
- HS: Rất bình tĩnh tự tin, thể hiện lòng quyết
tâm, tinh thần chiến đấu đến cùng không sợ
hi sinh, gian khổ
- GV: Để quân thêm tinh nhuệ ta còn thực
hiện điều gì?
- HS: Quân đội tập trận lớn ở Đông Bộ Đầu
* Hoạt động 3: Diễn biến và kết quả của
cuộc kháng chiến
- GV: Giới thiệu diễn biến theo lược đồ
- GV : Ta đã giải quyết tình thế khó khăn đó
ra sao?
- HS : Ta rút lui, củng cố lực lượng, chuẩn bị
phản công
- GV : Em hãy thuật lại diễn biến của cuộc
kháng chiến trong những tháng đầu năm
- Năm 1285, các bô lão có uy tín trong nước về dự hội nghị Diên Hồng
- Quân đội tập trận lớn ở Đông
Bộ Đầu
3 Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến.
* Diễn biến:
- 1/1285 khoảng 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy
Trang 7- GV: Trần Bình Trọng “ta thà làm ma nước
Nam còn hơn là làm vương đất Bắc”
- GV: Không thực hiện được âm mưu bắt
sống vua Trần, Thoát Hoan rơi vào tình cảnh
như thế nào?
- HS: Khó khăn, thiếu thốn
- GV: Hãy nêu cách đánh giặc lần 2
- HS:Vừa đánh vừa lui, chờ thời cơ phản
công, vườn không nhà trống” lấy ít địch
nhiều -> Thắng lợi vẻ vang
- GV: Kết quả cuộc kháng chiến lần 2?
- HS: Thoát Hoan chui vào ống đồng Toa Đô
bị chém đầu - Tây kết, quân ta toàn thắng
tấn công nước ta Trước sức mạnh của ke thù, ta lui về Vạn Kiếp-> Thăng Long -> Thiên Trường thực hiện chủ chương “vườn không nhà trống” Và thực hiện
“vườn không nhà trống”
- 5/1285, ta phản công ở nhiều nơi và giải phóng Thăng Long Quân Nguyên tháo chạy
* Kết quả: Sau gần 2 tháng phản
công, 50 vạn quân Nguyên bị đánh tan, Toa Đô bị chém đầu
- Cách đánh: Vừa đánh vừa lui, chờ thời cơ phản công, "vườn không nhà trống” lấy ít địch nhiều
4 Củng cố
- Em hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên
- Em có suy nghĩ gì về hai lần chiến thắng chống xâm lược của quân dân nhà Trần?
5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị bài sau
- Về nhà học bài và tường thuật lại các cuộc chiến trên lược đồ.
- Đọc và xem trước phần còn lại của bài
- Chuẩn bị và sưu tầm các tranh ảnh nghệ thuật thời Trần
V Rút kinh nghiệm
…
………
……….…
………
……… …… ………
……… ………
Kí duyệt tuần 13
Ngày… tháng……năm 2014